GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.04.17 Nr89

Wielkiego

Xiestwa

POZNAŃSKIEGO

IIIIBMI Nakładem Drukarni Nadwornej W Dektra i Spółki. - Redaktor: A. Wannowthi.

JW 89.- W Srodę dnia 17. Kwietnia 1833.

Wiadomości zagraniczne.

R o & s y a, Z Petersburga, d, ąo.Marca (r. Kwiet.) W ruskim Inwalidzie czytamy: "w ga» zecie londyńskiej Morning-Post z dn. gl, Lutego b. r. umieszczony jest następujący ar« tykuł:" Maskarada u dworu w Petersburgu.

"Początek nowego roku obchodzono tu w Petersburgu maskaradą dworską, W zimowym pałacu J, C Mści. Przeszło 30,000 biletów rozdano wprzód, nimeśmy mogli je otrzymać; szczęściem jednak powiodło nam się ich dostać. Około 9. godziny wieczornej, znaleźliśmy się pośród róźnobarwćj ciżby, napełniającej nieskończony szereg wspaniałych komna t, które się otwierają na ten raz dla publiczności. Jaki obrazi Tysiące kupców i handlarzy z rozłoźystemi brodami, W długich chmarach i okrągłych kapeluszach, prowadziło ładne swe żony i córki w sukniach bławatnych 1 złotolhych, strojne w brylanty i perły; tu tłumnie cisnęli się Gruzini, Czerkiesy, Tatarzy, Chińczycy w narodowych ubiorach; niezliczone mnóstwo oficerów lądowych i morskich w przepysznych mundurach; Posłowie, Sekretarce i inni urzędnicy missyi zagrani;cznych w świątecznym stroju. W posrod ego tłumu ludzi, który z trudnością przeciskał się po ogromnych salach, ukazał się Cesarz z cesarzową. Cesarz był w prostym mundurze bez wstęgi i innych ozdób, dostojna zas Jego mationka miała na sobie strój, jaśniejący brylantami i perłami, które, bez wątpienia, nigdy nie zdobiły osoby bardziej miłej 1 ujmującej. r »rwani lalą ciżby, ujrzeliśmy 6ię nakoniec u samego tronu w sali S. Jerzego. Cesarz Jmc raczył nas poznać i w pięć minut potem jeden z urzędników dworu, z rozkazu N. Pana, stawił się do zaprowadzenia nas do wewnętrznyca pokojów; tam przed naszemi oczami czarujący otworzył eię widok. Teatr eremitaźu zamienił sie na ten raz w przepyszną okrągłą świątynią, pałającą świecami, zamknięteml w rurkacn kryształowych, i pająkami wiszącemi ze stołowania. W pośrodku nakryte były stoły na 500 osób, sztućcami po większej części złotem., i zastawione winami i jadłem wszelkiego rodzaju. Cesarzowa siedziała u stołu w posroa gości 1 Cesarz nie siadł, lecz usługiwał Jej i częstował wieczerzających z nader <<asKawą troskliwością. Wszyscy biesiadnicy jedli, pi» i rozmawiali między sobą swobodnie 1 bez najmniejszego przymusu. Po niejakimI czasie Cesarz zbliżył się ku nam, wziąwszy 1 anią za rękę, zapytał jak eię ona przecisnęła przez gości moich?" Jakie wyrazy w ustach Monarchy, pośród niezliczonego mnóstwa podda * tiych, i to jesACKe w naszych czasach! - N igdy jeszcze nie zdarzyło mi się widzieć tyie razem zebranego ludu, nigdy nie mogłem wyobrazić sobie, iżby podobny tłum mógł się weselić i obok tego tak przystojnie się zachowywać; nikt ram nie roztrącał ciiby bez celu i pottzeby; nie bobrowano po cudzych kieszeniach, nie było słychać bi-w i kłótni, nie było widać żadnej poiicyi; gdzie niegdzie tylko *tah' wysłużone grenadyery pałacowej straży. Po

młodzież! polska, co broń unieść mogła, Stanęła pod banderą rokoszu. Wielu proftssorow dato się uwieść marzeniu rewolucyjnemu, 3 tak opuszczano uniwersytety, równie, jak gimnazj a, wskutek czego dla braku słuch czy, naukowe te zakłady trzeba było zamknąc. Rząd usiłując zaradzić złemu, przez rozruchy r» -8830. sprawionemu, nasamprzód obrócił ku temu staranie swoje, aby 4 niższe klassy szkół wyższych, gdzie młodzi ludzie do 15. lat wieku, przygotowawcze odbierają wychowanie nanowo otworzone »ostały. Z pomiędzy ,

,,____,. c łym- kr jL ._ mow, 1 steinwszysikięm najmniejsze., ni zda- -wm jszą . je działalność. Trybunały cywilrzyło się, zamieszanie. Poźn ej dowIedzIałem ne, czynności swoje nanowo rozpoczęły i Sęsię, że na tym wteczoize ani jedna łyżka nie dziowie pokoju pełnią, jak dawniej, służbę zginęła. -1 Polityk ze mnie niegłęboki, lecz swoje. _ Cesarz nie ma zamiaru mocą oręża nie mogę, w prostocie serca wstrzymać się od i miecza rządzić Polską. Chcąc na gwałcie niektórych uwag. - Takie powszechne, na- oręża oprzeć przyszłość kraju, nie byłby wyrodowe, wyrażenie szczerości i zaufania mię- prowadził z niego'natych miast po przytłumieniu ńt.y Monarchą i Jego ludem, najlepszym jest powstania, doboru wojska swego. Kazawszy dowodem dobrego rządu z jednej, a szlache- zwy ciężkim Żołnierzom rossyjskim powrócić do tnych myśli 1 uczuć z drugiej strony." siedzib swoich, dowiódł, ie w umiarkowaniu i prawności środków przez administracyą Królestwa przedsięwziętych, zupełnie pokłada zaufanie. N a tej nadziei nie zawiódł się. Pokój, którego swobód Polska obecnie uż y wa usprawiedliwia to zaufanie w oczach , " Cesarza i dowodzi onego w oczach Europy.

(Gaz. Rządowa.) J o u r n a l de F r a n k - fo rt zamieścił następujące pismo z Petersburga.: ,»Aby głównym potrzebom Królestwa Polskiego zadość uczynić, rozkazał N. P an na wspomożenie onego 15 mil. rub. assygnacyjpycli, (27 mil. zlt. polsk.) z kassy Państwa Rossyjekiego zaliczyć skarbowi polskiemu. Sum * me. !> roił. złt. na wsparcie rolnictwa, dotkniętego najbardziej przez klęski powstania, wyznaczono w budżecie stałym. Prócz tego przeznaczył Cesarz znaczną summę w tymże »mym celu z lifty swojej eywilnej. - Natychmiast po przywróceniu porządku, za rozkazem Cesarza 150,000 złot. podzielił Adjutant Giny Hr. Krassińskt między mieszkańców wsi, położonych na byłym teatrze wojny. Zlecono bytp (generałowi Krassińskietmi, aby objeżdżał województwa, ,w celu zainformowaflia się ą stanie wieśniaków i zdania w tej mierze sprawy Cesarzowi Jegomości. Odtąd rząd wszystkich użył środków ku wsparciu rolnictwa i miedzy kmieci podupadłych znaczną ilość szczodrobliwie rozdzielono. U czyniono także stosowne rozrządzenia, końcem powetowania ubytku bydła, którego większą część zaraza w s&utek nieszczęsnej wojny powstała, sprzątnęła. 15,000 sztuk bydła już zakupił rząd własnym kosztem, a w połączeniu się % bankiem polskim, jeszcze 35,000 sztuk kupnem nabędzie. - Gdy powstanie wybuchło,

& g - p Z A l e x a mctlrłwii" <dlmia 1. Marca.

Dnia 6. z. m. przeczytano w meczetach chatiszeryf Wielkiego Sułtana, nietylko obejmujący przebaczenie Mehmedowi Alemu, ale nadto potwierdzający go aa urzędzie WiceKróla Egiptu.

A u s t 2 Y a.

Z Wiednia, dnia 27. Marca.

List % Belgradu donosi, iż w Stmendryi był wielki pożar, przez który spłonął cały arsenał Serwiański. N a giełdzie naszej papiery temi dniami znacznie spadły. Powodem do tego zdaje się być domniemanie, że sprawa egipsko-turecka zgodnym sposobem nie będzie mogła być załatwioną. Dziś ca akcye bankowe żądano l u n, a za Sprocentowe metalliquee az I. Odebrane w Tryeście listy z Grecyi wyrażają, iż w kraju tym powraca porządek i zaufani«. Duchowni napominają swoje owieczki, aby opuścili jaskinie, w ktorycb się schronili przed drapieżnemi wilkami. Królowi podano mnóstwo próśb 1 zawierających s(y te obejmują niektóre szczegóły o mieszkaniu Krota i Begencyi, Już za czasów Hr. Capodisirias byi wybudowany patac r«ądowy na trzy piętra, każde o 13 pokojach. Niższe piętro łączyło się przez wchodnią bramę z obszernym ogrodem, za którym były publiczne przechadzki, Królewscy Kominiesarze, którzy poprzedzili przybycie Króla do Nauplii, przerobili te 13 pokojów niższego piętra w trzy wielkie wspaniale przyozdobione sale, z których jedna wybita jest karmazynowym aksamitem, złotem wyszywanym, dru ga kolorami narodowemi, a trzecia zielonym. Drugie piętro, gdzie Król mieszka, ma bogate sprzęty w wybornym guście. W Nauplii chodziła wieść, że niebawem będzie regularny związek między Nauplią a Tryestem za pomocą statku parowego. W Tryeście utrzymują już mtkiórzy, że okręt ten jest codziennie spodziewany. Z P r e s b u r g a, dnia 28- Marca.

Narady Sejmu Węgierskiego nie były dotąd dla ogółu interesującem'. Dopiero temi dniami uchwalono w Izbie niższej, aby wszystkie wyznania cbrztściańskie mogły mieć w Węgrzech te same prawa, jakiemi się cieszy wyznanie rzymeko - katolickie. Ciekawe były mowy Deputowanych wyznania katolickiego, broniących z największą gorliwością projekt« tego. W Izbie wyższej nie utrzymał się wprawdzie ten wniosek; wszelako, gdy go teraz Izba r.iższa powtórnie do laby wyższej przesłała, spodziewamy się, że przez wyższe wpływy wniosek tą rażą przyjętym zostanie.

Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 26. Marca.

Onegdaj galowe przy dworze było przedstawienie, jako w dzień doroczny powrotu N. Pana z niewoli francuzkiej.

Od kilku dni dużo znowu mówią o konieczności zaprowadzenia nowych środków bezpieczeństwa, oraz o rozbrojeniu ochotników Królewskich i stronników Królowej, których teraz tu nazywają Christines. Chociaż rada gabinetowa gorliwie się tym przedmiotem zajmuje, wątpimy jednak, żeby środki te wkroCce do skutku przyjść miały.

Wczoraj zdawało się, jak gdyby nieprzyjacielskie wojska Madryt oblegały, bo na ulicach tylko samych żołnierzy widać było; szyldwachy krzątały się na wszystkich pun blach i liczne patrule rozpędzały tu i owdzie chcące się gromadzić grupy ciekawych. Te nadzwyczajne przygotowania nie były bez przyczyny, Karoliici albowiem postanowili byli W tym daiu podnieść bunt powszechnyi stolicę na wszystkich rogach zapalić, J ul od samego rana zaczepiali się nawzajem ochotnicy Królewscy i Christines, prztlu też ełu* sznie niespokojnego dnia wyglądano. -» Przed kilku dniami przechodził lokaj ze znacznego domu przez przedmieście, gdzie ea», mo najuboższe pospólstwo mieszka; przy trzy. mano go i zmuszono, aby najokropniejsza krzyczał wiwaty; gdy się tego wzbraniał, mottach na niego napadł i tak strasznie go po» kaleczył, że w kilka godzin potem ducha wyzionął. Podobne bezprawia wydarzają się; tu nieraz.

A ng li a.

Z Londynu, dnia 5, Kwietnia.

Już d. 2. m. b. postanowienia bilu dotycząc cego się kościoła Irlandzkiego izba jednozgodnie uchwaliła. Nie spodziewaliśmy się, tego po zaciętej oppozycyi, z którą Torrysowie przeciw temu nawet jeszcze w poniedziałek wystąpili. Wszakże bądź, że tymczasem partye się między sobą pojednały, bądź, że inne nieznajome zaszły przypadki, dość poznali się oni naraz na konieczności wszystkich przełożonych zmian i Sir Robert Peel niczego więcej nie żądał od Lorda Althorp, jak tylko przyrzeczenia, - ile on to mógł dać, niezapytawszy się wprzód kolegów - że teraźniejsi posiadacze prebend żadnego na dochodach swoich nieponiosą uszczerbku. To dowodzi wyraźnie, że stronnictwa się zbliżają ku sobie i giówoym teraz przedmiotem niezgody jest tylko pytanie, przełożone przez Lorda Althorp względem zamiany dziesięcin Ba inny jaki podatek, względem czego Torrysowie przeciwnego eą zdania, jak Whigowie. Wszakże podczas wakacyi Wielkanocnych znajdzie się czas do zniesienia się obopólnie i względem tego pytania, a lalI; drogą do dokonania pojednania. Dnia 3 m. b. wniósł Pan Hunie w Izbie niższej o zniesienie kary cielesnej w wojsku, tusząc sobie, £e swego dopnie, ile że Ministrowie teraźniejsi w tej mierze dawniej się z nim zgadzali. Ale ci odkąd są w urzędzie, t)le odebrali zaręczeń od najmniejszych Szefów pułków, iż bez o b a wy p r z e d b a t o g i e m żołnierza angielskiego niepodo» bna trzymać na wodzy, iż się nie odważyli bronić teraz zdania, za którem będąc w oppozycyi obstawali. Nadaremnie zniżył i ograniczył za radą Pana Burdeli, Sir Hume wniosek swój w ten sposób, iż chciał zatrzymać batog w przypadku buntowniczego oporu, zbiegootwa i kradzieży; Ministrowie ani na to przystać nie chcieli. Wszakże gdy prryszło do przegłosowania, zyskali tylko większość 11 głosów aa korzyść ewojc. Zresztą, nia innych sposobów kar, bardziej odpowiednich czasom naszym, i pokaże się nareszcie, ie w naszem wojsku równie jak w innych ucywilizowanych krajach karność i bez bizuna może być utrzymaną, jakoż nawet w naszem wojsku teraz nierównie rzadziej używają oneg o, niż dawniej. - Przyjaciele Murzynów odbywszy w przeszłym tygodniu wielkie zgromadzenie w stolicy, wydali odezwę do Parlamentu, w której o niezwłoczne i zupełne uwolnienie niewolników proszą; wszakże mieli oni tyle rozumu, iż to słowo n i e z w ł oczne wytłumaczyli, w jakim sensie go użyli; zgadzają się oraz na to, aby właścicielom dano wynagrodzenie; owszem są i tacy, którzy * największym dla siebie zaszczytem oświadczyli, iż chcą z własnej kieszeni znacznych na len cel summ dostarczać. Ministrowie, jak się zdaje, temu także roszczeniu sprzyjać nie mogą, a Lord Howick, zięć Lorda Grey, dla tego musiał się wyrzec podsekretaryatu osad, iż oswobodzicielora (emancypacyonieiotn) więcej był przyrzekł, niż Ministcryum wśród obecnych okoliczności dotrzymać mogło. - Bii Irlandzki dla przytłumienia niespokojności we wtorek otrzymał zatwierdzenie i znaczenie prawa, przeto też Pan O'Connell, dopóki bil ten mieć będzie znaczenie · woje, do Irlandyi nie wróci; zapewne podczas tego wrźmie on nasze pospólstwo w obroty, - '\V Izbie wyższej przeszedł bil minieteryałny, sposób wyborów Przysięgłych Irlaudzkicb zbliżający do systematu angielskieg o, na co Torrysowie bardzo powstawali.

PATENT SUBHASTACYJNY.

W Powiecie Krobskim położone sądownie »a 47,407 tal. ocenione dobra szlacheckie Golej ewko, czyli Czesiram cum pertinentiis Golejewo i Olbina, na których dożywocie dla Anaetazyi z Rogalińskich owdowiałej Bronikowskiej jest zapisane, drogą subhastacyi publicznie najwięcej dającemu sprzedane być mają, którym końcem termina licytacyjne na dzień 15. Grudnia r. b" na dzień 16. Marca J 83 3. termina zaś peremtoryczny na dzień 19. Czerwca 1 833. zrana o godzinie 9. przed Wnym Wolff Sędzia, Ziemiańskim w miejscu wyznaczone zostały.

Zdolność kupienia mających uwiadomiamy O terminach tych z nadmienieniem, ii w terminie ostatnim nieruchomość najwięcej dającemu przysądzoną zostanie, na późniejsze zaś podania wzgląd miany niebędzie, jeżeli prawne okoliczności wyjątku niedozwolą. Zresztą zostawia się aź do 4. tygodni przed ostatnim terminem każdemu wolność, doniesienia nam o niedokładnościach, jakieby przy sporządzeniu taxy, kidra każdego czasu w Registraturze naszej przejrzaną być mozę, zajść były mogły. Wschowa, dnia 20. Sierpnia 1832.

Król. Pruski S I d Ziemiański.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Wierzyciele nieznajomi kassy 33.1 Kargowskiego Król. batalionu landwerów, którzy z r. 1832- pretensye do wspomnionej kassy rościć mniemają, wzywamy niniejszern,t aby się na wyznaczonym w dniu 17. Lipca r. b. o godz. 10. zrana przed Ur. Molków Referendaryuszem Sądu Ziemiańskiego w Izbie naszej posłuchań terminie likwidacyjnym osobiście lub przez prawnie dozwolonych Pełnomocników stawili, pretensye swe podawali i takowe potrzebnemi dowodami wsparli, w razie zaś nie stawienia się spodziewać się mogą, iż z takowemi do rzeczonej kassy mającemi pretensyami prekludowani i tylko do osoby tego, z którym kontrakty zawierali, oddaleni bądą. Międzyrzecz, dnia 24. Stycznia 1833Królewsko - Pruski S d Ziemianski.

Auhcya nowych mebli, Wdniu «3. m- b. przedpołudniem od godziny 9. do 12. i po południu od godziny g" odbędzie się w pałacu Hrabi Działyńskiego w Poznaniu w Starym Rynku pod liczbą 73. - naprzeciw głównego odwachu - publiczna sprzedaż, należących do urządzonej tam dadwniej resursy dla obywateli, mebli z machuniowego, brzozowego i olszowego drzewa i innych przedmiotów, jakoto: kilka tuzinów krzeseł wyplatanych i kilka krzeseł z poręczami, sof, stołów do gry iinych, różnych lamp pokojowych, stołowych i ściennych, firanek do okien i t. d., wszystko jeszcze nieużywane. Poznań, dnia g. Kwietnia iS33Weirnann, Caetner, Kommissarz Sprawiedliwo Aukcyonator.

Od Sgo Wojciecha r. b. jest do wydzierza wienia na folwarku Sytkowa pod Poznaniem'" gościniec i stajnia wjezdna, przy samym trakcie żwirowym berlińskim, wraz z rolą i bez roli. Golencin pod Poznaniem, d. 5. Kwie1. 1833«