GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.06.27 Nr147

Wielkiego

Xiestwap O Z N A Ń S K I E G O.

N akładem Drukarni Nadwornej W Dektra i Spółki. - Redaktor r A. Wannomki.

JWU7>- W Czwartek dnia 27. Czerwca 1833.

Wiadolllości zagraniczne.

Królestwo Polskie, Z Warszawy, dnia iy. Czerwca.

Wczoraj przybył z Petersburga Hr. Fredro, Marszałek Dworu J. C. K, Mości* Do dnia onegdajszego W wieczór odwalono 2105 centnarów wełny na dwóch wagach dc* tego przeznaczonych, przed Qjpwyro teatrem i w Starem-mieście. Wiele juz widać wełny, która dowodzi znaczną poprawę owiec. Między przywiezionemi transportami znajduje się. niektóre gatunki, które tak czystością i rozgatunkowaniem, jak cienfcośeią nie wiete do życzenia pozostawiają, W ogólności w wełnie polskiej okazuje sie coraz większa staranność właścicieli o jej czystość i sortowanie, co bardzo wielki ma wpływ na cenę, a co dawniej powiększej części było zaniedbanem; jakoż za tez same gatunki wełny daleko wyieze kupujący podają ceny, gdy są przyzwoicie przyrządzone,

R o s s y a, Z Odessy, dnia 19. Maja, Journal d'Odessa pisze: "Pospieszamy donieść, ie dwa statki wojenne, korweta "Sizypolis" i statek przewozowy" Redoute Kale", zawinęły do naszego portu dn, 2.4, t, m, z Stam

bułu i przywiozły pewną wiadomość, ie wszystkie trudności między Porta Oltomańską a Baszą Egiptu zostały załatwione. Kroki nieprzyjacielskie ustały w całej Anatolu. Ibrahim przyjął znajwiększą wdzięcznością inwestyturę Baszostwa Adana, nadaną sobie łaskawie przez Sułtana; wojsko jego rozpoczęło odwrót od niejakiego czasu, i można wnosić, ie w dniach 15. lub 20. przejdzie poza góry Tauryekie i opuści Anatolią. Flota i wojsko rossyjskie przysłane na pomoc przez N, Cesarza rossyjskiego Sułtanowi, jest w gotowości opuścić Bosfor; albowiem cel wyprawy, zapowiedziany w odezwie przez Dwór Cesarski, został zupełnie osiągniony. Wojsko lądowe pójdzie przez Teodozyą, gdzie przedsięwzięte zostały wszystkie środki potrzebne dla jego utrzymania; chorzy zostali wysłani do kwarantanny odeskiej, a flota, przewiózłszy wojsko d o T e - odozyi, powróci do Sewastopolu. To szczęśliwe rozwiązanie rzeczy na Wschodzie, powinno mieć pomyślny wpływ na handel naszego portu, którego ruch był osłabiony niejaki czas przez wojnę w nasz elO sąeiedniem part_ stwie. 'f

TurcJa.

Z B e l g r a d u, dnia 1. Czerwca.

Powiaty serwijskie, Timok i Kraina, które graniczą z Bulgaryą i W ołoszczyzną i dotąd inne kraju tego powiaty pozostawały, wysiały na początku Maja r. b, kilku znaczniej szych Naczelników gmin z prośbą do Wojewodów, aby zdzierstwu poborców tama położoną została, Posłannicy ci j ui zostali uwięzieni, a innych wicbrzycielów pokonała siła zbrojna turecka. Po tych wypadkach cofnęli się Turcy do swych warowni, a Xiążę Miłosz wysłał oddział potrzebny dla utrzymania w powiatach tych porzadk'u. Jakoż dla zapobieżenia dalszym zdróźnościom ujrzał się Xiąźę zmuszonym, nie czekając ostatecznego załatwienia interesów serwijskich, obsadzić wojskiem swem granice Serwii w takiej rozciągłości, jaką im nadał był znany Hattiszerif z r. 1830. Tak więc zajęte zostały przez Serwian miasta powiatowe Daria, Gurgussowotz, Zajacsar, N 0gotin; Dizapalanka i inne, Turcy z powiatów tych zupełnie się usunęli. Basza Widyn u, pod którego administracją zostawały dotąd powiaty przez Serwian obsadzone, nie wysłał dotąd przeciw nim siły swojej, i nader jest rzeczą ciekawą, jak sobje teraz Sułtan w tak zawikłanyrn stanie sprawy serwijskiej postąpi p

E g i p t .

Z A l e x a n d r y i , dnia 1. Maja.

Wiadomość o bliskim pokoju uradowała nader Wice-Króla, a czynny duch jego układa od tego czasu jeiln» plany po drugich dla ulepszenia obszernych i bogatych swych posiadłości. N ajpierwćj chce powiększyć swoje potęgę morską, tak aby miał 20 okrętów liniowych; chce potem zrobić wygodny gościniec z Alexandryi do Kairu, wykopać kanał od Suez do Kil u, przenieść wszystkie swoje fabryki do Syryi, aby w Egipcie mógł zajmować się tylko rolnictwem; rzekę Orontes, wpadającą do morza śródziemnego połączyć z Eufratem, i osuszyć bagna przy Alexandreita. N a wyspie Kreta chce ogłosić Kandyą wolnym portem i składem handlu syryjskiego, a w Suda wystawić zbrojownią dla okrętów swoich. Są to ogromne plany, k(óre umysł jego zajmując, nie dozwalają mu spolcojności, -r- Wszyscy którzy go znają, wiedzą, z jaką wytrwałością uskutecznia swoje zamysły, chociaż olbrzymie, i tylko podeszjfy wiek rnoie mu przeszkodzić w wykonaniu wzmiankowanych przedsięwzięć. Zdaje się, iż po zawarciu ostatecznego pokoju, Mebmed Ali uda się do Krety i Syryi. Wezwał Konsulów angielskiego i francuzkiego , aby mu w tpj podróży towarzyszyli, i oddal każdemu z nich pod rozporządzenie fregatę, na dowód swego poważania. Wojna dotknęła bardzo niieszkań. ców krajowych i kupców,y a. Z Nauplii, dnia l3/Maja.

Jeszcze przed przybyciem Króla n a s z ej

.,.,.,.,*. iv kaupln jednom Ślnie uchwaliło, aby przyszła stolica Grecyi b )ła założona przy międzymorzu Koryntskie-u i nazywała się Ononia. Włochy.

Z G e n u i, dnia g. Czerwca.

Część eskadry Król. sardyńskiej, kióra s .

pod dowodzi u ern Generał-Majora Hr. de Viry udała do Tunis, w celu domagania się satysfakcyi za zelżenie bandery sardyńskiej u Ile i popierania i/kładów wysłanego tam Komuii earza Królewskiego przez sprężyste demonstr eye, wróciła tu, dostaphvszy zamiaru swego, J' r a 11 c y a.

Z P a ryż a , dnia 15. C z e rwc a.

O obradach nad warowniami, mającemi być zalożonetui naokoło Paryża, odnowionych przez Pana Laurence na posiedzeniu »czcrajszeoi Izby Deputowanych, donosimy, co następuje: Pan Laurence zaczął od uwag iż wynika z oświadczeń Kommissarza Królewskiego, że rząd z żadnych innych fundu szów, jak tylko 2 tycb, które w tym celu wyraźnie uchwalono, summy do ufortyfikowania Paryża dawać nie zamyśla; takowy wyłączn fundusz nie zosiał wszelako dotąd od Izby uchwalony; jakiernże więc prawem już ob< cnie w publicznych odezwach prace i dost; wy do budowania 5 twierdz w anirepryz wypuszczają? Trzeba się tern bardziej U mu postępowaniu rządu dziwić, ile ie dc tąd jeszcze rzeczą niepewną,czy Izba wogólności syslemat pojedynczych twierdz uchwa. i esy w ciągu obecnej sessyi znajdzie sposo bność, wynurzenia w tym względzie zdani swego. Przybicie dla czterech twierdz ju nastąpiło, 3 to o 2, 4, 5i nawet 7 pCt. wyże nad początkowo wyznaczone podanie rządc i tylko dla jednej twierdzy nastąpiło przybi cie niżej od wyznaczonej przsz Minielró» summy. J estto więc dowodem wielkiego Ie kceważenia Izby i przywilejów onej, jeću Ministrowie takich rzeczy sobie pozwalają, nie zapytawszy się jej wprzódy. - P. Thiers na ( o tak o d p o w i e d z i a ł : "W ni e o b e c n o ś c i Ministra wojny ja w jego miejscu zasady rządu względem tego ważnego pytania rozwijać postanowiłem. Rząd poczytuje za powinność, wytrwać w zamiarach swoich i zamienić Paryż na mocne, militarno-obronne stanowisko, bezwzględnie na syetemat, którego się w tym przedmiocie trzymać można. Rząd w sprawie tej nic nie chce ująć rozwadze Izby; owszęra przełoży jej syetemat zdswają ja, t/o odbycia nad nim formalnych obrad. Pytanie wszelako, który systemat najlepszy, mężowie świadomi wojskowości dokładniej i lepiej rozstrzygnąć potrafią, nii zgromadzenie prawodawcze. Przecież wynurzała juź Izba sama oddawna życzenie, aby zmniejszono armią, a takim sposobem uszczuplono wydatki; jeśli zaś to ma nastąpić, nieodbicie potrzebna, ubytek stąd powstający uzupełnić przez dzieła fortyfikacyjne. Wśród takich okoliczności poczytał Minister wojny przy ostatecznym kresie świetnego zawodu swego Ł.: iowinuość, przełóż) ć Izbie dokładny, na rezi rwie podczas pokoju polegający systemat ny. U czynił to w sprawozdaniu skiero.. anem do Króla, a obwarowanie Paryża jest iręścią tego ogólnego systematu, którego <<lenki jedne tworzą uporządkowaną całość.

szylibyśmy sobie, aby już na dzisiejszym rdzeniu pytanie to pod rozbiór podciąnięro; aby jednak debatów nie przedłużyć, oliliśmy na odroczenie onego; równoleśuie jednak muszę też uważać, iż jest za.srn rządu użyć funduszów przez Izbę u juźuchwalonych. W każdym razie przesię naród, że pod murami stolicy robopą potrzebne, a na nie właśnie fundusze mają być obrócone. Powtarzam MPas, że rząd nie może odstąpić zamiaru · fyfikowania stolicy, spojonego jak najściobroną całej Francyi i zmniejszeniem , że jednak na odłożenie obrad w tym edmiocie na czas krótki zezwala." - Pułtnifc La roi przedstawia! następnie Panu · · rnce, że kontraktyprzez władze wojskoantreprenerami zawarte, nie zostały za'» na pewny systemat warowń, twierdz lecz tylko na pewne roboty murowai roboty ziemne podług stóp kubicznycb, · M ę c e, że rząd zamiast twierdzy mógłby »ić kościół katedralny. Prócz tego konte powiększej części tylko na 3 lata zawolno więc rządowi, gdyby po upły_iu czasu (ego robót nie chciał kontynuokontrakt cofnąć bez wynagrodzenia juz;, niębierców. Jeśli zaś rząd kontraktyra. za wyższe ceny od pierwiastkowe wyznaczonych, wydarza się to przy wszystkich kantraktach dostawy. - To oświadczenie nie >: »oiło bynajmniej P. Laurence; owszem odwoływał się do tego, że w wymienionych · 4 zczeniacb eystemat fortec nie uchwalony dotąd przez Izbę, juź jako pewny poicio przyjęto i nawet miejsce, gdzie owe 5 t«".. dz mają być wystawione, wyznaczono, SC«, ie gdyby Izba system ten później

S3lodrzucić miał», pieniądze przez Ministrów na to wydane zupełnieby były stracone, trze» baby więc w takim razie wydatki te nieprawnym sposobem pokryć.- To spowodowało Pana Tbiere do powtórzenia uwag swoich z dołączeniem tego oświadczenia, że Ministeryum tymczasowo tylko przewyżki, która bez wątpienia od budżetu tegorocznego zostaną, na roboty fortyfikacyjne obróci. Mimo to odświeżył Pan Arago pytanie przez Pana Laurence podane, uważając, że Minister han.

diu nie dai zaspokajającego oświadczenia, tudzież żądając, aby obrady nad tym przedmiotem jak najrychlej rozpoczęto, tiy zdania względem pojedynczych twierdz dokładnie rozpoznawano. Gdy potem Generał Deraarcay powstał z miejsca dowodząc, że środek obwarowania stolicy w najwyższym stopniu niepopularny , kiedy każdą twierdzę za bastyJią, wystawioną na ujarzmienie Paryża poczytać należy, odrzekł Minister, iż to dzfecinnćm istotnie jest podejrzeniem, i znakiem zupełnej niewiadomości rzeczy; większa liczba zamierzonych twierdz nad wystrzał działowy od Paryża oddaloną będzie a zamki mające być na wzgórzach Montmartre i Ee 1leville wystawione, na punktach górujących nad miastem, zostaną ze strony miasta otwarte, aby stamtąd żadnego wystrzału do stolicy nie można wymierzyć. Zresztą zanik'» obronne i bastylie nie potrafią obronić rządu w walce z powstającym narodem. -Ministeryum w tej sprawie jedynie tylko powodowane życzeniem, aby się stać poźytecznćm krajowi, polega oraz na zdaniu dwóch wielkich ludzi, Vaubana i Napoleona, którzy obydwaj obwarowanie Paryża poczytywali za potrzebne. - Gdy potem inni mówcy, P. Arago, JoU6selin, de Trący, głos zabierać chcieli, oświadczył Prezes, iżby było rzeczą niepotrzebną, dalej prowadzić te obrady, kiedy one tylko przez zapytanie Pana I*aurence wywołane zostały, więc nie mogły być podciągnięte pod przegłosowanie, ile że Izba, zaraz na początku sessyi żądanego kredytu s milionów nie uchwaliła,

Zwłoki Generała Fugieres sprowadzono dn.

30, Maja w Awenionie z tamecznego cmentarza Jo domu inwalidów, co dało powód Generałowi Lenoir do mówienia o zasługach nieboszczyka. Przytoczył oraz następujący wypadek: Generał Fugieres znajdował się w bitwie pod Abukir, stoczonej d. 25.Lipca J799., i gdy z rozkazu N apoleona uderzył na prawe skrzydło Turków, kula urwała mu lewą rękę; z początku poczytano go za zabitego i umieszczono na liście poległych; lecz potem go. towano rękę aż po rani ę. Napoleon odwiedził ranionpgo, a mniemając, iż rana jest śmiertelną, oświadczył mu stąd swoje ubolewanie. Generale (odpowiedział Fugieres) nie ubolewaj tiademną. Um '-tram na polu chwały; może kiedyś pozazdrościsz losu mojego. Prorockie te ełowa przypominał często Napoleon na wyspie S. Heleny.

Dzienniki tutejsze odświeżają raport Ministra wojny, Pana Clermont- Tonnere za Prezesoetwa Pana Villele, dla okazania, iż oszańco» wanie Paryża oddzielnemi warowniami jest myślą, powziętą przez Napoleona ku obronie trenu przeciw ludowi paryzkiemu. Pan Clerjmont- Tonnere odwołuje eię wyraźnie w swoim raporcie do rozporządzeń byłego Cesarza i takież same radzi Królowi. K o n s t y t u c yo n i s t a oświadczył zamysł tbierania składek dla wdó*w po Generałach Daumesnii i Decaeo; zasiłek bowiem pieniężny dany im przez Króla nie jest roczną pen« syą, lecz tylko darem, który jako początek Składki narodowej uwalać można.

N a t i o n a l donosi z Hiszpanii: "Przybyli dwaj Deputowani z Kurgos do Madrytu, i nie ostrożnie oświadczyli, ji wykonają przysięgę Infantce, lecz pod pewnemi warunkami. Natychmiast wywieziono ich gościńcem do dawnej Kastylii. jNiewiadomo, jakie były te warunki. " Giny Konsul rządu naszego wysłany do Carracas z pełnomocnictwem zawarcia traktatu handlowego, uskutecznił to zlecenie z najpomyślniejszym skutkiem. Rada Gabinetowa postanowiła, aby etan oblężenia zachodnich departamentów nie był jeszcze zniesiony. Zamyślano także przedłożyć Królowi projekt do amnestyi, ale później odstąpiono od tego, stosownie do zdania Marszałka Soult. K o n s t y t u c yo n i s t a pisze: "Słychać o niezwłocznem mianowaniu następcy zmarłego Generała Savary na dowództwo w Algierze, proponowano Królowi trzech kandydatów, jakoto: Marszałka Clauzei, Gen. Porucznika Guilleminot i Gen. Porucznika Pelet, teraźniejszego Dyrektora zakładów wojskowych ; łecz Monarcha żadnego z nich jeszcze eie Wybrał, a to z powodów następujących: pierwszego dla tego, iż mysianoby przyjąć plan jego względem założenia osady w Algierze, a tym sposobem przyznać, iź dotąd administracya nie trzymała się dobrego systemu; drugiego zaś dla tego, iż jeden z członków Gabinetu, będący teraz Ministrem bez wydziału, przypomniał postępowanie Generała

S32na Wschodzie; trzeciego nareszcie dla teco, i£ zasiada na ławkach oppozycyjnych, i obstaje przy swoiem zdaniu wzglqdern powszechnej obrony kraju, a mianowicie względem oszańcowania Paryża." Sąd kryminalny w Rennes nie uznał winną Panny Duguigny z N antes, oskarżonej o zatajenie pobytu Xźnej Berry. Wice Hr. Chateaubriand wrócił wczoraj 2 Pragi (w Czechach) do tutejszej stolicy.

Cel poselstwa Pana Sttraiiord Canning do Hiszpanii, nietylko że się nie powiódł co do sprawy portugalskiej, ale słychać, iż względem usamowolnienia osad amerykańskich P. Ze aBermudez przy swojem utrzymał siej zdaniu.

Dwór madrycki miał oświadezjć, iż dwaj sąsiedni bracia sprawę swą sami między sobą orężem rozsirz>gnąć winni. Co do Ameryki zaś pragnął" aby załatwienie interesów z osadami, jfcuiu samemu b>io zostawione. Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 30. Maja.

Pewny gatuns K much, zwanych Paulina, mających białe skrzydła z prążkami czarnemi, czyni wielkie spustosztnia w prowincyi Murcyi. r'atają w niezmiernych rojach tak, iź jak szarańcze zaciemniają światło słoneczne, a na polach niszczą kłosy. Szczęściem łatwo ten owad złapać i zabić. Zboże jednak przezeń uszkodzone jest tak zatrute, iż jedzenie chleba z niego pieczonego przyprawiłoby o śmierć.

Portuga lia.

Z P o r t o, dol. Czerwca, (Gaz. Hamburgs.) Wylądowanie żywności przy sprzyjającej pogodzie tak było znaczne, że wszystkie artykuły żywności znacznie w cenach spadły. Doświadczenie ostatnich g dni dowiodło, że zapasy sprowadzone wystarczą na zaopatrzenie miasta w żywność na całe lato, oraz, że ogień nieprzyjacielski wylądowania zapobiedz nie może. To obfitowanie w żywność, połączone z pomyślnemi wiadomościami z Anglii, sprawiło bardzo pocieszające wrażenie na umysłach żołnierzy i wszyscy tu prze« konani, że niezwłocznie po nadejściu wzmocnień będzie można zdobyć Willanowę. Zdanie to, jak się zdaje, upowszechniło się nawet w wojsku Królewicza; przeto też zbiegostw» w obozie jego «oraz bardziej się wzmaga, -« Ostatnia poczta przywiozła jeszczfe nowe instrukeye angielskiemu Konsulowi względem składu angielskiego win, znajdującego U{ w Willanowie. Ministeryum angielskie iąda podobno, aby po uiszczeniu cła wychodowego wywozowi win ze strony wojnę prowadzących partyi żadnej aie stawiono przeszkody. Mimo czone trudnościami; tymczasem wszelako ode brała flota pod Lizboną Stojąca rozkaz, udać się do nas, aby środek ten należycie popierać. Słychać, że Markiz Paimella dokładnie o zamiarach Anglii zainformowany i że przed wyjazdem swoim z Londynu we wszystkiem się z Lordem Palmerstonem porozumiał. Wszakże już to roszczenie wywozu win samo przez się jest początkiem do zbrojnej interwencyi, kiedy wywóz ten inaczej uskutecznić się nie da, jak tylko po ogłoszeniu Wiiianowy za neutralną, na co Dom Miguel pod żadnym warunkiem przystać nie może. - Mówią powszechnie, że wielu oficerów Dom Miguela nie opiera się uznaniu Donny Maryi, nie chcą tylko wiedzieć o Konstytucyi; jest więc podobnem do prawdy, iż wielkie z nią przedsięwezmą odmiany; aby tylko wszystko po przyjacielsku załatwić. Naturalna, że w tym razie stronnicy Konstytucyi przymuszeniby byli wystąpić z Ministeryum; to wszelako tych, którzy znają intrygi przy Dworze tutejszym, nie zadziwi; prócz tego mówią już dużo o wkrótce nastąpić mającej zmianie w Ministeryum, gdyż teraźniejszy Minister skarbu, jest osobistym nieprzyjacielem Markiza Palmella.

«iHwvmmm

Rozmaite wiadomości.

Z z.ILdu litograficznego drukarni Piotra Piijt.ro »e Lwowie wyslła tak nader pożądaisa s "M.j> >ka do pieśni polekich i ruskich luJu głli* \jski*no ", zebranych i wydanych prz»z U' iili ua z Oleska, którą da śpiewu i na furtepian ułożył Karol Lipiński. Str. 183. W 8ce. - Z zakładj litograficznego tejże drukarni wyszło: "Wyobrażenie Teofili Sobieskiej, ma* iki Króla Jana I I I. ", robione przes Haara z oryginału, będąeero niegdyś w kościele XX. Dominikanów» Żółkwi. Wyobrażenie (o poświęcone na dochód teraźniejszych pogorselców Żółkiewskich, nakładem i stara« nietn Pana Karola Antoniewicza. Myśl piękna i cel nader szlachetny. (Bozm.Lw.)

Z W i I n a. - W dniach tych wyszło tu nakładem i drukiem księgarza Teofila Gliicfcsberga dzieło: Bra t Jak ó b, powieść z francuzkiego Pawła Kocka, przełożona przez Frań. Salez.

Dmochowskiego; tom. 4, Pod prasą znajduje się następujące dzieła: »Henryk d'Effiot, MarkizdeCinq. Mars, albo spisek za czasów Ludwika X I I I. ," romans historyczny z francuzk

Alfreda de Vigny, przełożony przez E. F. GUT» skiego; 4 tomy. Wybór z dzieł Balzaka Seenes de la vie prhżt i Contes et romansplulosophigues, mający obejmować powieści: i) La Vendetta; r) Czerwona karczma; 3) Lichwiarz; 4) Życie kobiety, w pięciu powieściach, razem.

4 tomy. "Lorynetka" przez Panią Delfine; Gay zfrancuzk.; g tomy.

Stanisław Serwaczyński dawał w Feescie dwa koncerta, pierwszy dnia 30. Kwietnia, drugi dnia 3. Maja, i był z wielkie m zadowoleniem przyjęty. Jak pisze dziennik tamtejszy Der Spiegel zamyśla dać tamże trzeci jeazcze koncert. W Wiedniu pomiędzy najlepszych powozodziejów (robiących powozy) policzają Karpia, Polaka; jest on uczniem Dangla, sławnego niegdyś pojazdnika w Warszawie. (Rozm.Lw.) Czytamy w angielskiem Court-J ournal, ie do uorganizo»ania i postawienia na stopie europejskiej wojska Ibrahima Baszy, przyczyniło się dwóch mianowicie oficerów europejskich, pułkownik francuzki Selves, obecnie Sulejmanem przezwany, który organizował piechotę, i oficer polski Szulc, niegdyś w służbie Napoleona i towarzysz jego na wyspie Elbie, który lekką jazdę urządzał. Ostami ten opuścił jui służbę Baszy i żyje obecnie w Kairo. Pomiędzy mnerni rozkazami, jakie Napoleon dawał sekretarzom swoim, następujący zasługuje takie na uwagę: "W nocy" mawiał, "sta. rajcie się W ćpanowie jak najmniej przychodzić do mojego pukoju. Jeśli macie dla mnie dobrą wiadomość, to nie ma się czego spieszyć z rionos/.enieui mi o niej, lecz gdy zła, to proszę mię natychmiast obudzić, bo nie trzeba czasu traiić." Vidocq opowiada w pamiętnikach swoich, ie w więzieniu Bicetre w Paryżu, jeden z towarzyszy Kartusza siedział lat 43 w podziemnym lochu, a zwłaszcza ten sam, co zdradził swojego herszta i dla tego tylko, zamiast być śmiercią ukaranym, skazany został na wieczne więzienie. Tenże, ażeby choć na chwilę słońce oglądać i świeżem odetchnąć powietrzem tak doskonale udawał kilkakrotnie umarłego, ie gdy potem istotnie umarł, z początku wierzyć mu nie chciano. Jest coś okropnego w tej iądzy za ś*wieżem powietrzem, gdy pomyślimy, ie ten za niein tęsknił, co lat 43 w ponurem dumaniu siedział w lochu podziemnym bez zatrudnienia i towarsystwa. Gazety angielskie piszą o Paganinim wcale nieładne i chciwość jego malujące kawałki. Między innemi gazeta T i m e s z dnia 8- Maja umieściła następujące zdarzenie: Artysta Gam. jego radził m u, by dla poratowania zdrowia wrócił do ojczyzny swojej, do Włoch. Lecz do tego nie miał środków nieszczęśliwy Gamb ia, dla tego włoscy i francuzcy artyści postanowili dać koncert na jego korzyść. Paganini (wtedy jeszcze w Paryżu będący) obiecał także grać solo, lecz gdy dzień koncertu się zbliżył, żądał iooofrank. za wymienienie nazwiska swo« jego na afiszu, czego gdy Garnbati nie mógł uczynić, musiano odłożyć koncert. We cztery dni umarł Garnbati.

KONCERT. - Brak widowisk teatralnych tego roku w mieście naszóm w czasie tranzafccyi Sto J ańekich wynagradzają miłującej kunezta publiczności zabawy muzykalne, Pomiędzy innetni osobami wyższego wykształcenia w tym zawodzie, JPanna P a u l i n a Kawiecka, przejeżdżająca tędy ze granicę, a znana z swego talentu w Warszawie, da w niedzielę d. 30. m. b. w domu teatralnym koncert na fortepianie. Przyjaciele muzyki, którzy mieli sposobność słyszeć już tę wirtuozkę, dopełniają przyjemnego obowią. zku, zwracając na nię uwagę prześwietnej Publiczności, i pewni są, iż się nie zawiodą, przyjęciem na siebie powołania być zwiastunami pięknej zabawy.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Gdy na wniosek Ur. Stork Kommissarza Sprawiedliwości nad summa szacunkową przez tegoż drogą koniecznej subhastacyi nabytych, w powiecie Wschowskim położonych, a dawniej Samuelowi Langner należących się dóbr Jeziorki, z godziną południową d. 25. Lutego.

r. b. process eukcessyjno likwidacyjny otworzonym został, przeto wszyscy niewiadomi wierzyciele, którzy do summy szacunkowej pomienionych dóbr jakiekolwiek pretensye mieóf mniemają, niniejszem się wzywają; aby tę mniemaną pretensyą. w przeciągu trzech miesięcy, najdalej zaś w terminie na dzień 37. Lipca r, b, przed Delegowanym Wnym Fraentzel Assessorem Sądu Wyższego Głównego zrana o godzinie 'g, wyznaczonym w miejscu posiedzeń naszych, podali i udowodnili; albowiem w razie przeciwnym, niezgłaszający się wierzyciele z pretensyami swemi prekludowani będą i im w tej mierze wieczne milczenie, tak co do osoby nabywcy pomienionych dóbr, jako też codo wierzycieli, pomiędzy których summa szacunkowa się podzieli, nakazanem zostanie. Pretendenci, którzy sobie Pełnomocników obrać chcą, mogą się do tutejszych Ko1TI1TIŻssa«rzy Sprawiedliwości Ur. Salbach, Mittelstaedt, Lauber, Fiedler i Douglas udać.

Wschowaj dnia 7. Marca 1833.

Król. Pruski Sad Ziemiański .

Auhcya mebli.

W piątek dnia 28. m. b. zrana od godziny 9. sprzedawać będę w kamienicy P. Jeziorowskiego za teatrem, drogą publicznej aukcyi meble z machoniowego i brzozowego drzewa, składające się z zwierciadeł, sof, stołów, krzeseł, serwantek, szaf i t. d., jako też sprzęty kuchenne i inne drobnostki. P o z n ań, dnia 21 . Czerwca 1833.

Castner, Król. Kommissarz aukcyjny.

T owarzystwo zabezpieczenia życia w Lipsku. Towarzystwo to oparte na zobopolności i otwartości, a ustanowione za zezwoleniem wysokiej zwierzchności, zabezpiecza własne życ i e, życie drugi e g o, jakotez i życie wspólne dwóch osób, zobowięzując się za roczną opłatę pieniężną, zaraz po śmierci zabezpieczonego, ustanowiony kapitał zapłacić właścicielowi rewersu zabezpieczającego . Najniższa summa zabezpieczająca ustanawia się na 300 tal., a najwyższa tymczasowo na 5000 talarów; lecz ostatnia w miarę większej liczby członków zabezpieczonych zwolna powiększoną będzie. Zabezpieczenia mogą być zawarte na cały ciąg życia, na lat pięć, lub na jeden rok, i dla tego wynika stąd wieloraki pożytek; zostawia ojcu familii i jego rodzinie w przypadku rychłej śmierci kapitał; kupcowi dla zabezpieczenia pozostałych po nim osóbj od straty, ktdraby mogła wyniknąć z zawczesnej jego śmierci, w jakiej spekulacyi; nareszcie wierzycielowi, któryby tym sposobem otrzymał zwiększone bezpieczeństwo swego kapitału. Podług ustawy zobopolności powstałe oszczędzenia Towarzystwa zwrócone będą podług statutów zabezpieczonym na całe życie; co nie mało się przyczyni do zmniejszenia opłat w późniejszych latach. Wła A ściciele assygnat zabezpieczających, mogą dowolnie takie cedować, od samego Towarzystwa przedpłaty zażądać, albo je także przedać; w obuch razach nie uważa się na summę zab e z p i e c z o n ą, t Y l k o , j ak s ł u s z n i e , na ilość już zapłaconych opłat. Ojciec familii zastanawiający się nad losem tych, których zostawia, chętnie zapewne to, co starannie oszczędzał, zezhce złożyć dla zabezpieczenia bytu tym, którzy mu są najdrożsi; równie każdy inny, którego obchodzi dobro ry dla niemożności zapłacenia z strony swego dłużnika, w przypadku jego śmierci siebie zabezpieczyć zichce. We wszystkich podobnych przepadkach Towarzystwo zabezpieczające nastręcza nam najpewniejsze i najlepsze środki. Ktokolwiek sobie iyczy bliższego obeznania się z tym instytutem, zechce się łaskawie udać do mnie, lecz na prowincyi mieszkający w frankowanych listach. Zabezpieczenia w każdym czasie przezemnie mogą być zameldowane i załatwione. Poznań w Czerwcu 1833« Jakob Traeger w Rynku Nr. 57.

AgentTowarzystwa zabezpieczenia życia.

Dyrektorowie: Dr. Jan Lud. WUh. Beck, Wielko - Xiąż. Sasko · Wejmarski r2eczywisty Radzca Regencyjny, Senior Król. Saskiego Łownikostwa.

Jan Chr. Dur big, Deputowany handlowy.

Firma Merck Durbig i Komp.

Chr. BoguchwałPrege z Abtnauendorf, Król.

Saski Radzca Kameralny, Kawaler wielu orderów. Firma Frege i Komp. Karol Lebrecht Hammer, kupiec. Firma Hammer i Schmidt.

Karol Gottfryd Term er, kupiec. Firma ChI.

Gottl, Hecker.

Dr. Chr. Wilh, Wiesand z Zwetau, Adwokat Sądu Najwyższ. Nadwornego i Konsystorski także Obrońca handlowy. Aug. Olearius, rzeczywisty Dyrektor.

Lekarze: Professor Dr. Fr, Piotr Lud, Cerutti.

Professor D. Wojciech Braun e.

Lipska Assekuracya ogniowa przyjmuje assekuracye na przedmioty każdego rodzaju, na machiny i narzędzia fabryczne, towary, sprzęty, składy drzewa na opał lub budowlą, bydło, statki, i t. d., wyjąwszy gotowiznę i dokumenta. W niej można zabezpieczyć na wszelki czas od jednego miesiąca do jednego roku, lub kilItu, nawet do ymiu lat. Zaręcza także za szkody przez piorun sprawione i zabezpieczającym się w niej na 5 po sobie następujących lat, osobliwsze korzyści. Dotąd dozwalała, równie jak inne instytuta assekuracyjne, (ym, którzy w niej assekurowali na pięć lat przy wypłaceniu premii praen u m e r a n d o, na cały czas zabezpieczenia, uwolnienie od opłaty na rok piąty, tak, że pre1 mia zapłaconą tylko została za 4 lata. Teraz przedsięwzięła zabezpieczonym w niej od Igo f Czerwca 183? na 5 lat, oprócz owego wolne

S35

go roku, jeszcze ustąpić połowę rocznego zysku przypadającego na pięcioletnie zabezpieczenie, a to w ten sposób: ieby z tej połowy każdemu zabezpieczonemu rocznie po zamknięciu rachunków I wypłacone były, stosownie do jego w tym roku przypadającej i odtrąconą być mającej premii, a I ma tworzyć iundusz rezerwowy, z którego rachunki złożone i każdemu interesantowi bliższe szczegóły udzielone być mają. Każdy z assekurowanych na 5 lat, prócz roku wolnego od opłat, ma jeszcze tę korzyść, źe w Jatach szczęśliwych znaczna część jego opłaconej premii zwrócona mu będzie, w latach zaś nieszczęśliwych nigdy zdarzyć się nie może, żeby prócz premii opłaconej, dostrat jeszcze dopłacał, nie zobowiązawszy się do żadnych dopłat późniejszych, owszem instytut bierze na się przy zamknięciu rachunków pokrycie wynikłej stratyfunduszem rezerwowym i własnemi środkami. Można także assekurować na 7 po sobie następujących lat przy rocznej wpłacie premii, a zobowięzujący się do tego, uwolniony od niej na rok siódmy nie potrzebuje więc zapłacić premii anticipative na cały czas assekura cYJny. Agentem w prowincyi Poznańskiej i w samem mieście Poznaniu, obraliśmy kupca JPana J. Traeger, który chętnie przyjmie zlecenia i na żądanie dalszych objaśnień, jakoteż statutów, bezpłatnie udzieli. Dyrekcja instytutu ogniowo-assekuracyjnego W Lipsku, C. Weisse, Pełnomocny.

Polecam każdemu ten na tak korzystnych zasadach oparty instytut ogniowo-assekuracyjny i miło mi będzie, jeżeli zacnym moim współobywatelom, chcącym swą własność za mierną premię przeciwogniowi zabezpieczyć, użytecznym być mogę. Poznań w Czerwcu J833Jakób Traeger, w Rynku Nr. 57. DONIESIENIE.

Podpisany ma honor donieść Wnym rodzicom i opiekunom, iż od S. Jana r. b. Panny na pensyą przyjmować, i że on z żoną, guwernantką i potrzebnymi nauczycielami tego wszystkiego ich uczyć będzie, co do dobrej edukacyi należy; a to z tern samem staraniem i pilnością, z jakiemi od jch lat uczynił. Prywatne lekcye w francuzkim języku także dawać będzie. T ri mail, na Wrocławskiej ulicy Nr. 258 lom, moję tu w Poznaniu, na ulicy Butelskiej Nr. 154. nowo założoną oberżę,; "Pod wielkilll Dębelll", przyrzekając wszelką wygodę. Onufry Jankowski .

Odwołując się do odezwy mej dawniejszej względem zaciągnie ni» nowych kuponów do li» · tów zastawnych polskich za wynagrodzeniem \ pCtu od kapitału, mam honor zawiadomić szanowną publiczność, ii od dziś ai do 4. Lipca odbierać będę powierzać mi się mające listy zastawne. Poznań, dnia 24. Czerw» 1835.

Fryderyk Bielefeldl.

Dobra Gorzyce t Gorzyczki w powiecie Kościańskim położone, są przez sześć po sobie następujących lat do wydzierżawienia; bliższych wiadomości udzieli dziedzic Kobylegopola. Folwark Wydawy z miastem Poniec w powiecie Krobskim położony, jest przez sześć po sobie następujących lat do wydzierżawienia;bliższych wiadomości ud ziela dziedziczka Pónieca. Powoź piękny podwójny, jeszcze niemal nowy, stoi do nabycia; o czem bliższych wiadomości udziela łaskawie Wżny Milewski, Badzca sprawiedliwości.

Transport fortepianów, pierwszych mistrzów roboty, wytwornej ozdoby, zaręczonej trwałości i temperatury, odebrał i sprzedaje w cenach zniżonych

GukieT, Butelska ulica No. 155.

Spirytus w beczkach, * u Ernesta Weicher w Poznaniu % w rynku Nr. 82«

DONIESIENIE.

Nabywamy wygotowane i w kosy splatane, czyste włosie końskie, ale takie i niewygotowane,. surowe. Ktoby takowe miał do zbycia, raczy nas uwiadomić o tern w liście frankowanym i przesłać w załączeniu próby, oznajmiając o cenie cetnara, albo kamienia. Hiibner i Syn, w Wrocławiu.

Skład nasz hommissyjny obić ze znanej fabryki Pana Henryka Hopffe w Dreźnie, opatrzony znowu został w nowe, nader gustowne wzory i polecamy takowe najuniieniej, przyrzekając najumiarkowańsze ceny i rzetelne usłużenie. Poznań, dnia 25. Czerwca 1833.

C. Miiller i Komp.

przy Wodnej ulicy Nr 163.

Machiny do rznięci .".'%.i sieczki z podwójnemi pędnemi kołami, za pomocą których można w godzinie urżnąć 40 szefli drobnej sieczki dla koni, albo 70 szefli długiej sieczki dla bydła, są u mnie w rozmaitych cenach w zapasie. W machinach tych nie odmienia się kos, Gak się to winnych machinach robić zwykło), ale czterema umieszczonemi w machinie kosami rznie się bez trudności \'\ drobno lub grubo sieczkę; o czem mają- \ \ cy chęć kupna, mogą się naocznie prze- \ konać w moim lokalu. M. J. Ephraim, w Poznaniu w Starym Rynku Nr. 79. naprzeciw głównego odwachu.

Nie omieszkamy niniejszem donieść, iźeśmy skład nasz towarów galanteryjnych z domów PP. F, W. Graetz i F. Bielefeld do sklepu P. JVUpke w Rynku naprzeciw Ratusza przenieśli* Polecamy oraz znaczny zapas leodyjskich dubeltowych i pojedynczych flint, pistoletów" , i t e r c e r o l i k O W w najumiarkowańszych cenach «

Alexander i Swarzeneki.

Piękne, soczyste cytryny messeńskie PO 7 i S gr. polsko, dla biorących po sto sztuk jeszcze taniej, soczyste apelzyny messeńskie po 15 i 18, a większe po 34 gr. polsko, jakoteź iwicie minogi, w tej chwili otrzymał

J. Verderber.