GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.06.01 Nr125

Wielkiego

Xi e s twa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski,

)J( ln.- W Sobotę dnia l. Czerwca 1833.

Wiadomości zagraniczne.

A u s t -t Y a.

Z Wiednia, dnia 15. Maja.

Medal złoty, który Sultan kazał bić na pamiątkę przybycia floty rossyjskiej do Bosforu, jeet trochę większy jak talar i dwa razy grubszy. Na przedniej stronie znajduje się na nim cyfra Sułtana Mahmuda z przyjętym przez niego przymiotnikiem" Sprawiedliwy", a pod nią, rok wstąpienia jego na tron, to jest 1283 Hedźiry, a 1808 według naszej rachuby. Na odwrotnej stronie jest herb turecki, półksiężyc i gwiazda w słońcu. Ze Lwowa, dnia 21. Maja.

Ogłoszone tu zostało postanowienie Cesarekie, iż odtąd dla cudziemców nie jest dostateczny ioletni ciągły pobyt w kraju do uzyskania praw poddanego austryackiego; ale że oprócz tego potrzeba: i) aby cudzoziemiec przed rządem prowincyi, w której ma ostatnie zamieszkanie, dowiódł, że się przez cały ten czas jak naj spokojniej zachowywał i do żadnego podejrzenia lub skargi nie dał nigdy powodu; a) aby w tymże rządzie lub w właściwym urzędzie cyrkułowym przysięgę wierności N-Panu wykonał, i 3) aby na to dokument poświadczający złożenie przysięgi otrzymał, Owym zaś

cudzoziemcom, którzy z dniem ogłoszenia niniejszej najwyższej uchwały nieprzerwany przez 10 lat pobyt swój w krajach potnienionych ukończyli, pozwolono zostaje, od nabytego tym sposobem obywatelstwa austryackiego u wolnie się przez udowodnienie, jako nie mieli zamiaru zostać obywatelami austryackiemi. Dowodzenie tego wszakże, nie może być później, jak w ciągu sześciu miesięcy od dnia obwieszczenia tego przedsięwzięte. B 2 a n c y a.

Z P aryż a" dnia 19. Maja.

Na posiedzeniu wczorajszem Izby Deputowanych, po uchyleniu wcale nieważnych petycyi, przystąpiono wedle porządku dziennego do obrad nad projektem do prawa, tyczącego się pożyczki greckiej. Pan Boissy d'Anglas zbijał go, twierdząc, źe Grecya nie nastręcza tyle pewności, iżby Francya mogła przyjąć gwarancyą pożyczki, która krajowi może nigdy nie zostanie wrócona. Pan de Rerausat wyjaśniając projekt do prawa jedynie z politycznego stanowiska, głosował następnie za przyjęciem onego. Rozumiał, że ogólny interes Europy wymaga, aby Francya dawała pomoc Grecyi, a temu względowi każdy inny ustąpić powinien. Pan Salverte uważał przeciwnie, że chwila, w której kraj pod brzemieniem podatków prawi« upada» nań i u ti y c ii jeszcze wydatków. Po nim zabiał głos Minister spraw zewnętrznych, który gdy prawie przez dwie godziny rozprawiał na mównicy i na miejsce swoje polem wrócił, otoczony został przez liczne grupy Deputowanych, składającycb mu powinszowanie. - Daiszy ciąg obrad odłożono na przyszły poniedziałek. Stosownie do listów z Korsyki pod d n, 8« n i, b., flota sardyńska z 13 statków złożona, płynąca do Tunis, d. 3. m. b. była w obliczu miaeta Basiia. Ponieważ na pokładzie jej nie znajdowały się wojska lądowe, zdaje się, źe wyprawa cała zakrojona tylko na blokadę portu Tunis i zabranie okrętów należących bejowi. Riika statków sardyńskich zamieniono na szalupy kanoriitrskie, a ponieważ baterye broniące portu Tunefańskiego w złym są stan i e, rozumieją powszechnie, źe flota dość bliskie będjie mogła zająć stanowisko, aby miatto bombardować. Z d n i a H. M aj a .

Messager dzisiejszy powiada, iż niezawodną jest rzeczą, ie Hr. Felicyan Merode do Paryża przybył, końcem wyjednania sobie pomocy przeciw wzmagającemu się coraz bardziej stronnictwu katolickiemu w Be I g i i; oświadczył 00 Królowi Ludwikowi Filipowi wprost i bez ogródek, źe bez dzielnego wsparcia z jtgo strony Król Leopold nie jest w stanie utrzymać się na .zachwiań) m (ronie swoim. Panuje obecnie w gabinecie Tuileryów nadzwyczajna czynność, 7'emps pisze: Twierdzą powszechnie, że «"lub X'ężf;ej Btrry z Hr. Lucchesi Palli odprawił eię w Massa w kaplicy Konsula h iszpańskiego w 3 dni przed wyjazdem Xięźnej do Marsylii (azatem w Kwietniu roku 1832.). Słychać, źe Hr. Lucchesi Palli wkrótce przy będzie do Paryża, koncern proszenia rządu o pozwolenie udania się do Blaye. Xięźna stosownie do okoliczności pożądanego używa zdrowia. Korweta" La Saone", którą nie wiedząc dla czego, odkąd ma przewieść Xięźnę Btrry, nazwano "Agathe" , stanie zawczasu pod murami zamku Waye i zostanie (am, dopóki x>ę> in» nie będzie w stanie udać się w podroi. Korweta ta zresztą jak najprościej urządzona.

Gazeta I n d e p e n de n t d e s d e u x S e v re s pod d. I£j 01, b, donosi, źe w Wandei wielkie czynią przygotowania do powtórnego buntu. Na rozmaitych punktach nad brzegami wylądowano broń i wpływ mający herszt..wie uwijają eię po kraju *r rozmaitych kierunkaxh, podżegając pospólstwo do powstania«

W Gaubretiere w Wandei,przyareel\fowano d. J2. to. b. młodego Szuana. Był on zapełnię uzbrojony-i miał przy sobie dwa pistolety. Zmieszany przez pytania, skierowane do siebie przez władzę miejską, wyznał nareszcie, źe po rozmaitych miasteczkach około goo Szuanow juź zawerbowano, którym mężowie znamienici codzień po a fr, płata; mają się oni zgromadzić w Locmine, gdzie formują dywizyony, mające w przyszłym miesiącu zatitnąć banderę rokoszu. Prelekcye w Montpellier jeszcze eię nie rozpoczęły; studenci przybywają do Paryża, aby nie stracić całego półrocza, Wczorajszy numer gazety O u o t i d i e n n e , r przyczyny zamieszczonego w nim pisma H rabiego Kergorlay do Prezesa Rady M i n istrów, i dotyczącego się połogu Xięźuej Ber. ry, roelił zabrany. W ciągu lata tego mają być założone trzy wielkie obozy ćwiczenia w St. utner, Bocroy i Vateguo, a oprócz (ego obóz jazdy w bil« skości miasta Luneville. Geuerał-Poru.znik uelorł będzie, jak słychać, dowodjcą tutejszej dywizyi wojskowej, w miejsce Generała Pajol. J<n ow wojennych holenderskich, którzy w liczbie 8 umknęli z Ai re, zatrzymali Belgijczykowie przy Mons, i napowrot do granicy francuzkiej zaprowadzili. Dnia 3- D_ m_ jeńcy ci przybyli znowu do Ai re, 1 zostali umieszczeni w kazematach, Tragedya "Lucreiia Borgia", napisana przes Pana Wiktora Hugo, została wygwizdaną w Bordeaux na drugiem jej wystawieniu; Dyrektor teatru zapewnił, ii więcej juź nie będzie daną. Tutejszy M o n i t o r umieścił lisię imienną artystów, których roboty odznaczały się na teraźniejszej wystawie. O 09 artystach uczyniono zaszczytną wzmiankę, 25 innym dano medal 3. klassy, 41 otrzymało medal 2 ki., a 4 medal i. klassy. Roboty 108 artystów kupiono na rachunek listy cywilnej. Niektóre dzienniki zaprzeczają zupełnie wiadomości umieszczonej w dzienniku Te m p», jakoby Doro Miguel miał szczególniej kupić okręty iv Anglii za 12 milionów frank, klore otrzymał w d rug iej r-icie zaciągniooej pozyczki. Wszystkiego wypłacono mu dotąd tylko 300.000 franków. Nie mogl więc zaspokoić zaległego żołdu wojsku swemu, a (era m-'iej myśleć o kupnie okrętów. Flota Dom Miguelastoi jeszcze rozbroji.ua w porcie, i nie może być łak uzbrojoną i w żywność opatrzoną, »by wyszła pod żagle. knęli wyspę swoje Fanaryotowi Vigoridas, nazwanemu Xią2ęciem Samos, którego Porta chciała im przeznaczyć na Hospodara; następnie zaś u.iali się do Króla Greckiego, przyporoinając mu usługi, jakie c*ynili podczas %vojny dla sprawy greckiej, z powodu których poczytują się za mających prawo proeztnia ttgo Monarchy o wstawienie się do trzech mocarstw, aby wyspa Samos nie zostawała pod władzą Hospodara Purty. List z wyspy Bourbon pod d. 18. Grudnia donosi: "Od kilku dni prlybyli tu Posłowie Królowej Ovas Ravanula Manjaks, celem przywrócenia przerwanych związków hmdlowych; że zaś za swój ryż i swoje woły chcieli w zamian brać tylko proch i strzelbę, których sami nie mamy podostatkieui, nie Inoźna więc zadosyć uczynić icb żądaniu." Statek "Luxor" przybył d. n. b. m. z Alexandryi do Tulonu wraz ze statkiem parowym "Sphinx" Na pokładzie jego znsjiluje się jeden z obelisków tebańskicb. Obadwa statki wypłynęły d. i. Kwietnia z Alexandryi, i w żegludze «awijały do rożnych miejsc Archiptlagu Statek" L uxor" uda się do Cherbourga, a stamtąd ma być sprowadzonym do Paryża.

Oziennik Courrier francaie mniema, iż oezańcowanie stolicy, według planu MiniBtra wojny, kosztować będzie przynajronej 3 O milionów więcej, niź wyrachowano, ar3.

lem nie 35 ale 65 milionów fr. Pan Duperre, przyjaciel Pana Guiznt, i byly generalny Inspektor podatków,- wyjechał w tajnem zleceniu rządu do Niemiec. List z Tulonu pod dn. lO. b. ro.: "Bryg "V olfigtur", wysłany przed miesiącem w tajnem zleceniu do Włoch, wrócił do tutejsze, go portu. Rząd dowiedział się, iż w niektórych portach włoskich skrycie uzbrajano okręty, i że były Dej Algierski zamyślał nająć kilka statków dla przewiezienia amunicyi i broni do brzegów dawniejszego kraju jego, gdzie mieszkające pokolenia arabskie zostają z nim ciągle w tajemnem porozumieniu, Obadwa okręty liniowe "N estor" i "Viile de Marseille" uzbrajają się z takim pospiechem, J£ za 14 dni będą mogły wypłynąć." Bawiąey w Dunkierce Generał portugalski Moura otrzymał wiadomość, iż w Ostendzie Dajęto etatek mający zabrać wszystkich wycbodzców portugalskich, będących we Francy I, a chcących udać się do Oporto, i służyć w ar« mii Dom Pedra. Wspomniony Generał «posobi elę z innymi Portugalczykami do wyj»sdu do Ostendy.

Anglia.

Z L o n d y n u, dnia 22. Maja.

Xiąźę Orleański uda! się wczoraj z orszakiem swoim eiąd do Liwerpołu, a stamtąd pojedzie do Manchester} po tygodniu powróci do tutejszej stolicy, Xiążę Tallejrand, holenderski nadzwyczaj, ny Poseł i Lord Palmerston, mieli wczoraj w wydziale spraw zewnętrznych długą roz« mowę, po ukończeniu której Lord Pałmerslon także się zniósł z Posłem belgijskim, Panem van de Weyer. T i m e s donosi w tej mierze: Z największą radością obwieszczamy czytelnikom naszym, że wczoraj pełnomocnicy W. Brytanii, Francyi i Holandyi tymczasowy podpisali traktat. - Wskutek tego traktatu embargo w portach Anglii i Francyi na "'okręty holenderskie nałożone, ma być zniesione, a zatamowanie ieglugi na Skaldzie ze strony rządu holenderskiego cofnięte. Takim sposobem służba połączonych eskadr, francuzkiej i angielskiej, podobnie się staje niepotrzebną, a związki między temi dwoma krajami i Holandyą »ostaną na tejże samej stopie postawione, na której były przed wyprawą francuzką w miesiącu Listopadzie r. zeszł. Załoga holenderska warowni Antwerpskiej, zostająca dotąd w niewoli francuzkiej, stosownie do tych układów, ma być odesłana do ojczyzny su ojej. Zawieszenie broni między Holandyą i Btigią dopóty trwać będzie, dopóki stanowcze rozłączenie tych krajów nie nastąpi; aż do tej chwili zostanie też wolną żegluga na Skaldzie. Stanęła ta ugoda między dworami sprzymterzonemi i pełnomocnikiem holenderskim, który ją wczoraj posłał do Holandyi, aby ją tam zratyfiko. wino".. Po zdobyciu warowni Anlwerpskiej, a nawet po odejściu armii oblegającej francuzkiej, oświadczyła Holandyą głośno, że w żadne nie wnijdzie układy z Francyą i Anglią, ani aby dostąpić zniesienia embargo, ani aby ujrzeć walecznych jeńców swoich wracających t Francyi, ani aby przywrócić dawniejsze ewe przyjacielskie stosunki z dwo. rami sprzymierzonemu Oświadczała, że poniewaź z 5 mocarstwy traktowała, nie chce zmieniać stanowiska swego, odnawiając ugody z dwoma tylko. Nadaremnie przedetawiano jej, źe te dwa mocarstwa eą tylko wykonawcarni traktatu przez wszystkie, dwory uchwalonego, i że obecnie przedewezyetkiem z temi dworami pokój zawrzeć powinna i takich się podjąć obowiązków, na które inne mocarstwa przystaną. Trudność ta więc obecnie uchylona i rozumiemy, że się nie płońna, cieszymy nadzieją, spodziewając eic do Stanowczego traktatu z wszystkie mi dworami.

Zresztą nadziej] nasza nie powinna być zbyt wybujała w sprawie, która jui po fylekroć oczekiwania nasze zawiodła. Sądzimy, źe wymiana raiyfikacyi zawartej konwencyi nastąpi na początku przyszłego tygodnie." Sun donosi, źe bardzo ważne depesze do Holandyi wyprawiono, w których dano odpowiedź na ostatnią notę rządu boienderskiego. Markiz Palmela miał wczoraj rozmowę z Lordem Palmerston w wydziałe spraw zewnętrznych. Gazeta Alb ion daje znowu, jak się zdaje, wiarę przedawnionej pogłosce o związkach ślubnych między Dom Miguelem i Donną Maryą; opiewa albowiem nanowo tę wiadomość, jako wyjątek z listu prywatnego, przesłanego jej z Lizbony pod d. 9- m. b. Głosi ten list, ie Dom Miguel sam oświadczył, i£ jest gotów się ożenić z synowicą swoją, ie zaś Dom Pedro tego oświadczenia nie przyjął, lubo nareszcie będzie zniewolony zastosować sif do życzeń armii, sprzyjającej takiemu załatwieniu sprawy. Gazeta wymieniona następujące do tego przyłącza uwagi. "J eśli walka w Portugalii istotnie się zakończy związkiem ślubnym między Dom Miguelem i jego synowicą, natencsas Xiąźę Tallejrand i Lord Palmerston pokażą się nam w postaci dwóch moralnych, czułych i religijnych wójtów gminy, którzy między dwoma ubogimi mimo ich woli wymuszone kojarzą związki, aby nadal nie potrzebowali ich utrzymywać.. "' W giełdzie tutejszej gruchnęła pogłoska, ie O godz. jOe przybył tu goniec z Birminghamu z wiadomością, źe na zgromadzeniu unii tamecznej, po odejściu Pana O'Connell, wielkie zaszły zaburzenia i do rozlewu krwi przyszłoś publiczność nie dawała wiary tym wieściom, Uważamy, powiada pewna gazeta, ie siły . Xiecia Tallejranda, od niejakiego czasu bardzo słabieją. Król J mć dał niedawno posłuchanie Posłowi saskiemu, Baronowi K6nneritz, który podał pismo Monarchy swego, uwiadamiając o zaulubieniu Xcia Wspóregenta saskiego, z Królewną bawarską Maryą. Królowa, która chorowała na influencyą\ zupełnie jui wyzdrowiała, W sobotę i niedzielę odprawiły się narady gabinetowe u Lorda Aithorp; ostatnia trwała od godziny 2. do wpół do 7, Rozchodzi sie pogłoska, ii Pan Lamb ra3 otrzymać urząd Sekretarza Stanu Irlandyi, Dnia za, b. m. przybył Kontr-Admirał Gage do Deal, gdzie jako nowo mianowany Nacsel,ny Dowódzca połączonej eskadry w Dum zatknął banderę swoje na okręcie liniou "Donegal." Oprócz tego okrętu, znajdują tam fregaty: "Stag" o 46 działach, "Casi o 36 działach i korweta "Seoul", oraz frar zk?3 fregaty "Resolue" i "Juno", korweta" jade" i bryg "d'Assias." Korweta angiel "Satellite " wypłynęła celem krążenia po 1 rzu północnem. Pan Pultenay Malcolm przybył d. 11. b.

do Portsmouth, i banderę swoje zatknął fregacie "D e e" , na której tegoi dnia po pc dniu popłynął przed Lizbonę, skąd na okrę isostodziałowyrn "Britania", uda się na 51 rze Śródziemne, Od czasu śmierci Wice-j mirała Hotbam, Kapitan Pigot dowodzi ty czasowie eskadrą angielską na wspomniom morzu. Gazeta" Sun" mniema, iż admiralic dla tego szczególniej powierzyła to dowództi Wice-Admirałowi Malcolm, ii w obecnj krytycznym stanie interesów wschodnich, p czytuje go za bardzo zdatnego do zajęcia t czynnościami tego stopnia, ile, ie osobiśc jest znany oficerom morskim rossyjskim i fra cuzkim i jui raz dowodził przez 3 lata eskad na morzu Śródziemnem. Deputacya parafii St. Andrew, Holboi i St. Georg złożyła wczoraj uszanowanie swo Lordowi Aithorp w wydziale skarbowyr i podała mu uchwalone na zgromadzeniu tyci źe parafii postanowienia przeciw opłacie od. di mów i okien. Po długiej rozmowie oddali: się deputacya i ma nadzieję, iż otrzyma jeszcz dokładniejsze w tej mierze objaśnienia. Rząd wysłał jednego z Poruczników moi skich do Liverpool, który tam mieć będzie dc zór nad wsiadaniem na okręt ludzi wynoszą cyc h się Z kraju, i bezpłatnie dawać im pomoc jeśliby jej żądali. Tym celem założył stóao wne bióro w Liverpool,

Rozmaite wiadomości.

Z Warszawy. -- Tom VI, "Pamiętnika rolniczo-technologicznego" wyszedł z druku i obejmuje następujące ważniejsze materyes 1) O wpływie różnych soli na wegetacyą. a) Uprawa rośliny, z której słomy wyrabiają kapelusze damskie florenckie zwane. 3) Oszczędny sposób iywienia koni, ( dokończenie). 4) Spis owcom na paszę ulubionych roślin.

5) Sposoby poznawania płodności gruntów i ich rozbiór. 6) O ziemiach ogrodniczych w szczególności, 7) Najlepsza ziemia do hodowania melonów, 8) Opisy joślin lełarekiofa Różne przepisy dla użytku domowego gospodarstwa; jakoto: sporządzenie galarety z jabłek i gruszekber użycia cukru; pranie i farbowanie kapeluszy damskich; sposoby robienia plastrów wessykatoryjnych; maści woskowych; leczenie chorób koni. n ) '" O dyecie i jej wpływie na zdrowie, (dokończenie). lr) O fermentacyi chlebowej i ulepszeniu chleba ze zboża zrosłego. 13) Sposób dama skowania platyną stali i żelaza. 14) Emalia czarna używana w Rossyi i Persyi do kosztowności srebrnych i t. d. - Pamiętnik ten wychodzić będzie i nadal, prenumerata na trzeci kwartał, czyli na tomy VI I., VI I I. i IX., przyjmuje się na · wszystkich pocztarntach i stacyach pocztowych po zł. 7 gr. 15, tudzież w księgarniach warszawskich i u T. Janisch W Kaliszu po złt, 6. Prenumerujący tylko na kwartał trzeci, dostaną tomów sześć poprzednich za zł. 12, bez prenumeraty za zł. 18.

W Ilmenau w Niemczech wyszedł dramat historyczny w 5ciu aktach, napisany po niel11iecku przez Gustawa Callenius, pod tytułem: »Smierć Małachowskiego. Dziennik berliński Der Gesellschafter (N r. 4r. r. 1833-) wspomina zaszczytnie o tym płodzie dramatycznym. W dwunastoletniej wojnie rycerzy niemieckich (Krzyżaków), przeciw Kazimierzowi IV., Królowi polskiemu, 18,000 miasteczek i włości zostało pastwą płomieni (licząc w to Szląsk, Luzacyą i Pomorze), a 300,000 ludzi padło ofiarą. W samym Gdańsku poległu - 10,000 ludzi pod mieczem nieprzyjaciela. (Z dziennika Originalien.) Donoszą gazety pelersburgskie (niewiadomo żartem czy istotnie), że Szach perski dal jednemu poecie wieniec laurowy szczególniejszego rodzaju, to jest za odę napisaną z okoliczności imienin obdarzył go parą spodniami skórzanemi bez szwów z guzikami topazowemi. Rzeźbiarz francuzki Dawid ma lato tegoroczne przepędzić w Dreźnie, dla zrobienia modelu na popiersie T i e K a, chcąc przez to okazać dowód szacunku dla tego największego z żyjących poetów Niemiec. Wydany właśnie katalog księgarski wielkonocnego jarmarku lipskiego dowodzi, że handel księgarski w Niemczech nowego życia nabiera; 469 księgarni ogłosiło dzieła własnego nakładu. Następujący przypadek dowodzi, jak nie mało-osobliwych, przez dziejopisarzów podanych, a przez wielu naocznych świadków stwierdzonych zdarzeń, gdyby je gruntownie zbadano, mogłoby utracić na cudowności« Gdy sławnyuczony Cardon by! wMedyolanie, rozeszła się raptem pogłoska, że anioł ukazał się w po« wietrzu. Cardon udał się na wskazane miejsce i sam ujrzał anioła, a z nun razem widziało to samo więcej jak dwa tysiące ludzi. Najrozsądniejsi zmieszali się tyra wypadkiem i nie wiedzieli, co myśleć o tyra cudzie. N areszcie występuje z tłumu prosty człowiek i ze stanowiska, które zajmował, dowiódł zgromadzeniu, ż ę t o, co za zjawisko mieli" było tylko odbiciem anioła na dzwonnicy S. Gotbarda. który za pomocą spadającego nań promienia słonecznego, odbił się na grubym obłoku i okazał się oczom widzów, tak, jak okazują się obrazki latarni magicznej. Księgarz Ladvocat ogłosił nowe dzieło, jako dodatek do znanego dzieła Livre des cent et un, mające mieć tytuł Cent et une nouvelles, do którego napisania także autorowie wszystkich klas s i nazwisk należeć będą, i które najnowszemi wypadkami ozdobione zostanie. - Sławne kobiety paryzkie, by etę pomścić na mężczyznach, połączyły się w towarzystwo. Pod tytułem: Heures du soir (godziny wieczorne) myślą wydawać książkę, w której damy tylko mają mieć udział, z zupełnem wyłączeniem mężczyzn. Damy te zgromadzają się często i naradzają nad przyjęciem artykułów do dzieła tego; wolno każdej podawać poezye, powieści, wspomnienia i t. p. , lecz te tylko umieszczone będą, które przyzwolenie uzyskają* Tom pierwszy dzieła tego już wyszedł» -.

Wyszło w Paryżu trzecie, poprawne i pomno* ione wydanie wybornego etnograficznego dzieła PanajulIien: Topographie de 'tous les vi* gnobles connus, któremu w Jat kilka dopiero po pierwszem onegoź wyjściu, paryzka akademia nauk w Listopadzie r. 183? przyznała wielką nagrodę 10,000 fr., wyznaczoną przez Monthyona za prace statystyczne. Dodana do dzieła tego tabela zawiera ciekawy przegląd postępu winnic Francyi od r. 1788» do 1828. (Rozm. Lwowsk.) Niedawno w Lugdunie odebrał sobie życie młody człowiek wraz z młodą panną. Zaraz potem kassyer szpitalowy tego miasta odebrat przez posłańca pakiecik z pieniędzmi wsummie i,aoofr, w złocie, wraz z przyłączonym bezimiennym listem tej treści: "Mości Panie! Wraz z listem niniejszym posełam WaćPanu 1,200 fr. i upraszam go, ażebyś przeznaczył dla najpierwszych dwóch sierota które od tej chwili do szpitala przybędą. Życzę sobie tylko, ażeby się za mnie modliły, bo tego bardzo potrzebuję," Zarząd szpitala wykonał sumiennie to polecenie. Zrobiono protokół o dwóch w dniu tym znalezionych podrzutkach torem lego listu i dawcą bezimiennym daru, była owa bu dna nieszczęśliwa panna, która z rozpaczy, iź była ciężarną, odebrawszy sobie Życie, popełnioną zbrodnię chciała lem wynagrodzić, źe sumką, z pracy rąk uzbieraną, uposażyła dwoje sierot. Peuien z obywateli bruxellskich będąc drugiemu dłużnym, wtedy obiecał dług zapłacić, gdy sprawa holendersko- belgijska w polityce rozstrzygnioną zostanie. Wierzyciel mniemał, ie to wymówka, i źe ów obywatel nie myśli nigdy płacić, zaskarżył go przeio do sądu. Krzesło, którego Generał Chasse używał w kazematarh podczas oblężenia cytadeli antwerpskiej, kazał Król holenderski, wraz z innem! sprzętami tych kazematów, przesiać Królewskiemu gabinetowi osobliwości, gdzie rzeczy te mają być publicznie pokazywane. J estio waźnem z czasów dawniejszych zdarzeniem, źe Holendrzy chcieli raz w całej massie oddalić się z Europy. W wojnie toczonej względem sankcyi pragmatycznej (ku środkowi zeszłego wieku), gdy Francuzi grasowali po kraju holenderskim, a przemożne stosunki handlowe Anglii stratę dla Holandyi przynosiły, kilka Amsterdamczyków zrobiło plan, ażeby z całym narodem przesiedlić sig na wyspę Jawę, i z pewnym rodzajem fanatyzm u, jakiego niktby się po flegmatycznych H 0lendrach nie spodziewał, cały ogół narodu przystał na ten pomysł i jui się pakowano do podróży, gdy jak na szczęście pokój zawarto, i miłość do ojczyzny przemogła nad owym planem chimerycznym. Zastanowiwszy się nad tern, jak Holendrzy są w teraźniejszej «prawie uporni, przychodzi na myśl to dawniejsze zdarzenie. Pewnemu Anglikowi, mającemu pomieszanie zmysłów, uroiło się, że chodzi na cudzych nogach. Jest tego mniemania, źe jedna jego noga należy do sławnej tancerki paryzkiej, Taglioni, druga do Generała Wellingtona- Dla tego na jednej nosi elegancki trzewiczek, na drugiej ogromny bót 2 ostrogą. Jest wiele krajów w częściach zamieszkałych ziemi, gdzie całkiem nie ma soli, i gdzie przy ograniczonych stosunkach handlowych mieszkańcy używają takowej czasami tylko, jako artykułu zbytkowego. Przypadek ten zachodzi osobliwie w głębi Afryki. "Dziwnie wydaje się Europejczykowi," mówi Mungo Park, "gdy widzi tam dziecko ssące kawałek soli kamiennej, jak gdyby to był karmelek. Widywałem to często, lubo klassy uboższe tak rzadko tym drogim artykułem pokrzepiać się moga" ie przysłowie »ten człowiek je sól z potra

wami" tyle tam znaczy, jak gdyby powiedziano: on jest bogatym człowiekiem. Sam nawi t ciarpiałtm wiele, źe mi soli brakowało. Ciągłe używanie ruślinne"'o tylko pożywienia wznieca tak dotkliwe pragnienie za solą, źe słowami tego opisać nie można." Teorya leczenia homeopatycznego gruntuje się poniekąd na tych dwóch arcylogcznych przypuszczeniach: i) źe choroba, dodana do choroby, daje zdrowie, czyli innemi słowami, źe można dziurę dziurą załatać; i a) źe część jest daleko większą od całości. Doniesienia handlowe z Cypru i S yni, donoszą o zaszłej w łieyruth śmierci córki sławnego poety francuzkiego , Lamartine, który teraz jest zupełnie bezdzietny i ciosem tym zapewne spowodowany zostanie przyspieszyć ewoj powrót do ojczyzny. Pewien znakomity botanik obliczył, źe od czasu odkrycia nowego świata 2,545 rozmaitych rodzajów drzew i roślin amerykańskich, a 1700 z przylądka Dobrej nadziei, do Europy przy. wieziono, do czego, gdy dodamy krzewy exotycznezChin, Wschodnich Indyi, tudzież 2 innych części Azyi 1 Afryki, więc pokaże się, źe się w Euiopie 120,000 rodzajów przyswojonych roślin znajduje. W Edynburgu żyje teraz siedmnastoletnia dziewczynka, przedstawiająca jedyny w swym rodzaju patologiczny fenomen. W Styczniu bież. roku miała ona mocne zapalenie w lewem oku, które zwykłemi środkami uleczono. Lecz wkrótce potem postrzeźono wtemźe oku żyjące zwierzątko, zamknięte pod pierwszą przezroczystą błonką, Żyjątko to, znane u naturalistow pod nazwiskiem Hydatis (motylka) cisticereus, często znajduje się w mózgu owiec, które o zawrót głowy przyprawia; czasem, bardzo rzadko, daje się widzieć w środku lucfz. kiego mózgu, lecz nigdy dotąd nie znajdowano go w oczach. Robaczek tt n, mający około dwóch linii średnicy, nieprzytwierdzony jest do żadnego punktu stałego, owszem wolnie pływa po całem oku; wszystkie jego ruchy widać doskonale przez powlokę kryształowej przezroczystości, pod którą mieszka. Dziecko nie czuje stąd innej przykrości, prócz chwilowego zaćmienia wzroku, ilekroć motylica zatrzyma się przed źrenicą. · aBgggg»-UlmmUUlUlUl,UlUlmm-UlUlRUlUl

Dnia 13. Kwietnia r. b. zszedł z tego świata mąż mój, Kommissarz Sprawiedliwości i N otaryusz publiczny Peterson. Donosząc o tćra odległym jego przyjaciołom i krewnym zasmucona wdowa, uprasza zarazem byłych jego klientów, aby się naj dalej do dnia J, Lipca r, b. stosunków i odebrania reponowanych akt dorocznych zgłosili, gdyż dla braku miejsca zmuszonabym była takowe oddać zniszczeniu, Poznań, d. i. Maja 1833Magdalena Peterson.

PUTLICANDUM.

Po nastąpioneiu zarządzeniu z strony władzy wyższej Dysmembracyi folwarku Garby w Ekonomii Swarzędzkiej w powiecie Poznańskim, j mili od masta Swarzędza, a i\ od miasta Poznania leżącego, z domu mieszkalnego folwarcznego dotychczasowego, piwnicy zbalek, z wołtjwni i stajni na konie z chlewu na trzo dę, z stodoły folwarcznej i z czworaków w r. 1832. wybudowanych, etablissement główny utworzony został, który w ziemi 143 mig. .153 Qpr. w ogrodach i rolach, 62 36 w łąkach, 218 164 w pasiwiskacb, 33 *4 w miejscach nie ulycznych, w rowach, piatach do zabudowania i podwórzach;

w ogóle 558 mig. lj [Jpr. zupełnie oddzielonych otrzymał. Etablissement ten drogą licytacyi publicznej sprzedanym być ma i wystawienie na sprzedaż bądź prawem własności, bądź też prawem dzierżawy w eczystej nastąpić ma. Do sprzedaży iej termin l.cytacyjny na dzień 1 9. Czerwca r. b. o godz. g. zrana w Sali naszej posiedzeń wielkiej w Poznaniu przed Assessorern Regencyi Naumann wyznaczyliśmy.

Wzywając uzdatnionych i we względzie wypłaty zamożnych nabywców na termin powyższy, nadmieniamy, iż nabywca obowiązany, spoczywające na etablisseim ncie, "pobory du« chowne, jak również* prawem postanowiony podatek 24 procent lub podatek gruntowy ponosi. Oprócz tego przyjmuje nabywca w razie wyppszczenia eiablissementti w dzierżawę wieczystą, kanon rokrocznie płacić się mający spłacalny w ilości, Il, 2 tal 20 sgr , jak niemniej wkupne droeą licytacyi wznieść się mające, 1712 tal. W razie zaś kupna na własność dowolną kanonem nieobciążuną, minimum wkupnego 4,280 tal. wynosi. Na kaucyą za podanie najwięcej podający, w miarę jak takowe czyli na rub-yr-ie prawem 'własności dowolnej, lub prawem dzierżawy [wieczystej nastąpi." na wypadek pierwszy 1 000 · tał., w drugim zaś wypadku 500 tal. w pienie,;dzach gotowych lub papieracl) państwa, złożyćwinien, I część zaś wkupnego w każdym wy. padku przed tradycyą zapłacona być musi. Anszlag z mappą i regestrami rozrniarowemi, niemniej z warunkami szczegółowemi złożone do przejrzenia w Registraturze naszej i mogą również u Burmistrza Urown w Swarzędzu być przejrzanemi, któremu także polecono, aby co do realności włości objaśnienia udzielił, Poznań, dnia 3. Maja 18J3Krolewsko-Pruska Regencya, Wydział poborów stałych, dó br, i lasów rządowych,

PUBLICANOUM.

Od dnia 1, Lipca r. b. do tegoż dnia r. 1831q wydzierżawione być mają najwięcej ofiarującym: 1) propinacya w gościńcach dominialnych w Swarzędzu, Garbach, Zalasewie, Łowenczynie, Zielmcu 1 J asinie , tudzież w szynkowniach dominialnych w mieście Swarzędzu; 2) preetaeye in natura cechu płócienników w Swarzędzu za używanie bielnika w Gru« szczynie, 10 jest obowiązek cechu wybielenia dominio rocznie 5 kop płótna i 5 kóp przędzy. N ajmniejsza kwota dzierżawy co do r. obrachowana jest na 99 tal. iosgr., a co do 2., wy. nosi wyanszlagowana wartość 5 tal. 25 sgr. Wydzierżawienie nastąpi razem lub w szczególności, jak się to najkorzystniejszem zdawać będzie. Dzierżawca ad 1. winien będzie przy przyderzeniu zabezpieczyć kaucyą w kwocie 50 lal. gotowizną lub pruskiemi papierami skar* bowemi. Ttrmin licytacyi wyznaczony jest na dzień 26. Czerwca r. b, zrana o godz. 10. w lokalu Magistratu w Swarzędzu przed P. Assessortm Regencyi N aumann. Interessenci dzierżawy wzywają się nań zaświadczeniem, iż przyderzenie zaraz po terminie licytacyi nastąpi. Szczegółowe warunki dzierżawy przejrz« ć można u Burmimistrza Brown w Swarzędzu. Poznań, dnia J5. Maja 1833.

Król. Pruska Regencya, Wydział poborów stałych', dóbr i laso'w rządowycb. OBWIESZCZENIE.

Wieś Sierosław do Pułkown.ka Ur. Neymann należąca, w powiecie Poznańskim położ o n a, od & Jana J033- ro ku, aż do tego czasu być ma, W tym celu wyznaczony został termin na dzień 20. Czerwca r, b. przed południem o godzinie 9., przed Sędzią Bruckner w naszej Izbie 6tron, na który ochotę dzierżawy mających, z tern oznajmieniem wzywamy, iż warunki w Regisliaturze naszej przejrzane być mogą. Poznań, dnia 22. Maja 1833.

Królewsko-Pruski Sąd Ziemiański, OBWIESZCZENIE.

Błażej Slezański kupiec tutejszy, i żona jego Marya n na pierw owdowiała Klat t, zawartym przed nami w dniu 17. i 25. Września 1831. aktem przedślubnym wyłączyli wspólność majątku i dorobku. Trzemeszno, d. 30. Kwietnia 1833.

Król. Pruski Sad Pokoiu.

Niżej podpisany ma zlecenie do sprzedaży z wolnej ręki dóbr szlacheckich Sarbia, w powiecie Wągrowieckim położonych, a 1 mila od Wągrowca, 5 mil od Poznania i 3 mile od rzeki Warty odległych, przez Prześwietną Dyrekcyą Ziemstwa na 25,360 tal. ocenione, listami zastawnemi i inwentarzem opatrzonych. Warunki kupna są tanio ustanowione, - Poznań, dnia 14. Maja 1833.

B o y , Kommissarz Sprawiedliwości 1 Sędzia Ziem iański.

Następujące dobra są do wydzierżawienia Z wolnej ręki od Sgo Jana 1833.

i) Niemieczkowo i Sławienno, w powiecie Obornickim, mila od Obornik i tak daleko od Szamotuł, z wsiami tego samego nazwiska. Wysiew zimowy przenosi 360 wiertełi. 2) Klucz Bronc2ewski w powiecie Obornickim, \ mili od Obrzycka, 1 mila od Szamotuł i i miii od Obornik. Ma wysiewu zimowego na 4 folwarkach około 450 wiertełi. Gorzelnia i browar, także znaczne czynsze gotowe. j) Kiekrz i Starzyny w powiecie Poznańskim, il mili od Poznania, ma wysiewu zimowego około 500 wiertełi na dwóch folwarkach. 4) Gay i Pęckowo pod Szamotułami, z wysiewem zimowym około 600 wiertełi na 2 folwarkach. 5} Dobra Obrzyckie z wysiewem zimowym około 800 wiertełi na 4ch folwarkach iznacsnemi czynszami gotowemu

Wysiewy są podane podług zasad trzechpo* lowego gospodarstwa. Życzących sobie którejkolwiek dzierżawy zaprasza do układu Kommissarz dóbr i Pełnomocnik K a n a n o w s ki, mieszkający w ZielonejGórze pod Obrzyckiem.

Są takie do wydzierżawienia od S.Jana 1833» ]) Dobra Grabów w powiecie Ostrzeszowskiin z wysiewem około 200 wiertełi na zimę. a) Kaliszkowice Kaliskie w powiecie Ostrzeszowskim, z wysiewem około 400 wiertełi na zimę na 2 folwarkach i znacznetni gotowemi czynszami, także browarem i gorzelnią. 3) Klucz Kotłowski z folwarkiem Hellenów z wysiewem przeszło 200 wiertełi na zimę na 2 folwarkach. Oprócz podpisanego jest upoważniony JPan Wagner Nadleśniczy i Inspektor dóbr, mieszkający w Grabowie. Zielona-Góra pod Obrzyckiem, d. 30. Kwietnia 1833.

Kananowski, Kommissarz dóbr i Pełnomocnik.

Prawdziwy turecki tytuń w najprzedniejszym gatunku, zwanym sułtański, wybornego zapachu i lekki wkurzeniu, prawdziwe Havanna, p6ihavanna, knasler, tak nazwane Dominco i Maryland cygary, (z jedwabiem i bez jedwabiu, z trzonkami piór i bez tych,) Varinas w rulach, Portorico w rulach i t. p., oraz wszelkie inne gatunki z najsławniejszych zagranicznych fabryk tytuniu; dobrą holenderską tabakę, Carotte, Robillard, Macuba, Hufelandską i t. d., poleca Handel Tabaki, Jakoba Traeger, w Poznaniu. Stary Rynek Nr. 57:

Ceny zboża na Pruską mIarę I wagę w Poznanin. ''D . 2 Maja nla: a. 1JJ 3 ial. Tal. śgr. tan. ijiti Cen: Pszenica. 1 15 1 4 6 Zyto I 8 1 5 Jęczmień Ig 80 Owies . 16 *? 6 Tatarka 1 I % 6 Groch. 85 I Ziemiaki 8 ID 9 -» Siana cetnar a 110 fI.. 15 36 e- - Słomy kopa a 1200 fI. 3 10 -. 3 fl '" Masła carniec K 5 x <ffi