GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.05.02 Nr101

'Wielkiego

Xiestwa POZNANSKIEGO

Nakładem Drukami Nadwornej w. Dehera i Spółki. -- Redaktor: A. Wannowshi.

JW 101. -- we zwarte K dnia 2. Maja 1833.

Wiadolllości zagraniczne.

JIł o s s y a, Z Petersburga, dnia 5. (17.) Kwietnia.

W wielki czwartek, 30. 2. m. o o" godzinie zrana, w cerkwi własnego J. C. M, pałacu, przyjmowali Najświętszy Sakrament oboje NN. Państwo, J. C. M. Następca Cesarzewicz i Wielki Kiąię Alexander Mikołajewicz, Wielki Xiąźę Konstantyn Mikołajewicz i Wielkie Xięźniczki Marya, OJga i Alexandra Mikołajowny. Mszą św. odprawiał spowiednik N. Cesarza J mci, Ober-kapelan Mutomski. NN. Cesarz i Cesarzowa, W. X. Następca Gesarzewicz i W. Xięźniczka Marya, byli na reeurrekcyi w wielkiej kaplicy zimowego pałacu. Po odprawionem nabożeństwie, przedeiuszą św" NN. Państwo przyjmowali powinszowania członków Rady państwa, Ministrów, Senatorów, Generałów i oficerów wojsk znajdujących się w Petersburgu, urzędników dworu i innych znakomitych osób. - O piątej <deczór, po nieszporach, damy złoiyły swe powinszowania N. Pani. --o W poniedziałek świąteczny N N. Cdsarz i Cesarzowa słuchali mszy ś. w kaplicy pałacowej, a potem przyjmowali powinszowania członków N aj iw ,

Synodu. Po roezy członkowie ciała dyplomatycznego byli przyjęci przez N. Państw» w malej sali tronowej. E g i p t .

Z Alexandryi, dnia 2. Kwietnia, List kupiecki donosi, ie flota egipska liczy teraz 5 okrętów liniowych o 74 do 140 dział ach; 7 fregat o 56 do 64 działach; 5 korwet o %% do 24; 3 brygi o 16 do iS; 5 szonerów/ O 12 do 22 działach; razem 25 okrętów wojennych. -. Prócz tego opuszczą wkrótce warsztaty: 4 okręty liniowe, z których największy liczyć będzie 140 dział. Szwajcaria.

Z Neuchatel, d, 20. Kwietnia.

Wczoraj doszła tu wiadomość, źe oddział załogi z Besancon nad brzegami Dessoubry około 30D Polaków dogonił i zatrzymał. -1 Środki, które z powodu przebywania znacznej liczby Polaków po nad granica, naszą stały się potrzebne, wykonano z największą gorliwością. Do inspekcyi militarnych ustanowionych przes Gubernatora nadchodzą mimo słoty i »leszczu.

tłumy ochotników z większą joszcze ochotą, nii w Grudniu roku J831., tworzą oni już małą armią, która pokładającnieograniezone zaufanie w wodzach swoich, gotowa bronić sprawy' swojej i bezpieczeństwa granic aż. do osta * ffilego. Z Frankfurtu II. M., «In. 17. Kwietnia.

Gazety dzisiejsze wymieniają nazwiska osób dotąd ujętych za udział miany w powstaniu d. 3. m. b. Jest między niemi jeden t)lko szlachcic, fan von Reitzenstein; reezta Wszyscy "burgerliche." - Donoszą oraz te gazety, źe załogi obce z mieszkańcami miasta i przyległości w ścisłą wesziy zażyłość; Austryacy, równie jak Prusacy, uprawiają wespół z gospodarzami ewemi role, sadzą drzewa i I. d. Z dnia 22. Kwietnia.

W gazecie Przyjaciel Ojczyzny Niem i e c k i e j wychodzącej w Darmsiadzie, czytamy, co następuje: "Spisek frankłurtski pożądaną dał sposobność liberalnym gazetom francuzkim do utrzymywania i szerzenia wzburzenia umysłów we Francyi. Jakkolwiek bezczelne kłamstwa już dawniej rozsiewały, zdaje się jednak, źe tą rażą same się chcą w przesadzie przewyższyć. TaK IIp. K o ns ty t u c y on ista, jeden z najsłynniejszych we Francyi dzienników, nawet organ znamienity opinii publicznej (? ') opisuje nam w osnowie zdarzenia w Niemczech i to co tam się jeszcze stanie, w sposób następujący: Podżegacz jakiś przemawia do pnspolsiwa w Frankfurcie; to porywa z nadzwyczajnym entuzyazmem broń, którą mu zewsząd ofiarują; napada i zdobywa od wachy, walczy z wściekłością lwa; "krew się leje potokami; wieśniacy nadchodzą tłumnie; zamek Xcia Nassau w Bibrich w perzynę obrócony; powstanie rozprzestrzenia się prędkością błyskawicy przez krainy N iemiec we wszystkich kierunkach, H tssya i łiawarya N adreńska zatykają banderę rokoszu i t, d. «Więc dowiedziona światu, (to są ostatnie słowa tego artykułu) ie i w Niemczech rewolucya wybuchnąć może.

Z d n i a 23. K w i e t ni a, (jJ Ober-Post-Amts-Zeit.) Artykuł udzielony : "Przywodząc sobie na pamięć wypadki dnia 3. Kwietnia i porównywając je z tern, co odtąd się stało i odkryło, dreszcz nas istotnie przechodzi z przyczyny niebezpieczeństwa, na ktoreby nas łatwo można było narazić. Bo jakkolwiek dzienniki niektóre wyjście Polaków Z'Francyi uniewinnić usiłują, jest jednak rzeczą niewątpliwą, źe ono styczność miało z zamachami rewolucyjnemi w Niemczech, które szczęściem o stałość i roztropność ogółu ludności się rozbiły. Zważywszy bowiem na wiadomości z Gandawy, a mianowicie na jawne plany republikanów firancuzkich, prreKOnywarny się, że, gdyby zamach w Frankfurcie później i z większemi środkami pomocy był nastąpił, spełzłby był także pa nicaem, alewiele jednak kosztowałby był ofiar; - W gro; źnem istotnie niebezpieczeństwie znajduje się nieszczęśliwa Szwajcarya, obecnie miejsce zgromadzenia tylu zniechęconych, którym teraz nawet powrót do Francyi zabroniony. Przeciwnie Niemcy przez środki zaradcze mądrych rządów od wszelkiego niebezpieczeństwa zabezpieczone. B e 19 i a.

Z Bruxelli, dnia 21. Kwietnia.

Dzisiejszy i n d e p e n d a n t zawiera w nadzwyczajnym dodatku następujące doniesienie: "Goniec angielski, który nocy wczorajszej przejeżdżał przez Bruxelle, przywozi ważną wiadomość o załatwieniu spraw turecko-egipskich. (?) Wszystko się skończyło na korzyść Ibrahima Haszy; Porta przyjęła dawniejsze warunki Wice--Króla Egiptu." · - Na wiadomość tę z talią pewnością przez dziennik ininisteryalny podaną, kurs papierów państwa znacznie w górę poszedł. jf/2 a n c y a. Z P a ryż a, dnia so. Kwietnia: Dziennik Sporów uważa: "Budżet dochodów przyjęto wczoraj większością głosów 128 przeciw 104. Głosy, które zazuyczaj rząd wspierają, byłyby niemylnie liczniejsze, gdyby każdy członek aź do ostatniego momentu został był na miejscu ewojem; ale urna głosów musiała długo stać otworem, a wielu Deputowanych trzeba było przea sierżantów kazać sprowadzać z ich mieszkań. Oznaka ta znużęnia zasmuca nas z wielu względów; życzylibyśmy albowiem popierwsze, aby zastępcy narodu większej dowodzili gorliwości, ile, że po krótkiej przerwie druga sessya ma być zagaj o na, powtóre wedle naszego zdania, nawet na teraźniejszćm posiedzeniu trzeba było jeszcze wielu naglących dokończyć interesów." T r i b u n e obrachowała, źe 122 ministeryalnych Deputowanych, będących równocześnie urzędnikami, rocznie 2,100,000 fr. płacy pobierają, a to dla urzędów, których mimo szczerych chęci piastować nie mogą; cak np. Hr. Estournel, Deputowany departamentu du Nord, już od dawna mianowany Posłem francuzkim w Kolumbii, mimo to ciągle i regularnie uczęszcza na posiedzenia Izby Deputowanych. J. d u C o m m e r c e zawiera dzisiaj ostry artykuł przeciw zasadom republikańskim, wyłuszczonym przez obrońców Tri b uny, Panów Marrast i Cayaignac: "Manifest republikanów, powiada ten dziennik, daleki od wyjednania sobie nowych stronników, do tego jedynie się przyczyni, aby ściągnąć nienawiść powszechna, na republikanów, równie weFrac, wiem ich, krotko wyraziwszy, jest wojna z zagranicznemi mocarstwy i despotyzm wewnątrz kraju; te to albowiem środki, stównie do zdama niektórych liberalistów , jedynie nas doprowadzić mogą do ocalenia niepodległości Frańcyi. Republikanie zaprzeczyć temu nie mogą źe w sprawie Trybuny, jako przy uroczystej sposobności, najdzielniejsze pobudki swoje i najglowniejsze zasady najświemiej wytłómaczyć chcieli; wyłoili więc je bez ogródek i fałszu i byli tak szczerymi, źe nam owe niezbędne skutki systematu swego odkryli; dowodem zaś, jak wielce sami sfuprTedzeniO za! sadach swoich, co być p owinL A iż £ A źe ca szczerość sprawie ich dopomoże. Cała polityczna tajemnica reformatorówrepublikańBkich na tem polega, ie Rzeczpospolita, przez zbrojną propaganq, za grąnicą rozszerzyć, a we l-rancYI samej przez nIeokrzesaną wlelo, właclność zastępców motłochu utwierdzić należy. Są to zupełnie zasady z r. 1793., pokazuje się więc, źe republikanie niczego się.nie nauczyli i wszystkiego zapomnieli. Wtenczas albowiem system ten przez zbieg niesłychanych okoliczności mógł być uniewiniony , bo epoki ówczesnej z żadną mną porównać nie można. Jeśli zaś w obecnem położeniu Europy, gdzie chęć pokoju i przekonanie, źe wolność córką Spokojności, u wszystkich narodów górę wzię.

ł o, z (ą występują nauką, źe wolności za pomocą wojny dosiąpić można, tedy to za bluźnierstwo przeciw opinii publicznej poczytyWać wypada." Wyjazd doktorów Orfila, Auvity, Andrai i Fouguier do Biaye do Xżnej Berry z taką nastąpił skwaphwością, źe naglące czynności wy. działu medycznego przez to doznały przerwy. P. Keratry, słynny filozof i znakomity polityk, wyda tu wkrótce broszurę o małżeństwie księży. Teraz dopiero zaczynają wystawiać pomnik na placu Bastylii, mający uwiecznić pamiątkę rewolucyi lipcowej. Od d. 3.D. m. urządzona jest regularna źegluga statków parowych między Tulonem i Algierem. Co wtorek wypływa statek parowy z Tulonu do Algieru, a co niedziela z Algieru do Tulonu. Podobny związek ma być urzą. dzony do Oran i Bona. Dzienmk Messager twierdzi, iż wiadomość o mianowaniu Generalia Guiileminot Gubernatorem Algieru, jest bezzasadną. Niedawno nadeszły do Ministerstwa spraw zagranicznych pisma urzędowe od nowego Po3ła naszego w, Rzymie. Zdaje się, iź P. LauOur-Moubourg poczytuje prawie za rzeczniepodobną, aby mógł skłonić rząd papiezltido przyzwoleń dla ludu przez niejakie zmiany W adrninistracyi.

Bawiący tu Egipcyanin, nazwiskiem Sakałin i , wydal pismo o Egipcie i interweneyi mocarstw europejskich; można je niejako uważać za objawienie sposobu myślenia i zamysłów Mthemeda Alego, W p.śrnie tem wzywa Francyą. i Anglia" aby popierały niepodległość Egiptu.

Dotychczasowy Prefekt departamentu dee HerauJt, Pan de Ja Tourrette, został przeniesion k do departamentu wyższe $ . Marny, vr-ł ta ? . e" I ' n e r u * * M a Pan «no. .1_",..-. - ». · arny, Tn J rz TJVI: ......?:+: H l t ' , & ' f Ó o n \N2 TM"* d erau p " . . o, , . _ e. l d V . f M A' J ' W Narbon?e > oC«,m. u«. P I a . dnich Pvreneow departamentu "" h o - Genei-PonTcznik Mathieu Dumas, teraI ł A 1 f i ? t » P u . w. J----L.!....L.!.I r... K a n n e . u_u n i j s , t e r a .

źniejszy Par a dawnie; członek Izby Deputowanycb, należący do strony oppozycyjnej, kazał rozdać Parom pisemko, w K torem oświadcza się ra oszańcowaniem stolicy przez wzniesienie różnych warowni. Czwarta dywizya piechoty armii północne;, będąca pod dowództwem Generała Fahre, została rozwiązaną w Valencitnnes, gdzie miała główną kwaterę; powołano oraz wszystkich urzędników kassowych i pocztowych armii północnej z Valencieunee du tutejszej stolicy. Odebrano tu wiadomość z Bona, iź przybył tam Beniacuf, naczelnik nieprzyjacielskiego pokolenia Beduinów, które w ostatniej bitwie zostało pokonanem; celem zaś przybycia jego jest poddanie się władzy irancuzkiej. Generał Desmirbels przybył do Tulonu, skąd popłynie do Oran, gdzie będzie następcą Generała Boyer, Minister skarbu nie dozwolił agentom XięŹnej Berry wydać papierów, potrzebnych do przedaźy lasów, należących do jej części, i stanowiących część dawnej listy cywilnej, o co go ciź agenci do Sądu zapozwali. Sąd wydał unegdaj następujący wyrok: "Zważywszy, ii nie masz prawnego dowodu, aby Xięźna Berry weszła powiórnie w związki małżeńskie, i źe nawet w razie powtórnego earoęścis, musiałaby poty zajmować się obowiązkami opiekunki, dopókiby rada familijna nie obrała nowego opiekuna; gdy zatem Xięźna Berry nie przestała być upoważnioną do utrzymania praw swoich dzieci, z tych więc powodów nakazuje Sąd wydanie żądanych papierów, i agentów skarbu skazuje na zapłacenie kosztów Xieinie Berry," Ex-Miaietro wie Karola X., osadzeni w twie.c dzenie kary iioiywonnego nicienia na wygnanie r kraju Di'ii 7. 1>. m. umarł tu w Arayrn roku iycia Xiąźę J<.rj.y Comnenus, ostatni B trzech Xiąźąt tej starożytnej rodziny, którą Ludwik XVI. w roku 1782. uznał za pochodzącązGre«yi, wydając stosowne dyploma. Na mocy przysposobią nią, nazwisko i tytuł Xiecia przeszedł na Hrabiego Scouvre CHIIIIICIIH, jednego 2, wnuków jego, i Kapitana w pułku francuzkim jazdy. Testamentem napisanym na wyspie Ś, Heleny, N apojeon przeznaczył synowi swemu broń swoje. Marszałek Bertrand, Marchand i inni tiiwarzysje wygnania Napoleona, zostali ustanowieni dtpozytaryuszafni, i broń tę, mieli oddać synowi Napoleona, gdy dojdzie do lat iU wi-.-ku »weg», rY-IIIrr3eeIII młody Napoleon (m>ctio chorował, i umarł pitrwej, nim mógł objąć tę śwituuą cztjść spadku po swym ojcu. Bioń (a znajduje siej jeszcze w ręku depozyt iryueza, zasięgnął .on rady prawników względem jej wydania. Pan Palom», adwokat przy Sądzie Królewskim w Paryżu, ułożył pismo, w ktorein umieścił trzy następujące zapytania: l) czy broń Napoli ona należy do Maryi Ludwiki, to jest do Auetryi? 2) czy należy do rodziny ojca w Rzymie? 3) czy należy do narodu francuzkiego? Panowie OdiJon Barrot, Paillet i Filip Dupin, oświadczyli swoje zdanie zgodne ze zdaniem Pana Patorni, iż broń Napoleona jest własnością narodową, i ie rząd ma prawo domagać się jej, celem umieszczenia w zbiorze publicznym. Meeeager wyraża: "Bankierowie nie należą jeszcze do składki zbieranej dla Pana Laftiue, i są rozdwojeni w zdaniu o tern, co czynić mają. Pan Rothschild, który z początku «kazał siej bardzo przychylnym, dał eię potem odwieść nieprzyjaciołom Pana Lsffitte. Panowie J akób Lefebvre, O dier i Fould idą za przykładem jego. Panowie Bartholoni, Baccard i Blanc Colmee popierają gorliwie składkę. Nieprzyjaciele Pana Lajfitte przytaczają błahe pobudki do przeszkodzenia składce. P. Lefebvre oświadczył, ii chętnie przyłoży się do składki, jeśli Pan JLłffiite postanowi nie zajmować eię polityką." A n g l i a.

Z L o n d y n u, dnia 19, Kwietnia, Onegdaj uczynił Pan Robert Grant swój od dawna już zapowiedziany wniosek, aby żydom, zrodzonym jako poddani Króla, tych samych udzielono praw obywatelskie!], które katolicy mają. Wiemy zaś, że katolicy też same posiadają prawa, co wszyscy inni obywatele, 2 tą tylko łożnicą, że są ód pewnych wysokich urzędów wyłączeń', które z przyczyny styczności swojej z kościołem, koniecznie muszą być w ręku ewangelików, oraz, źe obejmując urząd albo wstępując do Parlamentu przysięgać muszą, że tego urzędu nie użyją na uszczerbek kościoła panującego. Pan Grant obszerną miał mowę, kiora wszelako dość błędów historycznych zawierała, i był przez PaII3 MacauJey wybornie posiłkowany. Oba Panowie mają wprawdzie posady w Ministeryum, nie poczytywano jednak sprawy tejza pytanie ministeryalne, przeto też Lord Althorp nie był przytomny. O co przedewszystkiem idzie przy wykonaniu środka tego, jest, że przy przysiędze, którą członkowie Izby niższej składają, słowa "on tlie trut faith of a christian" (na prawdziwą wiarę chrześćiamna) mają być wypuszczone. Powstał na to opuszczenie Pan Robert Inglis, twierdząc, źe takim sposobem chrześciaństwo całe od państwa się odłącza i religia Chrystusa na telii cierpi. Na to mu odpowiedziano, źe 30,000 iydow między 20 milionami chrześcian ducha chrześciańskiego zmienić nie potrafi. Na tern się nawet tez poznał sam Robert Inglis, nie sprzeciwiał się przeto dłużej vnioskowi, tak dalece, źe go jednozgodnie przyjęto i już wczoraj wieczorem bil, ku wykonaniu tego postanowienia, Izbie przełożony został. Przyczyny tej jednozgodności szukać należy w następujących okolicznościach. Liczba żydów w Anglii w stosunku mała, a właściwe ich zatrudnienia w państwie handlującćm (po wsiach rzadko ich znaleźć można) raczej pożyteczne niż szkodliwe; jeśli są ubogimi, natenczas giną w mnóstwie innych ubogich; jeśli są bogatymi, natenczas ich przepych w tak zamożnym kraju nienawiści nie wzbudza; ich sprawowanie eię było zawsze chwalebne i rzadko kto z nich grubego się dopuścił występku; utrzy. mują oni ubogich swoich sami i łożyli w ostatnich czasach gorliwe staranie o umysłowe wykształcenie dzieci swoich. Siad więc pochodzi, że niejeden Anglik z samej naboźności na potomków Abrahama, jako na naczynie mieszczące świętych prawd odwieczne wyroki, zbogobojnem spogląda poszanowaniem i zwiększeni pobłażaniem, niż na wyznawców innych nie chrześciańskich religii; przeto też obojętną było dla Torrysów rzeczą, skoro Parlament raz przestał być czysto protestanckim i katolicy równie fak inni sektarze , nie wyjąwszy nawet «ocynianów , w nim zasiadać mogą, jeśli żydom także przystęp doń dano, Ittorzy będąc przyjaciółmi spokojności i porządku (przynaj - mniej majętniejsi między nimi) kościół bardziej stawili swój własny kościół na gruzach panującego. Wczoraj wieczorem wniósł Lord Alihorp swój plan względem zamiany dziesięcin na czynsz w pieniądzach i zbożu, którego wysokość od czasu do czasu ma być oznaczona. Duchowieństwo już od dawna nawykłe do tej niegdyś lak dla siebie okropnej myśli zamiany, zbawiennej istotnie dla kościoł a, rzecz sarnę przyj ęło bez ociągania się, a plan rninisteryalny tak korzystny dla niego, ie wszystkie organa biskupie z największem o nim mówią uniesieniem. Czy dzierżawcy równie z niego będą kontenci, tego czas nauczy. Powinniby wprawdzie być kontenci; bo odtąd z pewnością wiedzieć będą, ile płacić mają jako dziesięciny i mogą to w kontraktach swoich z właścicielami obrachować jako czynsz. Ale żyjemy już raz w czasach niekontentych, a sekrttarze i demagodzy dość znajdą pozornych przyczyn, aby na środek ten rninisteryalny potwarz miotać. Stosownie do podania zacnego Lorda, ogół dochodów duchowieństwa w całym kraju, zamiast 9 milionów, jak to dotychczas podawano, tylko 3J milliona wynosi, a w przecięciu dochód pojedynczych księży nie przewyższa 300 lunt , co istotnie umiarkowana płaca. Wszakże wielka część wikarytiszow ani tyle nie ma pensyi, przeto też uważał Lord Al thorp, ie w tein wkrótce zmiana nastąpić powinna. - P. Hume wniósł wczoraj wieczorem, aby nadal nie osadzano urzędów, przynoszących dochody bezczynnej służby; tudzież, aby nikomu odtąd nie wolno było, urząd swój kazać piastować przez wikaryusza. - Rząd wyznaczył dzisiaj Kommissyą, mają eą rozbierać pytanie, czy by 16 godzin roboty rękodzielnej na dzitń dzieciom, mniej niż 10 lat wieku mającym, w moralnym, równie jak w fizycznym względzie, nie szkodziło?

Xięźna Liewen uda się w miesiącu Czerwcu do miasta Moskwy, ekąd za 3 miesiące ma wrócić do Anglii. Tutejsza gazeta A l b i o n pisze; »Słychać, iż jeszcze przed zebraniem s>ę muowo Parlamentu, nastąpi odmiana w Minisieryum naezem. Pobyt Pana Peel przez święta Wielkanocne u Lorda Seiten, gdzie takie znajdują się Lordowie Brougham i Melbourne, oraz przybycie tegoż Pana Peel d. g. b. m, do tutejszej stolicy, gdzie rozmówiwszy się z Lordem Grey, pojechał zaraz napowrót do Lorda Sef ton, są bez wątpienia przyczyną tej pogłoski. N ie mamy w tej mierze dokładnej wiadomości; powszecbnem atoli zdaje się być mniemaniem, iż teraźniejsza administracya Utrzymać się nie zdoła. Pod sterem jej takidą »prawy wewnętrzne, jak zewnęfrjne, »0 j e s t : tak ź l e, iż c ń r p h w o s Ć p u b li c z n o ś c i j e s t wyczerpaną i odmiana musi nastąpić.". Dnia 9. b. m. spuszczono z warsztatu w Perubroke (w południowej Walili) okręt liniowy laodziałowy, który nazwano "Royal William", w obecności blisko 20,000 ludzi, W miąsiącu Czerwcu spodziewamy się tu znowu prz)bycia Hrabiego Matuszewicza; uważają, ii nie kazał przedać koni swoich w Melton-Mowbray. Wyszło tu pisemko o sprawie holenderskobelgijskiej ; czyni ono wielkie wrażenie. Autorem jego mieni się Gouban de Rospoul; lecz rzeczywiście ma być napisane przez Pana van de Weyer. Admirał Malcolm był w zeszłym tygodniu w tutejszej stolicy, i miał kilka długich narad z Ministrami (jak słychać) względem interesów belgij sko - halenderekich. KiTwe U "Larne", należąca do połączonej eskadry francuzko-angitlskiej ,poniósłszy znaczną szkodę niedaleko mielizny Goodwin, tak, iż prawie wszystkie swoje działa i zapasy w morze wyrzucić musiała, wróciła dla naprawy do Scherness. W Deal znajdują się okręty angielskie "Talavera" i "Seoul", oraz fregaty francuzkie "Re s o l u e" i "J u n o", korweta "Creole" i bryg "d'Assas.« W mieście York, przy rozbieraniu starego domu znaleziono płaski kamień, mający blisko 3 stopy długości a dwie szerokości, na jednej strunie jego był następujący napie rzymski z rożneini ozdobami na około: Deo sancto Stropi Femp Jum a solo lecit Claudius Hieronymianus legatus legiania VI. victricis.

Pomnik len ma i<i 1700.

Tuiejsja Gazeta G lob e zawiera następujące pismo urzędowe Mehmeda Alego do Irancuzkiego Admirała Roussin: "Panie Ambasadorze! Otrzymałem pismo urzędowe, datowane d. 32. Lutego, które WćPan przesiałeś mi przez pierwszego swego Adjutanta. Pismo to wyraża, iż nie mam prawa domagać się innego terr)torym, jak tylko St. Jean d'Acre, Jerozolimy, N aplusa i Tripolis w Syryij i że powinienem niezwłocznie cofnąć armią moje, a jeżelibym się wzbraniał, w tym razie wystawiłbym się na skutki najprzykrztjsze, Adjutant WPana, stosownie do danych nlu instrukcyi, przydał ustnie, iż gdybym obstawał przy moich żądaniach, połączona flota francuzko-angieleka przybyłaby do brzegów Egiptu. W każdym przypadku mam nadzieję, iż JW.

Pan uznasz słuszność moich) żądań, i przyłożysz się do przyjęcia ostatnich moich propozycyi, Aczynionych przez Halil- Baszę.. W tern niejszy list przyjacielski, i przesełam go WaćPanu przez Adjutanta Jego, Pieczęć Mehemeda Alego, Baszy egipskiego. W Alexandryi dnia 8- Marca 1833 roku." Wiadomości z Madras dochodzą do dnia 3.

Listopada. W Kalkucie dano dnia 17. Października ucztę z powodu przyjęcia reforftry Parlamentu. ' 'c Według doniesień z Kantonu (w Chinach) pod dniem 3. Grudnia, rozruchy w tamecznym kraju znowu wybuchnęły, i górale zburzyli miasto Leen-chow. Okręt wojenny amerykański Peacock, popłyną! z agentem dyplomatycznym do Cochinchiny i Siarn. W Gloslough (w Szkocyi) żyje kobieta, która ma x%O lat. Nigdy nie używała lekarstwa, ani krwi puszczała, i od 100 lat nie zna żadnej choroby i boleści. Dziad jej miał i 29 lat a ojciec 130. Kur y e r ubolewa, iż znowu wybrano Komitet do dania opinii o czasie, przez jaki dzieci w fabrykach pracować rr.ogą, a tym sposobem nic się jeszcze w tej mierze w roku bieżącym niepostanowi. Dalej zaś rzeczona Gazeta pisze: "Jest to czwarty wielki przedmiot, względem którego Izba niższa oświadcza się przeciw życzeniu narodu. Pierwszym był wniosek Pana Atwood, który żądał rozpoznania nieszczęśliwego stanu kraju, uchylono go na stronę. Drugim był wniosek Pana Robinson względem jednostajnego rozkładu ciężarów podatkowych na wszystkie klassy; trzecim zaś wniosek o zniesienie kary chodzenia przez rózgi w wojsku; odrzucono obadwa, A nakoniec bil, mający dać opiekę dzieciom pracującym w fabrykach, odłożono do nieoznaczonego czasu. Oświadczając przed niejakim czasem zdanie nasze, iż teraźniejsza Izba niższa będzie jedną z najmniej dbających o dobro lud u; nie sądziliśmy, aby przepowiedzenie nasze tak prędko się zjściło. Jakiż będzie koniec tego wszystkiego? Cztery powyższe wnioski zostały odrzuczone tak małą większością kresek, iż przez to zachwiało sie zaufanie w sile rządu. Zdaje się, iż rząd nie ma ani moralnej siły do przedstawienia zaradczych środków, ani dostatecznej mocy do oparcia się im, gdy ich n3ród żąda. Każdy poznaje, iż środki te, lubo na chwilę uchylone, w końcu jednak ufrzymać się muszą. Każdy widzi, iż nietylko t o, lecz jeszcze nierównie więcej nastąpić musi, iż władze prawodawcza powinna wynaleźć środki ulżenia nędzy massie Judu, Potrzebne poprawy zaprowadzić z porządkńm i epokojnością, a dać odpór zmianom rewohicyinym, do tego potrzeba całej energii i połączonej siłyludzi rozumnych i umiarkowanych wszelkiego stronictwa. " Odebrano tu wiadomości z Nowego-Yorku pod d. 14. Marca. Mówiono wtedy .0 odmianie Ministrów połnocno-amerykańskich. Pan M'Lane ma otrzymać wydział spraw wewnętrznych, Pan Woodbury wydział skarbu, a Pan Forsyth z Georgii wydział marynarki.

Mówiono oraz, iż teraźniejszy Minister wojny Złożył urząd, i że Pan Levingston wysłany będzie do Anglii lub Fiancyi. Zbieraną ud niejakiego czasu w mieście i Hrabstwie Newcastle składkę po jednym penny, celem okazania Hrabiemu Grej wdzięczności za utrzymanie bilu względem reformy Parlamentu, użyto na kupno przepysznie oprawionych egzemplarzy liistoryi Hrabstw N ortbumber J and i N e wcaetle, napisanej przez Pana Markeozie, Pan File przesłał je pierwszemu Ministrowi z listem, w którym między innemi wyraził: "Chociaż bil reformy nie postawił nas w możności obierania naszych reprezentantów z zupełną wolnością, i chociaż przy wyborach nie ucbyla całkowicie przekupstwa i wpływu przeciwnego konstytucyi; 2 wdzięcznością atoli umiemy cenić zasadę reprezentacyi, i spodziewamy się dalszych polepszeń. W niepłonnej nadziei, ii znajdzie się sposób zapobieżenia haniebne * mu przekupstwu i wstrząśnieniu, jakich się zbyt często używa podczas wyborów członków Parlamentu, mam zaszczyt zostawać i t. d."

ROZlllaite wiadolllOŚci.

Z listu z Paryża. Dzienniki polskie we Francyi mnożą się. Panowie Zaliwski, Smulikowski, Czyński, J. B. Ostrowski i t. d" ogłosili nowe pismo czasowe, które od początku roku tego wychodzić miało; czy wyszło, nie wiadomo. Tenże Czyński wydał w Metz nader ciekawe dziełko: Deux mots sur les Alhmands i opiewał pochwałę znanego publicysty Józefa Kozłowskiego. W Paryżu wydali poezye swoje: Józef Maizner i Napelon Felix Ż a b a; obaj z okoliczności, Z badaniami, historycznemi, tyczącemi się czasu naszego, wystąpili między innymi: Mirosławski, Stanisław Bratkowski, J, N. Janowski, Potułicki i Felix Wrotnowski, tłómacz Coopera i były współwydawca Dziennika Wileńskiego. Tworoweki Marcin litografuje w Besanconie. (Z Rozrn, Lwowsk.) W dziele niemieckiem Koberta Mohf: "O obyczajach i zachowaniu sif uczniów aka świcy, 18) Jan Karcz z Łagiewników, 19) Michał Dombrowski z Lachmierowicówr, ao ) Wawrzyn Rozwodowski dito 21) Piotr Nowicki z Lissewa, aa) Jakób Sikorski dito 2,3) Franciszek Teszke z Lissewka, 24) Andrzej J ozwiak z Ludzisków, 25) Michał Ziehlke dito 26) J ozefBubaczz Milewa, 27) Franciszek Rembinski z Molsdorsowa, 28) Wawrzyn Gurzynski z Nowejwsi, 29) Piotr Orlik z N oźyczyna, Zniemieckiego wedle Stollberga. 30) Marcin Cyganek zOśniszczewka, Ach! co a,IJ; ciężar na mem sercu czuję! 31) Jakób Lewandowski z Poproś, Tu owdzie błądząc smutkiem kroki znaczę; 32) Paweł Sołtysiak alias Barczak z Poproś, Szukam pokoju, nigdzie nie znajduję, 33) Jan Chwialczak z Parchania, Idę do okna i płaczę! 34) Wawrzyn Jobeszyński z Parchania, Z wiatremby poszła trosk ów pomroka, 35) Antoni Woźniak dito Gdybyś na mojem siadywała łonie, 30 ) Bartłomie j . Polanowski z Pierania, I z twego modrego oka Ssałbym i miłość i wonie! 37) Sebestyan Badyniak z Popowiców, Obym mógł kiedy, Ty moja słodyczy, 38) Tomasz Worchowski dito Do Ciebie lotnym zawitać Ikarem, 39) Krz y sztof Siekierski z Prz y b y sławia , Obym mógł w wiecznej trzymać Cię zdobyczy, 40) Kazimierz Marszalowski z Sierakowa, Twych się ust poić nektarem. 41) Wojciech Mazurkiewicz dito HilllllH - 1 I , .MMII.» · . · · · M I I M I I I . I I I I H P - i 4 2 . . . . ) Mikołaj Kroi z Skalmierowic, O B W I E S Z C Z E N I E . 43) Szymon Wawrzyniak ze wsi Mały-Sławsk, Wzywają s-ię mający chęć dostawienia koni, 44) Tomasz Arkuszewski z Strzelna, potrzebnych do ćwiczeń tegorocznych konnicy 45) Michał Rolirad z Szymborza, obrony krajowej, aby się dla licytowania 46) Kazimierz Kaczorowski z Turzany, dnia 6. Maja r. b. 47) Karol Walentowicz 7. Wierzchosławic, o godzinie ii, przed południem na Ratuszu 48) Tomasz Jędrzejczak z Włoetowa, znajdować chcieli. 49) Walenty Popławski dito Poznań, dnia 29. Kwietnia f833» 50) Michał Wiśniewski z Batkowa, M a g i s t r a t 51) Antoni Przybylski dito 52) Wawrzyn Skazinski dito 53) Marcin Kmieć z Bacharcia, 54) Daniel Krueger z Broniewa, 55) Fryderyk Wilh. Kerberz Broniewa, 56) Marcin Janutowski z Gęzewa, 57) Szczepan Balarzak z Ipowracławia, 58) Jan Szymczak ze wsi Karsk, 5g) Jan Mielcarek z Kicka, 60) Franciszek N owak z Przybysławia, 61) Andrzej Cwykliński z Szyjkow, 62) Andrzej Igła z Skolniki zabłotne, 63) Walenty Peilinski z Szymborza, 64) Jan Wiadarkiewicz dito 65) Jan Brzuskiewicz dito aleby nieba wnie do państw pruskich powrócili, w terminie na dzień 2 6 f y Czerwca r. b. przed Ur. Referendarzem Meyer w naszej Izbie audyencynalnej wyznaczonym, stanęli, i względem wyjścia swojego zdali tłómaczenie, gdyż W razie przeciwnym spodziewać się mogą, iź

demii w Tybindze w 16fym wieku" (Geschichtliche Nachweisungen iiber die Sitten und das Betragen der liibinger Studirenden i t, d. r. 1832.) czytamy następującą wiadomość: "W Marcu r. 1556. zabito w Tybindze uczącego się Polaka i jak się zdaje za t o, ze chciał drukować kacerskjj rozprawę o Trójcy S. Wzywamy bibliografów naszych do wyśledzenia nazwiska i dziejów tego Polaka. (Rozm. Lw.)

Pieśń

(N adesłano z prowincyi.) nieobecności.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

N a wniosek fiskusa wzywają się następni z powiatu Inowracławskiego w roku 1829. wyszli kantoniści : 1) Wojciech Błażejewski z Batkowa, 2) Józef Kubiszewski z Raszkowa, 3) Paweł Mazurz Brześcia, 4) Jan Majewski z Branna, 5) Franciszek Kręzelewski z Chełmców, 6) Karol Pogorzelski z Chełmców, 7) Paweł Wierzkowski z Cieślina, 8) Andrzej Nowakowski z Dobska, 9) Antoni Matulek z Dziewa, 10) Andrzej Nowak z Głębokiego, 11) E'ryderyk Hahn z Gniewkowa, 12) Karol Adamiecki z Gniewkowa, 13) Andrzej Bandczak z J anocina, 145 Szymon Karczewski z J anocina, 13) Karol Hackbarth z Jeziorków, : 5) Franciszek Krepleweki z Kobelnicy, wszystkie nań spaść mogące sukcessye zostaną skonfiskowane. Bydgoszcz, dnia 5. Lutego 1833.

Król. Pruski Sąd Ziemiański.

WYDZIERŻAWIENIE.

Dobra Siedmiorogowo w powiecie Krotoszyńskim położone, na trzy lata od S, Jana 18 $3. a£ do tego czsj 1836. najwięcej dającemu wydzierżawione być mają. Wyznacz)wszy tym końcem termin na dzień 8> Czerwca r. b. o godzinie 9, zrana przed Deputowanym Wra Sędzią Boretius w miejscu naszem sadowem, wjywarny chęć dzierżawienia mających, aby się w rakowym stawili, z nadmienieniem, iż na dobrach tych żaden nie znajduje się inwentarz gruntowy. Warunki dzierżawne w Registraturze naszej przejrzane być mogą. Krotoszyn, dnia i. Kwietnia 1833.

Królewsko - Pruski SądZiemiański.

D oniesienie o loteryi.

Z przyczyny przedsięwziętych odJr mian budowniczych w dotychczasowym Jr lokalu moim, przeniosłem mój kantor ] r loteryjny, w skutek przyjacielskiej ugoJr dy, w dom mego następcy, KrólewskieA go Poborcy loteryjnego, JPana F ry d el A ryka Biele fel da, kupca, w rynku pod A Nr, 45. Podając to do publicznej wiadomości, upraszam Interessentów, aby nie odebrane jtszcze losy do 5 tej klassy 67. łoteryi odebrać raczyli w wspomnionern mieszkaniu, do którego wchodzi się z Butelskiej ulicy. Poznań, dnia 30. Kwietnia i833> C, Papę, Król. Poborca loteryjny.

Poborstwem loteryjnem trudnić się będę w wspomnionym lokalu. F. Bielefeld, Król. Poborca loteryjny.

Powróciwszy z jarmarku Lipskiego I opatrzywszy skład mój niodnjeh towarów w najnowsze artykuł) tyczące się stroju dam, jakoto : kapelusze, czepki, blondyny, chustki, rękawiczki, kwiaty i t. p. polecam się szanownej Publiczności. V. T y c , Wrocławska ulica Nr. 346. w domu P. Altmann.

Dyrekcya Ziemstwa w Warszawie ogłosiła, ii nowe kupony wydawane tylko będą za okazaniem oryginalnych listów zastawnych. Dla ułatwienia szanownej Publiczności osiągnienia nowych kuponów bez trudności i wielkich kosztów podjąć chcę zaciąganie tychże, za wyna« grodzeniem -I procentu czyli dziesięciu groszy polskich od stu złotych polskich kapitału w listach zastawnych, które odbiorę i za ktoie wystawię wystarczające eewerea. Poznań, dnia 29. Kwietnia 1833.

Fryderyk Bie l eleid, kupiec na Starym R \nku pod Nr. 45.

Cotylko odebrał świeiy porter i sprzedaje B. Tomaszkiewicz.

Świeży, tegoroczny porter otrzymał Mayer Wolff Falk, przy Wronieckiej ulicy N ro. 297g » Ceny zboża na Pruska ffilarg 1 wagę w Poznanin, Dnia 27, Kwietnia iS33Tal. igr. im. do Tal. śgr. fen.

Pszenica, 10 Jft Zyto . 25 37 6 Jęczmień 17 18 Owies . 15 a7 Tatarka 2 l « 6 Groch. . 27 55 Ziemiaki . 9 10 Siana cetnar a 110 fI.. * 15 18 Słomy kopa a 1200 ff 5 Masła garniec 10 '5 Ceny zboża w Berlin Unia 25. Kwietnia 1833Ładem: Tal. źgr. fen. Tal. ćgri fen, Pszenica l 82 6 I I 20 Zyto l 4 I 3 Jęczmień wielki 25 & 23 9 Jęczmień mały Owies , 23 9 20 8 Groch Wo da: Tal. Igr. fen. Tal. śgr. fen.

Pszenica (biała) I 25 I 20 Zyto I 7 6 I 3 9 Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies 22 6 21 11 Groch 1 5 1 Kopa słomy 7 6 Cetnar siana 5 30