GA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.05.09 Nr107

Wielkiego

TA

Xiestwa

OZNANSKIEGO

Nakiadem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. *r? Redaktor: A. Wannowski.

J\$ 107. - W Czwartek dnia 9. Maja 1833.

Wiadolllości zagraniczne.

Królestwo Polskie.

Z Płocka, dnia i. Maja.

W dniu wczorajszym, jako w rocznicę urodzie N. Cesarzewicza Wielkiego Xiqcia Alexandra Mikołajewicza Następcy tronu, w kościele katedralnym odpra wionetn zostało solenne nabożeństwo, na ktorecn tak będący na konsystencji J JWW ni Generałowie, jak, i władze rządowe znajdowali się,. Wieczorem zaś miasto oświeconera było.

E g i p f T i m e s zamieściła następujące d o s ł o w n e iłómaczenie z tureckiego odezwy Egipskiej: "D o Gubernatorów dystryktów. Co się tyczy ludzi, których zaciągamy do służby naszego zwycięskiego departamentu wojny, uważamy, że niektórzy z nich sobie zęby wy. 'rywają,' inni oczy wyłupują, inni nareszcie członki ciała sobie odcinają w dro dz e do nas, przeto też większą część odsełamy; przekonywamy się oraz z doniesień departamentu wojny, ź* zawsze jakaś jest ułomność. Przy. ezlij zatem jeszcze przed upiynieniem godzi» ny wszystkich jeszcze niedustających ludzi, powinni być jednak mocnej konetytucyi i «drowi; muszą też ci, których wysełasz, mieć dozwolenie Szejka; a wyprawiając ich. 0świadcz każdemu, aby się nie w.-iyłekaieczyć, bo ja t familii każdego takiego zbrodniarz» zastępcę jego wybierać postanowiłem, a kto się kaleką zrobił, będzie dożywotnie wysłany na galery. Wydałem już do Szejków stosowne w tyra względzie odezwy, a ty też się staraj w porozumieniu 5l Szejkami, o zaciąg gnienie tych ludzi i przygzlij mi ich bez otlwłoki. Przyszli) mi też jak najrychlej resztę zaległych jeszcze ludzi z departamentu swego. Alexandrya, d. 21. Schawal 1248 (i2g0 Marca 1833.) Pieczęć Mebemeda Alego.

(Wierne przetłumaczenie.) Jerzy (Julie, pierwszy tłómacz." G 2 e c y a, Z N a u p l i i, dnia 4. Marca.

Król Otto mianował 4 Generałów: Kołobotroni otrzymał dowództwo w Peloponezie, BoZzari i Zavellaa są dowódzcami na stałym lądzie, a Kaliopulo w Nauplii.

W ł O C h y.

Z E o n o n i i , dnia 14. Kwietnia; Po kilkunasto miesięcznym pobycie wyszła Stąd wczoraj połowa batalionu wojska austryackiego pułku Xieeia Leopolda obojga Sycylii» z połową bateryi artyleryi,do Królestwa Lombardzko- Weneckiego; druga połowa tege» batalionu, z resztą bateryi artyleryi, uda · '$ jutro tamie w pochód. Z W i e d n i a, dnia 27* Kwietnia.

(Donieś, pryw, Z Gaz. Vossa,") Wiadomości wczoraj przez gońca tu z Semlina przy. byłego odebrane, jakoby między Porta i Wice-Królem Egiptu miała stanąć ugoda, nie potwierdziły się. Owszem wedle autentycznych doniesień, domaga się podobno Ibrahim Basza, prócz dawniej żądanych części terrjtoryum jeszese Baezaliku Adana. WezakUi nawet wśród takich okoliczności nie zwątpiono tu jeszcze o możności zawarcia stanowczego pokoju. Niderlandy.

Z H a g i, dnia 29. Kwietnia.

Gazeta stolicy zawiera pod napisem "Z uchwałość francuzka" następujący artykuł: "Od kąd Admirał Roussin z osławioną swoją deinonetracyą wystąpił w Konstantynopolu, duma i samochwalstwo Francuzów żadnych nie zna granic. Już oblężenie warowni Antwerpekiej nastręczyło im sposobność popisywania się z junakieryą poniżającą narody, hańbiącą ich sławę wojskowości i naigrawającą się z najświętszych praw tych narodów. Obecnie ich fanfaronada istotnie godna owego Kawalera la Mancha w Donkiszocie. Wystawiają oni pam Rossyajakby trzęsącąpię4 strachu i pospieszającą za pierwszym rozkazem oficera francuzkiego z pokorą ustąpić z Bosforu. Polem pozwalają oni sobie, nadęci przesadą, jak gdyby nad jakiem« państwem odnieśli zwycięztwo moralne, rozstrzygnąć rozmaite pytania; chcą oni, usuwając na bok wszystkie zasady sprawiedliwości i clepcąc nogami układy i prawa Judów, uczynić gwałt narodom i wyzuć władzców z odzjedziczonej ich potęgi. Król Niderlandów miał być pierwszą ofiarą, którą przynieść postanowiono Minotaurowi rewolucyjnem u; on jest pierwszym zbrodniarzem, którego pochłonąć miała owa władza gminu, szarpiąca wnętrzności Francyi samej, która obecnie 300,000 swoich Seidow (bandytów) z łona swegp wydać zamyśla, aby utwierdzić skutki dzieła, przyrzeczonogo Wielkiemu narodowi po <<1ynnpin zdobyciu warowni Antwerpskiej. Monarcha len naproźno się odwołuje dp niewzruszonych zasad sprawiedliwości; naproźno otaczają wierne ludy jego tron ojcowski, by bronię-najświętszych praw swoich, niepodległości narodowej; naproźno dzielą razem z nim wszystkie gabinety europejskie system umiarkowania, kjedy prawo jego zdeptano nogami; naproźno tamuje najniegodziwszy rozbój morski przez kijka miesięcy handel holenderski i nadaje mu dotkliwe ciosy; naproźno odpowiidział Wilhelm, jęcząc pod brzemieniem brutalnej przemocy, jak Ternistokles donieprzyjaciół swoich: "Bij, ale słuchaj."--. " " N i e idzie tu o s ł u c h a n i e, "" odpowiedzieli Francuzi w swojej [gorączce wojennej, "" trzeba tu tylko pomyśleć o burzeniu, wyroki nasze nie powinny być obwieszczane w Hadze w karetach dyplomatów, lecz na ostrzach bagnetów żołnierzy naszych ! Flota rossyjska na pierwsze skinienie Posła naszego udaje się napowrót do Rossyi, a garstka Holendrów w gniazdach lichych fortec miałaby się sprzeciwiać rozkazom naszym i czoło stawić pogróżkom Francyi, Czas, położyć temu koniec. Gdyby nasz Admirał Roussin nie był tak dzielnie wystąpił, Mikołaj jeszczeby flotę swoje miał na Bosforze i czerpałby korzyści z obcych zatargów, kiedy mu obecnie nic nie pozostaje, jak tylko hańb a, źe się nie wiedząc na co i po c o, przygotował do wojny. To są skutki potęgi naszej, opartej na słuszności i sprawiedliwości zasadach."" Ten przykład chełpliwości francuzkiej dosłownie wypisany z jednego z ich dzienników; istotnie nie wiemy, czy się nad autorem takich bajan litować, czy też nim gardzić mamy. Francya chce napaść ua Holandy ą 1 obalić tron N aussauczyków? Jakąźźe krzywdę wyrządziła wam ta Holandya, że ją wojną zburzyć chcecie? Czyż pokazała się ona być. aieźyczliwą waszej iewo»ucyi lipcowej P Czyż wmieszała sę w sprawy w'asze? Czyż wzbraniała się uznać Ludwika Filipa? Czyi uwłaczają waszym interesom handlowym? Czyż wyselała ona legiony swoje na pomoc Karolistom albo Republikanom? Czyż wzniecała żarzące się u was płomienie niezgody domowej? Czyż zerwała naprzód stosunki dobrego sąsiedztwa? Czyż płaciła przedajnych pisarzy, aby powstawać na nowe Królestwo w tonie waszern i podburzać wściekłość stronnictw? A cóż wy zarzucacie Nassauczy. kom? Ze się pokazali być litościwymi, szczodrobliwymi i gościnnymi, kiedy srogie wyroki wywołania Francyą napiły? Ze właśnie tych mężów przyjmowali, wspierali, bronili, kto» rych zdania ter3z u was za święte uchodzą? Że zwycięztwa swego nie popierali i nie dali wam u'-zuć szabli swojej ostrej, gdy bataliony wasce W". 1831- przeciw Holandyi wyruszyły? Że nie pobudzili Europy do wojny, ktoiej zmienności wszystkim są znajome? - Powiedzcież nam, czy to są pobudki waszej zawziętej napaści? Szczycicie się tak niezmiernie z waszych zdobyczy na Wschodź e, ale wymieńcież nam Cen N umer M o n i t o r a , w którym umieszczono buletyn zwycięztwa tego; albo przytoczcież choć jedne z waszych gazet ministeryalnych, któraby nie musiała ze wstydem wyznać, żeście przedawali skórę niedźwiedzia, nimeście go ubili P! Odwołujecie cie naród, Ictory nic nie ma przeciw sobie, jak tylko względną słabość sił materyalriych, i liczbową mestósunkowość w porównaniu z nieprzyjaciółmi sweini! Do jakiejże więc sprawiedliwości odwołujecie się? Gdzież są owe rozdarte układy, którym wedle twierdzenia waszego, nową chcecie nadać powagę? Wyznajcie więc Francuzi, źe słowa wasze są tylko czczą chlubą, a język wasz pełen jadowitej zdrady. Teraz, kiedy zasłona rozdarta, wzbudzają one tylko pogardę, albo litość,"

B e 19 i a.

Z BruxeUi, dnia 27. Kwietnia.

E m a nci pa tion donosił wczoraj o nadzwyczajnym dodatku: "Postanowienie, rozwięzujące Izby, nie jest jeszcze podpisane, wedle iwierdzenia pewnejgazety . Nic doiychczas nie zdecydowano. O godz, 3. wyprawiono sztafetę do P ana de T h e u x, który dzisiaj zrana do Leodyum był powrócił. Jeśli depesze te nie nadają mu rozciąglejszego pełnomocnicfwa do ułożenia Ministeryum, oczywistą rzeczą, ii chcą tylko przybrać pozór, jakoby nowych doświadczali kroków. Ministeryum na «statinem posiedzeniu gabinetowem względem pywnia o rozwiązaniu Izby, pogodzić się między sobą nie mogło . Pan L Abeau i Rogier byli za niern, Pan Goblet przeciw niemu."M o n i t o r dzisiejszy odpowiada na to w sposób nasrępujący : "Pewny dziennik tutejszy, udawający, jak gdyby był ściśle o obradach gabinetowych zawiadomiony, donosi, źe na onegdajszem posiedzeniu gabinetowem środek, o którym publiczność w łych dniach wiele mówi, przez dwóch Ministrów był popierany, a przez jednego zbijany. Upoważnieni jesteśmy oświadczyć, źe twierdzenie to zupełnie jest bezzasadne. Równie płonne są te wiadomości, których dziennik ów o krokach czynionych w celu zaprowadzenia n o w y c h u r z ą d z e ń gabinetowych, udziela." Z dnia 29. Kwietnia.

< Rozwiązanie Izb zdaje się teraz być nieodzownie pastanowionem. E m a n c i p a t i o n wyraża w tej mierze, co naBfępuje: "Rozwiązanie Izby reprezentantów nastąpi najniezawodniej . Pan de Theux wzbraniał się podjęcia obowiązku ułożenia nowego gabinetu." - I n d e p e n d a n t głosi: "Rozumiemy, źe Rada Ministrów rozwiązanie. Izby reprezentantów uchwaliła, Środek ten polega zapewne na wypadkacb nowych układów względem utworzenia nowego Ministeryum, kiedy Pan de Theux, zaopatrzony w nieokreślone w (ej mierze pełnomocnictwo, odmowną dał odpowiedź. "

Anglia.

Z L o n d y n u, dnia 26. Kwietnia.

Ną posiedzeniu onegdajszern dn. 24. rn. b.,' toczyły się dalsze obrady nad wnioskiem Pana Attwood, dotyczącym się wyznaczenia Kornmissyi celem rozpoznania głównych przyczyn biedy w kraju. Wiadomo już czytelnikom naszym, źe Lord Althorp Izbie przełożył poprawkę do uchwalenia, źe każda zmiana systematu pieniężnego, zniżająca wartość pieniędzy, jest bezkorzystna i w najwyższym stopniu niebezpieczna. Do tej poprawki dodał P. Attwood pod-poprawkę: "Trzeba ustanowić Kommissyą śledczą, mającą oraz przełożyć szczegółowe środki ku odwróceniu złego." Wniosek ten odrzucono wszelako 134 głosami przeciw 71, zaś poprawkę Lorda Althorp przy. jęto większością 30) głosów przeciw 4g. Ten dopiero sam wniesie o utworzenie Kommissyi rozpoznawczej, aby dowieść, źe przy oppozy. cyi swojej jedynie tylko wymieniony cel miał na oku. Mężowie, najlepiej ze skarbowości obeznani, np. Pan H. P arnell; Hr. A. Baring , Sir R. Peel jednozgodnie się sprzeciwiali wnioskowi Pana Attwood. N a zgromadzenia bardzo burzliwem, odbytem wczoraj w City i, postanowiono wysłać deputacyą do Lorda Althorp, - celem dostąpienia zupełnego zniesienia podatku od domów i okien. Xźę Tallejrand d, 2. Maja wyprawi na cześć Xiąźąt francuzkirh, którzy naówczas już będą; w Londynie, wielki festyn. Xźę Gloucester, Xże Liewen, Hr. Grej i Baron i Baronowa Biiiow, już są zaproszeni. ' Kury er powiada, źe to wielkie szczęście, iź influencya nie pociąga za sobą skutków śmierci, jak cholera, inaczej bowiem juźby była dwie trzecie ludności londyńskiej sprzątnęła. Ashburnharn-House, pałac Xiestwa Liewen, którego zaraza dotychczas nie dotknę, ł a, został onegdaj także od niej napadnięty; w s z y s c y mieszkańcy zamku, zacząwszy od Xiężnej aź do odźwiernego, zasłabli,

Z dnia 27. Kwietnia, Zaraza, która tak okropnie grasuje w Londynie, dosięgła teraz także brzegów Irlandyi, gdzie juź tysiące na nią zapadły. Zjawiska choroby wszędzie też same. Ból gardła i piersi, łamanie kości, ból głowy i słabość ócz, połączona z nieprzyjemnem uczuciem skóry. N a posiedzeniu wczorajszern Izby niższej przełożył Lord Althorp kopią konwencyi między N. Panem i Królem Francuzów dotycząca s;ę dzielnego zniesienia handlu murzynami. -Potem wystąpił Markiz Chandos z wnioskiem, iź jest potrzebną rzeczą, aby przy każdej redukcji znanej za korzystną, mianowicie wzgląd miano na rolniczą część społeczności. Lord Althorp sprzeciwia się temu wnioskowi 5l przyczyny jego wyłączającej, zasady, twierdząc, że wszystkie K lass y społeczeństwa równe dorów*nych względów prawo sobie rościć mogą. Po krótkich dyskussyach odrzucorvo wniosek Markiza większością 118 głosów przeciw 90. - Dłuższych nierównie obrad przedmiotem był Wniosek Pana W. Inkuby, żądający, aby podatek od słodu z 20 szelI. g fen. zni20no na dziesięć szelongów. Lord Althorp zbijał także i ten wniosek, oświadczając, że taki niedobór w dochodach państwa, administracyą w wielkiby wprawił kłopot. Zdani u Lorda sprzeciwiało się wielu członków, twierdzących przeciwnie, że -większona konsumcya wkrótce niemylnie przywróci równowagę w dochodach. Przegłosowanie wydało następujący rezultat: Za wnioskiem Pana W. Ingilby 162 głosów, przeciw niemu .1 A 2

Większość p r z e e i w Ministrom 10 głosów.

Wypadek ten kreskowania przyjęto z najżywszemi oklaskami. P. Robinson oświadcza, że przy oddawaniu głosu nie dał się powodować przez żadną osobistą niechęć ku Minimom. (Śmiech.) Rozumie, że uchwalenie tego wniosku jest wielkiej wagi, kiedy się takim sposobem ustala zasada, że podatki niestałe powinny być zniesione. Ministrów obowiązkiem, podać obecnie środki, za pomocą któlych niedobór ten pokryćby mogli; inaczej on sam uczyni wniosek w tej mierze. - Lord Althorp odrzekł, że oświadczeniu zacnego członka, iż nie chciał wyrządzić krzywdy Ministrom, wiary bynajmniej nie odmawia; rozumie nawet, że też inni członkowie nie mają zawianych zamiarów; wszakże uchwała Izby rząd wielkiego istotnie nabawia kłopotu. Przecież po zapadłym wyroku Izby, lubo tylko mała większość się wykazała, wstydziłby się choć najmniejszy stawiać opór wykonaniu bilu. Wniósł następnie Minister sam, aby wydział, mający obmyślić środki ku zakryciu niedoboru, na przyszły poniedziałek zdawał sprawę.

Do Portsmouth zawinął okręt z Porto, któjty stamtąd wypłynął dnia 17. Kwietnia. Nie przywiózł żadnych zgolą wiadomości.

S PRaST OWAKIE, W numerze wczorajszym pisma naszego str.

588., słnp lewy, wiersz 14., zamiast" nie z a* w i a t n - e m" * czylaj "n i e z a w i s ł e r n. "

&q)

OBWIESZCZENIE.

I ż h a n dl e r z M i c h a e l i s E l k e l e s w mIeJ scu i Małe C o h n z Mosiny przez kontrakt sądowy z dnia 15. miesiąca bieżącego wspólność majątku i dorobku w ich przyszłćrn małżeństwie wyłączyli, podaje się niniejszem do publiczne) wiadomości. Poznań, dnia 24. Marca i833 A Królewsko-Pru9ki Sąd- Ziemiański»

ZAPOZEW EDYKTALNY.

N a wniosek Król. Intendantury sgo korpusu armii w Poznaniu wzywamy wszystkich niewiadomych wierzycieli Kass: 1) lotej kompanii Inwalidów w Zbąszyniu; 3) 33go batalionu obrony krajowej, tegoż eskadronu i kompanii artyleryi w Kargowie; 3) Magistratów w Zbąszyniu i Trzcielu wraa z zarządem ich garnizonowi 4) garnizonu lazaretów w Zbąszyniu I Trzcielu; którzy jeszcze pretensye z roku etatowego od 1. Stycznia do ostatniego Grudnia r, 1&3.2. mieć sądzą, aby się w terminie na dzień 10. Lipca r. b. o godzinie 10. zrana przed Referendaryuszem Mołkow wyznaczonym, osobiście lub przez prawcie dozwolonych pełnomocniłów , na których im tutejszych Kommissarzy sprawiedliwości Roestel i Mallow proponujemy, stawili, pretensye swoje likwidowali i dowodami stwierdzili. W razie zaś niestawienia się, oczekiwali, iż z pretensyami swemi do kass wymienionych oddziałów wojska, Magistratów i lazaretów prekludowani i tylko do tych, z którymi kontrakt zawierali, odesłani zostaną. Między rzecz, dnia 1. Lutego 1833* Królewska - Pruski Sąd Ziemiański.

Łazienki w hotelu Berlin kim otworzone zostały. 12 biletów kosztuje 2 tal. 15 sgr - 1 kąpiel kosztuje *J\ sgr.

Kramarkiewicz .

JI, Fortepianów przewybornego tonu i budowy najwykwintniejszej , mianowicie o 7 oktawach, transport w tych dniach otrzymałem. G u K i e 1, w ulicy Butelskiej, Nro. 155. w domu rancmistrza P. Simona»