GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.05.20 Nr115

Wielkiego

Xiestwa p O Z N A N S K I E G O.

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Watinowshi.

JW 115. - W Poniedziałek dnia 20. Maja 1833.

Wiadolllości krajowe.

Z B e r l i n a, dnia 15. Maj» wieczorem.

JJ. KK. MM. Xiestwo Następca i Następczyni tronu powrócili tu z Drezna, Przybył tu: Króleweko-Szwedzki Szambelan, nadzwyczajny Poseł i pełnomocny Minister przy dworze tegoslronnym, Brande I, a Drezna.

WMMUnMWWI

Wiadolllości zagraniczne.

R o s s y a, Z Petersburga, d. 24. Kwiet. (6. Maja.) Nowiny dworu. - Dnia 21. b. III. z okoliczności iroienin N. Cesarzowej J mci i W« Xieiniczki Alexandry, odbyła się w wielkiej kaplicy zimowego pałacu msza uroczysta, w obecności NN. Państwa obojga, tudzież Wielkich Xią2ąt Następcy Cesarzewicza i Michała. Członkowie Rady państwa, Ministrowie, Senatorowie, Generałowie i oficerowie gwardyi i wojsk liniowych, urzędnicy dworscy i inne znakomite osoby płci ob oj ej , mające wstęp do Dworu, były przytomne temu obrzędowi, po skońtzeniu którego Najśw,

Synod winszował NN. Państwu. Członkowie ciała dyplomatycznego mieli również zaszczyt składać swe powinszowania Cesarstwu J J . Polem nastąpił obrzęd ucałowania ręki N, Pani, we własnych jej pokojach. - Wieczorem był bal u Dworu i miasto było oświecone. Ukazy Cesarskie do Rządzącego Senatu, 2. b. ro.: . ,Me(ropoIicie Greko- unitskich kościołów, Biskupowi Brzeskiemu, Jozafatowi Bułhakowi, najłaskawiej rozkazujemy być Greko-unitekim Metropolitą-Arcybiskupem Połoclim." "Wikaryuszowi Białoruskiej Greko- unitskiej dyecezyi, Biskupowi Mścisławskiemu, J ózefowi Siemaszko, naj łaskawiej rozkazujemy być Litewskim Greko-unilskim Biskupem dyecezalnym, zosta wując go przy tern członkiem Duchownego Greko-unitskiego Kolegium i nadając mu, na utrzymanie się, fundusze byłych Biskupów Brzeskich." Podług wiadomości, otrzymanych przez Najśw. Synod w zeszłym 1832. roku, o zmianach ludności wyznania panującego, w Petersburgu n a r o d z i ł o się ilaieci: prawego łoża: płci męskiej 3516, płci żeńskiej 32II i nieprawego łoia: męs. 909, ieńskiej 9E>O; podrzucono: ffi. 6, ź. 11; w ogóle 8603.- Umarło: płciro. 5732, płci i, 36S9. - &aśhibie z :K)ZVVody x;, vv y« . 1 5 O 3

Z Belgradu, doiJ 3 Maja.

Itz lA c 7i JI 1-» J · (Z Gaz. SZlASA.) Drogą nadzwyczaj odebraliśmy wiadomości z Konstantynopol, sięgające a ź d o d. LI;. ». z. Wedle tych do! niesień armia egipska ciaele jeszcze leź same zier/.y stanowiska, których stosownie do oświadczenia Ibrahima baszy nie opuści, zanim sam Basza nie otrzyma nowych instrukcy. od ojca swego, Uore go rm>2e,upowai,itą

J ovviecde:JaM

A ,n:AA - S""dSLI;

J a 8 i

6 iti kich

> (<:)

L" 1\.'fl:Crb*

I\. , " I\.

J I\. T orygow, galer, statków kanonierskich 1 1 11 Wszystkie te okryty, wedle zdań ofi, o' angielskich bardl, , , i " h " I wyboVni. p A A o . c , ,;*,

'*bUdo"aDe ,

ZSzaflm.v (Z Gaz H?n,i\ o d A % A £

*V · ] 'T A

]I

JI,,ra2JI: "NIe moiprz>s, ć na z d A i e ,e"now1en1a swego, odstąpić tej ,.". i. K a L a . fi I o D U . Obawiamy sie słusznie, ze ani t o, an knmi. fn, np owo nie nastąpi; )), wtękeza/twierdzą n wet,

A 3 .)), E , " , 1 -

S K Ł ? s *

S A A S naie2y do "g ffiJAS

K S

A Umiał skłonić koncessyi; ucsymł bowiem z e p i , 2 r t 'J 3]I fi ? 6, " I r t * wzglądu na przyjazne chęci mocarstw euro- ny przekonaniem f Z. ° P. ° IWO «,uw,,_ pejskich wszystko, co tylko mógł, aby pokój uwaha! So 8U IOW,8ka « « IłY W yw r ó c i ć ; sądzi W 11 , i. , b e i « o l f n K S A fi ? . ' " J A A i T s e i ' o" o * . o d e k NQ ws zys tki e p r a e r e r i p o d a n e war u n ki, li c ha t y 1- L a c ód» v . " k? I " .]". e ? ° (B e f , l li ). Żąkoby było nagrodą z a jego dotychczasowe %JjOe.« V A ' A 1\1 " , " A A *ny Z A U siłowania T ak więc stan zeczy wca- czyła końce n II f * l II * ' p li W 8 S ą W k f o " le siej nie odmienił; stoją one, yJI stały po niebezrn An A"?*l«""*» oddalenia tych b i t w i e p o d K o n i a h p r z e d 4 «n i A C . m i. y ?" " f t T S S A f'''' ! ! ' f ™ A A « « y i . « IF I O C ]I y. ' , Z D a " > c h P f Z e k " A ł h k t h 2 N9 f i l l C O n y c an onac Z G e n u i, dnia 2 l. Kwietnia. I ń t l ł m . b T ! - ' » V' « * '''''' "O l i l> c z« e O »ie.nul.eh zachodzących miedzy rzą. '*, ***",£Afifo *,faJ***<* dem naszym i Dejem Tuuhansfcim dowiadu- now.cje Dr.vsVia 1«- 1\«»PWe.jaito III" . jemy sie z autentycznych .rodeł następują- pod ścisl A fi o W3gcYChodZCOW A 6 K " b «ych szczegółów: "Juź przed kijlu roiesią- 9=0 luzwagę, cami Generalny Konsul SardyńsŁi na poełu- 7 W m C y. chaniu u Deja z przyczyny niejakich nlepo - Było toi JA' d l \ 3, M a Ja" , rozumień mianem osobiście został zelżony; nrośhe Wirrh* . «. t £f_, a f" Zl, klCdy «a irfył oraz Dej mówiąc o Królu S.rdyńsk.m S Q ! "'ich i?' Scb?fp fa > o'f 1 o b a n d e r z e j e g o tak p o d ł y c h wy r a z ów, z e d o we. A, j c li s p f a w y , A W Y rok O w a n i e sąich tu powtarzać nie śmiemy. Na pierwsze Sedzieo« ; n ' f Z o n A w ,eJ Ill'f rze sprawozdanie w. zwanie do zadość uczynienia nie dal Dej Izbllollns'flikO'Jnego, Pana A. MoJitor, zaspokajającej odpowiedzi. Uzbrojono więc olwiaaMmi * I*? N A" * *?! TM s t4P"hce dała eskadrę złożoną z większej części siły mor- nie rnoźem» l' 1, PJ y P o d a i] e "**&& skiej Sardyńskiej, koń. e«, dos,ąpienj3 gwal- III S h e r i - II A y, "" A 'ą, dOAe "ie moś'% tern satysiakcyi. Przed kilku dniami brye Sad Arfr,. 1 POCcyla, ne z a ukończone.I« wyprawy z tą powróc.ł wiadomością, źe DeI W n A 4.fi! y]" y P, ° chwali] wtenczas gorlido żadnej satysfakcyi skłonić się nie chce, rTzvkAi - - II 0' pokazaf,a_ w prowadzeniu tej poczem wczoraj jeszcze 16 batów kanonier- 6 mir,i?li Y,- Lpł>'nAło odtAdjuź przeszło ekich i kilka brygów z ar.ylerzys.ami na po- "ń S I L I )),? N9, e T Y' e d n ak. czy ta sprawa kł>atlz.re iIaMre FhWm11O. tica% 'hąrFh yf 11l la fł f h A s s y Z1<L£ ll"h.ft'yA«=s1 ii , = zgromadzi się naprzód pod Maltą, gdzie sie "" H ' £, i, """ p · P fzew o dni c t we m Bawarz nią takie neapolitańska eskadra połączy. DzisL"*TM 0' "'. '" m a A b>'ć Z3Sajone. Mówią tu duio O wysłaniu jeszcze w ? a zie dane, O n %0 s,o ,7, W s k li, e k N9yroKH< wv_ potrzeby 16,000 wojska lądowego, lubo do- 1 o A Z v ?,' A ApellacH«ego A.Mo. tychczae żadnych d o tego III e p 0« r« e a m y v T S e b ' li _ W a fi o t u k a fi d Y 1\ t a prawa Barth f fc Y v. Muterecken 1 zaprowadzono go pod mocn* Przyczyna aresztowania jego nieznajoma dotąd; wyrok wszelako obwinia go o podburzanie pospólstwa do buntu." Barth był Prezesem tutejszego towarzystwa liberalnego, które się dawniej dwa razy na tydzień zgrofriadzało, i gdzie ten kandydat zapalczywe miewał mowy i buntownicze odczytywał pisma. *- Od chwili, kiedy rozruchy wybuchły w Frankfurcie, dowodzi policya nasza nadzwyczajnej czynności. Patrule piechoty przeciągają w nocy ulice miasta, a pikiety jazdy z 12 - 20 ludzi złożone, rozpoznawają okolice aź do granicy, francuzki ej .

F T a n c y a.

Z Paryża, dnia 7. Maja.

Posiedzenie Izby Deputowanych d. 6. m. b.

Minister skarbu wnosi zapowiedziane prawo względem funduszu umorzenia. Przypomina, że prry zaprowadzeniu tego funduszu, tenże tylko 40 mil, fI., t. j. jeden procent całego długu narodowego miał wynosić, Uk dalece, źe po przyłączeniu doń funduszów wykupnych, dług w przeciągu lat 36 mógł być umorzony. Wszakże dług ten narodowy w przeciągu czasu tego przez pożyczki zaciąg n i ę t e tak w z r ós ł , ż e o b e c n i e, p o u p ł yu i e n i u lat 15, po umorzeniu owych 23 mil. ir., odkupionych dla budżetu na rok 11134-» fundusz amortyzacyjny jednak tylko roa znac'zenie a pCt., 3 tak więc trzeba jeszcze lat 27, aby dług krajowy zupełnie pokryć.. Byłoby więc największą nieostrożnością, środki ku temu umorzeniu prowadzące, zniszczyć. - Minister więc w tym celu następujący podał wniosek; "Od d. I. Lipca fundusz amortyzacyjny tak ma być podzielony, aby w równym stosunku na każdy gatunek papierów państwa był obracany; część przeznaczona na zakupienie papierów stojących nad pari, ma tworzyć fundusz zasiłkowy, opłacany pruwizyą 3procentową, z których papiery, skoro znowu eloją a pari, mają być wymienione.« - Następują potem dyekusesye raniej ciekawe o pojedynczych artykułach prawa, dotyczącego się attrybucyi municypalnych. W dzisiejszym Konstyt. czytamy: "Przypuściwszy nawet, że wiadomości, których No u ve 11 i s t e, a wedle niego M o n i t o r udziela, są prawdziwe, pytanie wszelako dotyczące się spraw Wschodu dla gabinetów Europejskich bynajmniej jeszcze nie załatwione. Uważamy, źeeię Porta do kilku warunków podanych sobie przez Mehetoeda Alegc nie przychyliła. Pytanie względem dystryktów Adana i Orfa ma być dopjero późnie) w Alexandryi rozbierane * rozstrzygnięte. Rozumiemy przeto, że niejaki czas upłynie, zanim traktat z obu stron podpisany zostanie, Ponieważ gabinet petersburski uroczyście oświadczył, że korpus rossyjski aź do zawarcia stanowczego pokoju zostanie pod rozporządzeniem W. Porty, wojsko rossyjekie zapewne nie da się skłonić tak łatwo do powrotu. Z tego wszystkiego wynika, iż wprawdzie sobie tuszyć można, źe pytanie turecko-egipskie nie stanie 6i'ę powodem do nowych zawikłań,źejednak zachodzące obecnie trudności jeszcze nie są uchylone," Poyviadsja, źe Pan Dupin w dzień imienia Króla miał otrzymać krzyż komandorski legii honorowej, a Panowie Berenger i Etienne, będący Wiceprezesami, krzyż oiieerski tegoż samego orderu; ale doktrynery umieli pozbawić tiers Etats tego, wedle ich zdania, zbyt wielkiego dlań honoru. Pokłócili się z tej przyczyny Ministrowie między sobą. Dowodem niesłusznego obejścia się z uwięzionymi, które dotychczas nie ustało, może być ta okoliczność, że młodego oficera polekiigo, aresztowanego przed kilku dniami w Hotelu de N ormandie, ?amknięto w jednej izbie razem ze zbrodniarzem Robert, obwinionym o zabójsiwo 6Wojej. teściowej. Messager dzisiejszy wyraża: Duch wojenny naszych młodych Alzacyjczy ków nie wygasł dntychrzas. Ze spisów statystycznych, urzędownie ogłoszony« h, wynika, że w roku przeszłym liczba tych, co dobrowolnie w służbę wojskową ustąpili, w całej Francji, 11,908 wynosi; z pomiędzy tych 516 jest z naszego departamentu, który zatem w miarę ludności swojej najwięcej dostarczył ochotników, wyjąwszy departament Sekwany. Zaledwo wypadki w Niemczech kazały się obawiać wojny, albo, j/\k nasza młodzież mówi, spod z i e wać 6 i ę wojny, duch wojenny ogółu wszędzie się objawiał." Donoszą 2 Nunes pod d. 29. m, z.: "Spo-' kojność, przerywana w mieście naszern od dni kilku przez mniej znaczące dtmonsiracye, została wczoraj wieczorem groźnym sposobem zakłócona. Około godziny 4. przeciągało 30 osób ulice, do których się wkrótce 300 młodych ludzi przyłączyło, Tłum cały zaśpiewawszy potem chant du depart, zawołał po fcilkakroć: "N iech żyje Rzeczpospoli ta!" Patrule naprędce ściągnięte wezwały burzycieli do rozejścia się. Większa część młodzieży cofoęła się na ten rozkaz, rzucała jednak kamienie na patrule i zraniła 10 żołnierzy. Kilkunastu tych aagorzalców ujęto, Marszałek Clausel umieścił w M o n i t o r z e następującą wiadomość o równinie Mitidiabw której l«fjr Algier: "Utrzymywano, ii rowmoa M 1.' /\ i a h me może być Hpr-wioną, gdyż zit III;H J til nieurodzajna i poczęści okryła bagnami, kmre uczyniły okolicą tę bardeo niezdrową. Najwięksi popieracie lego mniemania nie mogą zaprztcayć, iż nie zawsze tak było. Przekonywa o lem bieiorya; nie ma bowiem żadnego ucznia, któryby nie wiedział o urodzajności Afryki północnej, a mianowicie lej części, pod panowanie m Rjy mian. Przyczyny obecnego stanu rzeczonej rbwftiny eą Irafunkowe i mogą być usunięte j trzeba tylko spuścić wodę i bagna osuszyć. Część równiny z natury sucha, która nie będąc uprawianą, Stała się piaszczysta, stanie się tern, tzetn była, gdy ją znowu zaczną uprawiać. Cukier, indigo, bawełna, koszenilla, mogą być zasadzane na lei równinie, nawtt drzewo kawowe mogłoby dojrzewać w części południowej, mjbirdjićj od wiatrów »3»onionej, kiedy dojrzę»* w Fiipolie i w Tunis. Z ciągiem powiększaniem się bagniska i pogorszani tm zieiryi, do czego się p-ezrze polityczne przyi7vnv d 14r?y ły, ludność (ej równiny co'az. bardziej zmnitjsz.ała się od początku logo wieku. N astępujące wyrachowanie, luto nie zupełnie dokładne, wystawia stosunek ubywania ludności. W r. 1509. oproiz miast Hlid», Coleagh i Algieru, równina ta liczyła goo 000 mieszkańców, a około lO il o. roku ilość ta zmniejszyła się do 240,000. W środku ISSo w'eku był» jeszcze £>00 rodzin H3 tej niegdyś tak ludnej równinie." Przy ulicy Chartres zwalone zasianą, trzy wielkie hotele równolegle z Luwrem, tożsamo stanie się 2 stajniami Królewskiemi. Mit które dzienniki tutejsze umieściły z gazety londyńskiej G u a r d i a n umowę zawartą w Stambule d. 21. Lutego między Admirałem Roussin i Reis-Eflendim, aaraz po przybyciu wspornnionego Admirała do stolicy Państwa Tureckiego; w umowie tej obowiązał się Admirał wyrobić pokój z Baszą Egiptu podług warunków proponowanych przez Porte, a Porta obowiązała się odsątpić od żądania pomocy obcego mocarstwo. Wczorajszy M o n i t o r umieścił tłomaczenie tego pisma urzędow<go, oraz noty, którą Dywan dn, 23. Lutego podał Posłowi C. rossysjkiemu, a w której Porta dziękuje za oiiarowańą pomoc Pjzyłącza dalej Monitor następującą uwagę: "Wiadom o, iz Porta nie dotrzymała zobowiązania swego względem Admirała, iż zrzecze się wszelk ej obcej pomocy, ktorćjby w zachodzących okolicznościach żądać mogła; Admirał Roussin został także przez to uwolniony od 1»wego zobowiązania, a tYIIIsposobem wyjaśnią

ąię, jak Poseł ten mógł niedawno wystąpić jako pośrednik w układzie, opartym na innych zasadach, niż jest owa umowa." W projekcie do prawa, tyczącym się ukończenia rozmaitych budowli publicznych, podanym onegdaj Izbie Deputowanych przez Ministra handlu, tenże Minister żąda 24 milionów na budowle w stolicy, jak to: 6 milionów na wystawienie nowego gmachu biblioteki, 3,4 50,000 fianknw na pałac przy tamie d'Oisay, 2,boo,oco fr. na kościołS. Magdaleny, 2,400,000 fI. 'ia muzeum historyinaturalnej, 2,200,000 fI. na bramę tryumfalną na polach elizejskich, 1,900,000fr na szkołę sztuk pięknych, 1,500,000 fr. na Pantheon, ty leż na kościół S. D onizego, 700,aoo fr. na pomnik na placu Bastyiii i t. d. JNa ukończenie zaczętych kanałów wyrachowano 44 milionów, a na poprawę gościńców 17 mil. fr. Oprócz 1eu;o chce rząd zrobić nowe gościńce iv prowmeyach zachodnich, pod nazwiskiem routes sirategiques. Mają one kosztować l2milioii. fr, lir. Alexy Saint-Priest mianowany Poslrm naszym przy rządzie brazylijskim w Rio-Jantiro, wyjechał stąd wczoraj do mitjsca swego urzędowania. Przed 3 laty miasto Miihlhausen (w departamencie Wyższego Renu) utworzyło szkołę elementarną; która ma służyć za wzór zakładom tego rodzaju. Ber względu na wyznanie bierze w niej naukę 1,600 dzieci płci obojej, a z tych 770 bezpłatnie. Zarząd tego zakładu powierzony jest Kommissyi złożonej z katolików i protestantów, a sam zakład obejmuje: szkolę elementarną złożoną z 3 klass dla chłopców, a z 2 dla dziewcząt,- 2 klassy wyższe dla chłopców; szkoły wieczorne dla dzieci, które przez dzień pracować muszą w rękodzielniach i szkolę niedzielną dla rzemieślników niemogących przez inne dni w tygodniu odrywać się od pracy. Sposób uczenia jest tak zwany wzaj emny. Liczba uczniów od dnia do dnia coraz bardziej się pomnażaj musiano powiększyć gmach, w którym się ten tak zbawienny zakład znajduje, a Minister oświecenia nadesłał zarżądowi świeżo surnmę 6,oco fr. z funduszów przeznaczonych budżetem na szkoły elementarne. Z dnia 8. Maja.

Wiadomości z Blaye o stanie zdrowia Xiężnej Berry są bardzo zaspokajające; Xiężna rozpoczęła była nanowo przechadzki swoje po wałach warowni.

Marszalek Soult kazał między członków Lby Deputowanych rozdzielić plan forty fikacyi Paryża. Mustafa Basza, syn Deja Algieru, który W powstaniu w r. 18,05, tron i życie ulraul, i Bej Titery, mianowani zostali kawalerami orderu legii honorowej. Zamiarem r?ądu przy tych rozdawaniacb orderów jeet pozyskać względy i przychylność mocniejszych arabskich mieszkańców Algieru. Sl}chać o mianowaniu 6 albo 8 nowych p arów; między tymi wymieniają, też Pana Elienne, » Z dnia 9. Maja.

W Lugdunie obawiają się na d. ia. m. b.

groźnego powstania Republikanów przeciw zwierzchności, które się zapewne bez rozlewu krwi nie zakończy. Republikanie albowiem chcą koniecznie, mimo wyraźnego zakazu władzy, dać w dniu tyra wielką ucztę, w której 6000 Liberalistów będzie miało i;dj>ał, i ogłosili to postanowienie swoje w Precurseur de Lyon w sposób następujący 1 "L ubo Pan Garnier-Pages w piśmie «wojem do redaktora gazety G l a n e u s e 0świadcz.a, iź z przyczyny chorowitości swojej nie zdób bronić jako adwokat, gazet republikańskich przed tutejszym Sądem Aesyżow, do izego się poprzednio zobowiązał, obwieszcza jednak Kommissya, mająca »obie zlecone urządzenie uczty na cześć obrońców prasey republ-kańskiej dawanej, subskrybentom swoim, ze w poczynionych przygotowaniach żadna nie nastąpi odmiana; powtarza więc, źe uczta d. 12. m. b. w Elysee-Lyonnais wyprawioną zostanie. Patryoci albowiem Lugduńscy i departamentowi, jeden tylko przy tym bankiecie mają zamiar na oku, t. j. wynurzyć życzenie, aby czczono zasadę wolności praesy i prześladowaniom od gazet republikańskich doznawanym ostateczny położono koniec. Przy uroczystości, dotyczącej się pryncypiów, obojętną jest r«eczą, czy ta albo owa' osoba jest przytomna, czyli leżnie, kiedy całe jej znaczenie zawisło od liczby udział mających obywateli; nieprzytomność zatem Pana Garnier-Pages nie może prreB kadzać odbyciu zgromadzenia, na którćmby się byt powinien znajdować. Gdyby wykonaniu dawniej poczynionych postanowień rządowe chciano siawisć przeszkody, natenczas stałość i gorliwość Komrnissarz.y bankieta one odwróć ć i pok«na£ potrafi."

Wczoraj przyareeztowała policya 30 Republikanów, którzy będąc klubistami schadzki miewali w winiarni jednej, i zaprowadziła ich do conciergtrie. , A n g l i a.

Z Londynu, dnia 7, Maja.

Onegclaj Poseł rossyjski na cześć Xcia Brim świckiego dał wielki festyn,

Ul

Głównym przedmiotem obrad na posadzeniu wczorajszem Izby niższej był bil względem «reformy kościoła irlandzkiego, o powtórne odczytanie którego wniósł był Lord Ahhorp. Pan Goulbourn żądał osobnej autoryzacyi ze strony Króla dla tej części bilu, w której znoszą, dochody korony. Lord Althorp i P. Stanley oświadczyli na to, źe ponieważ Król w mowie od tronu rozpoznanie dochodów kościoła irlandzkiego sam zalecił, takowego potwierdzenia więcej nie potrzeba. Mówca Izby powiedział, iź wypada wprawdzie prosić o zatwierdzenie Królewskie, ale wtenczas dopiero, kiedy się Izba zamieni na Komitet, nie jui teraz. Pierwszym, co głos zabrał przeciw bilowi, był Pan Shaw, członek uniwersytetu dublińskiegó.

Rozumiał on, źe bil ten cały kościół irlandzki poddaje pod łaskę stronnictwa oszczędzającego, a P. Hurne nie zaniecha zapewne postąpić z nim secundum artern. Powstawali następnie na bil przełożony Pan R. Peel i Sir Robert Inglis, poczytując ten środek za wbrew przeciwny przysiędze Królewskiej. W obronie bilu stawali P P. Stanley i R. Grant, po rozprawach których, gdy przyszło do głosowania, p r z yjęto i uchwal<)no powtórne odczytani e onego większością 317 głosów przeciw 78. · - Dnia 13. przechodzić będzie bil przez wydział. (Gazety niinisteryalne same rozumieją, ie kościół ewangelicki nawet po urzeczywistnieniu tych ograniczeń, nie potrafi się oprzeć napaściom kościoła katolickiego w Irlandyi.) Na wczorajszem posiedzeniu Izby niższej podano nie mniej", jak 570 \n tycyi, dotyczących się zniesienia handlu murzynami. N owy Minister wojny P. EIIIce budźc- t armii dn. 10. rń! b. 'znowu wniesie do Izby; Pułkownik l>a'*Pfe¥) zamyśla przy tej sposobności wnieść o ustanowienie osobnego' Komitetu dla rozpoznania tych wydatków. Wiadomą jest rzeczą, źe domy holenderskie w stolicy naszej wszelkiego dokładają starania, aby petycyą przeciw embargo nałożonemu na okręty holenderskie, do skutku przyprowadzić; G J o h e donosi w tonie dość zrzędnym, źe jedynie tylko przyjęcie warunków Anglii i Francyi ze strony Króla Niderlandów, znieść może nałożone embargo. Tłómaczy lei ta gazeta wszystkie niebezpieczeństwa, na które się Holandya, chcąc z nami zerwać stosunki przyjazne, naraża; zwraca uwag*ę Króla holenderskiego na" Jawę, którą Anglicy raz na nieszczęście straciwszy, czyli 'raczej ustąpiwszy, powtórnie powinni zająć; nie byłoby zaś lepszej do*tego sposobności, jak właśnie wybuch wojny między'Anglią i Holandya. T i m e s donosi z Madrytu pod d. 25,111, z.; Jos formalną ogłosi protestacyą przeciw zniesieniu prawa salijskiego. Z tejto też przyczyny ani mowy nie ma o powrocie Xiecia tego do Madrytu, kiedy przeciwnie Don Sebastyan z małżonką swoją wpitrwszych dniach Maja z powrotem tu staną. Dnia 25. Kwietnia obrano jednego z tych dwóch Deputowanych, których Madryt na zgromadzenie Kortezów wyseł a, Hr. Altamira, znanego z zasad swoich liberalnych. - W wieczór dnia tego rozeszła się tu w stolicy pogłoska, że wyspy Kanaryjskie ogłosiły się za niepodległe. List z Mexyku pisany da. 3. Marca wyraża: "Teraźniejszy Prezydent Generał Pedraza, z włas'ciwą sobie gorliwością i największą bezinteresownością, zajmuje się środkami przywiedzenia interesów krajowych do dobrego stanu. Urzędowanie jego kończy się dnia iKwietnia, i powszechnie mniemają, ze Generał Santana będzie obrany Prezydentem, gdyż Pedraza ma się udać w znaczeniu Posła do Londynu, Dnia 11, Lutego P. Dessaudis złożył rządowi mexykanskiemu list wierzytelny, jako Poseł przy tymże rządzie. Z dnia 10. Maja Wice-Admirał, Sir Pulteney Malcolm, mianowany został w miejsce zmarłego Admirała Sir Henry Hotham, Naczelnym Wodzem potęgi morskiej W. Brytanii na morzu Sródziemnem; zwinąwszy więc wskutek tego banderę swoje w Dunach, z Deal udał się do Londynu. Statek parowy "D e e" przewiezie go z Portsmouth 'do Tagu, gdzie banderę swoje zawiesi na pokładzie okrętu "Bri tannia." Admirał Thompson wedle pogłoski przeznaczony na N astępcę jego w naczelnem dowództwie połączonej eskadry na morzu Półno/\ne.m« W Dunach stoją teraz tylko dwa oKręty wojenne francuzkie. Na wielkich pokojach wczorajszych w zamku Windsor, przedstawiony został Królowi J mci Xiążę Orleański przez Viscounta Palmerstona i Xiecia Tallejranda. W orszaku Xiecia znajdowali się Generał Baudrand i Xię Valencay.

ROZlllaite wiadolllości.

Włochy są krajem najwięcej zaludnionym Europy, a Lombardya (może Sr, Marino) jest znowu częścią, najludniejsz/\ półwyspu włoskiego. Pani Stael, bawiąc w Wiedniu, grywała często na scenie prywatnej roicHagary , w sztuce przez nię same napisanej? jak wiadomo niebyła wcale piękną j dla tego Xiąźę de Ligne wystąpienie jej na scenę nazywał "usprawiedliwieniem Abrahama." Uczony Felix Bentkowski w dziele: "Spis medalów polskich" (Warszawa r. 1830.) wymienił ośmnaście medalów, wybitych na pamiątkę odsieczy Wiednia przez Jana 111. roku )];683- Z tych najcelniejszy jest następujący: N a stronie głównej wyobraża bitwę pod murami Wiednia. Z jednego boku »rzedstawieni są Turcy uchodzący, chorągiew ze znakiem księżyca i buńczuk unoszą; z drugiego pierzchających ścigają chrześcianie pod dwiema chorągwiami, z których jedna ma orła o dwóch głowach, druga krzyż. Napis: Urbem Serratia et orbem; u dołu litery myncarza J. H. Po stronie odwrotnej jest długi napis łaciński. Pani Catalani nie myśli odbywać już dłużej wędrownego życia śpiewaczki i osiadła we Florencyi, gdzie przedstawiana była niedawno Dworowi toskańskiemu. Śpiewaniem uzbierała sobie kilka milionów, a samym ubogim dała' blisko miliona. Dzieło: "Zdania Napoleona o rozmaitych przedmiotach polityki i administracyi," zebrane i wydane przez członka jego Rady Stanu Pana Pelet de la Lozera, robi w Paryżu niezwyczajne wrażenie. Ciekawą bowiem jest rzeczą czytać zdanie N apoleona opublicznem wychowaniu, obrządkach religijnych, finansach, teatrze, domach gier i o innych przedmiotach wewnętrznej administracyi. Dzieło to jest ważnym dodatkiem do onej pamiętnej epoki, którąNajoleon, jako prawodawca i monarcha, imieniem i skutkami działań swoich odznaczył. - W Ajaccio wystawiają N apoleonowi posąg marmurowy. (Z Rozm. Lwowsk.) Pojedynki stały się modą w Paryżu, Damy nawet biją się na pałasze, W Pau zdarzył się niedawno pojedynek między dwoma kobietami i takowe biły się na ulicy, Tak były zaciekłe, że ledwo rozłączyć je potrafiono. Tłómaczenia źrancuzkiego dzieł WalterScotta prze dał księgarz Gosselin więcej jak 1,400,000 (omów.

Znany agent policyi paryzkiej Vidocq, za« Joźył w Paryżu bióro zapytań zupełnie szczególnego rodzaju. Według doniesienia, które ogłosił, można u niego wywiedzieć się o wszystkich rzezimieszkach i łotrach stolicy Francyi; bankierom i kupcom, którzyby gc chcieli zaufaniem swojem udarować, obiecuje za 20 fr, rocznego abonamentu, lub za 5 fr. od każdego zapytania, dać wiadomość o wszelkiego rodzaju oszustach, W doniesieniu swojem powiada: "W przykrych zatrudnieniach t ja gdy do polityki. Podobnie, jak niegdyś stolicę od zarazy złodziejów oczyściłem, chcę teraz, obeznany przez stanowisko moje z oszustami wszelkiego rodzaju, zieh przebiegami i zdradą, uwolnić stan handlowy od rzezimieszków, którzy go niszczą.« List pisany z Alexandryi donosi następujące zdarzenie, które zasługuje być publicznie znanem: Gdy dnia 33. Listopada r. z. okręt Luxor, obelisk wiozący, stał kolo Kairo, mnóstwo mieszkańców przybyło na pokład okrętu tego, dla widzenia owego obelisku. Pan J aures, Porucznik fregaty, ubrany był w zupełny mundur dla powitania Ministrów Paszy, którzy mieli przybyć na pokład, gdy wtem czółno, damami napełnione, zbliżając się ku okrętowi przechibnęło się raptownie. Porucznik Jaures nie namyślając się długo, wskoczył w zupełnym mundurze do Nilu, w onem miejscu bardzo bystrego i udało mu się z wielkiem natężeniem uratować wpadła do wody damę. Żaledwo obaczyli majtkowie przykład oficera swojego, gdy tui za nim wskoczyli do wody i wszystkie damy uratowali. PanVerninac, dowodzący okrętem Luxor, doniósł Ministerium morskiemu o tym pięknym czynie i zaproponował, ażeby Por. Jaures dano nagrodę. Na zachodnich brzegach Wallu rozbił się w ostatnich burzach okręt angielski, wiozący 400 Irlandczyków do Kanady, którzy tam nowej ojczyzny szukać cheieli. Dwieście trzydzieści dwa trupy wyrzuciły bałwany na brzegi i wszystkie złożono w grób jeden, n2d którym postawiono krzyż z napisem: Tu spoczywa 232 chrześcian, -którzy znaleźli ojczyznę nieba, szukając daleko nowej irlandzkiej ojczyzny. Kowal z Cheffield w Anglii wydał niedawno poemat, po d tytułem: Cornlaw rhymes (poezye oprawie zboźowem), K óre piorunem rozleciały się po całej Anglii i zapowiedziano już trzecie onychźe wydanie. Autor powstaje w tym poemacie z wielkim zapałem na drogość chleba i nędzę ludu prostego. Recenzenci angielscy są tego zdania, że w talencie autora tego jest coś olbrzymiego, coś wzniosłego, który lubo nie jest wykształcony, zadziwia jednak w prostym rzemieślniku, nie mającym wychowania naukowego,'

OBWIESZCZENIE.

Po nastąpionem zarządzeniu zstrony władzy wyższej Dysmembracyi folwarku Baranowa, dawniej do dóbr Kawalersko-maltańskich nalewnego, w powiecie Poznańskim, milę jedne ->d Poznania i bezpośrednio nad szossą. z Po

znania do Berlina wiodącą położonego, utworzono z budynków folwarcznych; wyłączając dom familijny N ro. 5., dom zajezdny czyli gościniec z stajnią zajezdną i kuźnią dworską, etablisseirient główny, który 387 rai g _ 177 G P f - w ogrodach i rolach, 103 350 w łąkach, 29 &8 w pastwiskach i 17 WÓ w drogach, miejscach nieużytecznych i podwórzach; ogółem 538 mrg. 163. Qpr. zupełnie oddzielnie otrzymał. Etablissement rzeczony, drogą licytacyi publicznej sprzedanym być i wystawienie tegoż, tak na dowolną własność, lub prawem wieczystej dzierżawy nastąpić rna. Tym końcem wyznaczyliśmy termin na dzień ą 1. Czerwca r, b. o godzinie 9. «rana w Sali posiedzeń naszych wielkiej, przed Assessoren! Regencyi W nym Naumann.

Wzywając więc na termin ten uzdatnionych i we względzie wypłaty zamożnych nabywców, nadmieniamy, iż nabywca obowiązany, spoczywające na etablissemencie tym daniny duchowne, jak niemniej podatek 24 procent, lub też podatek gruntowy ponieść. Oprócz zaś tego, tenże, na przypadek wydzierżawienia wieczystego, kanon spłacalny w ilości 94 tał. i wkupne drogą licytacyi wznieść się mające 1109 tal., jako minimum, od którego licytacya zaczyna się, wynoszące, na siebie przyjmuje. Na przypadek przedaźy, nastąpionej na dowolną własność, minimum wkupnego 1801 tal. W) nosi.

Na kaucyą za podanie, najwięcej podający, w miarę, jak takowe na nabycie prawem własności dowolnej lub prawem dzierżawy wieczystej nastąpi, w pierwszym wypadku 700 tal., w drugim zaś 400 tal. w pieniędzach gotowych lub obligach państwa złożyć winien -f część wkupnego zaś w każdym względzie przed tradycją wypłaconą być musi. Anszlag z mappą i regestrami rozmiarowerni, jak również warunki szczegółowe sprzedaży, w naszej Registratucze do przejrzenia znajdują się. Również także dwa małe z ról folwarcznych utworzone etablissementa, które bezpośrednio do szossy obok wiodącej dotykają, i dla tego szczególniej na założenie posad karczemnych kwalifikują się, drogą licytacyi prawem czystej własności z zastrzeżeniem renty dla dworu i opłacania prawnie postanowić się mającego podatku gruntowego, mają być sprzedane. 196 mrg. ioo Q p r, w roli ornej, 6 70 w łąkach, 3 50 w drogach i mIeJscach nieużyteczn. jogółem 206 mrg. 22 Qpr. Służebność 6płacalna wynosi 30 tal. SO sgr.

rocznie, wkupne zaś przez licytacya podnieść sie mające, 61 (al. 10 sgr. Etabhssement pod Nr. 2. mieści w sobie J02 mrg. 68 Q pr. roli, 17 83 w łąkach, 6 152 w miejscach nieużytecznych; ogółem 102 mrg. 68 QJpr., za co renta spłacalna dworowi w ilości J8 tal. 29 sgr. płacić się ma. Licytacya na wkupne przez podania wznieść się mające, od 37 tal, J8 sgf_ zaczyna się.

Poznań, dnia 3. Maja 1833« Królewsko-Pruska Regencya, Wydział poborów stałych, dóbr i lasów rządowych.

OBWIESZCZENIE.

Powszechne Prawo Krajowe dla Państw Pruskich, zostało przetłumaczone na język polski i wyszło drukiem. Jest do nabycia u Radzcy Nadwornego Behrens w Poznaniu, a to w ce-, nie : egzemplarz na papierze klejowym po 4 tal., a egzemplarz na papierze drukarskim po 3 tal. P o z n a ń, dnia 8. Maja J 83 3 .

Król. Najwyższy Sąd Appellacyjny W. Xiestwa Pozn ańsKiea,o.

WYDZIERŻAWIENIE.

N astępujące dobra mają być od Sgo Jana r. b.

na trzy po sobie następujące la ta, aź do tegoż czasu 1Ś36. najwięcej dającemu w dzierżawę wypuszczone: 1) Dobra Psarskie w powiecie Szamotuiskim, 2) Ludomy Obornickim, w terminie dnia 14. Czerwca I 833.» 3) dobra Pakosław w powiecie Krobskim, dnia 15. Czerwca r. b.; 4) Dembmcy, Brzozogaj i Bielawy, do majętności Działy ńca powiatu Gnieźnieńskiego należące, 5) wieś Wy brano wo, do dóbr Redgoszcza powiatu Wągrowitckiego należąca,' dnia 17. Czerwca r. b ; 6) dobra Galowo w powiecie Szamotuiskim, dnia 19. Ca er w ca r. b.: zawsze o godzinie dtej po południu w domu Ziemstwa Kredytowego, na które zdolni i

ochotę dzierżawienia mający z lem nadmienieniem wzywają się, ii tylko ci do licytacyi przypuszczonymi być mogą, którzy na zabezpieczenie licytum, do każdych dóbr Tal. 500 kaucyi natychmiast w gotowiznie złożą, i wiązie potrzeby udowodnią, że warunkom kontraktu zadosyć uczynić są w stanie. Poznań, dnia 6. Maja 1833.

Dyrekcya Prowincyalna Ziemstwa.

OBWIESZCZENIE.

Celem wydzierżawienia 1) folwarków Trzcionek i Babki i 3) folwarków Nożyczyna, Jeziory" holendrów Male i Wielkie J ezirnki i Kozidól w powiecie Inowrocławskim położonych, a wprawdzie ad 1. i 2. osobno, każdy od S. Jana 18334 aż* do tego samego czasu 1836t» wyznaczyliśmy termin na dzień 1 3. Czerwca r. b. przed Ur. Wolternas Konsyliarzem Sądu Ziemiańskiego o godzinie 10. przed południem w Izbie naszej instriikcyjnej. Kondycye dzierżawne przejrzane być mogą w naszej Registraturze. Bydgoszcz, dnia 16. Kwietnia 1833.

Król. Pruski Sad Ziemiański.

OBWIESZCZENIE.

W depozycie naszym znajdują się: i) Massa Jana Bogumiła Karger, wynosząca tal. 61. sgI. 17. N ależy ona do sukcesso. rów Abrahama Bogumiła Karger, mianowicie do Joanny Hering i Daniela Karola Karger, dawniej w Ostrogu w Rossyi zamieszkałych. 2) Część przypadająca na Walentego Zaborc wskiego z massy summy szacunkowej dóbr Ociąża części pierwszej w ilości 596 talar, 26 sgI.

3) Część przypadająca na Alexandre N owowiejską z tejże samej massy, w ilości 198 tal. 28 sgr. 4) Część przypadająca na Macieja Milewskieg o, teraz sukcessorów jego, z tejie samej massy, wynosząca 198 tal. 28 sgI. Właściciele mass powyższych częścią zupełnie, częścią z miejsca pobytu swego niewiadomi, uwiadomiają się niniejszem, iż sumny takowe, skoro w przeciągu czterech tygodtii zażądane nie zostaną, do kassy powszechnego Instytutu wdów urzędników wydziału sprawiedliwoćci odesłane zostaną. 1 Krotoszyn, dnia 13. Maja 1833Królewsko - Pruski Sąd Ziemiański.