GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1818.04.01 Nr26

Czas czytania: ok. 18 min.

Wielkiego

Xiestwa POZNANSKIEGO

Nro. 26.

w Srodę

Z Poznania dnia 1. Kwietnia.

JO. Antoni Xiaie. Radziwiłł, Namiestnik Królewski w U'. Xicstwie Poznańskiem, po kilkatygodt.iowey nitbytności w tuteyszetn mieście, powrócił tu dnia 17. m. h. ? .B. rlioa, a wczoray wyicrhał ztAd do stolicy Królestwa Polskiego.

JW. Zerboni di Sposetti, Nacz«lny Prezes W. Xicstwa Poznańskiego, powrócił IQ dnia 24. m. b. z B<. rlina, gdzie przez dni kilka bawił, a dnia aft. wyi. chał do Warszawy. Z Berlina dnia 26. Mur ca.

Król J ID Ć rłcz,ł mianować rzeczywistego taynegoN adradzcc.Re-gfncyinego i Dyrektora w Ministerstwie spraw wewnętrznych K o h - I e r a, członki, n, Ridy Stanu w oddziale-do interessow kraiowycb. N. Kroi racz\ł Pr«,fe esnra S c h li t z w Halli zasczycić orderem Orła Czezwouego trzeciego i xze,dudnia

1. Kwietnia 1818.

Ces-rek o · Rossy fik-i Generał - Porucznik d'Auvray odjechał do Warszawy. Z Bran den burgskiego d. 2t. Marca.

Tak nazwany Baron O u s e z stał przed« wezera w Berli nie pod pręgierzem. Prze świadczono go o podrabianie fałszywych weXlów. Skazany itst prócz tego na dwunastcletnie więzienie w domu poprawy. Zna. y pisarz, J u I i u s z V o s s, zajęty tera?, nulem pismem, pod tytułem: "Glos MargrabczYka do Prusakóie Nadreńskich. ** ZtVarszav/y dnia 24. Marca.

Zeszłey niedzieli dnia Bt. b. m. N. Pan był na paradzie woyskowey w mundurze Polskim. Po zmianie straiy nastąpiła parada kościelna. Dti o północy »Jechał do tmeyszAy «tojiey W. Xiąię Mit bał, przy którego boku jes* Generał P iriiczi ikPasafk ie w irz.

Przybył tu JW. Hrabia O s I e r m a n n - Tołstoy.

Mianowany Wice - Królem Lamhardzko4Venecyanskiego Krókstwa Arcyxiążę Rayjner, wyjeżdża do swe y przyszłey rezydencyi Medyolanu dnia 30g» m. b., udaiąc s.ę Urnie przez Tyrol. Pod niebytność Cesarza, Arcyj.iążę Lu (! w i K będzie na iego mit yscu, iako Namic stoik Monarchy, sprawami rządowtnii zawiadywał. Odiazd Cesarza do D a 1 m a c y i ustanowiony iest na dzień 10. Kwietnia i trwać będzie a. miesiące. Cesarzowa towarzyszyć będzie swoicmu małżonkowi. Kurs polepsza się codziennie; potrzeby do życia tanieią; kredyt wzrasta. Wywóz zboia pozwolor.y na wszygtkiib punktach Monarchii za opłatą cłową taryfą a roku 1788 postanowioną. Na rzecz funduszu umarzaiącego długi rządowe rozpocznie się znowu w niźszey AuB tryi przedawanie dóbr skarbowych.

Z Saxonii dniu 18. Marca.

U niwersytet w J e n i e przesłał rządowi W. Xiestwa Weymarskiego projekt względem wolności druku. Minister Fritsch mazie« eenie, ażeby go stanom do rozslrząśnienia przełożył. Z Bruxilli dnia IJ>. Marca.

Przedwczora wyleciała na powietrze w O s t e n d z i e mała prochownia, napełniona granatami i ionerai potrzebami woiennemi. W O s tca ppe ile uderzył piorun w wieżę kościelną, a w H e u s d e n zabił syna burmistrza. Podługgazet naszych, kontyngenea woysk Duńskiego, Saskiego i Hannowerskiego wyciągną już w Maju z Franc yi, a Roseyiskie i Angielskie pozostaną tam iescze aż do Września. Rossyanie wsiądą w D u n k i e r - ce na okręty. Z Paryia dnia 17. Marca.

Król pczyiął prawo o zaciągu. Monitor Z dnia a 4. zawiera ie w całości.

-JO - Monitor zawiera następujący urzędowy artykuł pod dniem 15. IT.. b.: "Dziś przede mszą. Par« d'Obs son, nadzwyczayny Poseł Szwedzki, podał Królowi na puhlicznem posłuchaniu list swoifgo Monarchy, donoszący Jego Król. Mci o zeyściu Karola X I I I i na tron wstąpieniu ternz* niey* szego Kro 13. "

Dwór włożył teraz żałobę na trzy tygodnie za Króla Szwedzkiego. Xiążę Richelieu, Poseł Pruski i Baron M o n i er, Prezydent Komrriissy i, mieli w so« botę rozmowę u Lorda W e II i n g t o n a w interesie rosczeń obcych. Względem konkordatu toczą się teraz z Papieżem nowe dodatkowe układy. Liczba dyecezycw, ustanowiona dotąd na )]; 3, ma bydz" zmnieyszoną na 7 g. Pamiętniki PaniStael o prywatnem życiu iey oyca, Pana Necker, wyszły w Londyn i e wdruku z przedmową Pana B e nj. C o n - s t a n t. Lorda S p e n c e r osadzono przedwczora wwiezieniu St. Pelugi e za dług 40,000 franku w. Znany kaznodzieia Protestancki, R a b a u d P o m m i er, który był zkraiu wygnany, otrzymał wolność powrotu. Ostatnie wichry w samym Departamencie północnym poobalały i z korzeniem powyrywały około 50,000 gruszek i iabłoni. Zaczynaią teraz znacznie powiększać nasze woysko w skutku nowego prawa o zaciągu. Teatra tuteysze ożywiaią wciąż woiennego ducha parodu. Świeżo dano w O d e o n i e sztukę pod tytułem: ,,/es Arrets' wktórey eczególniey następująca strofa naychuczniey» -7£ zyskała oklaski: Le nohle lauńer de la guerre fait place en France li l 'olivier, et sous cetle omhre tutćlaire notre courage est prisonnier. nous prvuverons par nos Sucres, qiiun Francais, iursque l'airain tonne, ne iuit point garder fes arre 'ts. Słychać, iż An gl i a dostawi H i s z p a n i i woiennychokrętow zasummę, traktatem względem zniesienia, handlu niewolnikami warowana l'auSigneul, który tu przez 25. lat sprawował urząd Generalnego Kot.si'la Szwedzkiego, przed odjazdem ztąd ewoim, obdarowany zestal od teraznieyszey Królowey Szwedzkiey wizerunkiem tegocześnego Królewica Nas-cepry tronu O s kar a, suto brylantami osadzonym. Po odeyściu Pani Ca ta łan i odbierze rząd admiiuetracyą Włoskiey opery i połączy ią z administracyą opery Francuzkiey. W Ar r a s rozkazał Prefekt nauczycielom przy Lyceum, ażeby w dawaniu nauki hietoryi naturalney O r ł a opusczali. Pułkownik F a b v i er, który podczas ostatniego zesłania Marszałka M arm on ta do L u g d u n u, był Szefem tego Sztabu generalnego, wydał teraz w P a ryż u bardzo ciekawe pismo O zdarzeniach w Lugdunie roku /8/7- Wystawi.: ono wierny obraz smutnego stanu tego miasta, które, iak się Pan Fabvier wyraża, widzhło r. 18i7. w murach swoich i w sąsiedzkich okolicach powstaiące znowu takie systema terroryzmu, iakie r. 1793 panowało. Dowodzi oraz P. Fab· vier t iak koniecznem było zesłanie w owe ok iljce Marszałka Ma rm on ta, który wsam czas tam przyiechał, i iak nit litości wie polityczni fanatycy i przedayni agenci obchodzili &:ę z mieszkańcami Lugd u n u i okolicy. Pismo P. F a b v i e r a iest oraz ważnym przydatkiem do sczegółowych wiadomości, umiesczonych w kilku bezstronnych gazetach zagranicznych w owey epoce o zdarzeniach Lugduńskich, lecz nie mogaevch nigdy opisać ich w całości, ponieważ matetyałów do tego im brakowało. Te materyały znaydui A sie, teraz w pomlemd*nem piśmie, daiącem wiekszey Publiczność» pierwsze dokładne objaśnietiia o takich zgrozach w L u g d u n i e popełnionych, iakicli nigdy się nie spodziewano. Autor tego pi» ema, który na stopi.iu swoim mógł czerpać wiadomości ze źródeł naylepszych, »strzymuie się- od wyiaśnienia tego wszystkiego, co dotychczas iest itscze ukrytem, i do czego on, klucz posiada; atoli to, co wyta wił, iest iuż dostatecznem do wystawienia czytelnikowirzetelnego ogółu spraw Lugduńskich, które we F r e n c y i i za granicą tak wielkie sprawiły były wrażenie. - Widać z opisu autora, że tAlko ieden wyższy Urzędnik (naczelny Naniiestijk Polic)! Pan S enneville, iest tu tylko napomknionym, ale niewymienionytn) stawił zzpoty wściekłości łakcyi, która L u r gdun tak niesczAśłiwym czyniła, i fe on tyl· n oświecił Rząd oprawdziwem położeni« rzeczy; że atoli, gdy wszystkie inne prze* słane Rządowi doniesienia, sprzeciwiały się, doniesieniu owego U rzędnika, i gdy potrzeba było wysłać koniecznie do L u g d u n u wolnego od przesądów człowieka, dla doci*A czenia prawdy, Marszałek M a rm on t zesłany tam został; atoli i on omamionym byt z początku przez Jednogłośne zapewnienia Władz, odrzucaiących ten widok, z którego naczelny Namiestnik E'olicyi zdarzenia uważał; postanowił przecież nakoniec badać sana mieszkańców ze wszystkich stanów , wszystkie akta roztrząsnąć, i wszystkie interessowane strony wysłuchać. Skutkiem tego było nayiaśnieysze przekonanie, że zgoła żadnego spisku nie było, i że tylko duch stronnictwa i chciwość zemsty, wszelkiego nieaczęścia były przyczyną. (Pismo to eprawiło II Paryżu żywe wrażenie.) Z Madrytu dnia 4. Marca.

Hiszpański żołnierz od dragonu, M i c h a ł C e r van t e e, który zabrał Generała Mina, , @tizyraał w nagrodę stopień JBrygadytra, . e e l zabrał u> nievolz zdraycg Mina. * Naywięktzą część osady przybyłey do K ad y x u eskadry Bossyiskiey, pomiesczono we wsiach mijstu temu przyległych. Mnóstwo cieką WYJIK udaie się d u k a d y x u dla widzenia eskadry. Kontr Admirał M o I i e r powróci przez Madryt i Paryż doswey oyczyzny. Z* 10ndynu dnia /7. Marca.

.Kanclerz Izby Sksrbowey wniósł wczoray w Izbie niższey o wyznaczenie miltiona funtów Szterlingów na budowanie nowych kościołów i o mianowanie komitetu, kturyby do pilnował należnego tey summy użycia. Przeszedł ten wniosek. Przy tey okazyi podano liczbę mieszkańców Lond y nu na t,i 29,000; I u dn ość, iakiey żadne inne miasto w E u r o - p i e nie ma. Kościoły Londyńskie mogą tylko 151,000 ludzi w sobie zmieścić. Stolica Hińska, P e k i n g, liczy - podług doniesień postktwa Angielskiego pod przewo dnictwem Lorda M a e a r t n e y - przeszło a milliony mieszkańców. Wszystkie wiadomości z Wschodnich Indy i zgadzaią się na to, że nie tylko bezpieczeństwo państwa ludyańskit go, lecz i stan lego skarbowy pud zarządem Markiza H a - st>nga (Moira) wiele zyskał. Dochody publiczne wystarczała zupełnie na opędz>. nie wyda tków, a zamiast prowizyi po 12 od sta, jak dawniey zwyczaiem było w Wschodnich I n d y a c h, płaci się teraz tylko 5 od sta od pożyczek. N a pamiątkę Xieiniczki Kar o I i n y otwieraią takie teraz »ubskrypcyą, w celu uzbierania funduszu na utrzymywanie i edukowanie z iego prowizyi 50 ubogich dzieci z Xięstwa Wall i i . W P o r t e m o u t h «rządził ostatni wicher szkodę w warowniach i budynkach, przeszło go,OOO funtów Szterlingów wynoszącą. Na brzegach Niderlandzkich zatonęło W 0«tatnich burzach jakie 60 okrętów.

2b

Podczas rozpraw nad traktatem z H i s z p an i ą względem zniesienia haudlu niewolnikami, dał Lord C a s t I e r e a g h oświadczenie, które się dla przyszłego Angielskiego systematu handlowego witle obiecywać zdaie. - Owe albowiem w A n g I i i 1 iedawno tak bardzo przesadzane urządzenia handlowe, gdzie przez wysokie nakłady «łowe towarom zagranicznym weyścia zabronić usiłowano, nazywał "nitsezęsnemi zasadami, które prawny handel do upadku przyprow. dzaiąc, handel ukradkowy Z3ihccaią." P. L y t t e I on utyskiwał bowiem, że w H i s z p a nii tak witle rękodzitł Angielskich albo zupełnie zakazano, alboliteż nitzmiememi opłatami ponakładano, a Lord C a s t I e r e a g h poczytywał owe zakazy za skutki system-łt.i zabrończ. go, którego się w Anglii irz>maią. Z St. Thomas dnia 20. Stycznia.

Gazeta w C a p H e n r y wychodząca zawiera pod dniem 2 O. Grudnia r. z. · .astępuiący artykuł: "Z fioźey Łaski i przez ustawy państwa, My H e n ryk, Kiól Haytycki, powodowani doniesieniem Ministra Naszego spraw zagratucznych, iż wciąż itsize oH czasu Wo czasu przychodzą U6ty i okrę-y. przeznaczone nawyspę St. D o m i n g o; zważaiąc, iż tak ustawą konstytucyiną, jako też poźuieysztmi urządzeniami rozkazano, ażeby nazwisko St. D o m i n g o we wszelkim względzie nazawsze wygluzowar.ein było, j'Ąko znamię przyporni. naiące tylko dawi ityszy etan niewoli i obcego panowaiia; zważaiąc daley, iżby obrażeniem było uk.$niepodłegiości ludu Haytyckiego, iako też prawości królestwa Nyszego, uiywaiąc nadal ttgo znienawidzonego nazwiska; po wysłuchaniu NiSzeyRady stanu, postano» wiliśmy i etanowiemy. Artykuł 1. W całym obwodzie Królestwa N aszego H a yti nie ma bydź przyiętyru i dopustz.onym zi<ie · list miiący napis: St« Domingo, Cap Praucois i t. p.

i pcd jakąkolwiek bauderą, nie ma wbiegać do portu C a p H e n r y lub zarzucać kotwicę na ktorerakolwiek stanowinku portowern, kióregoby Kapitan miał paazporta do S t. D o - m i n g o przeznaczone, 3) Przestępcy podług surowości praw karani bydź iruią. 4) Nasi Ministrowie spraw zagranicznych, marynarki i sprawiedliwości, zayroą się wykonaniem niiiieyszt gu wyroku, w czem do którego należy. Dan w Królewskim Naszym pałacu dnia i. Grudnia i 8 «7 -.

(podp.) (Kontrasyg )

Henryk.

Hrabia LwiOtUlde.

Z Krakowa dnia ig. Marca.

SEYM KRAKOWSkI.

Na posiedzeniu Styinu !Jra«odawczego dria lo. Lut>.go r. 1>. Izba Prawodawcza poStępuiąc z porządku w Tytule om kucyi, żarnie: ił a Jednomyślnie w prawu: i. Przytraymanie osoby dłużnika o u. ieczkę podejrzanego na żądanie wierzyciela może bydź dozwolone. i-o Areszt osoby w sprawach handlowych stanowić bedzie ostatni stopień exekucyi. -- W ty<ult. o Kompromissie zamieniła IzbA jednomyślnie w prawo: i. Gdzicby strony w zapisie na sąd polubowny żadnego sobie terminu nieoznaczyły , takowy zapis dluity nad trzy miesiące moc swoię mitć nie może.' 3. Sędzia ordynaryiny, do którego sprawa pod sąd polubowny poddaua należy, nioic bydź na arbitra obierany, 3. \ V przypadku niezrzeczenia się przez strony appełlacyi od wyroku sądu polubownego, apptllacya do Trybunału appellacyinego wniesioną bydź powinna. 4. Exekucya wyroku w »ąiizie polubowym zapadłego, bez upoważnienia Sędziego ordynaryinego dozwoloną bydź nie może. 5. Restitucya naprzeciw wyrokom polubownym z powodu nowo wynalezionych dokumentów dppulezoną będzie. - Na posiedzeniu Seymu d.,ia i s, Lutego z porządku wniesioną została rzecz tycząca się Prawa kryminalnego, i zamieniła Izba iednomyślnie wprawo: 1. Nowa Ustawa karna w sprawach pod rozsądzenie przychodzących o przestępstwa przed terminem do obowiązywania ogłoszonym popeł:.ione, może służyć za prawidło są<iom, ale w tych tylko przypadkach, gclzitby podług nowi y Ustawy lżfy. sza wypadła kara, niżeli podług Ustawy dziś obowiązuiącey. r. Dla zbitgu wielu obciążaiąiych, lub karę łagodzących okoliczności, rodzay i stopień kary zmieniony bydź nie może. 3. W powszechności, wspólnicy takowego przestępstwa podlegać będą tey samej karze, co i sami sprawcy. 4. Sdia zamiar popełnienia zbrodni, któryby się wykazał przez czyny zewnętrzne, a iuż złą myślą zaczął bydź usltu'et'zrionym, chociażby samo dokonanie czynu dla okoliczności przypadkowych, i od woli sprawcy bynaymniey nie* zależą ych, nie nastąpiło, o ieden stopień łagodnityszą karą karany bydź może. 5. Podobny zamiar popełnienia występku może bydź łagodni« y szą o ieden siopbń karą karany. - Co do pytania: czyli sukcess>rowie przestępców winni są z rnaiątka ztnarlvch swych poprzedników zapłacić kArę pienjężnu ieźeli ta wyrokb m prawomocnym za życu skazanego zapadłym nakazano była? 27 głoeami przeciwko 5 zamieniła Izba w prawo: Sukcessorowie przestępców winni są z maiątku zmarłych swych poprzednikiw zapłacić karę pieniężną, ieźeli ta wyrokiem prawomocnym. za życia skazanego zapadłym nakazana była, ale dejiiero po zaspokojeniu wszystkich inny h wierzycieli zmarłego. - N - stępiie postanowiła Izba prawodawcza ied omyślnie; 1. Kara na przestępcę w przypadku popełnionych kilku przestępstw różnego rodzaiu, podług tego rodzaiu przestępstwa, któn cięższą za sobą ciągnie karę, wymierzona byd< stępstwa, które iako okoliczności ubciąfaia 4 ce winny bydź uwalane. a. Kraiowitc za przestępstwo, chociaż wprawdzie W obcym kraiu popełnione, lecz na dobro kraiu tuteyszego szkodliwy wpływ maiące, za dostrzeżeniem go, podług ustaw tego kraiu, któren łagodnieyszą stanowi karę, winien bydź karany. 3. Cudzoziemiec za popełnione za granica przestępstwa, które na stan tuteyszego kraiu żadnego wpływu szkodliwego nie maią, dostrzeżony w tym kraiu, nie będzie mógł bydź karanym, ale na żądanie powinien by dź właściwemu Rządowi wydany, ieieli przestępstwo zbrodnią stanowi. 4. Kraiowiec djpusczaiący się takowego przestępstwa na kraiowcu iównie za granicą bawiącym, może bydź za Swym do kraiu powrotem skarżonym i karanym, ieżeii nie byt skarżonym i karanym w. kraiu obcym. 5. W pewnych przypadkach areszt policySny domowy, z obowiązkiem nieoddalenia się z domu, lub z dodaniem straży policyiney do zamieszkania osadzonego, może mieć mieysce. 6. Areszt policyiny będzie mógł bydź krótszy nad godzin 94 , ale dłużey nad miesiąc ieden bydź nie może. 7. Arerzt policyiny może bydź zaostrzony albo chłostą cielesną, albo postem o chlebie i wodzie, elbo konfiskatą pe*.vnych zabranych przedmiotów, g. Przestępca trzy razy policyiną karą karany, za czwartem dopusczeniem się tego samego przewinienia policyinego winien podpadać karze puprawczey. Q. Chłosta cielesna, iako kara policyiną uważana, nie może bydź większa, iak plag dwadzieścia, J O. Chłosta cielesna, iako zaostrzenie kary uważana, nie może przechodzić liczby plag dziesięciu. Z Petersburga dnia 25. Lutego.

N. Cesarz zakazał używać mieszkańców wieyskich do robot dla ich panów w dni oiedzidne, przez co pozbawieni są możności bywania w kościele.

Według obrządku Greckiego iuż minęły zapusty mięsne, i przez ly.i Aini ninieyszy same tylko maślane iedzą ;>oirawy, stąd czas ten cały nazywa się miśitnicą. - Od dziś dnia poczyna się zburać niezmitrie mnóstwo» ludu na Newę prj.i-ciwko z<unku rczydtncyonalnego, gdzie są zbudowat e góry z lodu i przepędzi czas na prjyiemney sobie, a przyzwoitey strefi« tuteyszey zabawie, spusczaiac się z gor pomiewionych na Ł u b k a c h j Jest to rodzay maleńkich sa. u, czyli krztstł na płozach. - N aywiększe zgromadź» ni«* bywa od 3ciey z puludi.ia óo zmroku. Brzeg Newy nazywoia'.y się Nabertżu.ą D w o r c o w ą napełniony itst mnóstwem widzóty z klasay wyższey, którzy przypatrują się niewinney zabawie weselącego się ludu. Chcąc mitć iakitkolwiek wyobrażenie o obfitości rozmaitych płodów do żywności należących, iaka iest w stolicy tuteyszey, dosyć itet wyiść rano o osmey na rynek nazy« waiący się Sienną. Natłok różnego sianu ludzi iest cak witjki, iż go porównać możn» do wielkiego zebrania na jarmarku, z tą tylko różnicą, iż nayobszernieyezy rynek jarmarkowy. ledwie część tey ludności obiąćmoże, i że tam sami się tylko ludzie znayduią; tuzaśnaypierwszy przedmiot, który postrzeżesz, są wo* zy Z sianem (od czego zapewne ogromny rynek ten nazwisko swoje otrzymał); naymniey» sza ich liczba co dzień bywa od 300 do 4 O O, i zaymuią ósmą część całego rynku. Dalej idą wozy z rozmaitą jarzyną i ogrodowinąj tych także zawsze iest kilkaset. - N astępuią potem owoce, jagody, grzyby i t. d. Za temi daią się widzieć nieprzeliczone furmanki z rozmaitego rodz.iiu zwierzyną, iako to, sarnami, {osiami, dzikami, zaiącami i ptastwem. leśnem, jarząbkami, kuropatwami, ciećwierzami iinnemi. - Daley,różne mięsiwa bydła i ptastwa domowego. Spnyrzawszy na ten ogroinoy rynek tak obfity we wszystko-,' rzekłbyś: iż miliiony luJu pracz długi czat nie na tym iednyrn przedaie się żywność, co dzień wszystko się to rozkupuie, i nazaiutrz równie pełno, a wszystko uowe i świeże. -Na drogość wcale nie można narzekać.

, owszem w porównaniu zinnemi nie tylko stolecznemi miastami, lecz i mnieyszemi, żywność w Petersburgu iest prawie za nic, mianowicie zwierzyna. Gdzitż dostać można naprzykład 10 jarząbków świeżych za cztery rtibie assygnacyine, a czasem i za trzy, co ledwie pół złotego za sztukę wypadnie? Powiedzieliśmy, ii nie itdno iest to mieysce, gdzie się przedaie żywność; są albowiem tak nazwane P tycze rady, czyli mieysce, gdzie się przedaie ptastwo. Jest to szereg przynaymniey ze stu składaiąry się sklepów, gdzie nic więcey niema prócz ogromnych klatek napełnionych (uerącem się rozmaitego rodzaiu ptaetwem domowem, i tegoż ptastwa bitego. W kaidym momencie kilkadziesiąt tyaięcy osób możnaby nakarmić samemi płodami wystiwionA-mi na tern mieyscu. - Są ie«cze tak nazwane M i I u t i n a r a d y, gdzie się przedaią same owoce, konfitury i iagody. Oprócz tfgo, są tak nazwane fruktowyi eła wki, Owo s z c zn yi e ławki, a niemal W kaidym domu iest mały sklepik nazywający sie Metocznaia ławka, gdzie wszystkiego, nie posyłaiąc daleko, dostać można półprbcentetn tylko droźey, aniżeli w zwyczaynem mieyscu. Wyszukiwanie starożytności w Rossyi Poludniowey.

Hrabia L a n g e r o n Generał Gubernator N owe y Rossy i zatrudnia się pracowicie przedmiotami, które mogą przynieść niemałe pożytki co do postępu oświecenia publicznego w rozmaitych iego gałęziach. - Nauka starożytności winna mu będzie wiele nayciekaWszych odkryciów w okolicach Jawnego Pa nt i c a p t, a dzisieyszego Ker t c h, niegdyś *to!iCYi posiadłości Europeyekich M i t r y d a - t e s a - E u p a t o r a, } gdzie dotychczas- wfdać icscze siedzenie wykute w klasie nazywalące się przez podanie Latarnia Mitrydatesa. - Po wielu wyszukiwaniach i odkopywaniach czynionych z rozkazu Hrabiego w rozmaitych grobach i Łryiowkach ley strony pod kierunkiem Pana D u b r u e 5 niegdyś Oficera w wOysku Kondeusza i kawalera orderu S. Ludwika, teraz zaś użytego do kopalni solnych w Ker t c h , uczy dono iu£ początek zbioru drugiego złożonego z naczyń starożytnych rozmaitey wielkości, z których wiele iest nsydoskonalszego dzieła i dobrze zachowanych, równie uż kilka popiersi dawnych, i ostatki posągów starożytnych, tudzież drobniejszych rozmaitych sprzętów j pierścieni, ułamków broni, i t. p. Wszystko to ochoczemu a eczególniey światłemu badaczowi starożytności poda-powód do czynienia dalszych wyszukiwań, których skutki tera pożytecznieyeze bydź mogą, iż matą za przedmiot ziemię którą nazwać można kiassyczną, składaiącą teraz część Cesarstwa Rossyiskiego. - Hrabia L a n g e r o n chcąc z pewnością oznaczyć mieysce etarożytney świątyni D y a n y , tak śławney w czasach bohatyrskich przez historyą Ifige nii i Or»stesa, sam się zaymował sprawdzeniem na mieyscu opisańStrabona, a po nim iW. Siestrzeńcewicza B o h u s z a Prymasa kościołów katolickich w Rossyi czynionych w mieyscu takowem. Wyszukiwania Hrabiego dowiodły, że dokładne oznaczenie położenia świątyni pomienioney nie powinno żadney podlegać wątpliwości, i które można z pewnością wskazać o 104 stay (stadia), około «5 wiorst czyli 6. mil Francuzkich od dawnego miasta In ke rm a n (Ctcnos u Strabona), a o wiorst to od nowego S e was t o P o I a blisko okopów dawnego ogromnego Chersonezu-Heraklidskiego, którego wąskie ulice od dziesięciu do piętnastu wiorst maią długości w linii prostey, i gdzie dotychczas iescze można widzieć ślady kOŚCie? lądek, na którym była zbudowana ta starożytna świątynia zataczaiąc się, klinem do morza, wznosi sic nad iego powierzchnią przeszło 400 sążni. U spodu tey góry nadmorekiey styrczą dwie skały w kształcie ostrosłupów poflługowatych, na które, iak rozumieią, wyrzucano trupów ofiar niesczęśliwycb. zabitych na ołtarzu U y a n y na mocy krwawego prawa T o a s a okrutnego. Przy tych skałach na równinie prawie z powitrzchi.ią morza znayduiąsię obszerne i głębokie pu czjry. które ieżeliby moina było wierzyć całey historyi Ifige ci ii, wybornie mogły służyć za schronienie P i l a d e s o w i i towarzyszom iego zbroynym. Dotychczas ieecze są ślady drogi, która z iaskiń rzeczonych prowadziła do świątyni. - Widoki mieysc tych dzikich, gdzie z itdney etronv widać tylko morze częstokroć wzdęte, z dtugiey horyzont zakończony smuluemi i czarAemi górami B a l a c l o v a (niegdyś simbolan) nie mogły nie powiększyć żalów I fi g e n i i po stracie na zawsze swey rodzinney ziemi roekoeznych okolic Argolidy. O wiorstę od dawney świątyni ust klasztor S Jerzego ni« dawno założony. Codzień ieecze znayduią tak w ruinach dawnego C h e r· o n e z u Heraklidskiego, iak w okolicach Fan agoryi dawney, adziśTamanu, rozmaite medale- iuż to bezimienne, iuż bite za Królów Bosforskich, z których miłośnicy starożytności posiadaią znaczne zbiory. - M i ę - dzy innemi Senator Hmbia Seweryn Po . tocki miłośnik numizmatów ma zbiór nay. pięknieyszy; nienviiey piękny w tyra przedmiocie posiada f-bior Pan B l a r a m b e r g IuspeMoi Gener.l y ceł Odeskich, którege " gsbinc t ZTwir ra.zbior nayrzadszy starożytnych . medalów Oibiyekichczyli Olbio polskich, któ

2 r 2

rych piękną kollekeyą, z 700 medalów Olbiyskich i Rzymskich złożoną, ofiarował w tiarze do gabiuttu Liceum Richelieu.

ODPOWIEDZ

(nadesłana) na baYKe

G ęSId Z i k i e li,znayduiących się w Gazecie Poznańskiej pod Nrem 20. r. b.

Gęś

Sowa.

Gęś dzika 0PUSClWSZY kraje południowe Na ciepłe czasów pory do naszych wracafe Ody iednego wieczora napotyka sowę Która robiąc zaczepkę kłócić się Z nią chciałaGęś stanąwszY natychmiast w odporze gotowa Pyta iey się łagodnie, czego od uiey iąda? Ale biorąc tę grzeczność iui za tryumf sowa Szydtrskim uśmiechem na gęś się spogląda I rzecze drwiącym tonem: Powitdzkez mi przecie Ty co całe twe życie wędruiesz po świecie Co za cel masz Z tego ? chyba w tym zYskuies2 Że tłustą nas opusczasz, chudą przylatuiesz.

Ja dla tego wędruię, odpowie gęś na to, Ze się w odległych krajach rozumu nauczę; A tu choć wychudzona powracam na lato Stracęprzy Wes część nauk, leczznowsię utuczę].

Sztuki piękne, rolnictwo, obyczaie, prawa, Te są celem mych podroż, ta moia zabawaAle ty miła sowo, co Z mey doli szydzisz, Czemui to w nocy latasZ,a w dzień nas się wstydzkz.

Nie śmiesz patfzyć na słońce, na piękność natury, Skoro dzień się pohazt, ty zmykasz do dziwy.Ach gdyby w tym prtyiaymmc.' przykład Z ciebie brano, Mnicy w towarzystwach dzisiay sow by widziano..

JN. N.

Do da teL

Od Menu dnia y. Karcą.

Pan Las-Lasas bawi w Frankforcie.

Od niego dowit-dziano się niektórych niewiadomych dotąd sczegułów o B o fi a p a ri i t-o - Itak: Po przybyciu Bo na partego na wyspę, S. H e I e n y, przez czas nieiaki chętnie przypusceał do siebie oficerów Angielskich pragną. cychgo odwiedzić- Ale gdy wyczytał w dziennikach Angielskich usczypliwy opis pożycia 8wego na wyspie S. H t I e n y, wniósł, ii zapewne odwic dzaiący go Anglicy dali dziennikarzom swoim powód do tego, i od'ąd po ttanowił nilr»)go obiego nie przypubtzać do ciebie. - Tenże L a s - C a s a s opowiedział, ie w rozmowie pewnego razu * »im « B«r(r a n d e m o wypadku, który go na wyspę S. H e I e n y »prowadził, tsk rzekł: " 'rzy"znaię, i£ lud Francuzki wicie dla mnie czy» 'i i; ale mię nartście opuścił. r*om:iam pieri, *sze iAgo uchybianie w tey mierze; lecz »>czylii drugim razem nie pGwmit.i był piir"wszego błędu naprawić?" - Wioney rozmowie powiedział, ie miał myśl złożyć koronę, byle mu dano prawem własności KorCy kę. - O Lugduni» mówi zawsze z przychylnością, oświadezaiąc, ii wielkie miał pIany względem tego miasta, które powiuoo bydi etolicą F r a n c y i ,« W ł o c h.

Roztneite wiadomości.

Upewniaią - pisze gazeta Brrlinska ii Dirtctorium związku Szwaycarskiego wezwie »zady wszystkich kantonów, ażeby miały »gotowości pierwsze swoie kontyngeos», któżby były w etanie bydź czynnemi, skoroby tego okoliczności wymagały. N aynowct* listy z B e r n y nie wielką czynią nadzieię pręd kiego zagodzenia niesnasek między W. Xic«twein. Badcńskiem a Ligą Szwajcarską.

Czynność iokwizyryi Hiszpanskiey sezegńlnity s ę t e n t objawia w prześladowaniu wolnego mul&rstwa, przeniesionego do H i * s z p a n u przez Oficerów wojska FraHCuzŁiego i At gitUkitgo.

Przybyły do K o n etan ty no pol a z licznym orfzakiem nadzwyczayny' Poseł Per» ski, M u hi i - A ii - K ha n, odprawił uroczysty swóy wiazd do tey stolicy. Miał liczny orszak, i przywiózł W. Sułtanowi nadzwyczaynie bogate podarunki. Między temi znaydował się słoń niepnspotitey wielkości;* ogromne to zwierzę ustrojone było w najbogatsze TarJIrye; łtb zaś i trąba irgo były iak nayoz» dobniey pomalowane. Poseł strawił 5 miesięcy w podróży z T e h e r a n u . Zapewniała, Że jego pobyt w Konstantynopolu nie długu potrwa.

ANEKDOTA.

Wierszopis S c h i II e r w młodym wieku uczył się grać na arfie. Gdy późniey wprawiał się na tym instrumencie, sąsiad nielubiący S c h i II e r a, rzekł do niego: "Panie S c h i II er, grasz tak jak Król D a w i d, z tą tylko róż;iicą, iż nie tak dohrze. ** Na to S c h i II er: "Panie sąsiedzie, mówisz jak Król S a I o m o n, lecz nie jesteś tak mądry."

DONIESIENIE.

Podpisany zasczyca się doniesieniem, ii w dniu dziseyszym i następuiących tego tygodnia dawać będzie każdego wieczora od 7. do gtey zapowiedziane już fizykalne i t Itktryczne widowiska, w rynku w narożney kamienicy JPana Cukiernika Duuchy poił Nrera. 68.

W ttttdt.

Powyższy artykuł jest częścią publikacji Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1818.04.01 Nr26 dostępnej w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej dla wszystkich w zakresie dozwolonego użytku. Właścicielem praw jest Wydawnictwo Miejskie w Poznaniu.
Do góry