GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.06.06 Nr129

Wielkiego

TA

Xiestwa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski.

JW 129.- W Czwartek dnia 6. Czerwca 1833.

Wiadolllości zagraniczne.

A u s t 2 Y a, Z Wiednia, dnia 30. Maja.

Monarcha nasz raczył najłaskawiej dowódzcy Ces. roesyjskiej frgaty, "Xźna Łowicka, Kapitanowi Bologorskiemu, dać kosztowny pierścień brylantowy, a osadzie rzeczonej fregaty gratyfikacyi czterysta dukatów w złocie, a to w dowód swojego najwyższego zadowolenia za przyjazny sposób, w jakim tenże powracającego zSiarnbulu C. K, Internuncyusza Barona Ottenfels, po rozbiciu się okrętu przy brzegach neapolilańskich, z własnego popędu na pokład swojfgo okrętu zaprosił i z Bnndisi przywiózł do Tryistu. G 2 e c y a.

Z Nauplii, dnia 6. Marca.

Oto są dwa rozporządzenia Królewskie, o których ga ?ety wspominają: I. Otto, z Bożej łaski, Król Grecyi. Po.

Stanowiliśmy i stanowimy, co następuj e: Artykuł 1. Herb nasz składać się będzie, według załączonego rysunku, z tarczy równobocznej, kończastej, koloru niebieskiego, w której znajduje się stojący krzyż srebrny (grecki), a w środku tego (arcza z rutami Królewskiego domu bawarskiego, w liczbie

21, to jest: II srebrnych, a 10 niebieskich.

N a witrzebu głównej tarczy umieszczona będzie zamknięta korona Królewska, z jabłkiem państwa; a po bokach trzymać ją będą dwa ukoronowane lwy, purpura królewska gronostajami wykładana i ozdobiona znowu koroną, o t a c z a ć ją b ę d z i e b e z p o ś r e d n i o , Art, 2 . P i e - częć Królestwa nosić będzie ten sam herb z napisem na około: "Otto, z Bożej łaski Król Grecyi." Art. 3. Pieczęcie Ministe« ryów i reszty innych urzędów zawierać będą w napisie na około słowa "Kroi tstuo Greckie", a w środku medalu nazwisko właściwej władzy. Ari. 4. Ogłoszenie i wykonanie niniejszego rozporządzenia poruczamy naszemu Ministeryum. Nauplia, d. 26. Stycznia (7. Lutego) 1833- - *v imieniu Króla, liegen cy a: Hrabia Armaosperg, Prezes. Maurer. Heidecfc. Ministrowie Stanu: S.

Trikupis, D. Cbrestides, A. Maurocordatos, K. Zpgrafo, D. Bułgarie, C. Klońares, J. Rhizo.

II Dekret amnestyi, toczący się politycznych zbrodni i przewinień, popełnionych przed dniem 2.5. Stycznia (G. Lutego). - Otto z Bożej łaski Król Grecyi. Po wysłuchaniu naszego Ministeryum, postanowiliśmy i stanowimy co następuje: Art. I. U dzielamy ogólną amnestią dla uszystkich politycznych zbrodni i przestępstw, popełnionych iiauoe } «ei ivs/t-lkin 1«<?ii.mt!M waoie w / ględiro xlan pol tycznych ai do dnia lego objawionych, Ar*, i. fś'mit)*tt amnestya nie rozciąga »ię ani co do restylucyi cywihiytb, ani co do preteosyi w v nagrodzenia szkód, w ktorym!» względzie prawo mający pozostaną przy prawie upominania się o swoje należności: chyba, -gdyby pokrzywdzenie cywilne było bezpośrednim i koniecznym skutkiem kroków nieprzyjacielskich w czasie wojny domowej przedsięwziętych, Art. 3. Ogłoszenie i wykonanie niniejszego rozporządzenia polecamy naszemu Ministeryurn. N auplia, dnia 0/2ł. Lutego I8J3. (Podpisy jak wyżej) Oprócz tego «głoszone tu zostały 3 inne postanowienia, tyczące się monety greckiej, wydane pod d. g (ro) Lutego i »3. {25) Lu" g o «833ZilniaS Kwietnia.

Wczoraj otrzymał Kroi wiadomość, iż Króliwif/ Następca tronu bawarskiego przybędzie tu dii. ix. b. m# z Ntapolo. Marszałek nadworny B<ron Asrh 1 Wielki Koniuszy Hrabi a 5sil" ri* cc y IM« I>rz) sposobienia na Niemcy.

Z M n i c h o m, dnia 20. Maja.

Wczoraj wieczorem nadeszły iu oddawna oczekiwane urzędowe wiadomości z Grecyi. Gazdy tutejsze obejmują ruinę doniesienia i postanowienia, umieszczone w d/ienniku Kuryer, wychodzącym w Nauplii, Kroi Ono ma takie zaufanie u całego narodu greckiego, iż go prawie ubóstwia, Begencya zaś cerat bardziej rozszerza swoje sprawiedliwą władzę. Zabroniła dalszej przedaży dóbr narodowych, zastosowała wartość pieniędzy zagranicznych, będących w kursie, do pieniędzy krajowych, wydała prawo względem karania występków przeciw publicznemu bezpieczeństwu, ustanowiła Sądy w Naupłii, Mis· olundze, Tebach i 1. d. Wojsko regularne i nieregularne ietnące do d. 11. Marca zostało Łwinię/era; lecz wszystkich żołnierzy pierwszego wojska przyjęło do armii nowo iworzą-cój eię. Armia ta ma się składać z gmiu batalionów piechoty, pułku ułanów, 6 kompanii »riyleryi, icompaiiii pociągów, kompanii rzemieślniczej, oddziału inżynierów i 2 kompanii pionierów. Optot-z ir go bę.ią 3 bataliony etrzeliów, a w nit b umieszczeni zostaną żołnierze i podoficerowie byłego wojska nieregularnego. Każdy batalion etrzelcow eklj. tai się będ/ie Iytnczasowie ze sztabu i 4 kompanii po 50 lud/i. Dowód/tą pułku ułanów jtss Major bawarski, Baron Pftiii Stuar

7$

fenstein w stopniu Podpułkownika. Ureąd' eriie udjeka morskiego później nastąpi. An'oni M aolis, syn Admirała, został mianowany Kapitanem marynarki Królewskiej. Niderlandy, Z H a g i, dnia 27. Maja.

Z Bredy donoszą pod d. 27. m. b.: "Wczoraj przybyli tu dwaj gońcy z depeszami od Komendanta fortecy Bergen - op -Zoom, Jeden z nich natychmiast dalej odjechał do Hagi, aby wręczyć pisma N. Panu; drugi udał się do Tilburga do Xiecia Uranii. Mają oni .przywozić bardzo ważne wiadomości względem stanu spraw belgijskich. - Do obozu pod Ryen zaciągną wojska zapewne dnia 3. Czerwca.

B e 19 i a.

Z B r u x e II i, dnia 27. Maja.

O dotychczasowych wypadkach nowych wy» borów wyrjża Kur y er tutejszy, co następuj e: "Ministeryurn dostąpiło dotąd w wyborach dwóih korzyści, t. j. przepadli Pan iMeossy w Waremne i- Pan H. Brouckere w Ruremonde. Ubolewalibyśmy nad stratą, tych dwóch Deputowanych, gdybyśmy nie inieli słutMiej nadziei, że jeden zostanie obrany » Bruxelli, a drugi w Leodyum. - Zaś wybór powtórny Panów Davignon, LardiDO'*, Hoifechroidt, osobliwie Panów Seron i Pirson, są prawdziwym tryumfem dla oppozycyi. Mimy przyczyny mniemać, że nastąpienie Pana Jadot w miejsce Pana Jacques niepodległej opinii w izbie reprezentantów sprzyjać będzie. Powtórny wy bor Pana Liedta pomyślny także dla oppozycyi, chcącej aby sprawami kraju z większą nieco sprężystością, zarządzano. - Przed Izbą taką, jaka teras eię zgromadza, Ministrowie utrzymać się niepotrafią. Idi klęska - wszystko albowiem każe się spodziewać, źe wybory miast głównych w duihu wyborów dystryktowych nastąpią - tero okropoiejsza, ile że żadnego nie zaniedbywali środka, aby odnieść zwy« cięotwof 2 a n c y a. Z P ary ż a, dnia 2j. Maja.

Wiadomość o zawarciu traktatu przedwstępnege między Francyą, Anglią 1 Holandyą, onegdaj tu nadeszła i sprawiła nadzwyczajne wrażenie. Wszystkie gazety robią nad nim uwagi swoje, upatrując w tein pomyślną przepowiednią bbekiego załatwienia cełej sprawy holendersko- belgijskiej. Dyplomacya nasza z powodu spraw, sClągających obecnie na siebie uwagę wszystkich narodów, wielkiego nabawiono kłopotu. Kroi przyjmował wczoraj na posłuchaniu pry watnem madzona wcliwili, kiedy Poseł rossyjski miał audyencyą, nie otrzymała przystfpu. A u t o t i d i e n n e p i sz e c o n a s t ę P uje: » M ówi A tu dużo o projekcie Ministrów, rozwiązać Izb ę przy końcu posiedzenia, aby dostąpić wyborów, któreby były bardjiej zgodne zduchem Gabinetu, Dodają, fe wszystkim Prefektom dano rozkaz, aby wręczyli Ministrom spis wy borców departamentów swoich, mając podać zbliżającą się liczbę wyborców, na których się rząd bezwarunkowo spuszczać może, jakoteź tych, których zasady polityczne są wątpliwe i tych, co jawnie rządowi nie sprzyjają. Stosownie do tych doniesień, projekt rozwiązania Izby zostanie albo wykonany, albo zaniechany. M o n i t o r zbija tę pogłoskę o rozwiązaniu Izby Deputowanych, dołączając następującą uwagę: "Niektórzy przepowiadali, źe Izba Deputowanych po sessyi roku 1834« naturalną umrze śmiercią. J estto fałszem, bo 31, artykuł Karta opiewa, źe Deputowani na pięć lat obierani bywają, więc Izba ta w Lipcu r, 1831. obrana, zostanie zgromadzoną ai do Lipca r. 183&Hr. Lucchesi Palli przybywszy tu wczoraj zajął mieszkanie w pałacu Xźnej Bauffremontj oddał on natychmiast wizytę Ministrowi spraw zewnętrznych. Donoszą z Bordeaux pod d. a I. m. b.: "Korweta "Agathe" przeznaczona dla Xźnej Berry, przybyła r stanowiska swego pod wyspą Aix do dolnej części rzeki. Stan zdrowia Xięźnej jest taki, iź się słusznie spodziewamy, źe będzie mogła dn. 1. Czerwca udać się w podróż. Wedle jej życzenia towarzyszyć jej będą następujące osoby; Generał Bugeaud i jego adjutant; Pani Lebeschu, jej garderobiana i lokaj jeden; Hr. Mesnars z lokajem. Zlecono Generałowi Bugeaud, aby wracając przywiózł rządowi świadectwo o jej ezczęśliwćm przybyciu na miejsce przeznaczone, podpisane przez wszystkich towarzyszów"Xię?nej. Nietylko Monarcha, ale i Xźę Orleanu, kupił kilka obrazów, będących na ostatniej wystawie sztuk pięknych. Nieka cena chleba, tak bardzo pociesza lud, ze przy każdej sposobności nie zaniedbuje rząd chwalić i wyrazić swe zadowolenie. Artykuły dzienników N a t i o n a l i T r i b li n e, najmniejszego nie wywierają już wpływu. Kilku więźniów politycznych w St. Pelagie, umiejących jakie rzemiosło, otrzymało pozwolenie, zmienienia swych izb w warsztaty. Dziennik Pra n ce nouvelle pisze; "Dn.

16. Maja r. z. poniosła Prancya wielką B tratę"}

w dniu tym Kazimierz PeHBf <<»kończył #yci«. Upłynął rok od czasu tego smutnego wypadku, a «ława Ministra, który się zupełnie poświęcił wielkiemu dziełu ocalenia ojczyzny, utrzymała eię mimo potwarzy, których za życia doznawał. Ileźto razy nieprzyjaciele jego nawet nie musieli mu oddawać sprawiedliwości. Przeżył go syalem polityczny, którego wszelkie mi alfami bronił; na« »tępcy jego szczycą eię postępując tym samym torem. Obdarzony Perrer wielką przenikliwością, poznawał, iź nadeszła chwila oporu, i z właściwą sobie energią pokonał fakeye. Rewolucya, która zboczyła z swej drogi, wró» ciła na nię. Lecz ta walka t. namiętnościami politycziiemi przechodziła jego siiły; Kazimierz Pćrier umarł nie dokończywszy dzieła swego. linie j ego atoli należy do iiczby tycb, które wdzięczny naród chętnie powtarza, i zawsze przypominać będzie cnoty wielki e g o m ę ż a . " Wielu generalnych Konsulów i Wjce Konsulów naszych przeniesiono z jednego miejsca na drugie. Między innemi przywrócona Wice-Konsulaty w Gibraltarze, Tyflis, Savannab i Tripolis (w Syryi), a utworzono 4 nowe Wice - Konsulaty, jako to: w Patras, Szczecinie, J assach i V alparaiso . ' List z Oranu pod d. 2$, Kwietnia wyraża; " Nadzieja wyruszenia przeciw nieprzyjacielowi uradowała żołnierzy. Generał Desinichels wydał odezwę, w której pokój drbryra, a wojnę złym zapowiada," Podług wiadomości z Rzymu, znany bankier liuvrard kupił majętność Mattei» należącą do Xiecia Psroese W obecnej chwili wielu dyplomatyków naszych wysłano w tajnych zleceniach óo maźnycb krajów; w Alexandryi (w Egipcie) ma się znajdować trzech lub czterech agentów. Jeden jest w Petersburgu, jeden w Hadze"" i jeden w Oporto, Piszą z Tulonu pod d. 20. b. m, "Wczoraj przybył tu statek parowy "Castof.', który d. 11, b. m. wypłynął z Algieru, Przywiezione listy każą się obawiać powstania w iej osadzie, z lego szczególniej powodu, iź wykom warne praw francuzkich zostało wstrzymane. U .nysły tamecznych osadników europejskich są bardzo wzburzone. Zawinęłam takie korweta" P e rl e" z Oranu, skąd dnia 1. m. b. wypłynęła; na pokładzie jej znajduje się Generał BON er, dotychczasowy Gubfrnator w Oranie. Uzbrajanie okrętów liniowych "N estor" i »la Ville de Marseille", oraz fregaty" Vietorieust" i brygu "Du p e ti t - Thouars", trwa ciągle.

Dziennik C o u r r i e r de 1 'Isere donosi ska sanlyńskiego przeszedłszy granicę, szukali przyiuiku w Grenoble, a tameczna władza kazała ich zaprowadzić do St. Marceilin, gdzie jest depot innych wychodźców włoskich. Tenże dziennik zaprzecza pogłosce o uczestnictwo mieszkańców w Grenoble do niespokojności w Piemoncie. Okręt Luxor, który przybył z Alexandryi do Tulonu, przywiózł oprócz wielkiego obelisku, piękny sarkofag z czarnego granitu, szacowany 15,000 fI. W mowie, którą Xżę Broglie miał w d. 18.

b - m., przebija się dość wyraźnie myśl, iź podział Państwa Ottomariskiego nie byłby rzeczą niepodobną.

Hiszpania.

Z M a dryt u, dnia 9. Maja.

Skarbnik kapituły w Saragossie znikł w przeszłym tygodniu, Odkryto w jego rachunkach deficit, wynoszący przeszło 4 mil. realow. Przyczyną tego ogromnego niedoboru mają być ciągłe ofiary, ponoszone prze* duchowieństwo w Arragonii z przyczyny powstania Karolistów , które po iiikakroć na różnych punktach wybuchało. Uroczysta protestacya Infanta Don Carlos (nie chcącego, jak wiadomo, złożyć przysięgi wierności najstarszej Infantce), dnia 5. tu. b. Królowi została wręczoną.

Portuga lia.

Z Lizbony, dnia 10. Maja.

W wydziale wojennym panuje ciągle wielka czynność. Pracują mianowicie z nieprzerwaną gorliwością na pukładzie eskadry Królewskiej, mającej być wzmocnioną przez okręt Jiniowy "liamha" o 74 działach, który obecnie nanowo uzbrajają. Wybór przyszłego naczelnego wodza floty waha się jeszcze między Admirałem Rosa i Joao Pelix, który to ostatni w przeszłym roku nią dowodjił. Po wsiach zaciągi do wojska trwają ciągle. Z po życzki zagranicą zawartej nadeszło tu znowu SCX) contos de Kees (t, j. 2,050,000 zlip.) - Kii większemu bezpieczeństwu miasta stołecznego wyznaczono tu dla wojska cztery miejaca, w których się w przypadku alarmu zgromadzić mają, t. j. place Santa Clara, Santa Anna, Terrciro do Paco i .Betreib, q- Aby przyspieszyć nadejście wszelkich z różnych miejsc nadbrzeżnych rządowi przesełanych wiadomości prócz telegrafów porozstawiano jeszcze kawalerzyetów, pełniących służbę sztafet. Każdy środek ostrożności pokazują się być tero potrzebniejszy, ile że się dotychczas nie udało, ująć wszystkich eprawrów nieładu i zamachów buntowniczych, które się w osta

tnich czasach w koszarach 1 po różnych miejscach w kraju wydarzały, - Naczelny wod» wojska lądowego, General Hr. Barbacena, wzmacnia ciągle dzieła, z których chce uderzyć na Oporto, Niesnaki i intrygi w Ministeryum Dom Pedra dotąd nie ustały.

Z O P o r t o, dnia 5. Maja.

(. Wyjątek 2 Times. ') - Wczoraj na całej linii odprawiono przegląd, jako wstęp (wedle pogłoski) do poruszenia wannii. Wyjdzie ona dopiero po nad<jściu wszystkich wzmocnień; tymczasowo chcą tylko przedsięwziąść wjcieczkę w pewnym zamiarze. Wszelkie wojska obce (wyjąwszy batalion szkocki i irlandzki) około 19oo ludzi, zgromadziły się w Bom Successo; było między niemi 160 ułanów.

Wydarzyły się także na naszej stronie, zspewne z przyczyny ciężkiej służby i lichego po. karmu, zbiegostwa. Od chwili ostatnich doniesień małoco żywności wylądowano, kiedy trudno znowu się dostać przez zasyp portu. Cholera wybuchła w wojsku z podwojoną gwałtownością; grasuje podobnie wszpitalach febra (czy tyfus?). Od d. io. Lutego aż do 20. m. z.

zapadło 308, z pomiędzy których 154 wyzdrowiało, a Igo umarło; 20jeszcze się leczy. Przy nędznym pokarmie szczęściem dla biednych żołnierzy, że rząd z braku lichego wina, które juz spożyte, przymuszony dawać żołnierzom stare wino portowe. - N a pokładzie korwety "Konstitution" stojącej przed zasypem, znajduje się 35 zbiegłych Miguelislow. - Przedawają tu obecnie mięso ośle, funt po 5 vintem; ruzdawają takie między żołnierzy często mięso końskie zamiast wołowiny. Wczorajszy numer gazety C r o n i c a zawiera dekret urzędowy, stosownie do którego Admirał Sartorius nanowo otrzymuje swój urząd. Najbogatszy Baron w Portugalii zobowiązał się wypłacić osadzie żołd zaległy; jestto ten sam obywatel, który w roku przeszłym, nie chcąc płacić włożonej na siebie kontrybucyi 40 milionów reizow, zniewolony był szukać przytułku na pokładzie obcych okrętów (Baron Cjuintella?)

A n g l i a.

Z Londynu, dnia 25. Maja.

Wczoraj obchodzono w Kensingtfon jak najuroczyściej urodziny J. K. M. Xiężnej Wiktoryi, Następczyni tronu, która ukończyła rok I4ty. Po południu przyjmowała Xźna odwiedziny Królowej i innych członków rodziny najdostojniejszej. Wieczorem była XznaKent z Następczynią tronu przytomna na balu, wyprawionym na cześć dnia tego przez Królestwo jchmość w pałacu St, James. z Manchester do Liverpool, gdzie go Major miasta i Rada municypalna w galowych ubiorach przyjmowała. G lob e donosi, źe traktat przedwstępny przez Pełnomocników Holandyi, Francyi i Anglii podpisany, z 6 artykułów się składa. Treść zgadza się z podaniami T i m e s nam juź znajomemi, nie wymieniła tylko (a gazeta, źe wedle 6 artykułu, aż do zawarcia stanowczego traktatu także żegluga na Mozie podług taryfy zawartej w traktacie żeglugi reńskiej, ma być wolną. Tenże Globe pisze: "Wiadomości z Iriandyi brzmią bardzo pomyślnie. Bez dopuszczania się gwałtów na osobie jakiej, bez popełnienia uczynków tyranii, kraj stopniowo coraz bardziej się uspakaja, kiedy rabusiów i podp daczy przywykłych czoło stawiać prawom istniejącym, zbawiennej nabawiono trwogi. U czucie prawie już nieznane bezpieczeństwa osobistego wraca zwolna, a z tern uczuciem także swoboda ispokojność umysłów. Któżby więc temu mógł zaprzeczać, ie mili.

ony mieszkańców Irlandyi, dotychczas na bezprawia i gwałty wystawionych, przez środsi rządu nie zyskały? Zapewne każdy się przekona, że środki te zniewalające, na które tyle powstawano, istotnie były potrzebne, aby przywrócić i zabezpieczyć spokojność i porządek. Gazeta Wat e r f o r d wyszła w tych dniach Z próżną stronnicą, uniewinniając te pusfei - influencyą, kiedy większa część czcionkarzy na chcrobę tę zapadła. U nia polityczna w Sheffield zwołała w przeszłym tygodniu zgromadzenie ludu, w którem przeszło 6,000 ludzi udział miało. Wniesiono o wydanie adresu do Króla względem oddalenia Ministrów, w duchu, w jakirn stowarzyszenie birminghamskie się odezwało. Wniosek ten byłby też niemylnie przeszedł, gdyby jednemu ze zgromadzonych nie przyszło było na myśl wnieść, aby zgromadzenie zamieniło się na towarzystwo ochotników. Przewodniczący naturalnie złożył takim sposobem funkcką swoje, a zgromadzenie rozeszło się, nic nie postanowiwszy. (Gaz. Vossa.) - Między rozmaitemi pet ycyami podanerni na posiedzeniu wczorajszem Izby niższej była też petycya Pana Th. Altwood na korzyść Polaków; oświadczył petycyą podający, źe przed dwoma laty Anglia potrzebowałaby tylko palec jeden podnieść, aby Polskę i Konstantynopol ocalić; terazjuź nierychło; chcąc zamiaru tego dopiąć, trzeba niezmierne ponosić ofiary, i kilkaset milionówpoświęcić. Pan O'Connell odłożył swój wniosek dotyczący się oskarżenia Prymasa Irlandyi, gdy tymczasem i nową juź wytoczono sprawę przeciw Prałatowi temu. - Wystąpił następnie P. liernal z wnioskiem swoim przeciw przekupstwom prry wyborach. Mocya ta wymierzona przedewszystkiem przeciw zabiegom wyborczym wHeriford, gdzie stronnictwo Lorda Jxgestries klub utworzyło, rozdzielający między wyborców marki na obiady i kolacye, mające tam pewną wartość pieniężną i kurs zwyczajny papierów skarbowych. Lord Ingestrie nie wystąpił sam jako płacący, lecz utrzymuje siodlarzy, krawców i cieśli jako swoich podagentów , aby wyglądało, źe ci ludzie szczególnie się ujmują za wyborem Lorda, Ietotnie niezgrabny i oburzający podstęp! Używać ludzi, nieposiadających nawet tyle majątku, ile marki owe wynoszą, poczęści wcale zbankrutowanych! Niektórzy z pomiędzy nich zapytani przez Komitet rozpoznawający wybory, odpowiedzieli, iż nie mogliby łatwo tracić tych pieniędzy, nie spodziewają się jednak od nikogo zapłaty! I za pomocą takich zabiegów sprawcy przekupstwa siarają się podejść i oszukać Kormnissyą rozpoznawającą wybory! Powinnością jest izby zabronić wyprawianie biesiad prAed aktem wyborów. Teraz przeciwnie obiecują podagenci Lorda Ingestrie każdemu wyborcy, spełniającemu toast na zdrowie Lorda, 5 funt.; dla każdego, któryby jawnie chwalił Pana tego, stoi już napogotowiu para trzewików; niejakiemu Roger obiecano zapłacić komorne na rok, jeśliby tylko Lordowi Ingestrie dał swoje kreskę; innym ofiarowano pończochy, czapki i t. p, Familii, której przed tygodniem ukradziona została summa 7 funt., wrócono ją, aby pozyskać kreski ojca i syna. Pizez takowe postępowanie sposób myślenia mieszkańców Hetifordu do szczętu się zgorszył, przeniewierzenie się, w oczach ich nie jest więcej występkiem; co większa za6trztżeri'a obłudnicze i prewarykacya do tego stopnia u nich wygórowała, że jeden z wyborców przed Kommissyą oświadczył, iż tylko zaprzedał swoje przyrzeczenie, nie zaś kreski swoje. (Smiecłi) Hańbą to jest dla narodu angielskiego, źe co takiego codzień i bezkarnie się wydarza i jedynie tylko ułomnościom praw przypisać należy przyczynę złego. Proponował nareszcie mówca, aby przez przypuszczenie wyborców z okolic do wyborców hetfiadskich, przedajności rej przynajmniej nieco zaradzono. - Lord G. Sommerset oświadc2\ł, iż to co Pan Hernal powiedział, wystarczyłeby , aby wybór dwóch teraźniejszych rzłon Łow Hertfordu (LordaIngestrie i Pana Mahoń) prawo wyborów. - Giny Adwokat popierając wniosek Pana Berna!, oświadczył, ii głównym celem bilu reformy było, zapobiedz przekupstwu. Powstali potem niektórzy członkowie w obronie miasteczka tego, co P, John Russell spowodowało do uwagi, że zaeni zgromadzeni w ogólności przeciw przekupstwu się oświadczają, ale wcale inaczej się tłumaczą, jeśli do szczególnych i rzeczywistych przypadków stosować sie. przychodzi. Przystąpiono nareszcie do kreskowania nad wnioskiem Pana Bernat i p r z y jęt a go większością 22.7 głosów przeciw 55. Zamiast zwiększenia liczby wyborców Hertfordu przez przypuszczenie innych wniósł Pułkownik Ewans, rozumiejąc, że ów środek nie zaradzi skutecznie przekupstwom, aby tam zaprowadzono glosowanie za pomocą gałkowania (Kugelung). Poprawkę tę Cofnął jednak Pułkownik na przedstawienie Pana O'ConnelI, uważającego, iż trzeba się wprzód doczekać skutków powiększenia liczby wyborców, ponieważ nędzne ciało wyborcze w Hertford, takie po zgromadzeniu gałkowania en masse mogłoby się dać przekupić. Mianowano następnie Kommissyą śledczą. Pan Bernal wymawiał się z uczestnictwa w niej, co powszechny wzbudziło śmieih. - Podobny wniosek Pana O'ConnelI przeciw wyborcom w Carrickfergus wydał jeszcze świetniejsze skutki, kiedy mu natychmiastjednojgodnie pozwolono wnieść bil, stosownie do którego owe miasteczko prawo wyborów traci. Kommissyą, której pofecono zdać sprawę O czasie, przez jaki dzieci pracują w fabrykach, przybyła do Leeds; ie zaś wzbrania się słuchać publ eznie świadków w tej mierze i zeznań ich ogłaszać diukiem, czynią jej więc zarzut, li okazuje się stronniczą, fJazeta Times pisze; "Zdaje się, ii zmiana praw zbożowych nie nastąpi w roku bieżącym ani w Izbie wyższej, ani w niższej. Ważny jednak ten przedmiot nie jest usunięty; rząd zapewne popierać go będzie, a wstrzymanie j ego usprawiedliwiają liczne niecierpiące zwłoki okoliczności,' które w obecnej chwili zajmują uwagę Parlamentu, i przed zakończeniem posiedzeń jego muszą być sałat wionę," Dania.

Z K o p e n h a g i , dnia J 4 . Kwietnia.

Wczoraj przybyli tu między innymi na statku parowym z Kiel: Poseł francuzki przy Dworze naszym Xiąię Montebello z rodziną swoją i Poseł angielski P. Wynn. Poseł szwedzki przy Dworze naszym, Baron Hochschild udał się niedawno cloFrancyi; zastępuje go Giny Konsul P- Afjfclius,

Z d n i a ig. M aj a .

Monarcha nasz wyjedzie stąd d. 8. Czerwca, celem zwiedzenia miast: Kjage, Mordingborg, Nykiepin«, Manbo, Scheswig, Rendsburg, Neum unster, Segeberg, Oldesloe, La uenburg, Ratzeburg, MalIn, Buchen, Altona i Kiel, a d. 8. Lipca wróci do tutejszej stolicy. Kilka dni zabawi u Landgrafa Karola w Louisenland.

ROZlllaite wiadolllości.

Pewny lekarz w Gdańsku dowodzi, że młode wina, a szczególnie wina pośledniejsze i zaprawne, szkodliwe są na influencyą, czyli chrypkę, ale za to miód, ow starożytny napój naszych oj ców, ma być wy harnern lekarstwem na tę słabość. Mohamed Ali, Wice-Król Egiptu, kazai w drukarni swojej w Bulaku drukować kilka dzieł francuzkieb o sztuce wojennej i marynarc e, przełożonych na język arabski, a jeden 2 Efendycb, których posłał <io Paryża, ma zamiar za pomocą pewnego Francuza przełożyć na język arabski słownik akademii francuzki ej. Wspomniony Wice-Król stara się wszelkiecni sposobami być w dobrem porozumieniu z Europejczykami, zwiedzającymi Egipt; daje podróżnym godzinami posłuchania, rozmawia z nimi o polityce, obyczajach europejskich i wynalazkach, o planach i trudnościach, jakie napotyka, i gdy chce, jest nader przyjemnym w obcowaniu, Turcy, którzy z Algieru uciekli, a mianowicie wyżsi duchowni, wywieźli z sobą z meczetów mnóstwo rzadkich rękopisraów i brakiem pieniędzy zmuszeni byli sprzedawać je; były między temi dzieła, miane całkiem za stracone; np. zbiór pieśni Arabów w Hiszpanii w 40 tomach, wystawiony był na sprzedaż za 1700 piastrów tureckich. Mówią, że Konsol francuzki, Pan Mimault, odebrał był z Paryża rozkaz, kupić te dzieła dla biblioteki paryzkiej, ale Wice-Król uprzedził go i nabył je dla biblioteki dzieci Tulsun - Baszy, dla których ogólnie zakupuje wszystkie rękopisma, jakie bywają na targach książkowych w Kairo. Oprócz kilku znakomitych urzędników je et on wprawdzie jedynym kupicielem tego artykułu, gdyż nędja w kraju jest tak wi thą, że nikt prawie nie myśli tam o podobnych zbytkowycb wydatkach. Wice-Król ma zamiar kazać wydawać wkrótce gazetę francuską w Egipciei co należy do jego eystemaiu popularyzowania się w Europie, (Z lielu podróżnika Irancuzkiego.) ważne odkryci«, służące do powiększania mocy prochu strzelniczego. Mieszając proch * równą częś<ią piłowin drzewnych, najlepiej drzewa miękkiego, siła jego, jak się przy rozsadzaniu skał przekonano, we irojuaeób prawie się pomnaża. W jednym ze Stanów Zjednoczonych Ameryki północnej (Ohio), w MasilIan, wykopano niedawno dwa ogromne zęby, z których k»idy miał długości 9 stóp 6 cali, a cali średnicy. Dwóch łudzi zaledwie mogło jeden z nieb podjąć; zewnętrzna ich powierzchnia jest jeezcze całą i gładką, jak kość słoniowa, wewnątrz tylko są nieco nadpróchniałe. Znaleziono je w bagnie, c koło 2 stóp pod powierzchnią ziemi; podobne są wielce tym, które niedawno odkryto w Bone-Aick w Kentucky. Sądząc z tych kości podług rachuby anatomicznej, wielkość zwierzęcia, do którego należały, wynosić musiała przynajmniej 60 6tóp długości, na 22 wysokości i 12 średnicy. Zwiefję to przechodziłoby zatem, co do wielkości, mamuta w takim stosunku, w jakim słoń przewyższa wołu. Następujące, co do słowa prawdziwe, zdarzenie, stało się przy koncercie, dawanym przez Romberga w Preszburgu, w końcu Kwietnia. Jest ono nowym dowodem władzy muzyki i nie dosyć jeszcze znantfo jej wpływu na wszystkie może żyjące istory, obdarzone organem słuchu. - Jedna z powszechnie w tern mieście poważanych dam, Hrabina R *, siedząca w pierwszym rzędzie, postrzegła wielkiego pająka, który ku grającemu wirtuozowi coraz się więcej zbliżał, a nareszcie zastanowi) się bez ruchu w niewielkiem od niego oddaleniu, jak gdy by słuchał j. go tonów niebiańskich. Głośny i mocny akord spłoszył go, bądź że przerażony hucznerai luny, bądź że graiuna była podłoga wstrząśnioną. Przestraszony pająk biegł prosto ku Hrabinie, a ta, lubo z naturab.ej odrazy na widok łych owadów była bliską omdlenia, prosiła jednak sąsiadki swojej, ażeby pająka tego nie deptała, lecz ażeby w inną stronę skierowała jego ucieczkę, co się też stało. Tymczasem Romberg powrócił znowu w grze su ojej do tonów łagodnych; odpędzony na bok pająk, miasto szukania gdzie kąta, wrócił się, znowu się zbliżył do artysty, i tik długo jak wryty znajdował się w jego bliskości, dopókąd wirtuoz swojego s o lonie skończył i wtedy dopiero zniknął z oczów uważającej go damy. Boroberg, którego oczy, j»k wiadomo, nic i5 gr- du czynienia nie miały, uważał także 10 całe zdarzenie i zapewniał później, że ninIejezy przypadek nIe był pierwszym, «tory mu się zdarzył, lecz, źe tony jego często już zwabiały pająkciw, i jest tego zdania, źe szczególnie ton wiolonczeli wywiera tę władzę] magiczną na pokoleniu Arachny, od której, jak wiadomo z mitologii, pająki pochodzić tnają. Widzimy więc bajkę o Orfeuszu zdarzeniem tein urzeczywistnioną w połowie; jakoż w ogołe wiele postrzeleń starożytności nie raz przypadek prawdziwemi nam okazuje, a to 11 kicli, ktoremi my potomkowie niewiernego Tomasza jednćin iłowe m jako kłamstwami pogardzamy, z przyczyny, źe albo nie widzieliśmy ich własne mi oczyma, lub żeśmy ich nie dotykali się rękoma, lub że nasza wygórowana mądrość pojąć ich nie mogła. (Rozie. Lwówek.)

Podług ostatniego urzędowego popisu, 2 r.

1813» ludność Chin i stosunek jej do rozległości kraju, z podziałem na prowincye, są następuj ące: Stopnie szer. Rozległość Prowincje. geojjr. miast w mil. statut.

stółeczn. angiebk.

Pechely , Kiangnan Kia nsi Fokin .

Gzikian Hukuan Honan Szantong Szansi Slensi Secbuen Kanion Kuansi Yunnan Kusiczo

40° 3* 29 26 30 31 35 37 38 34 3i 23 25 25 26 Ogół . .

39.700 8 5.000 72,000 57. 1 50 37,200 168.300 Ó2,ooo 56,800 63.500 167,700 175,600 97,100 87 800 131,400 51,200 1_372_430

Ludnośćna i w <>>gÓle mile. 27.990.871 4 A S 71011.560 347 30,426,999 42a 14.777,410 ab8 26,256,784 705 46,022,005 273 23,037.'71 371 28.958,764 5 »0 14,004,210 220 25.562.131 158 2i,435- 078 i9-«7 4.03 o '97 7.3»3.895 83 5,b61,320 A3.

5,288,219 »OJ 367,821,647 268

Sposób ochroniiwa stali od rdzY.

Dla ochronienia narzędzi sta10wyih polerowanych od rdzy, płatnerze angielscy nacierają je proszkiem wapna niegaszonego, albo maczają je w wodzie wapiennej.

OBWIESZCZENIE.

Jako bezpieczne miejsce do kąpania, położone w rzece Warcie miejsce przeciwko cegielni ratajskiej, które w zeszłych latach do tego używane bywało, znów na rok bieżący do tegoż celu ustanowione, palami i tablicą na lewym brzegu rzeki Warty, z napisem r oznaczone zosiało, Poznań, dnia 24. Maja 1833Królewskie Dyrektoryum Policyi p o w i a t u i tn i a ]l a.

OBWIESZCZENIE.

Po nastąpionem zarządzeniu z strony władzy wyższej Dysmembracyi folwarku Zalasewo aswam go, do Ekonomii rządowej Swarzędzkiej naltżącego, w powiecie Poznańskim niedaleko miasta Swarjędza ij mili od miasta Poznania położonego, z domu dotychczasowego mieszkalnego folwarcznego, z owczarni w roku 1831. nowo budowanej, z stodoły folwarcznej wielkiej, z piwnicy i z trzeci) domów familijnych główny ttablissement utworzony został, który w ogrodach i roli ornej . 447 mrg. 69 fjpr., w łąkach .&7 - 147 w pastwiskach 237 46 w miejscach nieużytecznych w to podwórza i place do zabudowania . . . . 2 5 9 1 wogóle. .797 mrg. 173 Qn\; zupełnie odseparowanych otrzymał. Etablissement rzeczony drogą licytacyi publicznej sprzedanym być, wystawienie zaś na sprzedaż alternative, tak na własność dowolną, jak również prawem dzierżawy wieczystej, nastąpić ma. T e rmin licytacyi do tego na dzień aO. Czerwca r. b. przed południem o godzinie 9. w Izbie wielkiej posiedzeń naszych w Poznaniu przed Wnym Assessorem Regencyi N a umann wyznaczyliśmy. Wzywając uzdatnionych i co do wypłat właściwych zamożnych nabywców, nadmieniamy, iż chęć nabycia mający, czyli raczej nabywca, obowiązany daniny duchowieństwa na etablissemencie rzeczonym spoczywające e t c, jak również pobory ziemskie 24 procentu, czyli pobór gruntowy ponosić. Oprócz powyższego, przyjmuje nabywca na prjypadek wydzierżawienia wieczystego, kanon spłacalny 120 tal. rocznie wynoszący, jak niemniej wkupneprzez licytacyą wznieść się mające, którego minimum na 1440 tal. posianowiono. Na przypadek eprzedaiy prawem własności dowolnej, minimum wkupnego 3600 tal. wynosi. Na kaucyą za podanie swe, o ijeby takowe na nabycie prawem własności, lub też prawem dzierżawy wieczystej naetąpilo, w przypadku pierwszym tal. 1000, w drugim zaś tal. 500 w pieniądzach gotowych, lub w papierach państwa, złożyć WInIen. I wkupnego bądź* na własność, bądź prawem dzierżawy wieczystej, w każdym prz\padku przed trądycyą nastąpioną, zapłaconą być musi, Anszlag z mappą i regestrami miernicztmi, jak niemniej szczegółowe warunki sprzedaży, wRegistratutze do przejrzenia złożone znajdują s;ę, mogą takowe także u Burmistrza Browna w Swarzędzu być przejrzanr mi, który zarazem polecenie odebrał udzielania względem realności etablissementu objaśnień żądanych, Poznań, dnia 3. Maja 1833Królewsko - Pruska Regencya, Wydział poborów stałych, dóbr i lasów rzą.

dowyrh. 'OBWIESZCZENIE. ** Polowanie na polach dawniej do dóbr maltańskich należących wsiów czynszowych, wsiów Krzesin i Rabowiec, od dnia 1, Lipca J833» na trzy po sobie następujące lata, w drodze licytacyi publicznej wydzierżawione być ma. Do wydzierżawienia tego termin licytacji na dzień 24. Czerwca r. b. o godzinie 10- przed południem wyznaczyliśmy, w Sali obrad naszych wielkiej w Poznani u, i tym końcem chęć dzierżawienia-mających do czynienia podań wzywamy. Pizyderzenie od zezwolenia naszego zależy, Poznań, dnia 23. Maja 1833.

Król. Pruska Regencya, Wydzijł poborów stałych, dóbr i lasów rządowych.PATENT SUBHASTACYJNY.

Dom na Wildzie blisko bramy Wrocławskiej w miejscu pod Nro, 140. położony, do kowala Fryderyka i Barbary małżonków Radejków należący, drogą koniecznej subhastacyi przedanym być ma. Taxa sądowa wynosi 8,788 tal. 7 sgr.

Terrnina do licytacyi wyznaczone są: na dzień 7. Sierpnia r. b., na dzień 7. Października r. b., I na dzień 10. Grudnia r. b., godzinę 11. przed południem. Odbywać się będą wizbiestron tutejszego SąduZiemiańskiego przez Królewsk. Refercndaryusza N aj wyższego Sądu Ziemiańskiego Pflucker. Chęć kupienia mający wzywają się niniejSzetn, aby się na terminach wymienionych stawili, z warunkami obznajrnili się i licyta swoje do protokółu "podali. Przybicie nastąpi na rzerz najwięcej dającego, jeżeli przeszkody prawne nie zajdą. Poznań, dnia 8. Maja 1833.

Królewsko- Pruski Sfjd Ziemiański