GAZETA 'Wielkiego Xiestwa POZNANSKIEGO Nakładem Drukami Nadwornej w. Dehera i Spółki. -- Redaktor: A. Wannowshi. JW 101. -- we zwarte K dnia 2. Maja 1833. Wiadolllości zagraniczne. JIł o s s y a, Z Petersburga, dnia 5. (17.) Kwietnia. W wielki czwartek, 30. 2. m. o o" godzinie zrana, w cerkwi własnego J. C. M, pałacu, przyjmowali Najświętszy Sakrament oboje NN. Państwo, J. C. M. Następca Cesarzewicz i Wielki Kiąię Alexander Mikołajewicz, Wielki Xiąźę Konstantyn Mikołajewicz i Wielkie Xięźniczki Marya, OJga i Alexandra Mikołajowny. Mszą św. odprawiał spowiednik N. Cesarza J mci, Ober-kapelan Mutomski. NN. Cesarz i Cesarzowa, W. X. Następca Gesarzewicz i W. Xięźniczka Marya, byli na reeurrekcyi w wielkiej kaplicy zimowego pałacu. Po odprawionem nabożeństwie, przedeiuszą św" NN. Państwo przyjmowali powinszowania członków Rady państwa, Ministrów, Senatorów, Generałów i oficerów wojsk znajdujących się w Petersburgu, urzędników dworu i innych znakomitych osób. - O piątej oC«,m. u«. P I a . dnich Pvreneow departamentu "" h o - Genei-PonTcznik Mathieu Dumas, teraI ł A 1 f i ? t » P u . w. J----L.!....L.!.I r... K a n n e . u_u n i j s , t e r a . źniejszy Par a dawnie; członek Izby Deputowanycb, należący do strony oppozycyjnej, kazał rozdać Parom pisemko, w K torem oświadcza się ra oszańcowaniem stolicy przez wzniesienie różnych warowni. Czwarta dywizya piechoty armii północne;, będąca pod dowództwem Generała Fahre, została rozwiązaną w Valencitnnes, gdzie miała główną kwaterę; powołano oraz wszystkich urzędników kassowych i pocztowych armii północnej z Valencieunee du tutejszej stolicy. Odebrano tu wiadomość z Bona, iź przybył tam Beniacuf, naczelnik nieprzyjacielskiego pokolenia Beduinów, które w ostatniej bitwie zostało pokonanem; celem zaś przybycia jego jest poddanie się władzy irancuzkiej. Generał Desmirbels przybył do Tulonu, skąd popłynie do Oran, gdzie będzie następcą Generała Boyer, Minister skarbu nie dozwolił agentom XięŹnej Berry wydać papierów, potrzebnych do przedaźy lasów, należących do jej części, i stanowiących część dawnej listy cywilnej, o co go ciź agenci do Sądu zapozwali. Sąd wydał unegdaj następujący wyrok: "Zważywszy, ii nie masz prawnego dowodu, aby Xięźna Berry weszła powiórnie w związki małżeńskie, i źe nawet w razie powtórnego earoęścis, musiałaby poty zajmować się obowiązkami opiekunki, dopókiby rada familijna nie obrała nowego opiekuna; gdy zatem Xięźna Berry nie przestała być upoważnioną do utrzymania praw swoich dzieci, z tych więc powodów nakazuje Sąd wydanie żądanych papierów, i agentów skarbu skazuje na zapłacenie kosztów Xieinie Berry," Ex-Miaietro wie Karola X., osadzeni w twie.c dzenie kary iioiywonnego nicienia na wygnanie r kraju Di'ii 7. 1>. m. umarł tu w Arayrn roku iycia Xiąźę J<.rj.y Comnenus, ostatni B trzech Xiąźąt tej starożytnej rodziny, którą Ludwik XVI. w roku 1782. uznał za pochodzącązGre«yi, wydając stosowne dyploma. Na mocy przysposobią nią, nazwisko i tytuł Xiecia przeszedł na Hrabiego Scouvre CHIIIIICIIH, jednego 2, wnuków jego, i Kapitana w pułku francuzkim jazdy. Testamentem napisanym na wyspie Ś, Heleny, N apojeon przeznaczył synowi swemu broń swoje. Marszałek Bertrand, Marchand i inni tiiwarzysje wygnania Napoleona, zostali ustanowieni dtpozytaryuszafni, i broń tę, mieli oddać synowi Napoleona, gdy dojdzie do lat iU wi-.-ku »weg», rY-IIIrr3eeIII młody Napoleon (m>ctio chorował, i umarł pitrwej, nim mógł objąć tę śwituuą cztjść spadku po swym ojcu. Bioń (a znajduje siej jeszcze w ręku depozyt iryueza, zasięgnął .on rady prawników względem jej wydania. Pan Palom», adwokat przy Sądzie Królewskim w Paryżu, ułożył pismo, w ktorein umieścił trzy następujące zapytania: l) czy broń Napoli ona należy do Maryi Ludwiki, to jest do Auetryi? 2) czy należy do rodziny ojca w Rzymie? 3) czy należy do narodu francuzkiego? Panowie OdiJon Barrot, Paillet i Filip Dupin, oświadczyli swoje zdanie zgodne ze zdaniem Pana Patorni, iż broń Napoleona jest własnością narodową, i ie rząd ma prawo domagać się jej, celem umieszczenia w zbiorze publicznym. Meeeager wyraża: "Bankierowie nie należą jeszcze do składki zbieranej dla Pana Laftiue, i są rozdwojeni w zdaniu o tern, co czynić mają. Pan Rothschild, który z początku «kazał siej bardzo przychylnym, dał eię potem odwieść nieprzyjaciołom Pana Lsffitte. Panowie J akób Lefebvre, O dier i Fould idą za przykładem jego. Panowie Bartholoni, Baccard i Blanc Colmee popierają gorliwie składkę. Nieprzyjaciele Pana Lajfitte przytaczają błahe pobudki do przeszkodzenia składce. P. Lefebvre oświadczył, ii chętnie przyłoży się do składki, jeśli Pan JLłffiite postanowi nie zajmować eię polityką." A n g l i a. Z L o n d y n u, dnia 19, Kwietnia, Onegdaj uczynił Pan Robert Grant swój od dawna już zapowiedziany wniosek, aby żydom, zrodzonym jako poddani Króla, tych samych udzielono praw obywatelskie!], które katolicy mają. Wiemy zaś, że katolicy też same posiadają prawa, co wszyscy inni obywatele, 2 tą tylko łożnicą, że są ód pewnych wysokich urzędów wyłączeń', które z przyczyny styczności swojej z kościołem, koniecznie muszą być w ręku ewangelików, oraz, źe obejmując urząd albo wstępując do Parlamentu przysięgać muszą, że tego urzędu nie użyją na uszczerbek kościoła panującego. Pan Grant obszerną miał mowę, kiora wszelako dość błędów historycznych zawierała, i był przez PaII3 MacauJey wybornie posiłkowany. Oba Panowie mają wprawdzie posady w Ministeryum, nie poczytywano jednak sprawy tejza pytanie ministeryalne, przeto też Lord Althorp nie był przytomny. O co przedewszystkiem idzie przy wykonaniu środka tego, jest, że przy przysiędze, którą członkowie Izby niższej składają, słowa "on tlie trut faith of a christian" (na prawdziwą wiarę chrześćiamna) mają być wypuszczone. Powstał na to opuszczenie Pan Robert Inglis, twierdząc, źe takim sposobem chrześciaństwo całe od państwa się odłącza i religia Chrystusa na telii cierpi. Na to mu odpowiedziano, źe 30,000 iydow między 20 milionami chrześcian ducha chrześciańskiego zmienić nie potrafi. Na tern się nawet tez poznał sam Robert Inglis, nie sprzeciwiał się przeto dłużej vnioskowi, tak dalece, źe go jednozgodnie przyjęto i już wczoraj wieczorem bil, ku wykonaniu tego postanowienia, Izbie przełożony został. Przyczyny tej jednozgodności szukać należy w następujących okolicznościach. Liczba żydów w Anglii w stosunku mała, a właściwe ich zatrudnienia w państwie handlującćm (po wsiach rzadko ich znaleźć można) raczej pożyteczne niż szkodliwe; jeśli są ubogimi, natenczas giną w mnóstwie innych ubogich; jeśli są bogatymi, natenczas ich przepych w tak zamożnym kraju nienawiści nie wzbudza; ich sprawowanie eię było zawsze chwalebne i rzadko kto z nich grubego się dopuścił występku; utrzy. mują oni ubogich swoich sami i łożyli w ostatnich czasach gorliwe staranie o umysłowe wykształcenie dzieci swoich. Siad więc pochodzi, że niejeden Anglik z samej naboźności na potomków Abrahama, jako na naczynie mieszczące świętych prawd odwieczne wyroki, zbogobojnem spogląda poszanowaniem i zwiększeni pobłażaniem, niż na wyznawców innych nie chrześciańskich religii; przeto też obojętną było dla Torrysów rzeczą, skoro Parlament raz przestał być czysto protestanckim i katolicy równie fak inni sektarze , nie wyjąwszy nawet «ocynianów , w nim zasiadać mogą, jeśli żydom także przystęp doń dano, Ittorzy będąc przyjaciółmi spokojności i porządku (przynaj - mniej majętniejsi między nimi) kościół bardziej stawili swój własny kościół na gruzach panującego. Wczoraj wieczorem wniósł Lord Alihorp swój plan względem zamiany dziesięcin na czynsz w pieniądzach i zbożu, którego wysokość od czasu do czasu ma być oznaczona. Duchowieństwo już od dawna nawykłe do tej niegdyś lak dla siebie okropnej myśli zamiany, zbawiennej istotnie dla kościoł a, rzecz sarnę przyj ęło bez ociągania się, a plan rninisteryalny tak korzystny dla niego, ie wszystkie organa biskupie z największem o nim mówią uniesieniem. Czy dzierżawcy równie z niego będą kontenci, tego czas nauczy. Powinniby wprawdzie być kontenci; bo odtąd z pewnością wiedzieć będą, ile płacić mają jako dziesięciny i mogą to w kontraktach swoich z właścicielami obrachować jako czynsz. Ale żyjemy już raz w czasach niekontentych, a sekrttarze i demagodzy dość znajdą pozornych przyczyn, aby na środek ten rninisteryalny potwarz miotać. Stosownie do podania zacnego Lorda, ogół dochodów duchowieństwa w całym kraju, zamiast 9 milionów, jak to dotychczas podawano, tylko 3J milliona wynosi, a w przecięciu dochód pojedynczych księży nie przewyższa 300 lunt , co istotnie umiarkowana płaca. Wszakże wielka część wikarytiszow ani tyle nie ma pensyi, przeto też uważał Lord Al thorp, ie w tein wkrótce zmiana nastąpić powinna. - P. Hume wniósł wczoraj wieczorem, aby nadal nie osadzano urzędów, przynoszących dochody bezczynnej służby; tudzież, aby nikomu odtąd nie wolno było, urząd swój kazać piastować przez wikaryusza. - Rząd wyznaczył dzisiaj Kommissyą, mają eą rozbierać pytanie, czy by 16 godzin roboty rękodzielnej na dzitń dzieciom, mniej niż 10 lat wieku mającym, w moralnym, równie jak w fizycznym względzie, nie szkodziło? Xięźna Liewen uda się w miesiącu Czerwcu do miasta Moskwy, ekąd za 3 miesiące ma wrócić do Anglii. Tutejsza gazeta A l b i o n pisze; »Słychać, iż jeszcze przed zebraniem s>ę muowo Parlamentu, nastąpi odmiana w Minisieryum naezem. Pobyt Pana Peel przez święta Wielkanocne u Lorda Seiten, gdzie takie znajdują się Lordowie Brougham i Melbourne, oraz przybycie tegoż Pana Peel d. g. b. m, do tutejszej stolicy, gdzie rozmówiwszy się z Lordem Grey, pojechał zaraz napowrót do Lorda Sef ton, są bez wątpienia przyczyną tej pogłoski. N ie mamy w tej mierze dokładnej wiadomości; powszecbnem atoli zdaje się być mniemaniem, iż teraźniejsza administracya Utrzymać się nie zdoła. Pod sterem jej takidą »prawy wewnętrzne, jak zewnęfrjne, »0 j e s t : tak ź l e, iż c ń r p h w o s Ć p u b li c z n o ś c i j e s t wyczerpaną i odmiana musi nastąpić.". Dnia 9. b. m. spuszczono z warsztatu w Perubroke (w południowej Walili) okręt liniowy laodziałowy, który nazwano "Royal William", w obecności blisko 20,000 ludzi, W miąsiącu Czerwcu spodziewamy się tu znowu prz)bycia Hrabiego Matuszewicza; uważają, ii nie kazał przedać koni swoich w Melton-Mowbray. Wyszło tu pisemko o sprawie holenderskobelgijskiej ; czyni ono wielkie wrażenie. Autorem jego mieni się Gouban de Rospoul; lecz rzeczywiście ma być napisane przez Pana van de Weyer. Admirał Malcolm był w zeszłym tygodniu w tutejszej stolicy, i miał kilka długich narad z Ministrami (jak słychać) względem interesów belgij sko - halenderekich. KiTwe U "Larne", należąca do połączonej eskadry francuzko-angitlskiej ,poniósłszy znaczną szkodę niedaleko mielizny Goodwin, tak, iż prawie wszystkie swoje działa i zapasy w morze wyrzucić musiała, wróciła dla naprawy do Scherness. W Deal znajdują się okręty angielskie "Talavera" i "Seoul", oraz fregaty francuzkie "Re s o l u e" i "J u n o", korweta "Creole" i bryg "d'Assas.« W mieście York, przy rozbieraniu starego domu znaleziono płaski kamień, mający blisko 3 stopy długości a dwie szerokości, na jednej strunie jego był następujący napie rzymski z rożneini ozdobami na około: Deo sancto Stropi Femp Jum a solo lecit Claudius Hieronymianus legatus legiania VI. victricis. Pomnik len ma i Czerwca r. b. o godzinie 9, zrana przed Deputowanym Wra Sędzią Boretius w miejscu naszem sadowem, wjywarny chęć dzierżawienia mających, aby się w rakowym stawili, z nadmienieniem, iż na dobrach tych żaden nie znajduje się inwentarz gruntowy. Warunki dzierżawne w Registraturze naszej przejrzane być mogą. Krotoszyn, dnia i. Kwietnia 1833. Królewsko - Pruski SądZiemiański. D oniesienie o loteryi. Z przyczyny przedsięwziętych odJr mian budowniczych w dotychczasowym Jr lokalu moim, przeniosłem mój kantor ] r loteryjny, w skutek przyjacielskiej ugoJr dy, w dom mego następcy, KrólewskieA go Poborcy loteryjnego, JPana F ry d el A ryka Biele fel da, kupca, w rynku pod A Nr, 45. Podając to do publicznej wiadomości, upraszam Interessentów, aby nie odebrane jtszcze losy do 5 tej klassy 67. łoteryi odebrać raczyli w wspomnionern mieszkaniu, do którego wchodzi się z Butelskiej ulicy. Poznań, dnia 30. Kwietnia i833> C, Papę, Król. Poborca loteryjny. Poborstwem loteryjnem trudnić się będę w wspomnionym lokalu. F. Bielefeld, Król. Poborca loteryjny. Powróciwszy z jarmarku Lipskiego I opatrzywszy skład mój niodnjeh towarów w najnowsze artykuł) tyczące się stroju dam, jakoto : kapelusze, czepki, blondyny, chustki, rękawiczki, kwiaty i t. p. polecam się szanownej Publiczności. V. T y c , Wrocławska ulica Nr. 346. w domu P. Altmann. Dyrekcya Ziemstwa w Warszawie ogłosiła, ii nowe kupony wydawane tylko będą za okazaniem oryginalnych listów zastawnych. Dla ułatwienia szanownej Publiczności osiągnienia nowych kuponów bez trudności i wielkich kosztów podjąć chcę zaciąganie tychże, za wyna« grodzeniem -I procentu czyli dziesięciu groszy polskich od stu złotych polskich kapitału w listach zastawnych, które odbiorę i za ktoie wystawię wystarczające eewerea. Poznań, dnia 29. Kwietnia 1833. Fryderyk Bie l eleid, kupiec na Starym R \nku pod Nr. 45. Cotylko odebrał świeiy porter i sprzedaje B. Tomaszkiewicz. Świeży, tegoroczny porter otrzymał Mayer Wolff Falk, przy Wronieckiej ulicy N ro. 297g » Ceny zboża na Pruska ffilarg 1 wagę w Poznanin, Dnia 27, Kwietnia iS33Tal. igr. im. do Tal. śgr. fen. Pszenica, 10 Jft Zyto . 25 37 6 Jęczmień 17 18 Owies . 15 a7 Tatarka 2 l « 6 Groch. . 27 55 Ziemiaki . 9 10 Siana cetnar a 110 fI.. * 15 18 Słomy kopa a 1200 ff 5 Masła garniec 10 '5 Ceny zboża w Berlin Unia 25. Kwietnia 1833Ładem: Tal. źgr. fen. Tal. ćgri fen, Pszenica l 82 6 I I 20 Zyto l 4 I 3 Jęczmień wielki 25 & 23 9 Jęczmień mały Owies , 23 9 20 8 Groch Wo da: Tal. Igr. fen. Tal. śgr. fen. Pszenica (biała) I 25 I 20 Zyto I 7 6 I 3 9 Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies 22 6 21 11 Groch 1 5 1 Kopa słomy 7 6 Cetnar siana 5 30