GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.06.15 Nr137

Wielkiego f

Xiestwa

PO ZNA N SKI EGO

.i H i - IM

Nakładem Drukarni Nadwornej )I( JDektra i Spółhu - Redaktor: A. WannowshLi 1

. . . .'1

J\9 137. - W Sobotę dnia 15. Czerwca 1833.

Wiadolllości zagraniczne.

R o s s y a.

Z P e t e r s b u r g a, d. 22. Maja (3. Czerwca ) O podróży N. Pana otrzymano tu następujące urzędowe wiadomości: Ług a, dnia 16, Maja. N. Cesarz Jmć przybył tu dzisiaj o godzinie 9. rannej i zatrzymał się w przygotowanym na Jego przyjęcie domu kupca Koźewnikowa, gdzie raczył pić herbatę. Następnie oglądał kwaterujący w Łudzę i jej okolicach pułk grenadyerów J. K. Mści Xiecia Eugeniusza Wirtemberskiego, i o 11 w nocy udał się w pożądanem zdrowiu w dalszą drogę trakiem do Dyneburga. Psków, dnia 17. Maja. - N. Pan, w podróży swojej do Rewia, przybył tu w pożądanem zdrowiu wczora, przed samą północą i za trzyma łsięwdom udymissyonowaneg o SziabsRotmifrza Nazimowa. Dziś o 9. rannej znajdował się na nabożeństwie w tutejszej katedralnej cerkwi S. Trój cy, gdzie spotkał go z krzyżem i wodą święconą Przewielebny Arcybiskup Pskowski, Łiflandzki i Kurlandzki Metodyusz, na czele znakomitszego duchowieństwa, wśród zgromadzonego tłumami ludu. Po wysłuchaniu modłów i ucałowaniu obrazu Matki Boskiej i relikwii świętych Xiążą.t Pskowskich Ga.

bryela iDomanta, N. Pan wyszedłszy z cerkwi, oglądał kwaterujące zewnątrz miasta wojska 3ciej dywizyi grenadyerów, i nakoniec, wróciwszy znowu do samego miasta, odwiedził jeszcze rozmaite dobroczynne zakłady.

Rozkazy Cesarskie oznajmione Rządź. Senatowi. Przez P. Ober-Prokuratora Naj św. Synodu. Kapelan 2. pułku karabinierów Simeon Pieunow, dnia 2%. Kwietnia b. r. otrzymał ozdobę złotego krzyża, w nagrodę, iż nawrócił 147 kantonistów wyznania żydowskiego na wiarę chrześciańską, - Przez Pana Ministra Sprawiedliwości. N. Cesarz Jmć raczył w dniu 25 . Kwietnia zatwierdzić wybór przez szlachtę Kamerjunkra Hr. Ilińskiego, na Kuratora honorowego gimnazyum kijowskiego. Do czasu urządzenia kazańskiego uniwersytetu podług nowej ustawy i prawideł, N. Pan, w dniu 23. Kwietnia raczył rozkazać pozostawić zwyczajnego Professora Radzcę Kol Łobaczewskiego w obowiązku Rektora tegoż uniwersytetu. Dnia 10. b. m. odbył się tu w Petersburgu wielki przegląd wojska oddzielnego korpusu gwardyi, zakładów wojskowo-naukowych i innych znajdujących się w stolicy i okolicy oddziałów. N. Cesarz Jmć rozkazem dziennym w dniu tymże danym, raczył wynurzyć gzcze korpusu Wielkiemu Xiąźęciii Jmci Michałowi, a zupełne zadowolenie podkomend?ym Jego Dowódzcom i wszystkim oficerom, Zołnierze otrzymali po 2 ruble, po 2 funty mięsa i a porcye wódki, T u 2 C Y a.

Z K o n s t a n t y n o p o l a, dn. I I. Maja.

Pod dn. 6. b. m. wydał Sułtan następujący firman amnestyi do Wezyrów, Miruniranow, Mollahów, Kadych, Naibów, Musselimów, Wojewodów, Ajanów i innych publicznych urzędników N atolii: "Przyjąwszy zapewnienie wierności i przychylności, kiore niedawno uczynił mi Namiestnik Egiptu Mehemed Ali Basza i syn jego Ibrahim, okazałem iin Sułtan, ską moje łaskę. Rząd Krtty i Egiptu został zatwierdzony dla Meherneda Alego. Z względu na oddzielną prośbę jego, nadałem mu obwody Damaszku, Tripolis wSyryi, Seide, Safed, Aleppo, Jeruzalem i Naplus, wraz z'errytoryum Pielgrzymów i dowództwem w Dszydda. Syn jfgo Ibrabima otrzymał znowu tytuł Szeika al-Haram Mekki i obwód Dszydda; oprócz tego przychyliłem się do prośby jego o nadanie obwodu Adana, zostającego pod adrninistracyą skarbu, z tytułem dzierżenia (Mohassel) . W ądług sprawiedliwości, ludzkości i łaskawości, któremi mnie Bóg obdarzył rozkazuję każdemu, do kogo nalc:źy, aby w różnych częściach Natolii nie prześladował nigdy mieszkańców za przeszłość, lecz, aby dawniejsze wypadki puścił w niepamięć. Z waszej strony ogłosicie wspaniałomyślny mój sposób myślenia tym wsz)Sikirn, kiórzy pod władzą waszą zostają; starać się będziecie uspokoić umysły w tej mierze i usiłować będziecie, aby wszędzie lud powierzony od Boga rządom moim, wznosił modły za dostojną osobę moje. Dla uwiadomienia was o tern, wydaje się niniejszy firrnan zgodnie z moim Haiti Szeryfem. Wszystkim więc, 00 których to należy, oświadczycie wysoką wolą moj e, zaspokoicie mieszkańców i skłonicie ich do modlenia się za mnie. Starajcie się uskutecznić to zalecenie, i nie dozwalajcie, aby ktokolwiek doznawał ucisku wbrew wysokim moim zamiarom," G 2 e c y a.

Z N a u p l i i, dnia 20. Kwietnia.

Pewny cudzoziemiec daje takie zdanie o terażniejezern Minieieryum greekiem: A. M3Hrocordato, jest jednym z najzdainiejszych Greków do kierowania interesami skarbowemi; J akobaky Rhizo, chociaż nie ma doświadczenia w rzeczach tyczących się szkół, posiadając jednak nauki i sumienność charakteru, jest zdatniejszym, niż. ktokolwiek inny; Kio

nares zna wady dawniejszego urządzenia sądownictwa; leci ważne Ministerstwo spraw wewnętrznych, piastowane przez byłego prywauiego Sekretarza Koleni, M nistersiwo marynarki, sprawowane prze« Xiecia Konduriotego, Ministerstwo spraw zagranicznych będące (md kierunkiem człowieka, który przez brak charakieru utracił wpływ i znaczenie, potrzebują zdatniejszych mężów. Włochy.

Z T u r y n u, dnia 25. Maja, Brygadyer Viale, dowódzca królewskich karabinierów w Garavano, duetał w nagrodę za męstwo, z którem w towarzystwie dwócb tylko żołnierzy, napadłszy na buntowników w miasteczku Men tone herszta ich własną ręką zabił, od N. Pana medal srebrny Sabaudzki. Dzisiejsza Gazeta Nadworna pisze, co następuje: "Ponieważ N. Pan uznał za rzecz etósowną, wzmocnić piechotę armii czynnej, poczytujemy za powinność zwrócić uwagę publiczności na ojcowską staranność, z jakąN ajmiłościwszy Monarcha wszelkim potrzebom państwa swego zaradza i tymże sposobem dla poddanych swoich najmniej uciemięźliwym zadość czyni. Ważne pobudki ćo tego Najwyższego postanowienia wytłoma <zune są w okólniku, skierowanym przez Sekretarza wojny i marynarki za pośrednictwem Komendantów prowincyi do władz miejskich i wiejskich. W pierwszej części okólnika tego czytamy: "Wiadomo wszystkim, że lubo cała Europa stoi pud bronią i mimo niebezpiecznego położenia państw tutejszostronnycb, ojcowskie serce Króla Jmci w roku upłynionyro jednak pragnęło oddać rolniczym i rzemiosłami się trudniącym familiom synów ich; przeto też ograniczył N. P an wojsko swoje na o b rę b najściślejszy siły, której stopa po« koju wymaga. Wiadomo każdemu, że Król organizacyą armii zastosował do systemalu, potrzebom zarobkowości i rolnictwa odpowiadającego; wiadomo wszystkim, a osobliwie wojsku, że Najdostojniejszy nasz Monarcha tego w iem stałem doświadczał przekonaniu, że wierni wojownicy jego za pierwszem Króla i Pana ich wezwaniem pod sztandary Królewskie się zgromadzać będą. Ponieważ naglące przyczyny powiększenie siły rozmaitych korpusów piechoty czynią nieodbicie potrzebnem, baczna mądrość Króla Jmci powołanie tymczasem tylko na osoby do 6. i 7. kontyngentu należące i obecnie w siedzibach swoich będące ograniczyć raczyła; posłuszeństwo ze strony wezwanych do broni powinno być niezwłocznie dowiedzionem. Król bardziej się tego spodziewa jako ojciec, któremu sprawia wzajemność wzbudza uczuć, niż jako Monarcha, klóry rozkazy daje. Państwa ościenne stosownie do lego sądzić będą w ogólności o eyeieuiacie wojskowym Piemontu. Czyi mógłby więc kto wśród takich okoliczności pokazać się nieposłusznym, albo ociężałym w pełnieniu obowiązków swoicbp Bynajmniej. .Żołnierz dowiedzie w obliczu świata wierności swojej i przywiązania do sprawy tronu i dobrego Króla i sprawdzi przekonanie N. Pana, iź go w czasach spokojnych śmiało oddać rnoźe rodzinie jego, pewny, że ekoro Monarcha go wezwie, prędkością błyskawicy pod j ego chorągwią stanie." Stosownie do rozkazu Królewskiego pod d. 20. m. b. * przyczyny wprowadzania mnóstwa pism, niebezpiecznych dla religii i państwa, potajemne przemycanie wszystkich książek, dzienników, pism i wizerunków uwłaczających religii i moralności i sprzeciwiających się zasadom monarchicznym, ma być karane jednorocznem, a w razie powtórzenia przestępstwa trzyletniem uwięzieniem i kajdanami, która (o kara może być obostrzona aź do 51 etniej niewoli galerowej i przykucia, jeśliby z ilości wprowadzonych egzemplarzy albo z innych okoliczności wynikało, źe je wprowadzono umyślnie, aby je rozsiewać. Ktokolwiek takowe książki albo pisma pocztą lub inną drogą, nawet nie przyczyniwszy się sam do tego, otrzymuje, zobowiązany je natychmiast wydać władzom; inaczej podpada karze dwuletniego uwięzienia. Kara pieniężna 100 skudów juź prócz tego wyznaczona przeciw wprowadzicieloro takowym i rozsiewaczom ma w połowie temu się dostać w udziale, który o przeetępstu ie i sprawcy onego rządowi uczyni doniesienie.

Gazeta Powszechna zawiera następujące wiadomości z Sabaudyi pod d. 29 Maja: "Com Panu ostatnią rażą w niepewnych rysach doniósł o poruszeniach rewolucyjnych w Sabaudyi i Piemoncie, teraz dokładniej ua jaw wystąpiło. Istotnie Karolowi Wojciechowi pomyślna towarzyszyła gwiazda, lubo zarody i początki tego spisku dawniejsze są od Królestwa jego. Juź przed trzema laty pokazały się przy powrocie wygnańców Piemontskich z Francyi do Sabaudyi niejakie porozumienia między Francuzami i Włochami, mianowicie poruszenia warmii, liczącej jeszcze wielu oficerów N apoleońskich i w stanie Adwokatów. Natenczas owe wzajemne udzielania i jwiązki przez baczność rządu «ostały tylko przerwane, nie zerwane. Juź

wkońcu r. 1831. odl tyto spisek rząd; wszelako rozumiał wtenczas, iź przestać może na oddaleniu winnych z armii; ale (o pobłażanie nie pomogło, owszem poczytywano ono za słabość. Wielu żołnierzy, podnfi tron i feldwebjow udawszy się najbliższą drogą do Francyi, gromadziło się w Fernay. Polacy de Francyi południowej przybyli wzburzeniu temu nowego dodali życia; zarazem wzniecano te płomienia rokoszu dzielnie z ogniska rewolucyjnego, z Paryża. Ale właśnie tei stamtąd doszły wiadomości o spisku du Gabinetu; zaiierzaii zaś epikowi do tego, aby rząd obalić, rzeczpospolitą zaprowadzić i wypędzić z kraju całą szlachtę i duchowieństwo. Za pomocą licznych przyaresztowań w wojsku i cywilnym etanie, ipapierów takim sposobem znalezionych odkryto nietylko przywodzców i hersztów całego przedsięwzięcia, lecz lei tę okoliczność, źe w wyznaczonej niediieli po mszy ś. powstanie równocześnie wybuchnąć miało w całym kraju; w Turynie równie, jak nad granicą Lombardy! i Francyi. Podoficerowie 4 pułków mieli w spisku tym udział i liczne miał on rozgałęzienia w całej armii. Chciano wszystkie pocziy w całym kraju w dniu tym zatrzymać, a takim sposobem państwom ościennym odjąć na dni kilka sposo bność dowiedzenia się o tern, co się w Sabaudyi działo; mieli tylko spiskowi w tyth krajach za pomocą znaków ogniowych na górach przyległych otrzymać doniesienia o pomyślnem powodzeniu zamachu, aby takźe powstali. Po odkryciu 6pisku ustanowiono w Cbambery natychmiast Sąd wojenny. Ten skazał w upłynionym tygodniu ftidwebla Canale Igo pubu i podoficera Tambarelli tegoż pułku na śmierć. Ostatniego istotnie te2 dnia 12. m. b. powieszono; Canala zaś z przyczyny źe oświadczył, iź uczyni ważne zeznanie i rzeczywiście ważne rzeczy wydał, Król, złagodziwszy wyrok śmierci, skazał na 20 lat na galery. W skutek zeznań jego nowe nastąpiły aresztowania w Cbainbtry. Ujęto natychmiast 12 oficerów i podoficerów; co większa, Generała Guiiliet de la Roch@ 1 nawet Adjutanta samego Gubernatora przyareeztowano i osadzono w więzieniu Fcliillon. Dostawiono lakźeSądom kilkunastu mieszkańców miasteczka Annecy, Jeżącego nad granicą francuzką; lekarze Potier 1 Lachenal i ad wokal Rabin, zostawiwszy (u wszelką własność swoje, uszli z największym pospiechem do Francyi.

Niderlandy, Z H a g i, dnia 4. Czerwca.

A m s t e r d a m s ki. H a n d e l s b l a d zbija po koby HI. Łuccbeei- Palli w Hadze w poufałych uiiai żyć stosunkach z Hrabiną Du Gayia. t 2 a n c y a. Z Paryża, dnia i. Czerwca.

Posiedzenie Izby Deputowanych. Generalna dyskussya względem ioo mil. przeznaczonych na budowle, została ukończona. Pierwszy artykuł prawa uchwala wykończenie następujących gmachów i następujące w tym celu summy: i) Łuk tryumfalny nad baryerą l'Eioile, 3,070,000 fI.; a) kościół S. Magdaleny 3,600,000 fI.; 3) Panteon 1,400,000 fI.; 4) muzeum historyi naturalnej 2,400,000 fI.; 5) kościół St. Denys 1,350,000 fI.; 6) szkoła sztuk pięknych 1,900,000 fI.; 7) hotel przy bulwarku d'iirsay 3,450,000 frank.; 8) pomnik Bastyhi 700,000 fI.; 9) Izba Deputowanych 270,000 fr.; 10) instytut głuchoniemj ch 150,000 fI.; u) College de France 650,000 fI.; 12) most i plac Concordia 300,000 fr. W ogóle więc 17,540,000 fI. Względem numeru 7. zapytał P. Joussellin, czy hotel ten, jak powiadają, przeznaczony dla Ministra handlu. Pan Thiers odpowiedział: "Rzecz istotnie tak się ma; alej a, lubo jestem Ministrem handlu, nje biorę w sprawie tej osobiście udziału, gdyż gmach dopiero po 4cfi latach będzie skończony. (Śmiech.)"Drugi artykuł wyznacza 18 milion, fr. na połączenie Luwru z Tuilleryami. Minister przełożył wielkie mnóstwo rysów i panów, co taki sprawiło zgiełk, kiedy wszyscy się cisnęli, aby pię tymże przypatrywać, ie sessya długiejjdoznała przerwy. Obrady nad tym przedmiotem nie zostały do końca doprowadzone. Podczas obrad w Izbie Deputowanych względem zaręczenia pożyczki greckiej, jeden z członków tejże Izby oświadczył, iż eskadrze francuzkiej wzbroniono wejścia do DardanelIów; obecny Xiąźę Broglie oświadczył natychmiast, iż takie twierdzenie jest bezzasadnem. Gdy jednak niektóre dzienniki, a mianowicie K my er Francuzki, powtórzyły wspomniorie twierdzenie, onegdajszy więc M o n i t o r oświadczył, iż jest upoważnionym do zaprzeczenia temu twierdzeniu. Marszałek Maison wyjecbał;do Karlsbadu; lekarze bowiem radzili m u, aby dla poratowania zdrowia używał wód tamecznych. Wróci za miesiąc do tutejszej stolicy, a otrzymawszy instrukcye uda się do Petersburga, gdzie urząd Posła naszego piastować będzie.

Dla zmniejszenia wrażenia, jakieby uwolnienie Xieznej Berry mogło uczynić, ogłoszone ma być równocześnie z jej uwolnieniem przebaczenie dla znacznej liczby osób, uwięzionych za przestępstwa polityczne,

Generał Guilleminot został już stanowczo mianowany dowódzcą w Algierze i przyjął to naczelnictwo. Pan Udilon-Barrot przebył do Bordeaux.

Słychać, iż Xiążę N emours przedsięweźmie podróż do N ormandyi. Minister spraw zagranicznych ma wkrótce po wyjściu budżetu wyjechać do wód. W raporcie o wojsku, zdanym niedawno Królowi przez Marszałka Soult, Ministra wojny, proponuje tenże Minister utworzenie 200,000 wojska odwodowego, które co kwartał ma odbywać mustrę, a wydatki na 10 wynosić mają 4 do 6 milionów fr. Ogólne wydatki na żołd, utrzymanie, mustry i t. d. wojska odwodowego, podaje Minister w ilości 13,422,000 franków. Żołnierze, zaciągnieni we Francji do wojska Dorn Pedra, mają się zebrać w la Rochelle, gdzie ma przybyć 5 statków parowych angielskich, na których udadzą się do Oporto. Oddział tych żołnierzy popłynął już z Bordeaux na okręcie "Industrie" do la Rocbelle, gdzie cały korpus ma się zgromadzić do d. 15.Czerwca. Słychać jednak, iż rząd zalecił Prefektom w zachodnich i południowo-wschodnich Departamentach, aby dalszego zaciągu nie dozwalali. Bawiący tu Generał Freire d'Andrade trudni się zaciągiem ludzi do wojska D o m Pedra.

Towarzystwo rojalistowskie politycznej emancypacyi i reformy Parlamentu we Frańcyi, na odprawionem niedawno zgromadzeniu, obrało Wice - Hrabiego Chateaubriand Prezesem swoim. W niebytności Wice-Hrabiego, mającego tu wrócić na d. 15. Czerwca, przewodniczy temu towarzystwu Xiążę FitzJarnes.

Hr, Bignon odjeżdża do Wiesbaden.

Z dnia 3. Czerwca, P .Karol Dupin udziela w sprawozdaniu swojćm o budżecie marynarki następujących ciekawych uwag: W I. 1814. Stany Zjednoczone Ameryki ani jednego nie miały okętu liniowego; teraz mają ich 12 i 14 fregat. Wtenczas Egipt żadnej zgoła nie posiadał marynarki, teraz ma taką, która połowie siły morskiej Ameryki północnej wyrównywa, a wzrośnie jeszcze bardziej po nabyciu lasów w dystrykcie Adana. Rossya potęgi swojej morskiej na Baltyckiem morzu nie zmniejszyła, a podwoiła ją na Bosforze. Ma ona tam teraz 10 okrętów liniowych i dostąpiła prawa i możności wypłynieuia z niemi, kiedy się jej spodoba na morze Śródziemne. Holandya wzmocniła przed wojną marynarkę swoje, obecnie bardzo zna środkami pomocy z N orwegii, większe teraz, niż kiedykolwiek dawniej; a Dania powetowała takie szkody, zrządzone jej przez pokój Kopenhagski, Gdyby więc w teraźniejszych okolicznościach państwa północne koalicyą swoje ponowić chciały, wystąpiłyby z 51 okrętami liniowe mi i 54 fregatami, nie rachując w to 30 okrętów liniowych i 30 fregat, które budują. - Od I. 184 żadne mocarstwo, nie wyjąwszy nawet Hiszpanii i Portugalii, nie zmniejszyło marynarki swojej. Gdyby więc państwa południoue raz się połączyły, zalegałoby morze 33 okrętów liniowych i 61 fregat, nie licząc tych, które są w robocie, - Taki jest stan marynarki wszystkich krajów, wyjąwszy Francyą i Anglią. W roku 1814. miała Francya 60 okrętów liniowych na morzu, w I.

1830 miała tylko 33, a stopa pokoju wyznaczona była na 27. Obecnie ani tyle nawet nie jesteśmy w stanie wyprawić. Cofnęliśmy się więc, podczas kiedy wszystkie mocarstwa siły swoje zwiększyły. Chcemyżli wytrwać w takowem położeniu? Podwoiliśmy nasze potęgę na morzu Środztemnem; jesteśmy naturalnymi sprzymierzeńcami Belgii, nasz honor wymaga, abyśmy interes i losy Grecyi, Egiptu i Tuicyi na oku mieli. Od 6 lat bandera nasza służyła ku zbawieniu Europy na wszystkich morzach, pod Nawarynem, Algierem, Rio - Janeiro, Tripolis, Ankoną i Lizboną, Przy tern powagę nakazującym stanowisku utrzymać się powinniśmy. - Wszakże inną jeszcze przyczynę dodać należy. Za czasów restauracyi pokój powszechny dostatecznie byl zabezpieczony przez równe systeroaty rządów, inleresa dynastyi i jedynowładztwo Gabinetów. Teraz poręka pokoju nierównie słabsza. Stąd też pochodzi owo ogólne uzbroj enie, które dla Francyi, gdzie stopa pokoju tylko 240,000 wojska wymaga, ilość wojska na 310,000 i milion gwardyi narodowej podwyższyło. Jeśli zaś wypadki i slótunki polityczne takiego po 5I3B wyciągają rozwijania siły lądowej, powinna potęga morska na równej z nią zostawać Stopie. My przynajmniej nie pojmujemy, jak ją można na niższe ścieśniać stanowisko od tego, na którem była za czasów ustalonego pokoju. Chociaż więc nie żądamy, aby marynarka nasza naraz się wzniosła na szczyt świetności roku 1 S 14., prosimy wszelako rAądu, aby ściśle rozważyć raczył, do jakiego kresu naszą siłę morską rozwijać należy, i ile kraj kosztów na 10 łożyć podoła. - W tym względzie oświadcza się sprawozdawca za propozycyą Ministra, dotyczącą się podwyższenia eumm, potrzebnych dla nakupieniai sporządzenia materyałów. Tuszymy sobie, że Izba zdanie to dzielić będzie. Twierdzą powszechnie, że Pan Chateaubriand przez kilka mitsięcy w Pradze zostanie; mówią nawet, że wychowaniem Xiqcia Bordeaux trudnić się będzie.

Donoszą z Bordeaux pod d. 31. m. r.: "Xięźna Berry znowu zasłabła i czuje bardzo do« tkliwe kłucie w boku. Miała ona tak postradać siły, że tylko na czas krótki z łóżka wstawać jest w etanie, przyczem zawsze dwia osoby jej pomagać muszą. - Wiele urzędników niższych trudni się pakowaniem sprzętów w cytadeli. Przybył tu Pan Oliviec Dufresne, aby nakupić rzeczy do podróży potrzebnych; ma on także zlecenie dopominać się u rządu o 24,000 frank" które wzięto Xiqznie, gdy ją przyaresztowano w Nantes.

Portugalia.

Z L i z b o n y, dnia 17. Maja.

Do Vianna de Minho zawinął szoner angielski znowemi summami dla DomMiguela, wynoszącemi wedle pogłoski 50,000 funt. szt. w sztabach i golowizuie. Agent rimessy te przywożący, który podobno się nazywa Kdan i jest Baronem, ma prócz tego gooo funtów w wtxlacb, z ktoremi niezwłocznie masie udać do Bragi, gdzie Dom Miguel rezyduje. Pieniężna summa nadeszła fu z dochodów pożyczki w Londynie i Paryżu zawartej, wynosi podobno już przeszło joo,ooo funt, - Wedle najświeższych wiadomości z Porto ani warmii RojaJisiów, ani w wojsku Konsiytucyonistow nic ważnego nie zaszło.

A n gli a.

Z Londynu, dnia 4. Czerwca.

Królestwo J chmość byli wczoraj na obiedzie u Arcy-Biskupa Kantuaryjskiego ; pierwszy raz Monarcha od czasu wstąpienia swego na tron odwiedził Prymasa angielskiego. Arcy-Biskup zaprosił także Ministrów i wiele znakomitych osób na ten obiad. Gazeta S u n pisze, iż bil względem nadania swobód Izraelitom można uważać za przyjęty w Izbie niższej; lecz w Itbie wyższej dozna zapewne mocnej oppozycyi. Donoszą z RioJ aneiro pod a. 26. Marca, iż do Ilha Grande przyprowadzono zabrany okręt angielski "Librę" z niewolnikami, których wprowadzanie jest (jak wiadomo) zakazanem w Brazylii; natomiast zaś uwolniono kilka okrętów angielskich, dawniej zabranych. Gazeta Kur y e r mniema, iż złożonej w Izbie niższej icorespondencyi względeraAwy* prawy fcancuzkiej do Algieru, do której powo miało być całkowite uśmierzenie rozbojów morskich, zupełne zniesienie niewoli chrześcian i uwolnienie mocarstw cbrześciańskich od płacenia haraczu Dejowi algierskiemu, nie można wcale powziąść wiadomości o prawdziwych zamiarach Francyi; korespondencya ta służy tylko do okazania przebiegów dyplomatycznych, z jakiemi Ministeryuni Xcia Polignaka umiało dawać niedokładne odpowiedzi na zapytania Hr. Aberdeen.

Gazety z Vera Cruz donoszą, iź General Santa Ana został obrany Prezydentem Rzeczypospolitej, a Valentin Gomez Farias, będzie zapewne Wice-Prezydentem. Zgromadzenie prawodawcze prowincyi Jucatan ogłosiło, iź Generał Santa Ana dobrze zasłużył siękrajowi; postanowiło oraz, aby nazwisko jego złoterni głoskami było umieszczone w sali obrad; wyznaczyło mu nakoniec 2000 funt. szt, rocznej pensyi. Sławne śpiewaczki w teatrze wielkiej opery w Londynie, pobierają następującą płacę: P ani Pasta bierze 5000 fr. za każdą reprezentaćyą, Panna Taglioni 3000 fI., Rubini i Tamburini po 2500 frank., Donzelli i Zucchelli po 1255 frank, i t. d. Pani Pasta dostanie za czas swego pobytu 87,500 fr. Wyrachowano, iż przedsiębierca teatru Kings co wieczór, przed podniesieniem zasłony, płaci 25,000 fI. artystom użytym do głównych ról, oproez innych wydatków.

Rozmaite wiadomości.

Redakcya oświadcza szanownym czytelnikom swoim, że co w jednym z dawniejszych numerów o domniemanej śmierci Juliana Niemcewicza donosiła, na czc«ej polegało pogłosce.

Kościół Zamkowy krakowski poczyna się teraz odznaczać pyeznenii pomnikami, z których dwa jeszcze są niedokończone. Pomnik Włodzimierza Potockiego, roboty Thorwaldsena, należy do najznakomitszych arcydzieł tego sławnego rzeibiaiza. Składa się on z podstawy okrytej płaskorzeźbami, na której się wznosi przyrodzonej wielkości pA Sąg Hr. Potockiego. Ze wszystkich trzech dzieł Thorwaldsena, znajdujących się w Polsce, pomnik ten uważanym jest za najpiękniejsze. Drugim z tych pomników, jest nagrobek Kościuszki, roboty Fr. Lanci. Sarkofag w starożytnym stylu, prosty, lecz wspaniały i wzniosły, z jednej situki kamienia; stoi naobokjsamego sklepu, w którym spoczywają zwłoki Jana I I I . Sarkofag sam ozdobiony jest arcy pięknemi płaskorzeźbami, i nad nim wznosi się lampa, której płomień utajony oświeca bladem światłem całą scenę. Kaplica Hrabiny W ąsowiczowej, jeszcze niedokończona, podobniei Fr. Lanci, odznacza się stylem gotyckim. A nad to, niedawno właśnie zaczęto kaplicę dla Hr. Artura Potockiego.

OBWIESZCZENIE.

Z odwołaniem się do obwieszczenia naszego z dnia 6. Maja I. b, podajemy do publicznej wiadomości, iż termin do wydzierżawienia dóbr Pakosławia w powiecie KrobsUm na dzień 15. m. b. wyznaczony, zniesionym został. Poznań, dnia 13, Czerwca i833Dyrekcya Prowincyalna Ziemst w a.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Wierzyciele nieznajomi kassy 33. Kargowskiego Król. batalionu landwerów, którzy z I. 1832- pretensye do wspomnionej kassy rościć mniemają, wzywamy niniejszem, aby się na wyznaczonym w dniu 17. Lipca r. b. o godz. 10. zrana przed Ur. Molków Referendaryuszem Sądu Ziemiańskiego w Izbie naszej posłuchań terminie likwidacyjnym osobiście lub przez prawnie dozwolonych Pełnomocników stawili, pretensye swe podawali i takowe potrzebnemi dowodami wspajrli, w razie zaś nie stawienia się spodziewać się mogą, iź z ta kowemi do rzeczonej kassy mającemi pretensyami prekludowani i tylko do osoby tego, z którym kontrakty zawierali, oddaleni bądą. Międzyrzecz, dnia 24. Stycznia 1833.

Królewsko - Pruski Sąd Ziemiański.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

N a wniosek Fiskusa wzywają się następni z powiatu Inowrocławskiego w roku 1830, wyszli kantoniści: 1) Marcin Lewandowski z Bławatów, 2) Marcin Kobelnicki alias Kobyliński z Bąkowa, 3) Wojciech Ołmianowski z Bąkowa, 4) Marcin Wiatrowski z Branna, 5) Fryderyk Lewin z Briihlsdorff, 6) Stanisław Kempski z Chełmiec, 7) Szymon Plucieniczak z Chrustowa, 8) Jerzy Hirsch z Cieślina, 9) Karol Głowacz z Ciechrza, 10) Józef Krzymianowski z Dombrowkij I i) Kazimierz Pasturczak z Dziewy, 12) Walenty Konopka z Gniewkowa, Stanisław Nowicki z Inowracławia, Kazimierz Lewandowski z Kijewa, Szymon Starzewski alias Szczygieł z Kijewa, Barłomiej Nawra z Klepar, Antoni Kujawa z Kościelca, Kazimierz Walczak z Konar, Fryderyk Stenzel z Kolankowa, Sebastyan Nowak alias Nowaczyk z Kruszwicy, Michał Sumiński z Lajewników.

J akó b Khnowski z Lipia, Jako b Zmyszlinski z Lipia, Blaziusz Stefański alias Olszewski z Lojewa, Piotr Kaźmierczak z Lonkocina, Błazyusz Górny z Modliborzyc, Andrzej Grztlak z wielkiego Murzynna, IzydorSobielawski zwielkiego Murzynna, Filip Tomczak z folwarku Murzyńskiego, Krystyan Peter z Rojewer Neudorff, Mikołaj Lewandowski z N ozyczyna, Franciszek Pachoiski z Olszewic, Jan Kotoniak z Paprocią, Wawrzyn Kupski z Pserkowa, Józef Rudkowski z Piask, Adam Brudzynski z Piecka, Piotr Mankiewicz z Piecka, Karol Walentowicz z Plonkowa, Józef Wozniak z Polanowie, Franciszek Waytyla z Przybysławia, Michał Pilachowski z Rzeczynku, Andrzej Swiatlak z Rzezyneku, Tomasz Trudzinski z Rzegotków, Michał Czerwiński z Rzadkwina, Tomasz Pacanowski z Rzadkwina, Mikołaj Przespolewski zSiedlimowa, Maciej Majewski z Sierakowa, Andrzey Gralczak z Sierakowa, Hieronimus Lewandowski z Sierakowa, Michał Królak z Skalmierowic, Teodor Sulczewski z Słabencina, Szczepan Piaskowski z Sobiesiernia, J akó b Dullak z Trzask, Walenty Trzebuchowski z Tupadł, Wojciech Woźniak z Węgierca, August Przybuszewski z Bąkowa, Antoni Lewin z Briihlsdorff, Szymon Szachula z Djiewy, Michał Wilczak z Golejewa, Michał Fisel alias Królak z Inowracławia, Jakób Majewski z Inowracławia, Mikołaj Wesołowski z Inowracławia) Jan Sommer zŁączyna, Wawrzyn Krotkowski z Lipia, Wojciech Lewandowski z Lojewa,

67) Fryderyk Falinski zMorkowa, 68) Wojciech Mietlicki z Mł)iiów, 69) Kazimierz Lewandowski r wielkiego Murzynna, 70) Jan Drewiczak z Oporowka, 71) Franciszek Grzelak zRzeszyna, 72) Kazimierz Grzegorek z Sierakowa, 73) Marcin Kuźmiński z Szymborza, 74; Walenty Kotlarz z Szymborza, 75) Wojciech Niszewski z Wojcina, ażeby niebawnie do Państw pruskich powrócili, w terminie na dzień 4. Września I. b. o godzinie iotej przed południem w lokalu naszym sądowym przed Deputowanym Ur, Meyer Referendaryuszem Sądu naszego wyznaczonym stanęli, i względem wyjścia swojego zdali tłórnaczenie, gd>ź wrazie przeciwnym spodziewać się mają, iź wszelki niestawającego majątek teraźniejszy tak jako t e i i wszystkie nań spaść mogące sukcessye zostaną skonfiskowane. Bydgoszcz d. 30. Kwietnia 1833.

Królewsko-Pruski Sld Ziemiański.

OBWIESZCZENIE.

Błażej Slezański kupiec tutejszy, i żona jego M a ry a n n a pierw owdowiała KI alI, zawartym przed nami w dniu 17. i 35. Września J831. aktem przedślubnym wyłączyli wspólność majątku i dorobku. Trzemeszno, d. 30. Kwietnia i833> Król. Pruski Sąd Pokoju.

Niżej podpisany ma zlecenie do sprzedaży z wolnej ręki dóbr szlacheckich Sarbia, w powiecie Wągrowieckirn położonych, a 1 mila od Wągrowca, 5 mil od Poznania i 3 mile od rzeki Warty odległych, przez Prześwietną Dyrekcyą Ziemstwa na 25,360 tal. ocenione, listami zastawnemi i inwentarzem opatrzonych. Warunki kupna są tanio ustanowione, - Poznań, dnia 14. Maja 1833.

B o y , Kommissarz Sprawiedliwości i Sędzia Ziemiański.

N astępujące dobra są do wydzierżawienia z wolnej ręki od Sgo Jana 1833. J 1) Kiekrz i Starzyny w powiecie Poznańskim, )J; mili od Poznania. Ma wysiewu zimowego około 500 wierteli na dwóch folwarkach. 2) Gaj i Pęcko pod Szamotułami, z wysiewem zimowym około 600 wierteli na ?ch folwarkach. 3) Dobra Obrzyck;e z wysiewem zimowym około 800 wierteli na 4ch folwarkach iznacznemi czynszami gotowemi. gospodarstwa. Życzących sobie którejkolwiek dzierżawy zaprasza do układu Kommissarz dóbr i pełnomocnik

Kananowski, mieszkający w Zielonej Górze pod Obrzyckiem.

Są-także do wydzierżawienia od Sgo Jana 183 3 - ... i) Dobra Grabów w Powiecie Oetrzeszowskim z wysiewem około 200 wierteli na ZImę.

2) Kaliszkowice Kaliskie w powiecie Ostrzeszowskim, 2 wysiewem około 400 wierteli na zimę, na dwóch folwarkach, i znacznemi czynszami gotowemi, także browarem i gorzelnią. 3) Klucz Kotłowski z folwarkiem Helenów , z wysiewem przeszło 200 wierteli na zimę, na dwóch folwarkach. Oprócz podpisanego, jest upoważniony JP.

Wagner , Nadleśniczy i Inspektor dóbr mieszkający w Grabowie. Zielona Góra pod Obrzyckiem, d. 30. Kwietnia 1833.

Kananowski, Kommissarz dóbr i Pełnomocnik.

Sprzedaż dóbr 2 wolnej ręhi.

Dobra Zadory w powiecie Kościańskim położone, do sukcessorów J mci Xdza Kanonika Chłapowskiego należące, obejmują:grun. wy- pas- boru boru tu or- siewu łąk twisk sosno obza. nego ozimo wego wego mórg w i e rt. móig mórg mórg mórg . 745 250 216 [2 l 8 7401 b7 9 6 5 300 3 20 602 200 28 2 tt\ , .

· N»? l 750 247 l 246 7531 $7

1) Zadory, 2) Droźdiyc 3} Roszkowo Summa 1 są od S. Jana T833- z wolnej ręki do sprzedania. Nadmienia bIe jednak, że dobra le nie są pożyczką Ziemstwa Kredytowego obciążone. O bliższych warunkach te) sprzedaży dowiedzieć się można co do hypoteki u W go MittełBtaedt Kommissarza sprawiedliwości w Poznan i u, a co do rozległości gruntu-, wysiewu i w ogólności gospodarstwa, u W go Kwaśniewskiego, Rendanta DyreTccyi Generalnej Ziemstwa w Poznaniu.

Do zadzierzawienia z wolnej ręki są dobra Śląsków w powiecie Krobskim pod Dupinem nad rzeką Orlą leżące, z dwóch folwarków zło

źone, na trzy lata. Ktoby chciał obszerniejszej wiadomości, niech się zgłosi do Pana Boja, S. Ziem. i Komm. Spraw, w Poznaniu, do J P. Busse w Mechlinie pod Szremem i do JP. Behr w Ro g alinie.

Sprzeda i owiec.

Z powodu zmiany dzierżawy sprzedawać będę drogą dobrowolnej publicznej licytacyi dnia 20. Czerwca r. b. zrana od godziny 10. w Michorzewku pod Bukiem 700 sztuk owiec dobrze poprawnych w różnych gatunkach, Chęć kupna mającyeh zapraszam.

C u n o w.

Otrzymałem znowu na sprzedaż skrzydła robione przez najsławniejszych majstrów i odznaczające się pięknym pełnym tonem, łatwością w graniu i ozdobną powierzchownością. Za ich dobroć i trwałość zaręczam. Prze daję je w najniższych cenach fabrycznych. Upoważniony oraz jestem osobom, któreby z ekonomicznego względu instrumentu takowego w tej chwili nabyć )I( nie mogły; ale przy tern znane były zrze)I( teiności, kupno takowych skrzydeł za umówioną miesięczną lub ćwierćroczną C wypłatą ułatwić.

C. Jahn, w Poznaniu, w rynku Nr. 42,

Prawdziwy Magdeburski rafinowany ołej rzepakowy otrzymałem teraz znowu i przedaję funt po 3 sgr. 8 fen. lub 22 gr. polsko F. Bielefeld.

Ceny zboża na Pruska ffilarg 1 wagę w Poznania. Dnia 12. Czerwca ,II; 833-1 Tal. śgr. ten. do Tał. ćgr. fen.

Pszenica 1 IS 1 10 Zyto 1 2 X 5 Jęczmień 17 rs Owies Jg Tatarka x 2. 5 Groch . 25 Ziemiaki b Siana cetnar a n o fF.. Słomy kopa a 1200 fI. 3 15 20 Masła garniec 1 5