GAZETA Wielkiego Xiestwa POZNANSKIEGO Nro. 26. w Srodę Z Poznania dnia 1. Kwietnia. JO. Antoni Xiaie. Radziwiłł, Namiestnik Królewski w U'. Xicstwie Poznańskiem, po kilkatygodt.iowey nitbytności w tuteyszetn mieście, powrócił tu dnia 17. m. h. ? .B. rlioa, a wczoray wyicrhał ztAd do stolicy Królestwa Polskiego. JW. Zerboni di Sposetti, Nacz«lny Prezes W. Xicstwa Poznańskiego, powrócił IQ dnia 24. m. b. z B<. rlina, gdzie przez dni kilka bawił, a dnia aft. wyi. chał do Warszawy. Z Berlina dnia 26. Mur ca. Król J ID Ć rłcz,ł mianować rzeczywistego taynegoN adradzcc.Re-gfncyinego i Dyrektora w Ministerstwie spraw wewnętrznych K o h - I e r a, członki, n, Ridy Stanu w oddziale-do interessow kraiowycb. N. Kroi racz\ł Pr«,fe esnra S c h li t z w Halli zasczycić orderem Orła Czezwouego trzeciego i xze,dudnia 1. Kwietnia 1818. Ces-rek o · Rossy fik-i Generał - Porucznik d'Auvray odjechał do Warszawy. Z Bran den burgskiego d. 2t. Marca. Tak nazwany Baron O u s e z stał przed« wezera w Berli nie pod pręgierzem. Prze świadczono go o podrabianie fałszywych weXlów. Skazany itst prócz tego na dwunastcletnie więzienie w domu poprawy. Zna. y pisarz, J u I i u s z V o s s, zajęty tera?, nulem pismem, pod tytułem: "Glos MargrabczYka do Prusakóie Nadreńskich. ** ZtVarszav/y dnia 24. Marca. Zeszłey niedzieli dnia Bt. b. m. N. Pan był na paradzie woyskowey w mundurze Polskim. Po zmianie straiy nastąpiła parada kościelna. Dti o północy »Jechał do tmeyszAy «tojiey W. Xiąię Mit bał, przy którego boku jes* Generał P iriiczi ikPasafk ie w irz. Przybył tu JW. Hrabia O s I e r m a n n - Tołstoy. Mianowany Wice - Królem Lamhardzko4Venecyanskiego Krókstwa Arcyxiążę Rayjner, wyjeżdża do swe y przyszłey rezydencyi Medyolanu dnia 30g» m. b., udaiąc s.ę Urnie przez Tyrol. Pod niebytność Cesarza, Arcyj.iążę Lu (! w i K będzie na iego mit yscu, iako Namic stoik Monarchy, sprawami rządowtnii zawiadywał. Odiazd Cesarza do D a 1 m a c y i ustanowiony iest na dzień 10. Kwietnia i trwać będzie a. miesiące. Cesarzowa towarzyszyć będzie swoicmu małżonkowi. Kurs polepsza się codziennie; potrzeby do życia tanieią; kredyt wzrasta. Wywóz zboia pozwolor.y na wszygtkiib punktach Monarchii za opłatą cłową taryfą a roku 1788 postanowioną. Na rzecz funduszu umarzaiącego długi rządowe rozpocznie się znowu w niźszey AuB tryi przedawanie dóbr skarbowych. Z Saxonii dniu 18. Marca. U niwersytet w J e n i e przesłał rządowi W. Xiestwa Weymarskiego projekt względem wolności druku. Minister Fritsch mazie« eenie, ażeby go stanom do rozslrząśnienia przełożył. Z Bruxilli dnia IJ>. Marca. Przedwczora wyleciała na powietrze w O s t e n d z i e mała prochownia, napełniona granatami i ionerai potrzebami woiennemi. W O s tca ppe ile uderzył piorun w wieżę kościelną, a w H e u s d e n zabił syna burmistrza. Podługgazet naszych, kontyngenea woysk Duńskiego, Saskiego i Hannowerskiego wyciągną już w Maju z Franc yi, a Roseyiskie i Angielskie pozostaną tam iescze aż do Września. Rossyanie wsiądą w D u n k i e r - ce na okręty. Z Paryia dnia 17. Marca. Król pczyiął prawo o zaciągu. Monitor Z dnia a 4. zawiera ie w całości. -JO - Monitor zawiera następujący urzędowy artykuł pod dniem 15. IT.. b.: "Dziś przede mszą. Par« d'Obs son, nadzwyczayny Poseł Szwedzki, podał Królowi na puhlicznem posłuchaniu list swoifgo Monarchy, donoszący Jego Król. Mci o zeyściu Karola X I I I i na tron wstąpieniu ternz* niey* szego Kro 13. " Dwór włożył teraz żałobę na trzy tygodnie za Króla Szwedzkiego. Xiążę Richelieu, Poseł Pruski i Baron M o n i er, Prezydent Komrriissy i, mieli w so« botę rozmowę u Lorda W e II i n g t o n a w interesie rosczeń obcych. Względem konkordatu toczą się teraz z Papieżem nowe dodatkowe układy. Liczba dyecezycw, ustanowiona dotąd na )]; 3, ma bydz" zmnieyszoną na 7 g. Pamiętniki PaniStael o prywatnem życiu iey oyca, Pana Necker, wyszły w Londyn i e wdruku z przedmową Pana B e nj. C o n - s t a n t. Lorda S p e n c e r osadzono przedwczora wwiezieniu St. Pelugi e za dług 40,000 franku w. Znany kaznodzieia Protestancki, R a b a u d P o m m i er, który był zkraiu wygnany, otrzymał wolność powrotu. Ostatnie wichry w samym Departamencie północnym poobalały i z korzeniem powyrywały około 50,000 gruszek i iabłoni. Zaczynaią teraz znacznie powiększać nasze woysko w skutku nowego prawa o zaciągu. Teatra tuteysze ożywiaią wciąż woiennego ducha parodu. Świeżo dano w O d e o n i e sztukę pod tytułem: ,,/es Arrets' wktórey eczególniey następująca strofa naychuczniey» -7£ zyskała oklaski: Le nohle lauńer de la guerre fait place en France li l 'olivier, et sous cetle omhre tutćlaire notre courage est prisonnier. nous prvuverons par nos Sucres, qiiun Francais, iursque l'airain tonne, ne iuit point garder fes arre 'ts. Słychać, iż An gl i a dostawi H i s z p a n i i woiennychokrętow zasummę, traktatem względem zniesienia, handlu niewolnikami warowana l'auSigneul, który tu przez 25. lat sprawował urząd Generalnego Kot.si'la Szwedzkiego, przed odjazdem ztąd ewoim, obdarowany zestal od teraznieyszey Królowey Szwedzkiey wizerunkiem tegocześnego Królewica Nas-cepry tronu O s kar a, suto brylantami osadzonym. Po odeyściu Pani Ca ta łan i odbierze rząd admiiuetracyą Włoskiey opery i połączy ią z administracyą opery Francuzkiey. W Ar r a s rozkazał Prefekt nauczycielom przy Lyceum, ażeby w dawaniu nauki hietoryi naturalney O r ł a opusczali. Pułkownik F a b v i er, który podczas ostatniego zesłania Marszałka M arm on ta do L u g d u n u, był Szefem tego Sztabu generalnego, wydał teraz w P a ryż u bardzo ciekawe pismo O zdarzeniach w Lugdunie roku /8/7- Wystawi.: ono wierny obraz smutnego stanu tego miasta, które, iak się Pan Fabvier wyraża, widzhło r. 18i7. w murach swoich i w sąsiedzkich okolicach powstaiące znowu takie systema terroryzmu, iakie r. 1793 panowało. Dowodzi oraz P. Fab· vier t iak koniecznem było zesłanie w owe ok iljce Marszałka Ma rm on ta, który wsam czas tam przyiechał, i iak nit litości wie polityczni fanatycy i przedayni agenci obchodzili &:ę z mieszkańcami Lugd u n u i okolicy. Pismo P. F a b v i e r a iest oraz ważnym przydatkiem do sczegółowych wiadomości, umiesczonych w kilku bezstronnych gazetach zagranicznych w owey epoce o zdarzeniach Lugduńskich, lecz nie mogaevch nigdy opisać ich w całości, ponieważ matetyałów do tego im brakowało. Te materyały znaydui A sie, teraz w pomlemd*nem piśmie, daiącem wiekszey Publiczność» pierwsze dokładne objaśnietiia o takich zgrozach w L u g d u n i e popełnionych, iakicli nigdy się nie spodziewano. Autor tego pi» ema, który na stopi.iu swoim mógł czerpać wiadomości ze źródeł naylepszych, »strzymuie się- od wyiaśnienia tego wszystkiego, co dotychczas iest itscze ukrytem, i do czego on, klucz posiada; atoli to, co wyta wił, iest iuż dostatecznem do wystawienia czytelnikowirzetelnego ogółu spraw Lugduńskich, które we F r e n c y i i za granicą tak wielkie sprawiły były wrażenie. - Widać z opisu autora, że tAlko ieden wyższy Urzędnik (naczelny Naniiestijk Polic)! Pan S enneville, iest tu tylko napomknionym, ale niewymienionytn) stawił zzpoty wściekłości łakcyi, która L u r gdun tak niesczAśłiwym czyniła, i fe on tyl· n oświecił Rząd oprawdziwem położeni« rzeczy; że atoli, gdy wszystkie inne prze* słane Rządowi doniesienia, sprzeciwiały się, doniesieniu owego U rzędnika, i gdy potrzeba było wysłać koniecznie do L u g d u n u wolnego od przesądów człowieka, dla doci*A czenia prawdy, Marszałek M a rm on t zesłany tam został; atoli i on omamionym byt z początku przez Jednogłośne zapewnienia Władz, odrzucaiących ten widok, z którego naczelny Namiestnik E'olicyi zdarzenia uważał; postanowił przecież nakoniec badać sana mieszkańców ze wszystkich stanów , wszystkie akta roztrząsnąć, i wszystkie interessowane strony wysłuchać. Skutkiem tego było nayiaśnieysze przekonanie, że zgoła żadnego spisku nie było, i że tylko duch stronnictwa i chciwość zemsty, wszelkiego nieaczęścia były przyczyną. (Pismo to eprawiło II Paryżu żywe wrażenie.) Z Madrytu dnia 4. Marca. Hiszpański żołnierz od dragonu, M i c h a ł C e r van t e e, który zabrał Generała Mina, , @tizyraał w nagrodę stopień JBrygadytra, . e e l zabrał u> nievolz zdraycg Mina. * Naywięktzą część osady przybyłey do K ad y x u eskadry Bossyiskiey, pomiesczono we wsiach mijstu temu przyległych. Mnóstwo cieką WYJIK udaie się d u k a d y x u dla widzenia eskadry. Kontr Admirał M o I i e r powróci przez Madryt i Paryż doswey oyczyzny. Z* 10ndynu dnia /7. Marca. .Kanclerz Izby Sksrbowey wniósł wczoray w Izbie niższey o wyznaczenie miltiona funtów Szterlingów na budowanie nowych kościołów i o mianowanie komitetu, kturyby do pilnował należnego tey summy użycia. Przeszedł ten wniosek. Przy tey okazyi podano liczbę mieszkańców Lond y nu na t,i 29,000; I u dn ość, iakiey żadne inne miasto w E u r o - p i e nie ma. Kościoły Londyńskie mogą tylko 151,000 ludzi w sobie zmieścić. Stolica Hińska, P e k i n g, liczy - podług doniesień postktwa Angielskiego pod przewo dnictwem Lorda M a e a r t n e y - przeszło a milliony mieszkańców. Wszystkie wiadomości z Wschodnich Indy i zgadzaią się na to, że nie tylko bezpieczeństwo państwa ludyańskit go, lecz i stan lego skarbowy pud zarządem Markiza H a - st>nga (Moira) wiele zyskał. Dochody publiczne wystarczała zupełnie na opędz>. nie wyda tków, a zamiast prowizyi po 12 od sta, jak dawniey zwyczaiem było w Wschodnich I n d y a c h, płaci się teraz tylko 5 od sta od pożyczek. N a pamiątkę Xieiniczki Kar o I i n y otwieraią takie teraz »ubskrypcyą, w celu uzbierania funduszu na utrzymywanie i edukowanie z iego prowizyi 50 ubogich dzieci z Xięstwa Wall i i . W P o r t e m o u t h «rządził ostatni wicher szkodę w warowniach i budynkach, przeszło go,OOO funtów Szterlingów wynoszącą. Na brzegach Niderlandzkich zatonęło W 0«tatnich burzach jakie 60 okrętów. 2b Podczas rozpraw nad traktatem z H i s z p an i ą względem zniesienia haudlu niewolnikami, dał Lord C a s t I e r e a g h oświadczenie, które się dla przyszłego Angielskiego systematu handlowego witle obiecywać zdaie. - Owe albowiem w A n g I i i 1 iedawno tak bardzo przesadzane urządzenia handlowe, gdzie przez wysokie nakłady «łowe towarom zagranicznym weyścia zabronić usiłowano, nazywał "nitsezęsnemi zasadami, które prawny handel do upadku przyprow. dzaiąc, handel ukradkowy Z3ihccaią." P. L y t t e I on utyskiwał bowiem, że w H i s z p a nii tak witle rękodzitł Angielskich albo zupełnie zakazano, alboliteż nitzmiememi opłatami ponakładano, a Lord C a s t I e r e a g h poczytywał owe zakazy za skutki system-łt.i zabrończ. go, którego się w Anglii irz>maią. Z St. Thomas dnia 20. Stycznia. Gazeta w C a p H e n r y wychodząca zawiera pod dniem 2 O. Grudnia r. z. · .astępuiący artykuł: "Z fioźey Łaski i przez ustawy państwa, My H e n ryk, Kiól Haytycki, powodowani doniesieniem Ministra Naszego spraw zagratucznych, iż wciąż itsize oH czasu Wo czasu przychodzą U6ty i okrę-y. przeznaczone nawyspę St. D o m i n g o; zważaiąc, iż tak ustawą konstytucyiną, jako też poźuieysztmi urządzeniami rozkazano, ażeby nazwisko St. D o m i n g o we wszelkim względzie nazawsze wygluzowar.ein było, j'Ąko znamię przyporni. naiące tylko dawi ityszy etan niewoli i obcego panowaiia; zważaiąc daley, iżby obrażeniem było uk.$niepodłegiości ludu Haytyckiego, iako też prawości królestwa Nyszego, uiywaiąc nadal ttgo znienawidzonego nazwiska; po wysłuchaniu NiSzeyRady stanu, postano» wiliśmy i etanowiemy. Artykuł 1. W całym obwodzie Królestwa N aszego H a yti nie ma bydź przyiętyru i dopustz.onym zi.go r. 1>. Izba Prawodawcza poStępuiąc z porządku w Tytule om kucyi, żarnie: ił a Jednomyślnie w prawu: i. Przytraymanie osoby dłużnika o u. ieczkę podejrzanego na żądanie wierzyciela może bydź dozwolone. i-o Areszt osoby w sprawach handlowych stanowić bedzie ostatni stopień exekucyi. -- W tyrowie przestępców winni są z rnaiątka ztnarlvch swych poprzedników zapłacić kArę pienjężnu ieźeli ta wyrokb m prawomocnym za życu skazanego zapadłym nakazano była? 27 głoeami przeciwko 5 zamieniła Izba w prawo: Sukcessorowie przestępców winni są z maiątku zmarłych swych poprzednikiw zapłacić karę pieniężną, ieźeli ta wyrokiem prawomocnym. za życia skazanego zapadłym nakazana była, ale dejiiero po zaspokojeniu wszystkich inny h wierzycieli zmarłego. - N - stępiie postanowiła Izba prawodawcza ied omyślnie; 1. Kara na przestępcę w przypadku popełnionych kilku przestępstw różnego rodzaiu, podług tego rodzaiu przestępstwa, któn cięższą za sobą ciągnie karę, wymierzona byd< stępstwa, które iako okoliczności ubciąfaia 4 ce winny bydź uwalane. a. Kraiowitc za przestępstwo, chociaż wprawdzie W obcym kraiu popełnione, lecz na dobro kraiu tuteyszego szkodliwy wpływ maiące, za dostrzeżeniem go, podług ustaw tego kraiu, któren łagodnieyszą stanowi karę, winien bydź karany. 3. Cudzoziemiec za popełnione za granica przestępstwa, które na stan tuteyszego kraiu żadnego wpływu szkodliwego nie maią, dostrzeżony w tym kraiu, nie będzie mógł bydź karanym, ale na żądanie powinien by dź właściwemu Rządowi wydany, ieieli przestępstwo zbrodnią stanowi. 4. Kraiowiec djpusczaiący się takowego przestępstwa na kraiowcu iównie za granicą bawiącym, może bydź za Swym do kraiu powrotem skarżonym i karanym, ieżeii nie byt skarżonym i karanym w. kraiu obcym. 5. W pewnych przypadkach areszt policySny domowy, z obowiązkiem nieoddalenia się z domu, lub z dodaniem straży policyiney do zamieszkania osadzonego, może mieć mieysce. 6. Areszt policyiny będzie mógł bydź krótszy nad godzin 94 , ale dłużey nad miesiąc ieden bydź nie może. 7. Arerzt policyiny może bydź zaostrzony albo chłostą cielesną, albo postem o chlebie i wodzie, elbo konfiskatą pe*.vnych zabranych przedmiotów, g. Przestępca trzy razy policyiną karą karany, za czwartem dopusczeniem się tego samego przewinienia policyinego winien podpadać karze puprawczey. Q. Chłosta cielesna, iako kara policyiną uważana, nie może bydź większa, iak plag dwadzieścia, J O. Chłosta cielesna, iako zaostrzenie kary uważana, nie może przechodzić liczby plag dziesięciu. Z Petersburga dnia 25. Lutego. N. Cesarz zakazał używać mieszkańców wieyskich do robot dla ich panów w dni oiedzidne, przez co pozbawieni są możności bywania w kościele. Według obrządku Greckiego iuż minęły zapusty mięsne, i przez ly.i Aini ninieyszy same tylko maślane iedzą ;>oirawy, stąd czas ten cały nazywa się miśitnicą. - Od dziś dnia poczyna się zburać niezmitrie mnóstwo» ludu na Newę prj.i-ciwko zczylii drugim razem nie pGwmit.i był piir"wszego błędu naprawić?" - Wioney rozmowie powiedział, ie miał myśl złożyć koronę, byle mu dano prawem własności KorCy kę. - O Lugduni» mówi zawsze z przychylnością, oświadezaiąc, ii wielkie miał pIany względem tego miasta, które powiuoo bydi etolicą F r a n c y i ,« W ł o c h. Roztneite wiadomości. Upewniaią - pisze gazeta Brrlinska ii Dirtctorium związku Szwaycarskiego wezwie »zady wszystkich kantonów, ażeby miały »gotowości pierwsze swoie kontyngeos», któżby były w etanie bydź czynnemi, skoroby tego okoliczności wymagały. N aynowct* listy z B e r n y nie wielką czynią nadzieię pręd kiego zagodzenia niesnasek między W. Xic«twein. Badcńskiem a Ligą Szwajcarską. Czynność iokwizyryi Hiszpanskiey sezegńlnity s ę t e n t objawia w prześladowaniu wolnego mul&rstwa, przeniesionego do H i * s z p a n u przez Oficerów wojska FraHCuzŁiego i At gitUkitgo. Przybyły do K o n etan ty no pol a z licznym orfzakiem nadzwyczayny' Poseł Per» ski, M u hi i - A ii - K ha n, odprawił uroczysty swóy wiazd do tey stolicy. Miał liczny orszak, i przywiózł W. Sułtanowi nadzwyczaynie bogate podarunki. Między temi znaydował się słoń niepnspotitey wielkości;* ogromne to zwierzę ustrojone było w najbogatsze TarJIrye; łtb zaś i trąba irgo były iak nayoz» dobniey pomalowane. Poseł strawił 5 miesięcy w podróży z T e h e r a n u . Zapewniała, Że jego pobyt w Konstantynopolu nie długu potrwa. ANEKDOTA. Wierszopis S c h i II e r w młodym wieku uczył się grać na arfie. Gdy późniey wprawiał się na tym instrumencie, sąsiad nielubiący S c h i II e r a, rzekł do niego: "Panie S c h i II er, grasz tak jak Król D a w i d, z tą tylko róż;iicą, iż nie tak dohrze. ** Na to S c h i II er: "Panie sąsiedzie, mówisz jak Król S a I o m o n, lecz nie jesteś tak mądry." DONIESIENIE. Podpisany zasczyca się doniesieniem, ii w dniu dziseyszym i następuiących tego tygodnia dawać będzie każdego wieczora od 7. do gtey zapowiedziane już fizykalne i t Itktryczne widowiska, w rynku w narożney kamienicy JPana Cukiernika Duuchy poił Nrera. 68. W ttttdt.