GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.06.26 Nr146

Wielkiego

Xiestwap O Z N A- N S K I E G O.

Nakładem Drukarni NadVvornej W. Uektra i- Spólku--*> Redaktor: A. H'annoveski.

JW 146. - W Srodę dnia 26. Czerwca 1833.

Wiadolllości zagraniczne.

s o> s' $ y a. Z p I e ters - burga, dnia! i. (12.) Ceerwea.

Dnia aa» Maja o godzinie iotej wieczorem N. Pan w poiądaoem zdrowiu przybył z Dynaburga do Rygi. - Wieczorem o 7 .mej,.w towarzystwie Ryskiego wojennego Gubernatora, raczy! zwiedzić Ryski wojenny szpital, i w całej drodze, ś*rod niezliczonego zebrania ludu przeprowadzony był przez mieszkańców okrzykami niewypowiedzianej radości. - N. Pan oglądał! też i oddzielne części lego szpitalu, leiące w porcie i wei Ramowej, jfgc cerkiew i nowo wybudowany gmach samego szpitalu i a znalazłszy wszędzie należne ochędostwo i wzorowy porządek, raczył oświadczyć P .wo» jennemu Gubernatorowi, Kommendantowi miasta i wszystkim urzędnikom zostającym przy »zpitalu, monarsze swoje zadowolenie, - Nat l ę p n i e p o d o b a ł o »ię j e s z c z eJ. C. M. o g l ą d a ć miejski Nikołajewski szpital, zbudowany na przedmieściu Petersburskiem, i za wzorowy stan jego podobnież zadowolenieswoje oświadczyć. - 23go N. Pan opatrywał o lo'ej rannej zebrane na polu rnarsowem pułki ićj dywi2yi pieszej z artyleryą, razem z pułkami zbornej brygady 4.ej dy,wizy,i pieszej., i znajdując je dommekonaiemi We wszystkich Względach, suiptmf* był z ich porządku ukontentowanym. Potem" wróciwszy na samek, raczył przyjmować przed, stawianych rnu Generałów, Srtab - oiicerów,duchowieństwo, urzędników- c)Wilnyih, szła. fhtę i poczestnych'Obywateli tniasia Rygi; poczerń, udawszy się w towarzystwie wojennego Gubernatora do cytadeli twierdzy Rysl<iej,-ogią.

dał tam Ryski półbatalion kanionistow wojen, nych, jego pomieszczenie, park odwodowyinienieryi, arsenał i koszary rot wojskowo-ro» boczycb ; za porządek we wszystkiern znalcs-iony N. Pan raczył oświa-dczjć swe zadowolenie. - Tegoż dnia był u J. C. C M . obiad, na który wezwani byli P P. Generałowie, dowodzcypułków i urzędnicy cywilni wyższego stopnia; wieczorem zaś o 9. Cesarz Jfinć raczył zaszczycić swą obecnością bai, dan> przez kupców w sali Schwanzen - baupterów. Miasto było cświeoone. - 24go N. Cc-sarz oglądał pułki Jej dywizyi pieszej w nowym ich składzie, z któ ryc h b) ł wi e l c e z a d o w o lon y m ; o 3 c i ej p '» I południu N. Pan opuścił R) gę i nazajutrz o 4tej" , po południu stanął szczęśliwie-w Rewlu. Tarn dowiedziawszy się że Cesarzowa Jtnć nadjeżdża z Pt tereburga, Cesarz sam jeden, na bryczce feldjegra, raczył wyjechać na spotkanie N ajjaśniejszej swej małżonki, i zjechawszy się o iS I wiorst od Rewia" wrócił'w jednym a-nią.pow«ł« wadzał niemi NN. Państwo do Ekaterynentalskiego pałacu, w którym Cesarstwo JJrnć raczyli się zatrzymać.

Wybrzeże Czarnego morza, ze strony Abhazyi, strzeżone jest przez piesza, brygadę i statki rossyjskie* krążące około niego, w celu zapobieżenia, ażeby tureckie kupieckie okręty nie podwoziły tamecznym góralom prochu i innych poirztb wojennych, ktory-th ci wpołdzicy mieszkańcy używają na toczenie swych najeadniczych wojen. Z tein wszyetkiem chciwi zysku kupcy znajdowali sposoby prowadzenia tego handlu ukradkiem, i częstokroć ich gromady, jakkolwiek nieliczne, stawiły opór statkom rossyjskim, kiore z powodu płytkości wód nie mogły się dość do brzegów zbliżać. Ls cz teraz ci nawet, którym się udało przedrzeć do kraju, ścigani są i wytępiani w najgłębszych swych kryjówkach, ogo Kwietnia b. r. dowodzący oddziałem statków przy Gelendźig Kapitan-Iejienant Broniewski, z rozkazu dowodzącego linią czarnomorską (ien. -porucziiika Malinowskiego, wziąwszy na korwetę "Mezembryą" i skuner" Kuryer" , nieliczną pieszą komendę, wyruszał na obejrzenie brzegów, i 15-tegoż m. sianął na wystrzał ręcznej broni w zatoce Wulan, gdzie w ujścia »padającej do niej rzeki Czabyn, postrzegł stojące trzy kupie« ckie statki. Posadzono na barkazy oddział pułków pieszych Kozłowskiego i N aszeburskiego, pod dowództwem Majora Sieredin, złożony ze 49 żołnierzy i i oficera, którzy szybko rzucili się na zasieki, wypędzili z nich strzelających, a potem, idąc wzdłuż rzeki blisko wiorsty, do miejsca gdjie stały kupieckie rkręty, przy pomocy 22cii majtków zbrojnych w karabiny, wysadzonych tymczasem na brzeg, odpierali gwałtowne napady około 400 górali, dochodzące tło ręcznego boju, w ktorvm dwóch Czerkiesów skłuto bagnetami, i dopomogli tym sposobem dowodzcy skuneru "Kuryer", lejtitantoui Barładian 1., dopłynąć rzeką aż do kupieckich okrętów i całkiem je spalić. Powracając spalono nadto czttry magazyny, zbudowane na skład towarów. Ze strony Rossyan niema «abitych, lecz tylko ośmiu rannych, dających nadzieję wyleczenia. T u 2 C Y a.

Z Konstantynopola, dn. 25. Mija.

M o n i t o r O t o m a ń e k i z i\n. dzisiejszego zawiera w swej części nietirzędowej nas-ępu jacy artykuł: "Kiedy Mehemed Ali Basza, Wielkorządzca Egiptu zyska! łaskawe przebaczenie od Jego Sułtańukićj Mości, otrzymał rozkaz Halil Rifaat basza, Dyrektor Giny artyleryi, ażeby w towarzystwie Mustafy lłeszyd Beja Amedżego Dywanu, zawiózł do Altxai - dryi doniesienie o amnesiyi, i ułożył się względem zasad dążących do przywrócenia w kraju spokojności. Wkrótce po pizybyciu obudwoch łych Posłannikow do Egiptu, musiał Reszyd Bej z powodu układów powrócić do Stambułu, skąd w zleceniu mu powierzonym udał się do Kiutahia. Rozpoczęła się tu konferencja z Ibrah mem względem kilku punktów mniejszej wagi Z powodu raportu, który Arnedźy złożył rządowi względem skutku poselstwa swejjego do Kiutahia, ułożoną została lista mianowań na różne Baszostwa państwa. - Przy odjeździe swoim z Kiutahia otrzymał Reszyti Bej od łbrahirha zlecenie, ażeby Sułtanowi, jako jego prawemu Monarsze i Kalifowi Proroka, złożył hołd uległości i posłuszeństwa, 3 oraz u stopni tronu jego zaniósł prośbę, aby mu nadany ze>stał rząd prowincyi Adana z prawem pobierania podatków na rachunek W. Porty, a to w dowód szczególnego sprzyjania i osobistej życzliwości ze strony J. Sułianskiej Mości, Sułtan przekonany, że dobrodziejstwo tein więcej'zaszczyca, kiedy połączone jest z puszczaniem w niepamięć przeszleiści, postanowił powrót pokoju w państwach swych ustalić szczególniej na zaufaniu; jakoż Ibrahimowi Baszy nadał rzeczywiście prowineva Altana,(idy przebaczenie i łaska Monarchy ma się rozciągać na wszystkie czyny, w weijr.ie dopiero co ukończonej popełnienie; przeto rozkazał J. Sułtańska Mość, ażeby finńany amnesiyi ogłoszone zostały we wszystkich prowineyach. i miastach Anatolu. Mehemed Kmin Seid Efendi, jeden z Ministrów państwa, Dyrektor Giny zase>bow woj ennych, otrzymał w tej mierze stosowne zlecenie i wysłany został do Kiutahia. Aż do powrotu jego zastąpi go Hadźy Saib Efendi, Dyrektor administracji artyleryi, Amedźy Efendi powróuł nanowo do prac swoich w powierzeniem mu Ministerstwie. Przed odjazdem Emin-Eft-ndego ze Stambułu, Ibrahim Basza został o celu poselstwa jego doAnatolii zawiadomiony. Oświadcza ein w ostatnich depeszach najżywszą wdzięczność swoje, za dowody łaski, którą J. ». Mość w tak zadziwiający sposób wyświadczyć raczył nietjlko jem u, ale wszystkim mieszkańcom Anatolu, Donosi zarazę tu Ibrahim Basza, że już rozpoczął Odwrotny marsz swój, i wyruszyć kazał jednemu pułkowi, że w przeciągu elm 5 tło 10 i wyda wszystkim oeldziahmr wojsk swoich rożka- ? zy do pochodu, a oraz osobiście oda się za niemi. Do pierwszej depeszy, kiorą Euiin Efendi ni- , deslal 7. Kiutahia, uwiadenniając o przybyciu a wojem du tego miasta, załączy! Ibrahima &

H A A A UłUłK6 AUł A AlAszy pismo bezpośrednio do Sułtana napisane, w którem ponawia hol d swego posłuszeństwa, najżywszej wdzięczności i uniżoności swojej.Gdy tym sposobem inleresa egipskie zupełnie eą ukończone, nie masz już powodu do dłuź«zego pobytu Halil-Rifaat Baszy w Egipcie.

Przesłano mu więc rozkaz, aby powrócił bezzwłocznie do Stambułu dla objęcia nanowo naczelnictwa aobie poruczonego. Co do układów względem ustanowienia granic państwa, oraz dzierżaw i dochodów skarbu i w ogólno» ści tego wszystkiego, co się tycze skarbowosci w prowincyach powierzonych już dawniej lub teraz, dopieio Mehemedowi Alemu i synowi jego, został mianowany do ukończenia ich pełnomocnym Kommisarzern jeden z Ministrów W. Pony, Elhadż Edhem Efendi były Dtfterdar armii," Z d n i a 28- M aj a .

(Gaz. Pows*.) U rzędowe doniesienie o rozpoczętym odwrocie Ibrahima Baszy, wczoraj w południe tu nadeszło. Reis- Efetidi udzielił go natychmiast Posłom zagranicznym, zaś Hr. Orłów bezzwłocznie oświadczył Wkiej Porcie, że skoro sam dostąpi przekonania, ii wojsko Egipcyan istotnie się cofnęło, on natychmiast armii rossyjskiej podobny da rozkaz. Ale nim to uczyni, powinnością jest jego, osięgnąć w tej mierze zupełną pewność. - Wysłano więc oficera rossyjskiego ze sztabu gło« wnego do Koniah, który rna donieść o dyspozycyach Ibrahima i przekonać się, czy Arabowie rzeczywiście się do powroiu wybierają, albo, czy też wsttezne poruszenia tylko udają, aby stronnictwo Anti-rossyjskie takim sposobem zyskało pozór, domagania się odejścia wojsk Cesarsko.rossyjskich. Lord Ponsonby zgadza się w tej mierze z Hr. Orłowem i nie dziwi się tern u, że Pełnomocnik obstaje, przy lem, aby dostąpić przekonania dokładnego; ale Admirałowi Roussin te skrupuły i połączona z niemi odwłoka wcale się nie podobają. Sułtan postanowił jutro przeprawić się na brzeg szyatycki i tam powtórny odbyć przegląd-wojska rossyjskiego. Oświadczył takie, ze artyleryą turecką zupełnie na wzór rossyjskiej zorganizuje i polecił kilku oficerom swoim, aby się »[urządzeniami artyleryi Cesarskiej jak naj dokładniej obznajmili. O d g r a n i c B o ś n i i, d. 17, M aj a , Kilku Kapitanów bosnijskich przyrzekłszy Sułtanowi wierność i posłuszeństwo, otrzymało pozwolenie wrócenia do domu. Przybycie ichdoSerajewaośmieliło tamecznych mieszkańców, którzy powiekszej części należeli do korpusu Janczarów, i byli nieprzychylni rządowi. Wezyr wysłał pewnaA liczbę milicyi albańskiej

do Travnik i Jajeze, celem działania pod dowództwem Muharncda Beja Biszcevics przeciw powstańcom. Powstańcy serajewscy poczytali tę chwilę za dogodna; do uderzenia na Mahm uda II a md y Baszę i przymuszenia go do odwrotu. Postanowili to uskutecznić w dniu 13. Maja. Mahmud Hamdy Hassa jeszcze latem reku zeszłego kazał na wzgórku przed miastem blisko jeziora Mihaczka wybudować koszary, a nie ufając mieszkańcom miasta, przeniósł się, tam, i art y lei y ą swoje złożoną, z 8 dział 6ciofuntowych i 2 haubic, kazał postawić przeciw miastu. Wcześnie uwiadomiony o powyższym zamyśle, kazał natychmiast ze wszystkich dział strzelać do części miasta, gdzie się powstańcy zgromadzali. Wrotce wiele domów, po większej części drewnianych, w perzynę obrócono, powsiańcow częścią zabito, częścią do bezwarunkowego poddania się przymuszono, a tak w kilku godzinach powstanie zupełnie uśmierzono. N ic jeszcze nie słychać o posuwaniu się wojska tego Wezyra. Eiczne bandy rozbójników snują się po kraju, i popełniają niewypowiedziane bezprawia. U cumiężenia i rekwizycye uciskają biednych chrześcian. Ali Baczą Stolcsevies mianowany RządzcąHerzogowiny, z dostojnością Wezyra, wyjedzie wkrótce do miasta Mostar, gdzie mieszkać będzie.

Niemcy Z K a s s e l , dnia 11. C z e rw c a.

Pan Motz, Minister przychodów i skarbu, zagaił wczoraj Sejm nasz stosowną mową. Z M o n a c h i u m, dnia 10. Czerwca.

Słychać, ii Monarcha nasz wróci w środku przyszłego miesiąca z podróży przedsięwziętej do Włoch, Odebrano tu wiadomość, iż Królewicz, Następca tronu naszego, przybył d. 4. Maja na statku parowym z N eapolu do Patras, a d. 5. wysiadł na ląd niedaleko Pyrgog, i stamtąd udał się konno w dalszą podróż przez Arkadyą. Dnia 6. nocował w Aulona w lichej chacie, a nazajutrz blisko Andriasena pod szopą. N akoniee doia 8 przybył do zamku Kolokotroniego Karitene, d. 9. do Tripolizy, a d. 10. do N auplii, gdzie przyjęty z wielką, radością, miał bawić 5 dni u Króla Ottona , a polem udać się na statku parowym w dalst$ podróż do Stambułu, Suiyrny i t. d,

Niderlandy, Z H a g i, dnia 14. Czerwca.

S t a a t s - C o u r a n t donosi o powrocie Generała Chasse do Holandyi, co następuje: "Generał piechoty, Baron Chasse, dnia 11.

tn. b, w południe przybił na pokładzie statku eingen; natychmiast udali się Generał- Porucznik i cy>wilny Gubernator prowincyi do Vlies-einjjtn do Wice Admirała Gobius, aby Generała pozdrowić; ale nawałność nie pozwalała itD> zwiedzić pokładu, i sam Generał życzył soiiie dalej puścić się w drogę do Kergen · op.Zotun. Tak więc" Baiavier" JW. Pana przew.iozł do Bali), gdzie Generał z PodpułkowniJtiem de Boer i innymi oficerami orszaku swego na ląd wysiadł, aby się udać na pokład statku parowego "Moerdyk", na którym dn, i 2, ro. b. o 9, zrana do Bergen op Zoom przybył. Przyjmowali Generała ładującego Komendant warowni i wszyscy tffictrowie załogi, podczas kiedy licznie zgromadzeni mieszkance z. azczerem radości uniesieniem, walecznego obrońcę ojczyzny witali. - Stan zdrowia Uen trał a, jak się z*Jaje, pojenszył się; cała postawa jego nosi na sobie cechę ludzkości i spo kojności duszy jego. Miał on na piersiach W. krzyż, którym go N. Pan zaszczycił. Niepomyślne wiatry utróoaajy podróż. Rozumieją., że General przez czas niejaki w Bergen opZcotn zabawi.

F 2 a U c y JI.

Z P a ryż a , dni a 13. C z e rw c a.

M e tn o r. I B u r d e l, d o n o s i , c o n a s t ę P uj e : "Mało tylko obcych widzów przybyło, aby <ię przypatrzyć wyjazdowi Xiężnej Berry.

G.rupp.y w porcie i w pobliżu zamku składały sit prawie tylko z mieszańców miasta i okolicy. Cudzoziemiec, wjeżdżający o goćz. 7. d.o .miasta, nie domyślałby się, że w kilka godzin polem wypadek lak ważny tam miał nastąpić. Przed gtą zrana przygotowania do odjazdu zwabiły mieszkańców Blaye do portu. Gwardya narodowa i wojsko liniowe formowały szpaler od bramy warowni aż do kanału, prowadzącego do rzeki. Przed >0. ukazała się Xięźna flerry w towarzystwie Generała Bugeaud. Za nimi postępował Adjutant, III3IIIKa z córeczką Xiężnej na ręku, Hr. Mesn.ard i reszta orszaku. Xżna b rdzo skromnie ubrana , mały kapelusz słomiany miała na głowie. Idąc rozmawiała bezprzesiannie z Generałem Bugeaud, zachęcając go podobno d.o przyspieszenia kroku. Gdy do kanału przybyła., padła jej do nóg Hrabina Isle, znajoma z'swego przywiązania do dawniejszej linii Burbonów, prosząc Xięźnej, aby rękę jej ucałować mogła; po Hrabinie dwie inue damy, Mad. Delac i Daropierre, tęż sarnę łaskę otrzymały. Tymczasem zdawało się, że Xieznie bardziej o (o szło, aby czerń prędrej dostać się na statek, niż (akie hołdy niedogodne przejmować. Kapitan Lebiauc

%JK

podawszy jej rękę pomógł jej ws'iąs'ć na stalek, kiory ją miał przewi.ść na statek parowy, -Gdy mamba wsiadała, wziął on sarn dziecka na ręce. Preybywszy na pokład okrętu oglądała Xiężna naprzód przygotowany dla s'ebi« pokoik; potem w>stopiwszy znowu na pokład została tam, dopóki szczyty zamku Blaye widzieć mogła. Po niej wsadzono na okręty osoby, do orszaku jej należące, między teiuf tez Opata Sabatbier. Po tych 25 gwardzistów .narodowych, 55 żcłnierj.y c-sady statku "Capricitust" i wyższe władze miasta. Po umieszczeniu wszystkich osób na okrętach, statek parowy Xięźnej o d I i ł od brzegów. Podczas całego obrządku trwała nieprzerwana, głęboka cichość w durnie zgromadzonych widzów." W chwili, w kiórej się naradzają nad budżetem marynarki, czyni M e s s a g e r nie bardzo pomyślne postrzeżenia nad różnicą zachodzącą między siłą morską angielską i Iran« cuzką. Pokazuje się, że angithka trzy razy większa od naszej; składa się bowiem z icg okrętów JiBiowych, ii6fr<gal i 196 korwet i brygów, kiedy tymczasem marynarka ifcancuzka nie liczy II3-d 33 okrętów liniowych, 8 fregat i 60 korwet i brygów. W ogóle posiada Anglia 5-63 okręty, z których 167 uzbrojony ci), 345 rozbrojonych, a 49 w robocie będących; marynarka irancuzka ma tylko w ogóle 298 okrętów. W przeszły poniedziałek rozpoczęło się; budowanie 5 twierdz, które na około Paryża rosją być założone. Kilka set robotników i kilka kompanii korpusu inżynierów znalazła tam swoje zatrudnienie. Z dnia 15. Czerwca.

Względem pojedynku zaszłego uczoraj zrana między synem Marszałka Soult i Pułkownikiem Briequeville zamieścili sekundanci ich następujące oświadczenie w gazetach 6tolicy« "Ponieważ wprost wymierzone napaści Pana Briequeville przeciw Ministrowi wojny Markiza Dalrnacyi, zdnniemjego, zniewalały do żądania satysfskcyi, nastąpił dzisiaj zrana w dębinie Bulońskiej pojedynek między obudwoma przeciwnikami, którzy szablę za broń obrali i walkę rozpoczęli, przeszło 10 minut trwającą. Pan Markiz w poruszeniu jednem potknąwszy się, upadł wznak na ziemię. Natychmiast podał mu rękę P. Briequeville i podniósł go. Walka potem rozpoczęła się nanowo. Tą ra< Ę po kilku uderzeniach zaplątała się szabla Pana Bric-queville z szablą przeciwnika i wypadła mu z rąk. Pan Markiz podniósłszy ją oddał ją Pułkownikowi. Po krótkim odpoczynku, potrzebnym po tak żwawej walce, rozpoczęła się walka po trzeci raz; oba przeciwnicy W lakiem położeniu rzucili się świadkowie między nich i oświadczyli, że jako mężowie Jionoiowi dłuź«j ria tak zapalczywą walkę pozwalać nie mogą. Oba pojedynkujący się poddawszy się pod ten wyrok, rozstali się, dawszy Sobie dowody wzajemnego szacunku.

{Podp.) Marszalek Clause!. Jacqueminot.

C. Bacot. Excelmanns." Kuryer Francuzki donosi, że Marszałek Soul' po doznanern wczoraj zelżeniu do dymissyi się chciał podać, ie wszelako po naglących proźbach Króla samego i kolegów swoich skłonić się dal do zatrzymania urzę<iu. Potem umówiono się wyjednać mu niejaką satysfakcyą przez mowę Marszalka Lobau, kiedy jak najpewniej oświadczył, ii noga jego nie postoi w T b i e, zanimby od większości znaku zadowolenia nie otrzymał. Po mowie Marszałka Lo b a u wszyscy Ministrowie wyszedłszy z sali, poszli po Marszałka Soult, który potem wstąpił do Sali sessyonalnej, n i e uzyskawszy wszelako upragnionego znaku zadowolenia. Dziennik Sporów umieścił artykuł na obronę Marszałka Soult, w którym uważa, że dzień wczorajszy dla niego był dniem szczęśliwym; przekonał się bowiem, że syn jego godzien imienia Soultow, a w Izbie Deputowanych dano mu jako Prezesowi Izby i weteranowi armii zaszczytne dowody zaufania i szacunku. -IBuŁ Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 30. Maja.

Chociaż gazety stolicy nie odebrały jeszcze rozkazu Królewskiego, dotyczącego 8<ę prassy peryodycznej, udzielono onego jednak już gazetom prowincyonalnyrn, Tak n. p, dziennik el Vapor wychodzący w Barna, nitmylnie najlepszy i najdowcipniejszy , surowe otrzymałzleGenie, aby się w sprawy polityczne nadal wcale nie mieszał i tylko wiadomości w gazecie nadwornej zamieszczone przedrukowywał. - Stan zdrowia Króla polepsza się codzień. Był on przytomny ostatniej walce byków, gdzie kilka tych zwierząt i 13 koni trupem legio. - - Wszystkich wychodźców, zwołanych do ojczyzny mocą dekretu amnestyi, zaczynają znowu z największa srogością oddalać ze stolicy. Oprócz warunku im podan e g o, aby nie zbaczali z gościńców przepisanych, stało jeszcze w ich paszportach: "zniewoleni zostali, wyjechać z Madrytu." Generał Morillo podobno został przyaresztowany i osadzony w więzieniu państwa. Prograrnat uroczystości dn. 20. Czerwca już ogłoszony. Mają one trwać przez 8 dni; dnia 3. wieczorem cała stolica będzie oświecona,a w piątym wyprawią wielkie walki bytów. Dane -też będzie (pierwszy raz w Hiszpanii) bezpłatne przedstawienie w teatrze. Po wspaniałych uroczystościach, które się odbyć mają na uświetnienie obrządku złożenia prz)sięgi Infantce, wystąpi podobno P, Zea z swfini projektami finansowemi. Zresztą rozumują powszechuie, ie rząd ostrych się chwyci środków, aby zapobiedz nieprawemu oporowi Biskupów, zamyślających podać protestacyą przeciw złożeniu przysięgi wierności. Portugalia.

Z L i z b o n y, dnia 6. Czerwca.

Don Carlos i członkowie rodziny Królewskiej bawią w Koimbrze. Dom Miguelogłosił dn. 31. m. z. w Braga roakazem dziennym armii swoj ej, że ją na krotki czas opuszcza, aby d. 2» albo 3. zjechać się w Koimbrze z Infantem hiszpańskim Don Carlosem. Okręt, mający Infania wspomnionego przewieść do Włoch, stoi jeszcze na kotwicach na Tagu. Tam też stoi dotychczas eskadra Dom Miguela i nie wiemy, kiedy wyjdzie pod żagle. W tych dniach mały oddział dragonów wyruszył jak najspieszniej z Lizbony; dokąd i za czem, nie wiadomo, Z wojska Królewskiego zbiegło kilku oficerów; słychać też, że między żołnierzami niejakie zniechęcenie, kiedy tak długo zostają w stanie nieczynności, do czego także spustoszenia przez cholerę sprawione dodać należy. Okręt angielski "Castor« przybył po 6dniowćj żegludze z Dunow do Lizbony; ma on na pokładzie 300 żołnierzy, którzy w połączeniu z innemi już na Tagu będącemi siłami pod wodzą Pułkownika Adair ku obronie poddanydi angielskich, w razie, gdyby Dom Pedro na Lizbonę miał uderzyć, czego ku końcowi miesiąca bieżącego wyglądają, mają być wyładowani. - Z Figuejra nadeszły tu listy pod dn. 1. m. b" wedle których już uczyniono przygotowania do wzmocnienia miejsca tego obronnego, ponieważ powszechnie mniemają, że Pedryści je obiorą jako punkt, na który nasamprjod napadną; inni rozumieją, co podobniejszem do prawdy, że flota Dom Pedra nieco dalej ku południowi wylądowania doświadczać będzie. Migueliści pałają teraz straszna nienawiścią ku Anglikom, lubo się nie ośmielają objawiać jej. Wydano rozkaz, aby wielkie zapasy suszonych ryb, najgłówniejszy pokarm niższych klas ludu zniszczono, pod pozorem, że użycie onych do szerzenia cholery się przyczynia. Kupcy angielscy, dostawiający i handlujący temi rybami, upatrują w tym środku dążenie przeciw sobie nieprzyjazne. Xiąźf Cadaval, Namiestnik Dom Miguela, który doznał napadu cholery, wyzdrowiał. Z L o n d y n u , dnia 14, Czerwca.

Trzeba oddać Ministrom sprawiedliwość, że wielkie pokonali trudności A Pytanie Zachodnio Indyjskie, o ile się 10 przez, prawodawcze ciało Anglii stać mogło, rozstrzygnięte i l/ba niższa albowiem przyjęła owe 5 wniosków, na których wszystkie dalsze środki ku oswobodzeniu Murzynów, wynagrodzeniu icb panów, i dalszej trwałości waźoej dla kraju macierzystego uprawy cukru i handlu nim, polegać mają; co większa, gdzie słaba nastąpiła oppozycya, nie pochodziła ona od osadników, lecz od tych, którzy niezwłocznego żądają, uwolnienia niewolników be« wynagrodzenia kh panów. Tak więc Izba wyższa nie poczyta za rzecz stosowną, ważne praedtięwziąść odmiany w tym bilu, albo go zaniechać; a tak słusznie tuszyć sobie możemy, ź« także ciała prawodawcze w osadach wszelkiego dołożą starania, aby plan zbawienny kraju macierzystego do skutku przyprowadzić. Mogą one albowiem spuszczać się na pomoc Anglii, gdyby niewolnicy, zwiedzeni przez złośliwych ludzi, nierządu zamiast prawnej wolności szukać mieli. - Drugą i trzecią pokonaną trudnością jest porozumienie się z Bankiem angielskim i Kompanią Wschodnio-Indyjską względem warunków, pod któremi obydwa monopole maią być odnowione i które lak wypadło, że podczas kiedy Dyrektorowie i właściciele tych olbrzymich zakla dów z tych warunków ponowienia ich monopolów się cieszą, ci takie, którzy na korzyść narodu wzgląd mają i nawet osobistej korzyści c oka nie spuszczają, jednak żadnych ważnych pobudek do narzekania nie znajdują. O sprawadi banku długą i głęboką rozprawę miał Lord Althorp w izbie niższej, a względem kompanii Wschodnio-Indyjskiej zwracamy uwagę na mowę wczorajszą Pana Grant, mającą istotną historyczną wartość.- C/warta pokonana trudność dotycay się dziesięcin w Irlandyi. Było wprawdzie już postanowionym, aby po upłynieniu tego roku w miejsce tycb dziesięcin nastąpiła opłata od gruntów; sie ponieważ tymczasem duchowieństwo przez usiłowania swój« w wybieraniu dziesięcin zaległych dwóch lal upłynionycb i tegorocznych, często sprawiało sceny zaburzenia; ponieważ się przekonano, że lud wiejski, inaczej skłonny do posłuszeństwa, bez granic -ię jątrzy, skoro od niego le dziesięciny gwałtem wybierają; nareszcie, gdy się rząd na lem poznał, ii mimo woli jego policyi nawet i żołnierzy do wybierania gwałtem tego podatku uŻYWano, uczynił nareszcie wczoraj

wieczorem wniosek, który niemylnie nąjporuyśluiejsze wyda skutki. Odtąd albowiem duchowni wcale żadnych nie mają pobierać dziesięcin, lecz ma ua być z kasey państwa zaforszusowana Bumuu wynagradzająca, mająca być później wróconą jako podatek od gruntów od tych włości, które dziesięciny za te 3 lala jeszcze nie zupełnie opłaciły, ale nie przez dzierżawców, lecz przez właścicieli. Miano wczoraj kilka ważnych mów o Irlandyi, między kloremi celuje mowa Generała Vivian, który mając nąizelne dowództwo nad wojskiem w Irlandyi, lepiej niż inni Anglicy kraj len ocenić umie. Największe jeszcze pozostające trudności tyczą się reformy kościoła angielskiego i praw dla ubogich, O ostatnich Ministrowie nic podobno jeszcze nie postanowili, chcąc, jak się zdaje, całą rzecz na rok przyszły odłożyć; co się zaś tyczy reformy kościoła, natrafią zapewne w tej sprawie na zaciętą oppozycya w Izbie wyższej. Prawie wszystkie dzienniki igrając roztrząsają (o niebezpieczne pytanie: "Czy wolno izbie wyższej z zdaniami i zasadami sweini wystąpić naprzeciw Królowi i narodowi?" A cli óhy na to pytanie twierdzącą dali odpowiedź, jtstlo jednak zawsze złym znakiem i smutnym dowodem, że znikło rzetelne przekonanie, mieniące dotychczas istnienie tej Izby równie potrzebneui, jak tę rzekę, nad brzegami której jej sala sessyonalna leży." Onegdaj zapytał się Pułkownik Evans w Izbie niiszej, czy li po uwolnieniu się rządu od wielkiego ciężaru przez zawarcie przeclugodnego traktatu z Holandyą, jest jaka nadzieja, iż Anglia i Francya uznają. Królowę portugalską Maryą? Lord Pa-Imerston odpowiedział, iż z naszej strony przeszłe jeszcze Minteitryum uznało ją, a teraźniejsze nie TJI dotąd dostatecznego powodu do odsiąpietiia od zachowywanej neutralności; nie można bowiem twierdzić, aby Królowa rzeczy w, ście kraj swój posiadała; co gdy nastąpi, w tym razie nie wątpi, iż mocarstwa, które chętnie prawo jej uznały, i czyn ten bez zwłoki uznać zechcą.

Z dnia 15. Czerwca.

T i m e s twierdzi dzisiaj z pewnością, że Xiążę Oranu za kilka dni tu istotnie przybędzie, nie umie jednak nic donieść o celu jego podróży; w jednym botelu w zachodniej części miasta już są najęte i upor-ądzone pokoje dla Xiecia. Z Irlandzkiego Hrabstwa Cork donoszą: "Nadeszły tu rozkazy od rządu, w których władzom cywilnym i wojskowym w Hrab* d n ej zb roj n ej «iły n ie używały koń cem gwałłownego wybierania dziesięcin, albo popierania spraw względem dziesięcin. Prace około kolei żelaznych, które między Londynem i Greenwich mają być tałożone, »ostały w środę, przez (owarzystwo w tym celu utworzone, rozpoczęte.

KONCERT. Ośmielam się donieść szanownemu Obywatelstwu, mianowicie miłującej muzykę Publiczności, ii ii. 27. en. b. urządzę w łutejs?ym domu teatralnym koncert, na którym moj» ośmioletnia córka, A d a m i - n a, zloiy w świątyni Euterpy pierwiastki »wojej zręczności muzykalnej, grając na fortc-nianie koncert (E m o II) znanego nam dobrze z piękny di płodów piorą muzykalnego A. A. Kltugtla, i, jak sobie pochlebiam nadzieją, zaspokoi oczekiwania szanownych słuchaczów. biletów na ten koncert dostać można w dolnach handlu win PP. Rose i Greca, takie w księgarniach PP. Mittle ra i Simona. O sączegolaih koncertu afisz zawiadomi. Poznan, diiia 22. Cterwca 1833.

Jan.Kiuzwalier, nauczvciel mU»VKI.

W księgarni H e i n e g o i C o m p, w starym tynku Nu. S5. nabyć można: Poezyi Adama Mickiewicza pięć tnrr.ów w jednym, w Poznaniu 185 2 - z wizerunkiem autora, eg-emplarz po 2 T3bry; Poezyi Adama M ckiewir.za Tom piąty in *6. w Poznaniu 1829 , jako dalszy ciąg wydania Poznań.ik ego w 4. tomikach,egzemplarz po 2 zł 45 gr.; oraz wide innych dzieł- nowych w pohkim i francuz.ktirt ieży ku.

Tyczy sie, nowej taxy lekarskiej.

Ułożona z rozporządzenia Kroi.. Ministerstwa spraw lekarskich nowa taxa lekarstw cotylko wyszła w druku. Podając to do wiadomości publicznej, utiiieszcy.amy tu poprzedzające ją .ogłoszenie rzeczonego Ministerstwa z dnia Igo Kwietnia r. b., co do tłowa: "O gł osi er\ i (. Sporządzona przez wysadzoną na to specyalrtą Koinmissyą na rok 1833. i przez podpisane-Ministerstwo potwierdzona taxa I e kar s t w , - z a c z n i e m i e ć s k u t e k z d n i e m 1. Czerwca r. b. OJ tego więc terminu powinni aptekarze w państwie Pniakiem pod uniknieniem ustanowionej-w edyjecie-medycynalnym JE dnia 27. Września 1725. kary dwudziestu pięc i u T a I a rów, s i o s u wa c się_ we w s z y s t k i e m d o

tejże taxy, do władz zaś" właściwyeh nal eż) ściśle nad jej dopełnieniem czuwać. Berlin, dnia i. Kwietnia i833Ministerstwo spraw duchownych, naukowych i lekarskich. (podp.) Altenstein." i donosimy zarazem, iż exemplarzy tej taxy po losgr. dostać można w naszej Rtgistraturze, to samo w Berlinie u księgarza C. r. Plahn i we wszystkich innych księgarniach monarchii po tej samej cenie. Poznań, dnia 16. Maja 1833.

Królewsko- Pruska Regencya# Wydział spraw wewnętrznych.

OBWIESZCZENIE.

Wieś i folwaik Grąblewo z folwarkiem Pantaleanown w powiecie Bukowskim położone, dla podziału pozostałości niigdy Wiktoryi z Zakrzewskich Bieczyńskiej publicznie najwięcej dającemu na lat trzy od Sgo Jana r. b. zatłzierzawionern być ma. W tym ctlu nowy termin przed Wnyni Kuinatowskiin, Sędzią, na dzień 4. Lipca b. r. o godzinie 10. w lokalu sądowym wyznaczony, na który ochotę dzierżawy mających z tern oznajmieni« m wzywamy, iż warunki dzieizawne w Registraturze naszej przejrzane być mogą. Poznań, dnia 22. Czerwca 1833.

Krr> 1 Pruski S ąd Ziemiański .

WY W O Ł A M E P U B L I C Z N E .

Na wniosek K.ar<da Pfeifler fabrykanta pońc z o c h, w s z y s c y , k t ó r z y jak o wła ś c i c i e I e , ceasyonaryusze, posiedziciele zastawni lub innym sposobem d n , wedle podania zagubionego, dokumentu hypofeczuego z dn. 2. Lipca i8°3' roku na stimme 2co talarów, kturą sumrnę Jan Vtrtraugotl Schon sukiennik, od Dyrektora pohcyi Bauditz pożyczył, i którą stosownie do wykazu hypotecznego z dn. 26. ej. m. etc. na domu w mieście tutejszem pod Nr. 781. · 782. P o ł o ż o n y m, R u hr. I L Nr. r. >esi za p i s a n a, p re - tensye mieć mniemają, nunejszem się wzywają, ażeby prawa swoje w przeciągu trzech miesięcy, a najdalej w terminie pen mtoryeznym na dzień 23. Sierpnia r. b. przed Delegowanym Wiiyiu Baronem Richthofen Re fi rendarytiszemSądu Głównego, zrana o godzinie 9. w tutejszem pomieszkaniu sadowem wyznaczonym, osobiście, luli pfzee prawnie upoważnionych w infonnacyą 'i plenipotencją zaopatrzonych Malidataryuezow, na których tfu się, na przypadek niVfcnajomości, tutejsi Kommiss. Sprawiedliwuści Ur. Fiedler, Muttlstaedt i Laubtr ptoponują, do pro przeciwnym, nietylko z preiensynmi swerni do zagubionego dokumentu prekludowani bę dą, lecz? im też w tej mierze witGzne milczenie nakazane i pomieniony instrument za umorzony i wagi; niemający uznanym zostanie,. Wschowa, d. 25. Kwietnia 18-33K ró I. Pr. Sąd Ziemiański, WYDZIERZA Wib Nlri.

W interesie pozostałości Józefa Ottona Trapezyńskiego wyznaczony końcem wydzierżawienia dóbr C z e c h e l w powiecie PJ eszewakim połoćonych nowy termin na dzień 3, Lipca, przfd Deputowanym Wnym Sędzią Koquette, do którego chęć dzierżawienia mających zapozywamy. , Warunki dzierżawne w Registraturze naszej przejrzane być mogą, Krotoszyn, dnia 2r. Czerwca 1833; Król. Prusk-i Sąd Ziemiański.

Dobra Gorzyce i Gorzyczki w powiecie Kościańskim położone, są przez sześć po sobie następującychla1.do wydzierżawienia: bliższych wiadomości u dzieli dzied zic KobylegoDola. Folwark Wydawy z miastem Poniec w powiecie Krobskim położony, jest przez sześć po »obie następujących latdo wydzierżawienia; bliższych wiadomości udziela dziedziczka Pónieca.

Należące do majętności Mur. Goślińskiej folwarki Przependowo, Hodussewo i Rakownia, dalej Kołatka, Mała Goślinka i należący do majętności Morawskiej folwark G linno, są od S.Jana r833. e,o wydzierżawienia. Bliższą wiadomość udzieli podpisany, mieszkający w Rynku Nr. 68. w Poznaniu. F. D o u -c h y.

SwieŁy porter u Józefa Verderber w Poznaniu Nr. 291. u P. Korzeniewskiego,

W oberży ". Eirhkranc" zwanej za bramą Wroniecka, stoją na przedaź.natychmiast: koni powozowych: % gniade, z stada Król" 7, i 8 letnie;.

2 jasno- kasztanowate kobyły 5 i 6 letnie; 11 jasno-gniady 61etny;.

koń wierzchowy; X< Norman. angUzowany, Ide tny» Poznań, dni« IIl" Czerwca. 1833« roku.

82»

I Spirytus · w becznach, .* u Ernęs-ta Weicher w Poznaniu % w rynku Nr. 8-2. * * - A +* * + + + < H - +* *'K1J A. '* +4- * + ><1>- H'* - M' - H'<1>*

N ader przedni gips po 2 Tal. szefel, jako leż wszelkie gatunki figur gipsowych są do nab )cia przy szkoJnej ulicy N o. 363. u< Passiniego.

Ii. J .

Misch r

przy Żydowskiej ulicy Nr. 331- w Poznaniu-,poleca szanownemu Obywatelstwu i prześwietnej Publiczności swój dobrany skład, obejmujący różne białe i pozłacane porcelany, naczynia z tak nazwanej Gesundheitsgeschirr) fajans wszelkiego gatunku, jako też ordynaryjne białe, przednie gładkie, rznięte, szkła wszelkiego rodzaju, przyrzeka najurniarkowańsze ceny i rzetelne usłużenie. Do nosi oraz, iż otrzymał nowy serwis stołowy, który co do białości i trwałości prawdziwej porcelanie i tak nazwanej Gesundtieiisgescbirr jesrpodobny, i zaleca się niezmiernie wielką taniością, Poznań, dnia J8 - Czerwca J833«

Ceny zboża w Berlinie.Dnia 20. Czerwca 1833Lądem: Tal. śgr. fen. Tal. źgr. fen.

Pszenica . .

Zyto' l I u< 3.

Jęczmień wielki łł5- 3 Jęczmień mały 26 3 «3 q Owies 1 26 3 Groch -.

Wo da: Tal. ige. fen.- Tal. 19n fen.

Pszenica (biała) 3 5 6- l l 2* 6Zyto l 15 ""* .* I U Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies» 25 2,l], 6 Groch Kcpa słomy 7 10 m 6 Cetnar siana l & .- «O A""