GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.06.24 Nr144

Wielkiego

Xicstwa

POZNANSKIEGO

Nak!adera Drukarni Nadwornej w. Dekera i Spółki. -- Redaktor: A. Wannowski.

-Jw-144. - W Poniedziałek dnia 24. Czerwca 1833.

Do czytelników gazety.

Z kończącym się drugim kwartałem przypominamy, ii prenumerata ćwierćroezna dla tutejszych czytelników Wynosi:. 1 Tal. 1 81 sgr.; dla zamiejscowych zaś: . . . 2 Tal. Zamiejscowi czytelnicy odbierać będą za tę cenę CODZIENNIE wychodzącą gazetę na Wszystkich Król. Urzędach Pocztowycli w całej Monarchii, Prenumerata egzemplarza na papierze kancellaryjnym wynosi 15 sgr. ćwierćrocsnie więcej od powyższej ceny. - Nie naszą będzie winą, jeżeli dla póiniejszego zamówienia w ciągu bieia» ctgo kwartału, poprzedzające numer a nieiędą mogły być przesłane. Poznań, dnia 24. Czerwca 1833.

Expedycya Gazet W Dekera l Spółki.

Wiado1110ści krajowe.

Z Berlina, dnia 21.Czerwca.

WyjeebaJi stąd: Cesarsko - Roseyjski Generał jazdy, Xiąźc AbameJeck, do Karlsbadu.

Tutejszostronny nadzwyczajny Poseł i pełnomocny Minister przy dworze Duńskim, Hr. Raczyński, do Galicy i, Z dnia so. Czerwca.

N. Pan raesył dotychczasowemu pierwszemu nauczycielowi przy katolickiem Seminaryum nauczy cielskiem w Poznaniu, J ó z e f o w i Szczepkowskiemu, dać order Orla Czet, woii(£o 4. ki«

Z Berlina, dnia 16. Czerwca. - Stosownie do prawa zawartego w ostatnim numerze Zbioru Praw pod Nr. 140., mają od dnia ogłoszenia pnego, t. j. od dn. 13. Maja r, b, w miastach prowincyi Poznańskiej wszystkie wyła* czne upoważnienia do rzemiosła, cechów i korporacji albo pojedynczych osób, dotąd istniejące, ustać, tak dalece, że względem upoważnienia do trudnienia się professyą, nadal pretensyi robić nie można z skutkiem prawa zabraniającego. Posiadacze upoważnień do rzemiosła, które albo są wyłączne, albo które przędąc lub dziedzictwem nabyć można, mają w miastach otrzymać prawo domagania się wynagrodzenia, jeśli i) udowodnią prawo, że mogą się sprzeciwiać pomnożeniu professyoai , do K U T e III a wpisania albo jakim innym prawnym »Sposobem . bądź" przez przywileje, albo przez (posiadariie.prawa zabraniającego; z) jeśli po, dane przy wileje, dokumerjta koncessyjne albo jinne dokumenta posiadłości nie zawierają klau .żuli kassacyjnej - wyraźne «zastrzeżenie.zwiększenia, zmniejszenia lub zniesienia; i 3) jeśli koncessya po ogłoszeniu dekiaracyi pod dn. )];0. Sierpnia r. 1796, przez -właściciela dóbr . dana, zaopatrzona jest w potwierdzenie Królewskie. Stosownie do tego, mają więc natych,miast po obwieszczeniu prawa jjosiadacze upoważnień do rzemiosła przez Magistrat być wezwani, aby w ciągu 3ch miesięcy .pod utrata · swego roszczenia, pretensye swoje do wynagrodzenia podali i wywiedli. ,Dla każdej poje.dyńczejj łclassy umocowań mogących być zlo zowanemi, z składek rocznych tych, c o d o wynagrodzenia są zobowiązani, ma być zbierany fundu6z.abluzowania (Abjósungs Fonds) i prze« Magistrat resp. miasta zawiadywany. Te składki polegać będą ria g proc. prowizyi rocznej od wartości kapitału ujioważnienia do rzemiosła i będą przez lat 20 - rachując od dnia mającego by ć ogłoszonego oznaczenia taxy-przez każdego płacone, który, nie należąc do uprzy· wilejowanycli, w przeciągu czasu lego rzemiosło sprawuje, - Rzemiosłem się trudniący płaci jednak tę składkę tylko przez lata, w których się rzemiosłem tern trudni, ,i które przypadają na przi stizeń 20letniego czasu. Po upłynieniu tfftu fiasu wszystkie pretensyemających prawo do wynagrodzenia, upadają.- Prawo pod Nr. 1431. zawarte tejże bamej daty, dotyczy się uniesienia rzemiosłowych i osobistych podatków i opłat w miastach szlacheckich (Mediatstadte) prowincyi Poznańskiej. Od d, i. Stycznia r. p. ustają zatem w tych miastach wszystkie, dotychczas jeszcze istniejące,podatki handlowe i konsumcyjne od towarów, oraz podatki od upoważnień do rzemiosła, od uwolnienia od rzemiosłowych praw zniewalania i wyłączenia (Zwangs- und Bannrecht), od ustąpienia albo zniesienia wyłącznych praw do przyprawiania trunków i ich przedaźy, od zniewalającego użycia wałkownic, słodowni i browarów, wozów i podobnych rzemiosłowych zakładów, i wszystkie osobiste podatki, rachując w to osobiste podatki Starozakonnych, pobierane dotąd przez kamelaiye, właścicieli dóbr albo kassy dominiów w miastach szlacheckich Poznańskiej prowincyi. - Za utratę tych podatków i opłat właściciele dóbr mają być wynagrodzeni,- Prawem pod Nr. 143s. nareszcie (także pod datą 13, Maja) znoszą się w prowin.c\i Poznańskiej istniejące dotąd prawa zniewa

.810 ,lające i wyłączająre (Zwangs und Bannrechte), mianowicie piawo zniewalające względem koasumcyt trunków połączone dotychczas z prawem do trudnienia się I>i wo warst wem i g"orzelnictwem i prawa szynkowania, o ile te prawa wyłącznie w pewnym obwodzie wykonywano. Założenie nowych browarów i gorzelni na gruntach wiejskich jawisio od pojJI;oitnia resp. HfgfcflVyi, a!;> p..j-,woienie może wtenczas ty Iko być dane, kiedy właściciel albo dzierżawca dziedziczny gruntu wykaże wartość kapitału (Kajiiial Grundwert!]) J5,000 lal. albo więcej, wedle zasad laxowych zitmstwa. Osądzenie tego wykazu należy do Rigenryi, zaś właściciel dotychczas wykonywanego zniewalania konsumcyjnego albo wyłącznego jirawa szynkowania nie ma prawa sprzeciwiać się temu. N owe szynki po wsiach wolno tylko za wyraźnem pozwoleniem Regt ncyi, a to jeszcze na wniosek gminy z wykazem potrzeby" i po wysłuchaniu zarzutów właściciela upoważnionego do wykonywania prawa szynkowania, zakładać. Gdyby w pojedynczych razach przez zniesienie praw zniewalających i wyłączających rzeczywista szkoda powstać miała, wynagrodzenie nastąpi z skarbu publicznego. Przeciwnie ani przeuający, ani puszczający w dzierżawę dj .itdziczuą lub czar»wą, ani podpadający zniewoleniu (Zwangepflichtige), niesązobowiązani dawać wynagrodzenie za owe zniesienie.

Wiadolllości zagraniczne.

Tu r c y a.

Od gra nic Bo sn ii, d. 10- Maja, Powstańcy posunęli się do S anna, i zajęli miejsce zwane Sonnski - Most. Wezyr tego BaezoOtwa uzbroił się przeciwko nim, i nie wątpią, iż od wypadku przedsięwzięcia jego zawisł los Bosnii.

G 2 e c y a.

Z N a u p l i i, dnia 18. Maja.

W mieście tutejszćrn znajduje się blisko 300 katolików, a nie ma żadnego kościoła katolickiego. Król słucha mszy w pokoju. Przybyli tu Biskupi katoliccy z Sira iTinor, dla złożenia hołdu uszanowania Monarsze. Mniemaj ą, iż pierwszy z nich będzie Arcy- ' Biskupem katolickim w Grecyi.

Dnia 11. b. m. przybył tu Królewicz Nar etępca tronu Bawarskiego, a wczoraj wyjechał do Stambułu. Postanowieniem Regencyi, wydanem d. 15.

Kwietnia w imieniu Królewskie«», kraj grecki, prowincji.

W} ochy.

Z Neapolu,- dnia 25, Maja.

Flota nasza, składająca się z 1 fregaty, 2ch korwet, I'galio.y i 2 brygów, która ptiłąc zona z eskadrą »ardyńską, złożoną z 4.fregat, I korwety, I bryga i 1 szonera, stała przed T u n i s, żądając zad ość u czyn i e n i a za wyrządzoną zniewagę, wróciła onegdaj do tutejezego portu. Dej oświadczył wysłanemu do niego dowódzcy Marino Caracciolo, iż pod. c za s w y p a d k ó w w z e s zły m - m i e s i ą m - L u t y m , k i e d y z r o z k a z u j e g o H aszy M a m b u t P o b i t o kilku poddanych neapolitańskich, a na rtklamacyą Konsula rwa po li tańs kieg a dano niegrzeczną odpowiedź, nie miano wcale zamiaru obrażenia rządu naszego, i ze niezwłocz-nie wyprawiony będzie Poseł' tunetański do Neapolu, celem powtórzenia tego oświadczenia, Między SardyniąA i rządem naszym ma być zawarte przymierze względem- wspolłiej obrony praw przeciw Regencyom- afrykańskim..

A u s t r- y a,.

Z' Prag i (w Głechach), d. 28. Maja, Przy każdej okoliczności potwierdza si e Bpra wiedli» ość naszego ukochanego Monarchy; i tak: armia nowy otrzymała dowód oj cows ki ej t ro s ki iwo ś c i, r jaką. Cesarz 1114 się opiekuje. Zachodziło.bowiem wicie nadużyć przy rozdzielaniu stopni oficerskich, jak i przy awansach warmii, którym przez rozpo* rządzenie najwyższe należało zapobiedz. Gafa załoga rozmawia o piśmie własnoręcznem Cesarza, w którem pod surową karą i pod utraceniem przywilejów, ma być przepisane, aby nadał każdy z kolei tylko na wyzszv stopień był wynoszony, i aby żadnego rodzaju protekeya nie miała miejsca warmii.

Szwajcarya.

Z Z Li r i c h, d n i a 9 . C z e rwca . ' Ciągle tu powszechnie twierdzą, że liczba Polaków przybyłych do kantonu Bern, do 500 dochodzi. Zadziwia nas, że- Regencya Bernska, mimo wielokrotnych wezwań miasta Sejmu, etatu swego lemuż jeszcze nie przesłała. Rozumieją, że utrzymanie tych wychodźców spadające na kanton B e r n, na przyszłej sessyi tamecznej W.Rady powodem się stanie do żywych dyskussyi. Tymczasem upraszali Polacy, zważając na notę Związku Rzeszy Niemieckiej, miasto Sejmu, aby się za nimi wstawił» i im wyjednało pozwolenie dalszego pobytu w Szwajcaryi, zabezpieczając i to CTa3 opiekę praw szwajcarskich.

81r

N i e m c y; Z Si utga rd u, d. 14 Czerwca,Wiadomość o odkryciu zabronionych zwiąszkow, o której, wspominaliśmy przed' kilku' dniami, dodając, iź to się stało także powodem do przyareszlowania wojskowych, nie zdaje się wedle lego, co nam tymczasem dcv niesiono, być płonną. NAsiąpiły albowiem I i c z n e prz> \ a n s ł i o w a n i a o f i c er ó w n i ż s z y c h i 1 podoficerów po rozmaitych załogach," Jb r a 11 c- <f a.

Z P a ryż a , d n i a 1 2. C z e rw c a .

(Wyjątek z Messager.) Donoszą r Tu 10»n u d o. 7. m. b.: " O krę t j e d e n, ktn ry d. 6. z Grecyi tu zawinął, przywozi następujące wiadomości: "Siła zbrojna rossyjska przed Dardanelami składa się z 10 okrętów Wojen« nycb " 7 fregat, 3 korwet i 2 brygów. Roe«" syanie pracują bezustannie około ufortyfikowania Dardanelow i zdaje się, że stanowisk swoich dotychczasowych opuszczać nie chcą,W ylądowaue wojsko-, w liczbie 14,000, które' naprzcinian z Turkami stolicy strzeże, tak wygląda, jak gdyby jeszcze dłużej służbę tępełnić chciało, Su hau sam miał Posłom oświadczyć, iź pobył uojska tego przedłużyć pragnie, ile że takim eposohem będzie w elanie rozpoczęte reformy wojska i cywilnej ad. minislracyi do skulku przyprowadzić. Donoszą z Rhfadez p. er d. 6, m. b: "Stan* zdrowia żony zamordowanego E m i I iłn i e g o podaje jeszcze niejaką nadjjcję-, lubo sjlylct głęboko był wtłoczony.- Bwulfani był rodem z Modeny, a Ijazzareschi r Luk':i. Zresztą wyjaśnia się coraz dokładniej, iż zostali zabici w skutek wyroku Tajnego Trybunału. Już w ciągu przeszłego ns(eeiąca znajdowano tu odezwy w włoskim języku pisane, pod ktoremi były dwie piórem rysowane Irupiegłówki z podpisem: "orale-pro eis." Poniewai edezwom tym żadnego nie przypisywano znaczenia, oerby, którym one w ręce wpadły, n ie zadawały sobie tyle p racy, aby dochodzić ich dążenia; teraz wiemy dopiero" ż e s i ę ś c i ąg ały d o z a m o r d o w a n e g o E m i I i a n i e - go i Lazzarest hi< go. Na pi grzebietych nie«ezczęś)i«ych ani jednego WK-eha nie było przytomnego. Poiurzędowy artykuł, umieszczony w dzienniku N o u v'e 11 is t e, nan;ieniający o' możności opuszczenia osady Algieru, obruszył wszystkie pisma oppozycyjne. Poczytują one prawie za rzecz niewątpliwą, iź Ministeryum Xiecia Polignaka poprzednio już odstąpiłO*Anglii tę osadę, zdobytą krwią fiancuzką; I u botrzy mało od tego mocarstwa pozwolenie jej posiadania p,od uciąJJiwemiwarunkami, które honorowi' przyjął nie mając odwagi do dzielnego wystą pienia. Oppozycya rozgniewana w najwyźszym stopniu, spodziewa się, iż Prancya lepiej niż Ministrowie, potrafi utrzymać swój honor. Xiąźę Orleanu, którego się tu spodziewano na dzień 5. b. m. doniósł, iź dopiero około dn. SO. b. m. wróci do tutejszej siolicy.

Do posągu Napoleona, niedawno odlanego, użyto ló dział, zdobytych pod jego rządem, Posąg ten ma u stóp wysokości. Były Cesarz wystawiony jest w swym zwyczajnym ubiorze, to jest w mundurze 1 surducie z małym trojkątnym kapeluszem i szpadą. Infant Don Carlos napisał do Króla hiszpańskiego list następujący: "N ajukochańszy Bracie! Sekretarz nioj Plazaola doniósł mi dzisiaj przed południem, że Minister twój przy Dworze tutejszym Pan Cordova prosił o wskazanie mu godziny, o której mógłby mieć u mnie posłuchanie, w celu udzielenia mi rozporządzęnia Królewskiego. Wskazałem mu godzinę południową i skoro przybył o trzech kwadransach na pierwszą, zaraz go do siebie prosić ka. załem. Dał mi do przeczytania depeszę, Którą przywiózł, a po odczytaniu onejże, oświadczyłemmu, iż odpowiedź prześlę Ci bezpośrednio, tak jak tego dostojtństwo i honor mój wymaga; że jesteś moim Monarchą i Panem, a przy tern starszym najukochańszym mym Bratein, którego przykre losy żem zawsze dzielił, za szczęście sobie poczytuję, żądasz powziąść wiadomość, czyli myślę z ł o Ź A przysięgę wierności Twojej córce, Xzniczce Asturyi, Z jakąż chęcią bym to uczynił! Możesz zaufać słowu inoiemu (wiadomo Ci dobrze, iź usta moje zgodne zawsze są z sercem), że byłoby dlą mnie największem szczęściem, gdybym mógł pierwszy złożyć tę przysięgę dla oddalęnia od Ciebie zgryzoty i innych skutków, których wzbranianie się moje może być przyczyną. Ale sumienie moje, honor mój i prawa moje sprzeciwiają się temu tak, iź wbrew nim nic działać nie mogę. Niebo nadało mi prawa te przy urodzeniu SA ę mojlm i Niebo tylko może mi je odjąć nanowo przez to, że Cię obdatzy męzkiin potomkiem, czego życzę szczerze, a rnoże jeszcze gorącej niż Ty sam. .Zresztą bronię sprawy i praw moich następców, W takim stanie rzeczy, zmuszony jestem przesiać Ci załączone tu oświadczenie, które składam otwarcie tak przed T o b ą, jak przed wszystkimi Monarchami, którym takowego zapewne udzielisz. Najukochańszy Bracie! Polecam Cię opiece N ajwyższego; zawierzaj tern u, który do Ciebie szczerze jest przywiązany i który

nie przestanie obejmować Cię, jalco przywiązany brat, ciągle w modlitwie swoJeJ. (podp) Ca rl os." Oświadczenie powyżej wzmiankowane jest następującej osnowy: "N. P.! My Karol Mai)a Izydor Bourbon, z domu Bourbon.

Będąc przekonani o prawach, które mamy do korony hiszpańskiej w razie, gdybyśmy przeżyli W. K. M., i gdyby W. K. M żadnego męzkiego potomstwa nie zostawił, oświadczamy, ze sumienie nasze i honor nasz nie dozwalają N am ani złożyć żądanej przysięgi, ani uznać żadnych praw innych. - Najjaśniejszy Panie! W. K. Mości, przywiązany brat i wierny poddany. Dan w Ramalhao, d. 29. Kwietnia 1833(podp.) Infant Don Carlos de Bourbon." Król kazał w tych dniach dać z prywatnej swojej kassy 4500 franków wdowie po zmarłym niedawno Generale- Poruczniku Gerard, który dowodził dywizyą warmii północnej, Wdowa [10 Generale Dausmenił ogłosiła w piśmie do wydawcy dziennika N a t i o n a l , iź otrzymawszy od Króla dar pieniężny w ilości 4 A OO fr" obejdzie się bez składki, jaką dla niej zbierać zamyślano. Podczas Rady Ministrów, niedawno odprawionej, uczyniono «spytanie, czyli po wyjeździe Xieznej Berry 2 cytadeli Blaye, wypada znieść stań oblężenia zachodnich departarnenlów. Większosźć Ministrów oświadczyła się za wstrzymaniem tego kroku aż do zaczijcia robót około gościńców w rzeczonych departarneniach_. Bióra Izby Deputowanych wybrały czlonków dwóch Kommissyi do roztrząsania projeklów do prawa względem szkół elementarnych, tudzież organizacyi rad depanamentowych i powiatowych, któreto projekt» «mięnione w Izbie Parów, wracają do Izby Deputowanycb. Z obu Komrnissyi wyłączono teraz członków oppozycyi, które pierwszym razem do nieb należały. N owa Komniiasya do prawa względem 8z.kół elementarnych składa się z Panów Delessert, Remusat, Jaubert, Tixier Lachaissaigue, Martin, Dumon, Vivien i Eiienne, kiórzy, oprócz dwóch ostatnie b, głosować mają zi zmianami, uczynioneini w Izbie Parów, azaten» i 2a przyjęciem plebanów do Komitetów dozoru szkół eleroer.tarnycb. Wyłączonymi członkami oppozycyjnymi Kommiesyi są Panowie Echaaseriaux, Dubois, Taillandier i Salverte. Z Kommissvi do prawa względem rad departaroentowych i powiatowych wyłączono Panów Real i Berard. J o ur n 9 I d u C om me rc e donosi, iż rząd chce wyznaczyć Kommissyą do rozpoznania jego polepeztnis. Powodem tego ma być odkrycie uczynione prze» Kommiesyą IjJiy Deputowanych, wyznaczoną do roztrząśnienia budżetu dochodów, ii w r. 1832. rzeczona osada kosztowała nie 21 milionów, jak Ministrowie podali, lecz 34 milionów frank., a dochód z niej wynosił tylko kiUakroć sto tysięcy iranków. Z dnia 13. Czerwca.

Z Bajonne donoszą pod d. 8. m. b.: "Zmia na gońców i związki każdego rodzaju między Madrytem i Paryżem bardzo są ożywion e . D o B i l b a o , g dz i e kilka o s ó b b u n t o w ni - cze wznosiło okrzyki, przybył za wezwaniem władzy jak najspieszmej batalion piechoty. Wedle wszystkich z Hiszpanii nadchodją.

cych doniesień, żadnej nie ulega wąipliwości, że d. 20 m. b" w którymlo dniu w Madrycie najstarszej Infantce przyeiega wierności ma być złożona, w wielu miastach powstania Karolistów wybuchną."

Portugalia - Z P o r t o, d. 24. Maja.

(2" Koresp. Hamburg.) Cesarz zawarł układ z polskim Generałem Behio, który mu chce dostawić 4000 żołnierzy polskich, mających w ciągu jednego miesiąca z Francyi tu przybyć, A n g l i a.

Z Londynu, dnia 11. Czerwca.

Xiążę Tallejrand w końcu miesiąca bieżącego odjeżdża stąd i więcej tu nie wróci. Jego zbiory obrazów już są sprzedane. Xiężna Dino i jej córka odwiedzą kąpiele akwisgrańekie, gdzie wiele rodzin angielskich się zjedzie. Rozumieją, że P- de Bacourt, pierwszy Sekretarz Xiecia, zostanie tu Sprawującym interesa Fiancyi. Wiadomości z Oporto, sięgające aż do dnia 54, m. z" nic zgolą nowego nie zawierają.

Wyglądano tam z upragnieniem przybycia wzmocnień z Anglii i Francyi, aby z tak pomnoionemi silami wyruszyć ku Lizbonie (chciano tego j ui przynajmniej z 50 razy).

Generał Romarino przybył tu z Paryża. Mniemają, ii się uda do Oporto, aby objąć naczelne dowództwo nad legionem polskim. Al b i o n utrzymuje, iż wyjazd Barona DedeI jui na dzień dzisiejszy wyznaczony, teraz na piątek przeszły odłożony został. Xiążę Brunświcki pożegnawszy d. g, m. b.

Króle6two J cbmość, wyjechał z Windsor do Oxford, gdzie parę dni zabawi, celem zwiedzenia naj znakomitszych kolegiów i obejrzenia innych osobliwości.

Cena pszenicy nie doznaje odmiany. Na.

jęczmień i owies jesi pokup; ciągła bowiem susza wzbudza obawę nieurodzaju tych gatunków zboża, a może nawet być szkodliwą dla pszenicy. Statek parowy przywiózł wiadomość z Morei pod d. 7. Maja. Na całym Archipelagu grasuje choroba giippe i nie ma rodziny, ktoraby na nią nie chorowała. Z dnia 12. Czerwca.

Poseł niderlandzki, P. Dedel, miał wczoraj długą rozmowę z Lordem Palmeretonem w wy« dziale spraw zewnętrznych, Wkróice potem odbył podobnie Xię Tajlejrand z Posłem belgijskim, Panem van de W eyer, konferencyą, do której też był wezwany Sekretarz Państwa. T i m e s , która równie iak i inne gazety słyszała, ie P. Dedel miał być odwołany, donosi dzisiaj: "Osoba pewna, dobrze zazwyczaj zainformowana, zaręcza nam dzisiaj, że Pan Dedel na 8 do 10 dni do Holandyi "wyjeżdża, aby z rządem swoim znieść się osobiście względem warunków, mających jeszcze stanowić przedmiot pytania i obrad; ie zaś w każdym razie wróci, i (czego się spodziewać należy) opatrzony w pełnomocnictwo do zawarcia ostatecznego traktatu." T i m e s donosi: Kto w ostatnich czasach gazety irlandzkie czytywał, przekonał się na nieszczęście, ie napady na osoby wykonaniem prawa trudniące się, znowu się rozpoczęły, a to jeszcze z większą zaciętością, niż dawniej. Wszakże przy dokladniejszem rzeczy rozpoznaniu widzimy, że bil ku przytłumieniu rozruchów, w ogólności spekojność i porządek przywrócił, mało przypadków wyjąwszy. Czytaliśmy listy z rozmaitych części lrlandyi, w których wyrażają, ie nocne napaście na domy i zamachy na osoby wednie prawie całkiem ustały, wyjąwszy te tylko miejsca, gdzie usiłują dziesięciny albo zaległości dziesięcin gwałtem i drogą exekucyi wybierać. Wymieniają osobliwie, że nowe prawo tej sessyi dotyczące się wybierania dziesięcin dla duchownych, nie rsz już zostało wykonane, że wszelako ile razy to następowało, lud zawsze się burzył. Przed kilku dniami zastrzelono żołnierza, gdy wydany był rozkaz, aby ognia dano do gromady spiknionych, która chciała opór dawać exc-kutorom dziesięcin; ale po odbyciu sądu przysięgłych pokazało się, ze wysirzał od jednego z jego kolegów pochodził. Policyant, Kapitan Nangle, obecny przy tern zdarzeniu, oświadczył II3 zapytanie przysięgłych, że przed usiłowaniem wybierania dziesięcin gwałtem, w tej okolicy wszystko było spokojnie i ie nigdzie nie spostrzegł skłonności do dawania JIpr.rlI prawnej 'władzy, chyba tylko z powodu Czerwca obwieszcza Nuncyusz Papiezki, iż wspocunionego. Taokoliczność wyświeca cha- pozwała żołnierzom jeść mięso podczas Zierakter ubogich irlandzkich jak najdokładniej . lonych Świątek w nagrodę '3 ich bogobojność Ulegają oni zawsze i w każdym razie prawom, w obronie <i)iar>3 i kościoła." tylko nie wtenczas, kiedy ich używają za narzędzie do wybierania z nienawidzonej, opłat y dziesięcin dla duchowieństwa ewangelickiego. - Używają w Iilandyi armii i policyi, aby p opierać wybit ranie gwałtowne dziesięcin,. lubo Lord A'liborp i P.. Stanley w Izbi«- niższej ręczyli, że ich do tego nigdy nie użyją. Prze* nie wierzył i się więc Ministrowie i dopuścili się wielkiej inkonsekwencyi;?' Gazeta Albion wyraża:. "Jeśli dobrze jesteśmy zawiadomieni (a polegamy na ważnej i- wiarogodnej deklaracy i), zamierza P. Stanley uczynić wniosek, aby s i e d m l a t przyj ęto jako przestrzeń czasu, podczas którego niewolnicy jako chłopcy początkujący pracować mają, zamiast co początkowo przeciąg czasu ix lat na to byłprzeznaczony . Kto tę zmianę proponował, albo do czegp ona ma prowadzić, tego dotychczas nie wiemy; nie upatrujemy jeiiak w tern nic więcej, jak tylko nowy. dowód zmienności niezmiennego planu. Wszakże w toku obrad o więcej zapewne takich zmian będziemy moali donosić. '" Z dnia 14. Czerwca.

K lIr y e r dzisiejszy donosi o sprawach portugalskich, co następuje: "Z Królewskim okrętem "P i k *" otrzymaliśmy wiadomości z Lizbony aż do d. 1, m. r>., a z Porto aż do d, 3, m. b. o położeniu wojnę prowadzących stronnictw. Ze strony armii konstytucyjnej Die nastąpiło jeszcze żadne poruszenie, a woj »ko Dorn MigueJa nic nowego nie przedsiębiorąc, strzeblo tylko ciągle do miasta. Markiz Palmełb jat był stanął w Porto, gdzie wypadkowi t< mu wielkie przypisywano znaczenie, kiedy powszechnie rozumieją, że niektórzy stronnicy Dom Miguela, posiadający wziętość i majątek skłonni będą. do traktowania z Markizem-poufałej i z większą ufnością, niż z i one roi stronnikami Królowej. Kapitan Njpier objitł dowództwo nad flotą w miejsce Admirała Ssrtorius, który się zu pełnie od służby wszelkiej uchylić postanowił. Zresztą wyglądano w Porto wyruszenia wojska; wszystkie przygotowania do tego już poczynione j wkrótce- będziemy w etanie przeniknąćczęść przynajmniej planu Marszałka Sojignac. Na żywności w- Parle więcej nie zbywaj W Lizbonie i przedmieściach stolicy, cholera okropnie się erniy; niosła pogłoska, że- Xiążę Gadavai stał się ofiarą onej." G l o b e donosi: "W ostatnim numerze GiZ41y?Nadwomej,Lizbcńaiiej.pod dniem su

J{ KONCERT. - Ośmielam się donieść szanownem u Obywatelstwu, mianowicie miłującej muzykę Publiczności, iż d. 27. m. b. urzą. dzę w tutejszym domu teatralnym wieczór muzykalny, na którym* między innerni, moja ośmioletnia córka, A d a m i n a, złoży w świątyni Euferpy pierwiastki swojej zręczności muzykalnej, grając na fortepianie koncert (E moll) znanego nam debrze z pięknych płodów pior.i muzykalnego A. A Klengtla,. i, jak sobie pochlebiam nadzieją, zaspokoi oczekiwania szanownych słuchaczów. O szczegółach koncertu afiezzawiadomi, Poznań, dni * 22. Czerwca 18J3.

Jan Kiszwalier, naucz \ ciel muzyki

PATENT SUHHASTACYJNY.

Nieruchomość na przedmieściu Zawady pod liczbą 123. leżąca, do J ozefa i Rozalii Lipińskich należąca, drogą dobrowolnej eubhastacyi przedaną być ma, Taxa sądowa wynosi 921 tal: U 6gr. Termin do licytacyi wyznaczony jest na dzień 10. Września r. b. zrana o godzinie 10. przed południem. Odbywać się będzie w I/bie stron tutejszego Sądu Ziemiańskiego przez Sędziego Kurnatowskiego. Chęć kupienia mający wzywają się nlnleJszćrn, aby się na terminie wymienionym eta* wili, Z'warunkami obznajmili się i lic y ta swoje do protokółu podali. Przybicie- nastąpi na' rzecz najwięcej dającego, jeżeli przeszkody, prawne nie zajdą. P o z n a ń, dnia 3. C z e rwc a j 833 - Król. Pruski Sąd Ziemiański.

OBWIESZCZENIE; Gdy w wyznaczonych w Dzienniku Urzedo- · wym N10, 5., 6. i 7. za rok 1833- terminach do> wydzierżawienia wieczystego iolwarku Zielniki do Kamelaryi tutejszej należącego, nikt nie zgłosił się, przeto na mocy Wysokiego reskry,. ptu Regencyjnego z dnia 9 t. m. Nr. 2628/5 J3 > powtórna licytacya odbyć się_ ma" do której, tennina na dzień 21; Czerwca" na dzień 2g. Czerwca i na dzień 5. Lipca r. b.wyznaczone zostały, które w lokalu magistrackim tu" zawsze zrana o godzinie 9, s' odbyci się mająa żujemy Ich oraz względem obszerności grun Iow tfgoż folwarku jaku i kondycyow na w>źej wspornnione dzienniki z tern nadmienieniem; iż iumma kupna od 6000 tal. na 3000 tal. 2:: ;iu j: 2 = roczny kanon Piis.piVy (XX) tal., jako i zło i)ć a ę mająca kaucya przy 1000 tal. pozostaje Inne warunki względem nabycia, również regestra prjerniercze, anszlagi i mappa, mogą w naszej Registraturze w każdym czasie być przejrzane. W przypadku, gdyby dzierżawa wieczysta nie miała przyjść do skutku, naowczae folwark len w dzierżawę czasową na 6 lat wypuszczony będz e, do której kondycye rowniei tu przejrzane być mogą. Szroda, dnia 19. Czerwca 1833M a g i s t r a t.

Pewne okoliczności zniewalają mię ogłosić, iż przez Kroi. Najwyższą Medyczną Kommissyą examinacyjna w Berlinie za chirurga pierwszej klassy uznany, rnam odtąd prawo leczenia chorób wewnętrznych. Kościan, d. 1. Czerwca 1833Rabe, Chirurg powiatowy i Operator, Wysokiemu Stanowi szlacheckiemu, jako i Szanownej Publiczności, ja niżej podpisany do wiadomości podaję, iż w kamienicy Pana Schumann na Starym Rynku pod Nr. Ąo. położonej, dzieło mechaniczne z poruszającemi się figurami, codziennie zrana od godziny 8. do 12., po południu zaś od 2. do 10. »v wieczór, widzieć maina; dzieło takowe przedstawia mękę Jezusa Chrystusa w dziewięciu czę. ściach, od Pojmania przy górze Oliwney aż do Zmartwychwstania. - Spodziewać się mogę, iż lo dzieło mechaniczne tu nigdy jeszcze nie widziane, każdego z szanownych widzów ciekawość zaspokoi,s C r i V f f.

Prawdziwy turecki tytuii w najprzedniejszym gatunku, zwanym suitanski, wybornego zapachu i lekki wkurzeniu, prawdziwe Havanna, półhavanna, knasler, tak nazwane Dominco i Maryland cygary, (z jedwabiem i bez jedwabiu, z trzonkami piór j bez tych,) Varihas w rulacii, Portorico w rujach i c p ., oraz wsz'Ikie inne gatunki z najsławniejszych zagranicznych fabryk, tytuniu; dobrą holenderską" tabakę, - Carotte, Robillard, Macuba, Hufelandską i t. d., poleca Handel Tabaki Ja K o ba Traeger, w Poznaniu, Stary Rynek Nr. 57,

J. P. Goldschmidt i synowie w MiędzYrzeczu mają honor.niniejszem donieść, 12 przybyli na. teraźniejszy S. Jan z swemi tak wsiawionemi chemicznemi cL u lycznemi paskami do brzytew. Każdemu wolno jest przekonać się bezpłamie, źe paski te najtępszym brzytwom największy stopień ostrości nadają 1 w oczekiwaniu swojern zawiedzionym nie zostanie. Buda ich jest przy handlu wina Pana BieleftIda.

T owarzystwo zabezpieczenia życia w Lipsku. Towarzystwo to oparte na zobopolności i otwartości, a ustanowione za zezwoleniem wysokhśj zwierzchności, zabezpiecza własne życie, życie drugiego, jakotez i życie wspólne dwóch osób, zobowięzując się za roczną » opłatę pieniężną, zaraz po śmierci zabezpieczonego, ustanowiony kapitał zapłacić właścicielowi rewersu zabezpieczającego . Najniższa summa zabezpieczająca ustanawia się na 300 tal., a najw)isza tymczasowo «a 5000 talarów; Jęcz ostatnia w miarę większej liczby członków Zabezpieczonych zwolna powiększoną będzie, -Zabezpieczenia mogą być zawarte na cały ciąg życia, na lat pięć, l u bna jeden rok, i dla tego wynika stąd wieloraki pożytek; zostawia ojcu familii i jego rodzinie w przypadku rychlej śmierci kapitał; kupcowi dla zabezpieczenia pozostałych po nim osób od straty, któraby mogła wyniknąć z zawczesnej jego śmierci, w jakiej spekulacyi, - nareszcie wierzycielowi, któryby tym sposobem otrzymał zwiększone bezpieczeństwo swego kapitału. Podług ustawy zobopolności powstałe oszczędzenia Towarzystwa zwrócone będą podług statutów zabezpieczonym na całe życie; co n i e m a ł o s i ę p r z y c z y n i d o z m n i e j s z » - ni a opłat w późniejszych latach. Właściciele assygnat zabezpieczających, mogą dowolnie takie cedować, od samego Towarzystwa przedpłaty zażądać, albo je takie pizedać; w obuch razach nie uważa się na summę zabezpieczoną, tylko, jak słusznie, na ilość już zapłaconych opłat. Ojciec familii zastanawiający się nad losem tych, których zostawia, chętnie zapewne to, co starannie oszczędzał, zezhce złożyć dla zabezpieczenia bytu tym, którzy mu są najdrożsi; równie każdy inny, którego obchodzi dobro swych krewnych i przyjaciół, albo też ten, który dla niemożności zapłacenia z strony swego dłużnika, w przypadku jego śmierci siebie zabezpieczyć zechce. We wszystkich podobnych przypadkach Towarzystwo zabezpieczające na Ktokolwiek sobie życzy bliższego obeznania się Z tytn -instyiuietn, zechce się, łaskawie udać do mnie, Jęcz na prowincyi mieszkający w frankowanych listach. Zabezpieczenia w każdym czasie pirzezemnie mogą być zameldowane i załatwione. Poznań w Czerwcu 1833» Jakob Tfaeger w Rynku Nr. 57.

AgentTowarzystwa zabezpieczenia życia.

Dyrektorowie: Dr. Jan Lud. With. Beck, Wielko - Xiąź. Sasko · Wejmarski rzeczywisty Radzca Regencyjny, Seuior Król. Saskiego Łownikostwa.

Jan Chr. Durbig, Deputowany handlowy.

Firma Merck Diirbig i Komp.

Chr. Boguchwał Prege z Abtnauendorf, Król.

Saski Radzca Kameralny, Kawaler wielu orderów. Firma Frege i Komp. Karol Lebrecht Hammer, kupiec. Firma Hammer i Schmidt.

Karol Gottfryd Ten n er, kupiec. Firma Chr.

Gottl. Hecker.

Dr, Chr. Wilh. Wiesand zZwetau, Adwokat Sądu Najwyższ. Nadwornego iKon: systorski także Obrońca handlowy. Aug. Oharius, rzeczywisty Dyrektor.

Lekarze Professor Dr. Fr, Piotr Lud. Cerutti, Professor D. Wojciech Brauae.

Lipska Assekuracya ogniowa przyjmuje assekuracye na przedmioty każdego rodzaju, na machiny i narzędzia fabryczne, towary, sprzęty, składy drzewa na opal lub budowlą, bydło, statki, i t. d., wyjąwszy gotowiznę i dokumenta. W niej można zabezpieczyć na wszelki czas od jednego miesiąca do jednego roku, lub kilku, nawet do 7miu lat. Zaręcza także za · zkody przez pierun sprawione i zabezpieczającym się w niej na 5 po sobie następujących łat, osobliwsze korzyści. Dotąd dozwalała, równie jak inne instytuta assekuracyjne, tym, którzy w niej assekurowali na pięć lat przy wypłaceniu premii praen u m e r a n d o, na cały czas zabezpieczenia, uwolnienie od opłaty na rok piąty, tak, źe premia zapłaconą tylko została za 4 lata. Teraz przedsięwzięła zabezpieczonym w niej od Igo Czerwca 1%$1. na 5 lat, oprócz owego wolnego roku, jeszcze ustąpić połowę rocznego żytku przypadającego na pięcioletnie zabezpieczenie, a to w ten sposób: żeby z tej połowy kaidemu Mbezpieczonemu rocznie po zam

knięciu rachunków -I wypłacone były, stósownie do jego w tym roku przypadającej i odtrąconą być mającej premii, a 1 IIIa tworzyć fundusz rezerwowy, z którego rachunki złożone i każdemu interessentowi bliższe szczegóły udzielone być mają. Każdy z aseekurowanych na 5 lat, prócz roku wolnego od opłat, ma jeszcze tę korzyść, że w latach szczęśliwych znaczna część jego opłaconej premii zwrócona mu będzie, w Jatach zaś nieszczęśliwych nigdy zdarzyć się nie może, żeby prócz premii opłaconej, dostrat jeszcze dopłacał, nie zobowiązawszy się do żadnych dopłat późniejszych, owszem instytut bierze na się przy zamknięciu rachunków pokrycie wynikłej straty funduszem rezerwowym i własnemi środkami. Można także assekurować na 7 po sobie następujących lat przy rocznej wpłacie premii, a zobowięzujący się do tego, uwolniony od niej na rok siódmy nie potrzebuje więc zapłacić premii anticipative na cały czas assekuracyj ny . Agentem w prowincyi Poznańskiej i w samem mieście Poznaniu, obraliśmy kupca JPana J. Trargef, który chętnie przyjmie zlecenia i na żądanie dalszych objaśnień, jakotei Statutów, bezpłatnie udzieli.

Dyrekcja instytutu ogniowo-assekuracyjnego

C. W e i B S e, Pełnomocny.

Polecam każdemu ten na tak korzystnych zasadach oparty instytut ogniowo-assekuracyjny i miło mi będzie, jeżeli zacnym moim współobywatelom, chcącym swą własność za mierna "'premię przeciwogniowi zabezpieczyć, użytecznym być mogę. Poznań w Czerwcu J 833 - Jakób Traeger, w Rynku Nr. 57.

Wyciąg Z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia 20. Czerwca 1833.

Papiera - Gotowimi zną

Obligi długu państwa .

Obligi bankowe »i do włączni lit. H . ...... Zachodnio- Prutkie listy zasta wne . Listy zastawne W. Xicstwa Poznańskiego. , , Wschodnio- Pruskie Sziaskie b.

po 97po 96JlOO{ 99 l06i