GAZ

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1842.04.28 Nr97

VVielkiego

Jl

ML

Xi cstvva p O Z J f A N S K I E G O,

Nakładem Drukarni Xadwomej W Dekero i Spółki. - Itedakler: lI. BrJIMMoMr5IJIr*.

JW 9 * .

W Czwartek dnia 28. Kwietnia.

1849*

Wiadomości kraj owe.

Z Berlina, dnia 23. Kwietnia.

J. K. W. Xiążę Wilhelm MeklenburgSchwerinski odjechał do Drezna.

Wiadomości zagraniczne.

Polska.

(/Jaz. Powsz.) - Z Warszawy donoszą, ie od ostatniej bytności Xcia Paszkiewicza w Petersburgu rząd polski większa rozwija gorliwość przy budowie kolei żelaznej nad granicą austryacką. Cesarz aprawie tej wielką przyjmuje wagę. Podróż Pana Meinkeller do Ber« "na i Hamburga pod względem środków pie"'Cźnycłi, pomyślny miała wydać skutek. Juź P 9wadzono E.otrzebne drzewo do górnej bub T q * * OlSyl przybędzie wkrótce 2000 r?Do!nilf<3vv j I a Prc(j szego popierania przedSIęWZIęCIa.

Galicya.

, c. L W o W a > dnia 19. Kwietnia.

W dniu 17. b. TO. o godzinie 2giej po północy zakończył i > c i e b l J ! I k o oamdziebiatletni Jan Kanty Hrabia Stadnicki, J. C. K. Mości rzeczywisty tajny Radca i Podkomorzy, W. Ochmistrz koronny Królestw Galicyi i Lodo Hjeryi - stopniami Radca SAdu Szlacheckiegoi S]du Apelacyi w kraju, Radzca nadworny przy najwyższym Trybunale sprawiedliwości, Prezes Sądu Szlacheckiego w Tarnowie, nakoniec od reorganizacyi S tanów galicyiskich w roku 1817. Prezes-Zastępca Stanów, kilko. krotnie królewski Komisarz sejmowy, Prezydujący w Sejmie i Członek kilku deputacyf do tronu. Oddał życie całe usługom kraju, nie spoczął w nich do śmierci, i mimo dolegliwości późnego wieku nie przestał przewodniczyć obradom Wyboru Stanowego. Tak zasłużony w ojczyźnie obywatel, prawy i gorliwy urzędnik, sumienny sędzia, był razem w obcowaniu przyiacielski, gościnny, uprzejmy; był w urzędzie łagodnym i przychylnym przełożonym, w rodzinie wzorem cnotliwego małżonka i ojca, łaskawego dla sług, rządnego i dobrotliwego w rozległych dobrach gospodarza. -.Jak za życia odbierał powszechne dowody uwielbienia i życzliwości, tak po zgonie żal powszechny uczci jego cienie, i pamięć jego za grób przeniesie. R033ya.

Z P e t e r s b u r g a, dnia 14. Kwietnia.

Przez rozkaz dzienny Cesarski 2 dnia 25.

Marca za odznaczającą tnę służbę woj enny G e.

nerał-policmejster czynnej armii i Ober policmejster miasta Warszawy General maior Sto. roienko mianowany Hadzeą, Tajnym i Senato jenny N aczelnik Kaliskiej gubernii Generał Major Sobolew 2, Wojen. Gen. policme strem czynnej armii i Ober-policmejstrem miasta Warszawy.

Przez rozkaz dzienny Cesarski z dnia 27Marca Generał - adjulant Adlerberg 1, mianowanowany został Głównym Zwierzchnikiem Wydziału Poczt z pozostaniem Gencrał-adju tan tern i Członkiem Uady Wojennej. Francya.

Z P a ryż a, dnia 19. Kwietnia.

Wczoraj znaczna liczba Deputowanych zgromadziła się u Pana Thiersa. Myło tez tam przytomnych kilku członków odcieriaDuiaura i Molego. Ciągle obiega pogłoska, iź nadzwyczajne czynią usiłowania, aby te trzy Irakcye pogodzić i na podstawie takiej po zwaleniu Ministeryum z dn. 29. Października nowy gabinet utworzyć. N a d z i s i e j s z e m posiedzeniu Izby Deputowanych przełożył Minister budowli publi cznych, Pan Teste, projekt do prawa, podług którego 1) dozwala się Towarzystwu Strasbursko - Bazylejskiej kolei żelaznej odebrać summe 6 milionów franków z jego kapitału umorzenia, i takowej na ukończenie robót jego użyć; 2) Towarzystwu Bordeaux-Testerskiej fc> .lei żelaznej ma być summa 2 milionów fI. pożyczona i 3) Towarzystwo Wersalski*! kolei żelaznej (lewego brzegu) ma być na pewien przeciąg czasu od płacenia prowizyi od rioźyczonego mu z skarbu publicznego kapita u 5 mil fr uwolnione. Projekt ten do prawa wydrukują i pomiędzy Deputowanych tozdadzą. j Do wiadomości o planie rządu założenia portu Algierskiego dołącza Monitor paryjski następującą uwagę: «Przyjęty plan jest dokładniejszy od planu Pana Póirela, a mniej obszerny <<iż plan Pana UaiTen.au. Zatwier dzono go w skutek sprawozdania Pana bernarda, inżeniera przy budowie mostów j dróg żwirowych, jako też Kommissyi, złożonej S doświadczonych marynarzy. Koszta ustanowiono ną 10 do V2 milionów, a przestwór portu tego rodzaju będzie, iż się w nim 25 okrętów liniowych pomieści. Gazeta urzędowa wieczorna dzisiaj w kształcie pisma z Bajonny donosi, że d. 12. i 13. rano w skutek koalicyi rzemieślników w Madrycie rozruchy -wybuchły. Wysokie ceny chleba i brak roboty miały być powodem tych zaburzeń. Kilka osób ciężko raniono. D. 13. po południu spokoiność wróciła. - Kur y er t r a n c u z k i już wczoraj o zawichrzeniu spokojności w Madrycie wspominał, -t- (Patrz poniżej: Hiszpania.)

Depesza telegraficzna miała zwiastować wia.

domość, że bogaty bankier Aguado w Oviedo w Asturyi apoplexya tknięty został, że wsielako lekarz jego przyboczny o utrzymaniu go przy życiu leszcze nie zwątpił. l'ari Aguado opuścił był niedawnemi czasy Paryż, nby zwie dzić kopalnie, które w Hiszpanii posiida. Chciał się później do Madrytu udać, g<<1zieby niezawodnie najświetnieszego doznał przyjęcia, kiedy rząd tameczny prj,y wielkiej operącyi skarbowej przedewszystkiem na współdziałanie Pana Aguado rachował. I'rzez Suez nowe wiadomości z Afghanistanu nadejść miały. Głoszą między innemi, że Generał Wylde, fałszywemi doniesieniami uwiedziony, na czele 5000 wojska nieostrożnie w głąb kraju się puścił; Ałghanowie natychmiast nań uderzyć mieli; Sipoysowie opuścili go zaraz po rozpoczęciu się bitwy, a tak cały korpus w pień wycięto. Galignani's M I e s s e ng e r nie wspomina o tej pogłosce, a to już wystarcza, aby całą tę nowinę za bajeczną poczytać. Chłopak jeden dziesięcioletni w bliskości Douay ze wstrętu od chodzenia do szkoły życie sobie odebrał. Anglia.

Z L o n d y n u, dnia 16. Kwietnia.

Połączona Królestwo W. Brytanii i Iriandyi posiada 3160 rękodzielni, z której to liczby 2642 na same Anglię przypada, W tych fabrykach zatrudniają 410,371 robotników, między temi 250,000 płci żeńskiej, i 170,000 dzieci. Liczba właścicieli fabryk do ilości posiedzicieli dóbr jest lak 1 do 60 j w ogólności los 3 milion, ludzi zawisł od interesów rękodzielniczych. Atłas głosi, że pierwszym czynem nowego Wielkorządcy łndyi, lAorda Elleuborougti, będzie przywrócenie batty czyli dodatku do płacy dla Sipoysów w Madras, którego cofnięcie wielkie sprawiło zniechęcenie, Times oświadcza dzisiaj, że wiadomości zasiąguięte przez nic w wydziale Wschodnio in-" dyiskim pod względem mniemanego zdobycia Gisni, nowinę tę zupełnie zbijają.

Stosownie do Morning Herald niesie pogłoska, że Lord J. Russell z łona kościoła angielskiego przeszedł do kościoła Cresbytęrianów. J" ż od kilku tygodni Lord z małżonką swoii) uczęszcza do tutejszego kościoła szkockiego i rozumieją, że oboje temi dniami kommunią św. podług obrzędu presbyleryauskiego przyjmą. Arcybiskup w 1 Tu am pismo Papieskie dotyczące zawichrzeń kościelnych w Hiszpanii, yy całel Irlandyi ogłosić kazał. Pałac najęty przez Xcia Esterhazy, będzie powróci tu już do poselstwa, a mianowany W jego miejsc« austryacki pełnomocny Minister, uwierzytelniony przy tutejszym dworze Baron Neumann, nie zamyśla tak wielkiego prowadzić dworu. Sir Benjamin d'Urban, mianowany został Naczelnym wodzem armii przy północno-zachodnich granicach Indyi. Wszedł on do armii 1794 r., ma przeto około 05 lat, i nie zna .wcale łndyi, gdzie tak wielką czynność rozwinąć, i z tylu trudnościami walczyć należy. G lob e zawiera następujący wykaz posia dłości angielskich w Indyach wschodnich, jako też krajów hołdujących Anglii. Posiadłości. mile kwadr. ang.

Bengal .328,000 Madras. .154,000 B o m b aj. .ltf.OOQ' Kraj Dekkan, od roku 1815. zdobyty i powiekszej części do Bombaj przyłączony Kraje sprzymierzone i hołdounicze. Radszah Mysory N isam Radszah N agpuru .

Król Audy Gukwar .... Bopal Kalah Bondi Radsza Sikary . .

Travankorei Koiszin.

Radszahowie Indpuru, Dżapuru i Audipuru . 283 . 000 Razem 1,103,000 Kraje niezawisłe: Sind .40,000 Radszah Nepalu . 53,000 Labore 50,000 Emir Indusu . 24,000 Afghanistan . 10,000 HiszpanIa.

z Madrytu, dnia 12. Kwietnia. J-*d dnia wczorajszego zaszły tu dość groźne *at>urzenia, sprawione przez koalicyę mularzy, onusająrych sl-C podwyższenia płacy. Już · wczoraj objawiały się ślady wzburzenia, które Ik L dzisiaj dopiero groźnieiszy przybrały charakter, kjerjy mnóstwo w kije uzbrojonych mularzy przed d o ID Pana cor(jerol Jjrputnwa nego, który największy klasztor w stolicy kupił, p oc1 38rrcb. Tam wydawano okrzyk: »śmierć Lorderze ! Niech żyje wolność! Podwyższenie pQry,_ albo śmierć!« Władze zgromadziły się niezwłocznie, celem naradzania się nad sposobami do przytłumienia tej koalicyi. bzef polityczny, Gubernator woj

60,000

27,000 .96,000 70,000 20,000 18,0'JO 14,000 14,000 8,000mieszkańcy, 57,000,000 15,000,OfO 2,000,000

8,000,000

3,000,000 10,000.000 3,000,000 3,000,000 2,000,000 1,500,000 1,500,000 1,000,000

15.000.000 123,000,000

4,000,000.

2.000,00" .

3,000,000.

1,000,000.

1,000,000.

skowy i Alkaidowie udawszy się na mIejSCe wspomniane, wezwali spikuionych do rozejścia się, Batalion gwardyi narodowej i patrule wojska liniowego przeciągając ulice rozpędzały zgromadzonych. Złożona z trzech robotników deputacya udała się do Kcgenta, aby mu petycyc o podwyższenie płacy podać, ale Regent deputowanych tych nie przyiął. - Szef polityczny w wydanej odezwie napomina rzemieślników, żeby do powinności swej wrócili, oświadczając równocześnie, że rząd stale postanowił utrzymać powagę prawa i spokojność publiczną ocalić. - l'od Puerta dei Sol spiknęło się wprawdzie ogromne mnóstwo ludzi, zachowują się jednak spokojnie. Liczbę zkoalizowanych robotników na 4000 podają. Niderlandy.

J Z H ag i, dnia 11. Kwietnia.

· Staats-Courant zbija wiadomość, jakoby hollenderscy oficerowie przy bjrłyfikoyyaniu Kantonu pomagali Chińczykom.

N i e li c y.

Z Lip ska, dnia 8. Kwietnia.

Artykuł G a z e t y K ról e w i e c k i ej, gło-, szący, że statua Xiccia Józefa Poniatowskiego, dłóta Thorvvaldsena, do Rossyi miała być sprowadzoną, albo -, nie znajduje tu wiary, ponieważ światły rząd rossyjski dzieła kunsztu oihrania. Gdyby zaś istotnie dzieło to zaginąć miało dla przyczyn politycznych, mamy tę jednak pociechę w względzie artystycznym, że pierwiastkowy model Thorwaldsena nte zaginie, ponieważ w te m miejscu stoi, gdzie sławny bohater Polaków poległ śmiercią walecznych. Tiiorwaldsen bowiem podarował ten model właścicielowi ogrodu nad Ehterą, Panu Hadzcy legacyinemu Gerhard, gdzie dwa pomniki Xicciu wystawiono; teraz model wspomniany jako trzeci pomnik tam oglądać można. Z D a r m s t a d u, dnia 18. Kwietnia.

Po zagajeniu obrad nad pytaniem hanowerskiem na posiedzeniu d. 11. Kwietnia zabrał znowu deputowany G l a u b r e c h gł»s i rozwodził się w obszernej mowie nad objawione'm w wniosku swoim zdaniem. Każda Izba stanów, zdaniem jego, powinnaby tę dla całych Niemiec nader ważną sprawę zrobić przedmiotem obrad swoich. Zalobę należałoby przywdziewać, ile razy powraca dzień, W którym ludowi hanowerskiemu konstytucyą odebrano. Przedmiot ten nie obejmuje gamćj sprawy hanowerskiej, ale owszem sprawę całyih Niemiec. ()b<hodzi on każdego, równie mieszkańca chatki, jak mieszkańca pałacu; bo gdzie burza prawo niweczy, równie się pałac jak chata zapada. Jeżeli c o, to ten scy Niemcy mieszkali wspólnie w pięknym wielkim gmachu. Kolumny tegoż wstrząsają, lecz jeżeli jedne z nich tylko wywrócą, cały budynek zawalić się może. Juz trzy upłynęły lata, jak on dostatecznie okazał, źe Stanem służy prawo w tej sprawie podług opiewań i nauk dawniejszego i nowszego piawa narodów, jako tez na mor) niemieckiego prawa związkowego i naszej Komlytucyi. Podający wniosek odwołuje się do naj nowszych obrad w Izbie saskiej i do słów Ministra Zeschau; dalej do tego, co w pierwszej naszej przy sposobności obrad nad ćwiczeniami wojskowemi 8 Korpusu armii niemieckiej, Baron Kreidenstein powiedział. Jawnie i wolnomyślnie powinny Stany objawiać zdanie swoje o sprawach niemieckich. Druga Izba nigdy się prawa tego nie zrzekła, i nigdy nie wniesiono ważniejszego przedmiotu, gdzieby takowe objawienie zdania potrzebniejszem było. Czemuż się w razie tylko zagranicznej z Prancyą wojny mamy za synów jednej ojczyzny uważać; czemu tylko, jak się to codziennie dzieje, przy wzywaniu do pomników niemieckiej sławy i wielkości? Czemuż tylko przy takich sposobnościach mamy być Niemcami, a nie przy ogólnych politycznych interesach, przy ogólnych prawach ludu niemieckiego; czemuż po tern tylko mamy być Badeńczykami, Messami, Brunświkami, Hanowerczykami? Pięknym zaiste pomysłem jest pomnik Hermana, wznoszący się wspaniale na górech niemieckich; ale zważy wszy, że sąsiedzkiemu niemieckiemu ludowi wydarto jego prawo, że w niemieckich Izbach stonów żaden glos przeciw temu się odzywać nie ma,--zaprawdę, wtedy nas nienajprzyiemniejsze opanuje uczucie. Przekonany, że jednak zrozumiany będzie, nie myśli tu używać słów, mogących umysły wzburzyć; lecz, że wśród takiego położenia rzeczy nie można mieć dumy żadnej, ani też uczucia narodowego, pewną jestfzeczą. Przed wszystkie m potrzeba ludowi niemieckiemu politycznej wolności, bez nićj albowiem nie ma dumy narodowej. Wolne tylko narody dumę narodową mieć mogą. Anglia tę jedynie »woim instytucjom zawdzięcza. Nie jest on abstrakcyjnym teoretykiem, obeznanym tylko w swojej samotnej izdebce. Mówi on do ludu, i jeżeli politycznej wolności dla ludu niemieckiego żyda, czyni to jedynie dla tego, ze na tem i matę ryalne interessa korzystają, bo przez to tylko wzniosie pomysły, służące za podstawę związku niemieckiego, mogłyby być poparte i i układ spełniony, który na pobojowiskach pod Lipskiem, Grossbeeren, Dennewitz, liguy napisano. Ale ŻĄda on tylko na prawie i konstytucyi opartej wolności, wolności, jak ją niemiecki akt związkowy ludowi nieraieckiemu zaręcza; nietykalności art. 2 niemieckiego «wiązkowego i art. 56 wiedeńskiego ostatecznego aktu! Jakkolwiek z względu na to położenie rzeczy w Hanowerze serce prawdziwie się kraje, przecież leszcze cała nie znikła nadzieja, ażeby związkowe rządy nakor.iec na pomoc pospieszyć nie miały. Oby jak najprędzej zawitał dzień, w któryruby związek tak zawyrokował! - Z względu na druoą część wniosku swego wykazuie mówca ważność dawniejszych niemieckich Sądów krajowych. Lecz związek niemiecki zajął miejsce państwa niemieckiego i winien każdemu Niemcowi -opiekę prawną, do tego zaś potrzebna Jest pAra na zasada, Sąd naiwyższy, Sąd związkowy. Prussy same już na Kongresie wiedeńskim takowy za kamień węgielny związku poczytały. Nigdy się zaś konieczność tego bardziej nie okazywała, jak w sprawie hanowerskiej. Sądzi on, że wniosek jego uczyniony w interessie wszystkich Niemców, i spodziewa się, źe się Izba jednomyślnie do niego przychyli. Mówca za« kończył rzecz swoje wynurzeniem życzenia, aby lud hanowerski znalazł wkrótce tyle zasłużony wzgląd u Xiąźąt, i aby wkrótce zażaleniom jego ulgę przyniesiono, ażeby niemieckie uczucie narodowe tak się znowu podniosło, iżby wolny, kontent, szczęśliwy lud mógł ochoczo stawić rzolo każdemu niebezpieczeństwu, zkądkolwiekby ono zagrażało. N astępnie rzekł Prezes H e s s e : »Niniejszy ważny przedmiot został przez czyniącego wniosek i K.ommissyą tak tramie i obszernie i z takim ogniem opracowany, iż już dalsze obrady niepotrzebnemi się stają. Wnoszę więc, aby się każdy przez okrzyk do rozbioru przyłączył.« Cala Izba powstała i wyraziła swe przychylenie się, z wyłączeniem deputowanego Kaberfau (Pułkownika), - który oświadczył, że nie uznaje Izby za właściwego sędziego do wyrokowania w sprawie, która w istocie nie jest tak niebezpieczna, jak ją wysławiała; pokłada on ufność w Xiążętach niemieckich, że w przyzwoitym czasie wkroczyć nie omieszkają; - dalej z wyleczeniem deputowanego Ra b e na u (N adradzcy leśnego), diielącrgo zdanie swego poprzednika. 1 'rzy przegłosowaniu d. 14. Kwietnia zapytanie: »Czy Izba pragnie' przychylić się do wniosku deputowanego G l a u b r e c h a w podany przez Kommissją sposób?« większością 43 głosów przeciw 2 stanowczo roztrzygnieto i zatwierdzono, 2 W i e d n i a , dnia 8. Kwietnia.

Od wczoraj mamy tu druga zimę, przez cała noc padał śnieg obficie, a dziś z rana termometr Reaumura pokazuje 3 stopnie zimna. Ż dnia 15. Kwietnia.

Przebywający tu Cesarsko -Rossyjski Generał Hrabia l'aszkiewicz, brat Xicria Paszkiewicza, wybiera się wedle pogłoski z missyą w podróż do Bochary, skąd się do kr aj u A T ghanów pości.

Wiochy.

Z Rzymu, dnia 29. Marca.

Domniemany morderca Hrabiego Palin Schwytany został w pobllskości Tivoli i tu przyprowadzony

Rozmaite wiadomości.

Z P o z n a n i» . - Ciągły zachodzi jeszczeniedostatek usposobionych kandydatów katolickich do posad nauczycielskich.- W pow. Babimostkim obecnie 5 szkół jest bez nauczycieli a szkoła w Kopanicy drugiego nauczyciela nie ma. W pow Kościańskim nowy murowany kościół w Wyskoczu prawie wykończony, po dobnie jak kościół w Dłuźynie tegoż powia tu; na wybudowanie nowego kato!. kościoła w Lewinie ptu Międzychodzie , juz część" raateryałów przysposobiono. Pocieszającym tolerancyi dowodem jest wypadek następujący: D. 26. Styczno W boru Ba»zkowskim syn gospodarza Grublewicza z Zdun, służący u kupca żydowskiego Pniower , od spadaiącego drzewa zabity został. N a mieiscu, gdzie się to nieszczęście wydarzyło, kupiec, żyd, krzyż wystawić kazał a ka'tolicki pleban z Zdun i Baszkowa wspólnie z pastorem ewanielickim z Zdun poświęcili go i budujące dó zgromadzonych mieli niowy. - W zeszłym miesiącu w rozmaitych miejscach w borach Przygodzieckich wilki się okazały. Mimo urządzonych na zwierzęta te '" yyów , nieudalo się dotychczas ich wytępić.

p 'erzorern d. 5. nauczyciel żydowski Julius IIa Rybakach pfzez I "'przechodzącego mimo n!e o nieznajomego człeka w bok lewy-zdaniem je" a __ prjjj-pjidkowo pchnięty został. U opirt-o w k i I k a. ID , n li t potem uczuł ból wiei ki w boku i ' spostrzegł przy dokładniejszera rozpoznaniu, że mu spiczastemu narzędziem ranę 1 < a' długą j p ój c a I a głęboką Zadano. Odżyli Więc li. n a s > iak się zdaje, osławieni p i . q u e rs. - t-*czba_ korrygendów w dom u poprawy 'WI Kościanie na końcu Marca wynosiła 228 osób, t. j. 152, - lO! katolików, 43 ewanielikovr i 8 żydów; 51 kobiet, - 35 katoH. i 16 ewanielick. wyznania; ja katoł. i 7 ewan, chłopców i 9 kato!., i 1 ewanielick? dziewczynę.

$85

- - (Nadet/) _' Rzecz o kolejach żelaznych Wielkopolskich, która publiczność tu zajmuje, obszernie jeet traktowaną w O r ę - d o w n i ku. Pismo to w ostatnich swych numerach, zalecając w tym względzie oszczę* dność, przypominaiąc, że często wielkie marnotrawstwa szczególniej przy rozpoczynaniu robót miewają miejsce, - podaje nową myśl wykonania tego przedsięwzięcia, nie przez akcyonaryuszów, ale przez Stany W. Xiestwa. Dowodzi znaczne ztąd korzyści. Zwraca także uwagę, iż posiedzenie 2go Maja, które ma mieć mie,sce w przedmiocie kolei tu w Poznaniu, obchodzi nietylko nas tu, ale dalsze okolice - i Gdańsk i Królewiec; a nawet, gdy kolej ta może stać się połączeniem Wschodu % Zachodem, nie będzie obojętnem i obcym krajom. - Udziela razem Orędownik wiadomość o inżynierach cywilnych polskich w Francy i, Szwajcaryi i innych krajach zaszczytni« pracujących. Daje oraz objaśnienia o kierunku drogi do Frankfortu, i o kosztach, które na 3,000,000 Tal. kładzie, - rachując po 500,000 na milę.

Targ welniany te j*o*nanHt» (\A Tadesłano.J Utworzenie targu wełnianego w Poznaniu, wykazało się zupełnie skutecznym i traihyra pomysłem. Targ ten był w 1837. I. niejako na próbę tylko, i ledwo 10.000 cent. wełny liczył, kupców przybyło niewielu, a większa ich część składała się z fabrykantów szląskich i kupców samego Wgo Xicstwa; na ostatnim zaś targu wiosennym było już 20,000 cetnar. wełny, a znaczniejsi kupcy z Wrocławskiego targu także i do Poznania przybyli. Niezbywal o ani na krajowych, ani na angielskich, ani na niderlandzkich fabrykantach, widziano znakomitych Berlińskich i innych wielkich spekulantów, a przedaż szła łatwo, w stosownych, do owczasowej konjunktury cenach. Do tego przysłużyła się bardzo zadowolniająca okoliczność, że kupcy jednomyślnie 5l towaru byli kontenci, mianowicie zaś postąpienie w praniu wełny chwalili. Jeżeli więc pomyślny obrót targu wełnianego widocznym jest, byłoby do pożałowania, gdyby niedokładarto wszelkich starań, ku podniesieniu go do owego znakomitego stopnia, któren w danych okolicznościach mógłby być osiągniętym, tym bardziej, iż nic nieopuszczono , aby niu przez stosowne urządzenia przyjść W pomoc. - Dni targowe są tak ustanowione, iż kupującym dostateczny pozostaje czas jechać z Wrocławia na Poznań do Szczecina, a któryż z nich niechciałby chętni« z pośredniego korzystać* czasu, i trzeci znaidzie wełnę z natury s\volej, bardzo wielu znacznym fabrykacyoro nieodbicie potrzebna? Znajduje się także wszelka sposobność do ułatwienia obrotów pieniężnych, a władze tameczne zręcznie z położenia miejscowego korzy« Stajać, zapewniły ruchowi targowemu bezpieczeństwo i wygodę. Lubo więc targ wełniany poznański tyle ma pociągu, zbywa mu przecież dotąd na udziale producentów jakiby życzyć wypadało; to zaś ztąd się wykazuje iż W. Xicstwo Poznańskie przeszło 40,000 centnarów produkuj, a ledwo połowę na targ przywieziono; przyznaiąc też że mieszkańcom z nad granicy szląskićl łatwiejszy wywóz wełny do Wrocławia, jednakże na targu Poznańskim przeszło 30,000 centnar, znajdować by się powinno. Korzyści, które z uczęszczania na tenże targ wynikają, nie zdają się dotąd do przekonania mieszkańców przemawiać, b)łoby więc do życzenia, gdyby następujące objaśnienie pożądany mogło otrzvroac skutek. Koszta sprowadzenia do Berlina zakupionej przez fabrykanta wełny w Poznaniu, bądź wodą, bądź humanem, wynoszą naiwięcćj talara na centnarze; obywatel zaś, który zamiast do Poznania na Berliński targ jedzie, musi (przyimując ilość produkowanej w przecięciu wełny na 5 O - 6 O cent.) przynaimniej trzy talary na cetnarze więcei w ostatnićm jak W powyższem otrzymać miejscu, jeżeli tęż samą co w niem cenę osiągnąć pragnie; gdyż włącznie z sprowadzeniem lej, czy tó swemi, czyli tćź najętemi końmi, koszta podróży i powrotu, wraz z pobytem w Berlinie, wyniosą około 150 do 200 Tal., tak że wyższość cen z jednego na drugi jarmark, ppwicmaby istotnie 2 talary na centnarze postąpić, co do bardzo rzadkich zdarzeń należy. Także nie można zaprzeczyć, iż kupcy najochotniej z producentem na miejscu lubią mieć do czynienia, osią gając przez to największą pewność, otrzymania rzetelnego produktu z owczarni, którą malą · pod okiem: przeciwnie zaś na wystawioną poznańską wełnę w Berlinie, z nieufnością się zapatrują, biorąc ją łatwo za takową, która się juz w drugich znajduje rękach. Niemniei, Występują często na zagranicznych targach rzeciw poznańskiej wełnie z przesądami, na tóre dawnemi czasy, nie starannie prana wełna polska zasługiwała. Przybywający do Poznania kupiec, własną korzyść na oku mając, czego swoją cbecnoś'ią jasny daje dowód, otwarcie przystępuje do rzeczy, i nie może zaprzeczyć, źe właśnie gatunki wełny, które W. Xiestv» o Poznańskie teraz produkuje,(cienkie, średnie i ordynatajrie w cenie 48 do /5 Tal. za rent. podług cen targowych przeszj(orocznych) tego są rodzaju, którego się teras widocznie-największą wykazuje potrzeba. N akoniec, samo z rzeczy wynika: iź każdy obywatel inleressowanyra jest ku przyeiągnieniu największego .obrotu handlowego do swego kraju, i że dla wszystkich większem będzie zadowolnieniem, jeżeli własne produkta w domu poszukiwane, i z taratąd wywożone będą, zamiast gdyby takowe po obcych targach, na przedaz wystawiane bydź miały.

o wypowiedzeniu, wypłacie i przeistoczeniu mewylosowanych jeszcze obligów długu skarbowego. W następstwie N ajwyższego rozkazu gabinetowego z dnia 27. z. m., tyczącego się przeistoczenia obligów długu skarbowego i zniżenia prowizyi od nich z. 4 na 3 ' j od »ta (Zbiór praw Nr. 2255), wszystkie znajdujące się jeszcze w obiegu 1 'ruskie obligi długu skarbowego, o ile na odbytych dotąd celem umorzenia 19 losowaniach niezostały jeszcze wy» ciągnione, a tćm samem nie są iui wypowiedziane, od dnia 2. Stycznia 1843. począwszy, tylko jeszcze 3J-, od sta rocznej prowizyi przynosić mają. Wszystkie tedy będące jeszcze w obiegu, a w dotychczasowymi 19 losowaniach, niewyszłe obligi długu skarbowego, zostają celem spłacenia gotowizną zapisanych summ kapitalnych, d. 2. Stycznia 1843. tu vr Berlinie w Kontroli papierów ska,rbowvch, ulica Taubenstrasse Nr. 30., odebranemi być maiącyeh, posiedzicie10m ich ninieiszem wypowiedziane, z wezwaniem: ażeby papiery te, z oświadczeniem na piśmie przyjęcia wypowiedzenia, naj dalej do dnia 1 Września I. b. za świadectwami depozytalnemi złożyli. Mielcowi interessenci powinni oświadczenie takowe wraz z obligami w Kontroli papierów skarb owych, zarni t-Iscowi z a Ś w najbliższej im błównej kassie regencyjnej złożyć. O nieczynjooych zadość temu wezwaniu posiedzicielach obligów długu skarbowego uważać się będzie. iż ogłoszonego wypowiedzenia ich obligów ku spłaceniu gotowizną wajutę nieprzyjraul5, ale racz«j papiery te milczeniem bezwarunkowo powszechnemu ppddaią przeistoczeniu" i stosownie do tego poczynając od dnia 2. Stycznia 1843. t"'lko zniżoną prowizyą po h \ od sta rocznie pobierać mają zamiar. Tym posiedzicie10m obligów długu skarbowego, którzy podając takowe, oświadczą wyraźnie gotowość zaprzestania na zniżeniu prowizyi ze 4 na 34 od sta rocznie a to przed 1. Września I. b. sk adając to oświadczenie: "aj w okresie od dnia 1. Maja do włącznie 30. Czerwca roku bież.; premia z dwóch talarów i Lipcu r. b.: premia z jednego i pól talara; c) czyniąc nakoniec takowe w "raies:ącu Siei pniu I. b.: premia z jednego talara, na każde sto talarów należącego do nich kapitału w obligach długu skarbowego zostaje r.uiiejszćni przyznaną, która im niebawnie gotowizną ma być wypłacona. Oprócz tego, stosownie do . 4. Maj wyższego rozkazu gabinetowego z dnia 27. z. m., udziela się zapewnienie, iż nowe obligi długu skarbowego przynoszące 3? od sta w ciągu pierwszych lat 4, od dnia 1. Stycznia 1843. poczynając, a za'ćrn aż do ostatniego Grudnia 1846 nie mają podlegać losowaniu. Rzeczone oświadczenie powinni miejscowi interessenci w Kontroli papierów skarbowych, ubca Taubenstrasse Nr. 3 O, zamiejscowi zaś wnajbliźszći im kassie głównej Regencyjnej na piśmie oddać, albowiem ani my, ani rzeczona Kontrola, nie mo iem z posiedzicielarni obligów wdawać »ic w korrespondencyą rzeczy tej dotyczącą. Wedle tego: 1) każdy posiedziciel obligów długu skarbowego winien będzie nasamprzód obbgi w dotychczasowych 1Y losowaniach na rzecz funduszu umorzenia wyciągnione oddzielić od innych - ile że względem spłacenia pierwszych pozostaje »ię przy przepisie, w obwieszczeniach naszych o tym przedmiocie zawartym. Gdyby wyciągnione w losowaniach takowe obligi zamieszczone zostały w listach obligów celem przeistoczenia podanemi być mających, a tego przy rewizyi list nicdostrzeźono, owszem okazującym takowe obligi wspomniona premia przez omyłkę wypłaconą została, takowa nieprawnie odebrana premia przy wypłacie kapitału z wylosowanych obligów pochodzącego napowrót odciągnioną zostanie. 2) Posiedziciele niewylosowanych obligów, przystający na zapisy celem przeistoczenia iih na nowe, 3'" od sta prowizyi przynoszące, powinni ze swojem w tej mier7e oświadczeniem podać podpisaną przez siebie z wymieniem swojego stanu, procederu, miejsca *amieszkania i t. d. listę, której wszystkie na rOWną ilość kapitałową opiewające obligi pod OSObriym oddziałem szczegółowo, wedle poJ',ządku liczb, z ich numerami i literami, posobn.ie wypj s a ne być mają. Do tej deklaracyi I I",V, ",o której drukowane formularze, tak tu w Berłin'ej w Kontroli papierów skarbowych, jakoteź w każde) głównej kasie bezpłatnie wydawane będą, należy przyłączać obligi długu państwa w tym samym porządku, w jakim ich nuraera w liście posobnie następują, jednakże bez należących do nich kuponów prowizyjnych, de źe te ostatnie w czasie ich dojścia w zwyczajnym sposobie spłacone beda,.

3) Ażeby obligi długu skarbowego w obrotach swoich przerwy nie doznały , papiery w celu przeistoczenia podawanemi być maiąre, będą niezwłocznie. ]X> wyciśnieniu na nich stępia z wyrazami: «zniżony na J', od sta od dnia .4. Stycznia 1843. poczynając,<c tymczasowo okazicielom zwracane. Równocześnie będzie ostatnim przyrzeczona pod a. b. c resp. premia gotowizną wypłacona, z której oni na liście oznaczonych stępieni obligów kwitować będą. Ustanowienie czasu, w którym zamiana oznaczonych śtęplem redukcyjnym obligów długu skarbowego na nowe 3f od sta prowizyi przynoszące i kuponami prowizyjnemi Serie IX. opatrzonemi być mające zapisy rozpo» cząć się może, zastrzegamy sobie. 4) Posiedziciele obligów długu skarbowego, mający zamiar odebrania swojej waluty kapitalnej w dniu 2, Stycznia 1843., pewinni takowe podobnież w"'lolączonej swej powyżej rzeczonej deklaracyi liście wedle obligów i bieżącego numeru wyrazić. Względem wypłacenia gotowizną kwot kapitalnych z takowych obligów długu skarbowego dalsze rozporządzę-nie w swoim czasie publicznie obwieszczonem będzie. 5) Potrzebnym w powyżej rze« czonych celach przesyłaniom obligów długu skarbowego przez posiedzicieli do kass głównych Regencyjnych i tamtym napowrót, przyznaną jest swoboda portoryjna, skoro na adresie przy odsćlaniu położona będzie rubryka: »....Talarów w obligach długu skarbowego do przeistoczenia przeznaczonych,« przy odsełaniu napowrót rubryka: «.... Talarów przeistoczone obligi długu skarbowego.« Berlin, dnia 10. Kwietnia 1842.

Główny Zarząd długów skarbowych.

Bother. Berger. Natan. Tettenbom.

OBWIEsZLZEMJi.

Między 27- i 28. Grudnia I. z. w nocy trafił jeden dozorca pograniczny w obwodzie granicznym na łąkach pod Kołaczkowem czyli przy tak zwanych hubach Tokarzewskich, w powiecie Ostrzeszowskim położonych, na pewną liczbę osób z 21 świniami pośredniemi, które, gdy nieznajomi zaganiacz c na zawołanie olicyaliety zaraz zbiegli, jako na domysł z Polski przemycone, przyaresztowane, i następnie za Tal. 76 sgr. 16 fen. 6 przez publiczną licytacyą sprzedane zostały. Nieznajomi właściciele tychże świń, wzywają się do udowodnienia prawa swego na zebraną kwotę licytacyjną, stosownie do . 60. prawa celnego z d. 23, Stycznia 1838. r., z tern nadmienieniem; że jeżeli się w przeciągu czterech tygodni od dnia tego rachując, w którym niniejsze obwieszczenie ottttnl raz umieszczone zostanie w Dzienniku Regencyjnym, u Głu zgłosi, summa wspomniona na rzecz skarbu obrachowaną zostanie. Poznań, dnia 23. Lutego 1842.

Prowincyalny Dyrektor poborów.

(podp.) Massenbach.

Poda e się niniejszem do wiadomości publicznej, źe młynarz Jan Muellerze Szremu, i Karolina z Dornów owdowiała ZellllIer z Miłosławia, kontraktem przedślubnym z dnia 19. Lutego r. b. przed wstąpieniem w związki małżeńskie wspólność majątku między sobą wyłączyli, i tylko wspólność dorobku zaprowadzili. Szrera, dnia 4. Kwietnia 1842.

Królewski Sąd Ziemsko-miejski.

OBWIESZCZENIE.

We wsiach Siedlikowie i Za jączko wie, do dóbr rządowych Ostrzeszowskich należących, w powiecie Ostrzeszowskim, obwodzie Regencyi Poznańskiej położonych, są w biegu, tak podziat wspólności, jako też abluicya robocizn i innych prestacyj, niemniej zniesienie praw do drzewa i do pastwiska. Podając to niniejszem do publicznej wiadomości, wzywają się wszyscy nieznajomi interesenci tychże czynności, w szczególności zaś Xcii a) Katarzyna z Slęków, b) Błażej Lachaiczyk, c) Wojciech qregorek, d) Franciszek Slęk, i e) Jakób Parcina, których miejsce pobytu nie jest znane, aby się w terminie na dzień 23. ,Maja r. b. zrana ogodz. 91 ej w Siedlikowie w szkole przed podpisanym wyznaczonym, celem dopilnowania praw swoich zgłosili, inaczej bowiem dzieło rzeczone nawet w razie pokrzywdzenia względem siebie za ważne uważać muszą i z żadne mi zarzutami przeciw takowym słuchanymi być nie mogą. Pleszew, dnia 23. Marca 1842.

Z polecenia Król. ttegencyi Ulgo wydziału W Poznaniu, Kommissarz ekonomiczny, IV! a t e c K i.

Bobra Zydowo o mil 5 od Poznania, o jedne milę od Gniezna położone, maią być z wolne} ręki od 24. Lzerwca r, b. na sześć łub dziewięć lat wydzierżawione. Chęć zadzierzawienia tychże dóbr maiący zechcą się zgłosić do podpisanego, który w Poznaniu w domu pod liczba, Ib. przy ulicy Garbarskiej mieszka. J erzmanowski.

Wieś Niemierzewo wraz z folwarkiem B o g u s ł a w o w o, w powiecie Międzychodzkim, \ mili od szossy Berlińsko- Poznańskiej i milę od rzeki Warty położone, są z wolnej ręki do sprzedania O warunkach każdego czasu dowiedzieć się można w miejscu. Niemierzewo pod Pniewami, dn. 13. Kwietnia 1842 K i e r s K i Dobra Kadzewo i Marszewo wpowiecie Szremskim, kilka mil od Poznania i nie» daleko Warty położone, które około 2500 morgów najlepszego gruntu w sobie zawierają, dziedzic onycbże z wolnej ręki lub drogą publicznej licytacyi sprzedać sobie zycj.y, i do ostatniej wyznaczył termin na dzień 27. M aj a roku bieżącego o lOt ej godzinie zrana w biurze Radzcy Sprawiedliwości H o y e t w Poznaniu, na który to termin wzywa ochotę do kupna mających i w stanie zapłacenia będących, nadmieniając przytem, iż tamże także taxa dóbr, jako i mappa rozmiarowa, do pr zeirzenia sie znaiduia . W młynie w Zabikowie jest kilka kop bardzo dobrej trzciny za mierną cenę do sprzedania.

Kurs giełdy Herlmskiej.

Dnia 25. Kwietnia 1842.

8to- N a pr. kurant papie- gntow 1nrr r ml ziia. r

Obligi długu państwa Pr. aug. obligacje 1830.

Obligi premiów handlu raorsk.

Obligi Kurmarchii Berlińskie obligacje miejskie E1b1agskie dito.

Gdańskie dito w T.

Z a c h o dni o - P r. listy zastawne Listy zasL W. X. Poznańskiego Wschodnio - Pr. listy zasL

Kur- i Kowomarcb. dito

A fc e J e Kolei Berlińsko - Poczdamskiej dito dito akcje a prioris Kolei Magdebursko-Lipskiej dito dito akcje a prioris Kolei Berlińsko - Auhallskićj dito dito akcje a prioris Kolei Diisse1dorf. - EILcrle1d.

dito dito akcje a priorisdito dito akcje a prioris

Frjdrychsdory. c.

1 unę monety złote po 5 tal.

m 4 4 a 5 5 4 4

104% 103%

*.

1 4 3t fi & [J.

ł

102V 104 ' -j

103'n

127V

114ij

85V l v 101fP [ l ,

104Łj102V 84V

103?r 1024105 ' ,,ii « V IIIlfUl 1 O 2 III 102%

126%102% 113% 102%107 102% 84% 100% - 97 <ffo4