GAZ VVielkiego Jl ML Xi cstvva p O Z J f A N S K I E G O, Nakładem Drukarni Xadwomej W Dekero i Spółki. - Itedakler: lI. BrJIMMoMr5IJIr*. JW 9 * . W Czwartek dnia 28. Kwietnia. 1849* Wiadomości kraj owe. Z Berlina, dnia 23. Kwietnia. J. K. W. Xiążę Wilhelm MeklenburgSchwerinski odjechał do Drezna. Wiadomości zagraniczne. Polska. (/Jaz. Powsz.) - Z Warszawy donoszą, ie od ostatniej bytności Xcia Paszkiewicza w Petersburgu rząd polski większa rozwija gorliwość przy budowie kolei żelaznej nad granicą austryacką. Cesarz aprawie tej wielką przyjmuje wagę. Podróż Pana Meinkeller do Ber« "na i Hamburga pod względem środków pie"'Cźnycłi, pomyślny miała wydać skutek. Juź P 9wadzono E.otrzebne drzewo do górnej bub T q * * OlSyl przybędzie wkrótce 2000 r?Do!nilf<3vv j I a Prc(j szego popierania przedSIęWZIęCIa. Galicya. , c. L W o W a > dnia 19. Kwietnia. W dniu 17. b. TO. o godzinie 2giej po północy zakończył i > c i e b l J ! I k o oamdziebiatletni Jan Kanty Hrabia Stadnicki, J. C. K. Mości rzeczywisty tajny Radca i Podkomorzy, W. Ochmistrz koronny Królestw Galicyi i Lodo Hjeryi - stopniami Radca SAdu Szlacheckiegoi S]du Apelacyi w kraju, Radzca nadworny przy najwyższym Trybunale sprawiedliwości, Prezes Sądu Szlacheckiego w Tarnowie, nakoniec od reorganizacyi S tanów galicyiskich w roku 1817. Prezes-Zastępca Stanów, kilko. krotnie królewski Komisarz sejmowy, Prezydujący w Sejmie i Członek kilku deputacyf do tronu. Oddał życie całe usługom kraju, nie spoczął w nich do śmierci, i mimo dolegliwości późnego wieku nie przestał przewodniczyć obradom Wyboru Stanowego. Tak zasłużony w ojczyźnie obywatel, prawy i gorliwy urzędnik, sumienny sędzia, był razem w obcowaniu przyiacielski, gościnny, uprzejmy; był w urzędzie łagodnym i przychylnym przełożonym, w rodzinie wzorem cnotliwego małżonka i ojca, łaskawego dla sług, rządnego i dobrotliwego w rozległych dobrach gospodarza. -.Jak za życia odbierał powszechne dowody uwielbienia i życzliwości, tak po zgonie żal powszechny uczci jego cienie, i pamięć jego za grób przeniesie. R033ya. Z P e t e r s b u r g a, dnia 14. Kwietnia. Przez rozkaz dzienny Cesarski 2 dnia 25. Marca za odznaczającą tnę służbę woj enny G e. nerał-policmejster czynnej armii i Ober policmejster miasta Warszawy General maior Sto. roienko mianowany Hadzeą, Tajnym i Senato jenny N aczelnik Kaliskiej gubernii Generał Major Sobolew 2, Wojen. Gen. policme strem czynnej armii i Ober-policmejstrem miasta Warszawy. Przez rozkaz dzienny Cesarski z dnia 27Marca Generał - adjulant Adlerberg 1, mianowanowany został Głównym Zwierzchnikiem Wydziału Poczt z pozostaniem Gencrał-adju tan tern i Członkiem Uady Wojennej. Francya. Z P a ryż a, dnia 19. Kwietnia. Wczoraj znaczna liczba Deputowanych zgromadziła się u Pana Thiersa. Myło tez tam przytomnych kilku członków odcieriaDuiaura i Molego. Ciągle obiega pogłoska, iź nadzwyczajne czynią usiłowania, aby te trzy Irakcye pogodzić i na podstawie takiej po zwaleniu Ministeryum z dn. 29. Października nowy gabinet utworzyć. N a d z i s i e j s z e m posiedzeniu Izby Deputowanych przełożył Minister budowli publi cznych, Pan Teste, projekt do prawa, podług którego 1) dozwala się Towarzystwu Strasbursko - Bazylejskiej kolei żelaznej odebrać summe 6 milionów franków z jego kapitału umorzenia, i takowej na ukończenie robót jego użyć; 2) Towarzystwu Bordeaux-Testerskiej fc> .lei żelaznej ma być summa 2 milionów fI. pożyczona i 3) Towarzystwo Wersalski*! kolei żelaznej (lewego brzegu) ma być na pewien przeciąg czasu od płacenia prowizyi od rioźyczonego mu z skarbu publicznego kapita u 5 mil fr uwolnione. Projekt ten do prawa wydrukują i pomiędzy Deputowanych tozdadzą. j Do wiadomości o planie rządu założenia portu Algierskiego dołącza Monitor paryjski następującą uwagę: «Przyjęty plan jest dokładniejszy od planu Pana Póirela, a mniej obszerny <urzenia, sprawione przez koalicyę mularzy, onusająrych sl-C podwyższenia płacy. Już · wczoraj objawiały się ślady wzburzenia, które Ik L dzisiaj dopiero groźnieiszy przybrały charakter, kjerjy mnóstwo w kije uzbrojonych mularzy przed d o ID Pana cor(jerol Jjrputnwa nego, który największy klasztor w stolicy kupił, p oc1 38rrcb. Tam wydawano okrzyk: »śmierć Lorderze ! Niech żyje wolność! Podwyższenie pQry,_ albo śmierć!« Władze zgromadziły się niezwłocznie, celem naradzania się nad sposobami do przytłumienia tej koalicyi. bzef polityczny, Gubernator woj 60,000 27,000 .96,000 70,000 20,000 18,0'JO 14,000 14,000 8,000mieszkańcy, 57,000,000 15,000,OfO 2,000,000 8,000,000 3,000,000 10,000.000 3,000,000 3,000,000 2,000,000 1,500,000 1,500,000 1,000,000 15.000.000 123,000,000 4,000,000. 2.000,00" . 3,000,000. 1,000,000. 1,000,000. skowy i Alkaidowie udawszy się na mIejSCe wspomniane, wezwali spikuionych do rozejścia się, Batalion gwardyi narodowej i patrule wojska liniowego przeciągając ulice rozpędzały zgromadzonych. Złożona z trzech robotników deputacya udała się do Kcgenta, aby mu petycyc o podwyższenie płacy podać, ale Regent deputowanych tych nie przyiął. - Szef polityczny w wydanej odezwie napomina rzemieślników, żeby do powinności swej wrócili, oświadczając równocześnie, że rząd stale postanowił utrzymać powagę prawa i spokojność publiczną ocalić. - l'od Puerta dei Sol spiknęło się wprawdzie ogromne mnóstwo ludzi, zachowują się jednak spokojnie. Liczbę zkoalizowanych robotników na 4000 podają. Niderlandy. J Z H ag i, dnia 11. Kwietnia. · Staats-Courant zbija wiadomość, jakoby hollenderscy oficerowie przy bjrłyfikoyyaniu Kantonu pomagali Chińczykom. N i e li c y. Z Lip ska, dnia 8. Kwietnia. Artykuł G a z e t y K ról e w i e c k i ej, gło-, szący, że statua Xiccia Józefa Poniatowskiego, dłóta Thorvvaldsena, do Rossyi miała być sprowadzoną, albo -, nie znajduje tu wiary, ponieważ światły rząd rossyjski dzieła kunsztu oihrania. Gdyby zaś istotnie dzieło to zaginąć miało dla przyczyn politycznych, mamy tę jednak pociechę w względzie artystycznym, że pierwiastkowy model Thorwaldsena nte zaginie, ponieważ w te m miejscu stoi, gdzie sławny bohater Polaków poległ śmiercią walecznych. Tiiorwaldsen bowiem podarował ten model właścicielowi ogrodu nad Ehterą, Panu Hadzcy legacyinemu Gerhard, gdzie dwa pomniki Xicciu wystawiono; teraz model wspomniany jako trzeci pomnik tam oglądać można. Z D a r m s t a d u, dnia 18. Kwietnia. Po zagajeniu obrad nad pytaniem hanowerskiem na posiedzeniu d. 11. Kwietnia zabrał znowu deputowany G l a u b r e c h gł»s i rozwodził się w obszernej mowie nad objawione'm w wniosku swoim zdaniem. Każda Izba stanów, zdaniem jego, powinnaby tę dla całych Niemiec nader ważną sprawę zrobić przedmiotem obrad swoich. Zalobę należałoby przywdziewać, ile razy powraca dzień, W którym ludowi hanowerskiemu konstytucyą odebrano. Przedmiot ten nie obejmuje gamćj sprawy hanowerskiej, ale owszem sprawę całyih Niemiec. ()b iak się zdaje, osławieni p i . q u e rs. - t-*czba_ korrygendów w dom u poprawy 'WI Kościanie na końcu Marca wynosiła 228 osób, t. j. 152, - lO! katolików, 43 ewanielikovr i 8 żydów; 51 kobiet, - 35 katoH. i 16 ewanielick. wyznania; ja katoł. i 7 ewan, chłopców i 9 kato!., i 1 ewanielick? dziewczynę. $85 - - (Nadet/) _' Rzecz o kolejach żelaznych Wielkopolskich, która publiczność tu zajmuje, obszernie jeet traktowaną w O r ę - d o w n i ku. Pismo to w ostatnich swych numerach, zalecając w tym względzie oszczę* dność, przypominaiąc, że często wielkie marnotrawstwa szczególniej przy rozpoczynaniu robót miewają miejsce, - podaje nową myśl wykonania tego przedsięwzięcia, nie przez akcyonaryuszów, ale przez Stany W. Xiestwa. Dowodzi znaczne ztąd korzyści. Zwraca także uwagę, iż posiedzenie 2go Maja, które ma mieć mie,sce w przedmiocie kolei tu w Poznaniu, obchodzi nietylko nas tu, ale dalsze okolice - i Gdańsk i Królewiec; a nawet, gdy kolej ta może stać się połączeniem Wschodu % Zachodem, nie będzie obojętnem i obcym krajom. - Udziela razem Orędownik wiadomość o inżynierach cywilnych polskich w Francy i, Szwajcaryi i innych krajach zaszczytni« pracujących. Daje oraz objaśnienia o kierunku drogi do Frankfortu, i o kosztach, które na 3,000,000 Tal. kładzie, - rachując po 500,000 na milę. Targ welniany te j*o*nanHt» (\A Tadesłano.J Utworzenie targu wełnianego w Poznaniu, wykazało się zupełnie skutecznym i traihyra pomysłem. Targ ten był w 1837. I. niejako na próbę tylko, i ledwo 10.000 cent. wełny liczył, kupców przybyło niewielu, a większa ich część składała się z fabrykantów szląskich i kupców samego Wgo Xicstwa; na ostatnim zaś targu wiosennym było już 20,000 cetnar. wełny, a znaczniejsi kupcy z Wrocławskiego targu także i do Poznania przybyli. Niezbywal o ani na krajowych, ani na angielskich, ani na niderlandzkich fabrykantach, widziano znakomitych Berlińskich i innych wielkich spekulantów, a przedaż szła łatwo, w stosownych, do owczasowej konjunktury cenach. Do tego przysłużyła się bardzo zadowolniająca okoliczność, że kupcy jednomyślnie 5l towaru byli kontenci, mianowicie zaś postąpienie w praniu wełny chwalili. Jeżeli więc pomyślny obrót targu wełnianego widocznym jest, byłoby do pożałowania, gdyby niedokładarto wszelkich starań, ku podniesieniu go do owego znakomitego stopnia, któren w danych okolicznościach mógłby być osiągniętym, tym bardziej, iż nic nieopuszczono , aby niu przez stosowne urządzenia przyjść W pomoc. - Dni targowe są tak ustanowione, iż kupującym dostateczny pozostaje czas jechać z Wrocławia na Poznań do Szczecina, a któryż z nich niechciałby chętni« z pośredniego korzystać* czasu, i trzeci znaidzie wełnę z natury s\volej, bardzo wielu znacznym fabrykacyoro nieodbicie potrzebna? Znajduje się także wszelka sposobność do ułatwienia obrotów pieniężnych, a władze tameczne zręcznie z położenia miejscowego korzy« Stajać, zapewniły ruchowi targowemu bezpieczeństwo i wygodę. Lubo więc targ wełniany poznański tyle ma pociągu, zbywa mu przecież dotąd na udziale producentów jakiby życzyć wypadało; to zaś ztąd się wykazuje iż W. Xicstwo Poznańskie przeszło 40,000 centnarów produkuj, a ledwo połowę na targ przywieziono; przyznaiąc też że mieszkańcom z nad granicy szląskićl łatwiejszy wywóz wełny do Wrocławia, jednakże na targu Poznańskim przeszło 30,000 centnar, znajdować by się powinno. Korzyści, które z uczęszczania na tenże targ wynikają, nie zdają się dotąd do przekonania mieszkańców przemawiać, b)łoby więc do życzenia, gdyby następujące objaśnienie pożądany mogło otrzvroac skutek. Koszta sprowadzenia do Berlina zakupionej przez fabrykanta wełny w Poznaniu, bądź wodą, bądź humanem, wynoszą naiwięcćj talara na centnarze; obywatel zaś, który zamiast do Poznania na Berliński targ jedzie, musi (przyimując ilość produkowanej w przecięciu wełny na 5 O - 6 O cent.) przynaimniej trzy talary na cetnarze więcei w ostatnićm jak W powyższem otrzymać miejscu, jeżeli tęż samą co w niem cenę osiągnąć pragnie; gdyż włącznie z sprowadzeniem lej, czy tó swemi, czyli tćź najętemi końmi, koszta podróży i powrotu, wraz z pobytem w Berlinie, wyniosą około 150 do 200 Tal., tak że wyższość cen z jednego na drugi jarmark, ppwicmaby istotnie 2 talary na centnarze postąpić, co do bardzo rzadkich zdarzeń należy. Także nie można zaprzeczyć, iż kupcy najochotniej z producentem na miejscu lubią mieć do czynienia, osią gając przez to największą pewność, otrzymania rzetelnego produktu z owczarni, którą malą · pod okiem: przeciwnie zaś na wystawioną poznańską wełnę w Berlinie, z nieufnością się zapatrują, biorąc ją łatwo za takową, która się juz w drugich znajduje rękach. Niemniei, Występują często na zagranicznych targach rzeciw poznańskiej wełnie z przesądami, na tóre dawnemi czasy, nie starannie prana wełna polska zasługiwała. Przybywający do Poznania kupiec, własną korzyść na oku mając, czego swoją cbecnoś'ią jasny daje dowód, otwarcie przystępuje do rzeczy, i nie może zaprzeczyć, źe właśnie gatunki wełny, które W. Xiestv» o Poznańskie teraz produkuje,(cienkie, średnie i ordynatajrie w cenie 48 do /5 Tal. za rent. podług cen targowych przeszj(orocznych) tego są rodzaju, którego się teras widocznie-największą wykazuje potrzeba. N akoniec, samo z rzeczy wynika: iź każdy obywatel inleressowanyra jest ku przyeiągnieniu największego .obrotu handlowego do swego kraju, i że dla wszystkich większem będzie zadowolnieniem, jeżeli własne produkta w domu poszukiwane, i z taratąd wywożone będą, zamiast gdyby takowe po obcych targach, na przedaz wystawiane bydź miały. o wypowiedzeniu, wypłacie i przeistoczeniu mewylosowanych jeszcze obligów długu skarbowego. W następstwie N ajwyższego rozkazu gabinetowego z dnia 27. z. m., tyczącego się przeistoczenia obligów długu skarbowego i zniżenia prowizyi od nich z. 4 na 3 ' j od »ta (Zbiór praw Nr. 2255), wszystkie znajdujące się jeszcze w obiegu 1 'ruskie obligi długu skarbowego, o ile na odbytych dotąd celem umorzenia 19 losowaniach niezostały jeszcze wy» ciągnione, a tćm samem nie są iui wypowiedziane, od dnia 2. Stycznia 1843. począwszy, tylko jeszcze 3J-, od sta rocznej prowizyi przynosić mają. Wszystkie tedy będące jeszcze w obiegu, a w dotychczasowymi 19 losowaniach, niewyszłe obligi długu skarbowego, zostają celem spłacenia gotowizną zapisanych summ kapitalnych, d. 2. Stycznia 1843. tu vr Berlinie w Kontroli papierów ska,rbowvch, ulica Taubenstrasse Nr. 30., odebranemi być maiącyeh, posiedzicie10m ich ninieiszem wypowiedziane, z wezwaniem: ażeby papiery te, z oświadczeniem na piśmie przyjęcia wypowiedzenia, naj dalej do dnia 1 Września I. b. za świadectwami depozytalnemi złożyli. Mielcowi interessenci powinni oświadczenie takowe wraz z obligami w Kontroli papierów skarb owych, zarni t-Iscowi z a Ś w najbliższej im błównej kassie regencyjnej złożyć. O nieczynjooych zadość temu wezwaniu posiedzicielach obligów długu skarbowego uważać się będzie. iż ogłoszonego wypowiedzenia ich obligów ku spłaceniu gotowizną wajutę nieprzyjraul5, ale racz«j papiery te milczeniem bezwarunkowo powszechnemu ppddaią przeistoczeniu" i stosownie do tego poczynając od dnia 2. Stycznia 1843. t"'lko zniżoną prowizyą po h \ od sta rocznie pobierać mają zamiar. Tym posiedzicie10m obligów długu skarbowego, którzy podając takowe, oświadczą wyraźnie gotowość zaprzestania na zniżeniu prowizyi ze 4 na 34 od sta rocznie a to przed 1. Września I. b. sk adając to oświadczenie: "aj w okresie od dnia 1. Maja do włącznie 30. Czerwca roku bież.; premia z dwóch talarów i Lipcu r. b.: premia z jednego i pól talara; c) czyniąc nakoniec takowe w "raies:ącu Siei pniu I. b.: premia z jednego talara, na każde sto talarów należącego do nich kapitału w obligach długu skarbowego zostaje r.uiiejszćni przyznaną, która im niebawnie gotowizną ma być wypłacona. Oprócz tego, stosownie do . 4. Maj wyższego rozkazu gabinetowego z dnia 27. z. m., udziela się zapewnienie, iż nowe obligi długu skarbowego przynoszące 3? od sta w ciągu pierwszych lat 4, od dnia 1. Stycznia 1843. poczynając, a za'ćrn aż do ostatniego Grudnia 1846 nie mają podlegać losowaniu. Rzeczone oświadczenie powinni miejscowi interessenci w Kontroli papierów skarbowych, ubca Taubenstrasse Nr. 3 O, zamiejscowi zaś wnajbliźszći im kassie głównej Regencyjnej na piśmie oddać, albowiem ani my, ani rzeczona Kontrola, nie mo iem z posiedzicielarni obligów wdawać »ic w korrespondencyą rzeczy tej dotyczącą. Wedle tego: 1) każdy posiedziciel obligów długu skarbowego winien będzie nasamprzód obbgi w dotychczasowych 1Y losowaniach na rzecz funduszu umorzenia wyciągnione oddzielić od innych - ile że względem spłacenia pierwszych pozostaje »ię przy przepisie, w obwieszczeniach naszych o tym przedmiocie zawartym. Gdyby wyciągnione w losowaniach takowe obligi zamieszczone zostały w listach obligów celem przeistoczenia podanemi być mających, a tego przy rewizyi list nicdostrzeźono, owszem okazującym takowe obligi wspomniona premia przez omyłkę wypłaconą została, takowa nieprawnie odebrana premia przy wypłacie kapitału z wylosowanych obligów pochodzącego napowrót odciągnioną zostanie. 2) Posiedziciele niewylosowanych obligów, przystający na zapisy celem przeistoczenia iih na nowe, 3'" od sta prowizyi przynoszące, powinni ze swojem w tej mier7e oświadczeniem podać podpisaną przez siebie z wymieniem swojego stanu, procederu, miejsca *amieszkania i t. d. listę, której wszystkie na rOWną ilość kapitałową opiewające obligi pod OSObriym oddziałem szczegółowo, wedle poJ',ządku liczb, z ich numerami i literami, posobn.ie wypj s a ne być mają. Do tej deklaracyi I I",V, ",o której drukowane formularze, tak tu w Berłin'ej w Kontroli papierów skarbowych, jakoteź w każde) głównej kasie bezpłatnie wydawane będą, należy przyłączać obligi długu państwa w tym samym porządku, w jakim ich nuraera w liście posobnie następują, jednakże bez należących do nich kuponów prowizyjnych, de źe te ostatnie w czasie ich dojścia w zwyczajnym sposobie spłacone beda,. 3) Ażeby obligi długu skarbowego w obrotach swoich przerwy nie doznały , papiery w celu przeistoczenia podawanemi być maiąre, będą niezwłocznie. ]X> wyciśnieniu na nich stępia z wyrazami: «zniżony na J', od sta od dnia .4. Stycznia 1843. poczynając,