GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.07.08 Nr156

Wielkiego

Xiestwa PO ZNA N SKI EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dehera i Spółki. - Redaktor: A. Wannoushi,

JI#156.- W Poniedziałek dnia 8. Lipca 1833.

Wiadomości krajowe,

Z Berlina, dnia 5. Lipca.

Wyjechał: Królewsko - Szwedzki Generalny Konsul, Radzcs legacyi, L u u d b l a d , do Drezna.

Z B e r l i n a, dnia 2. Lipca. Najwyższe postanowienie zamieszczone w ostatnim Nrze Zbioru Praw, dotyczące się praw starozakonnych w W. Xiestwie Poznańskiem, brzmi w sposób następujący: My FRYDEYK WILHELM, 2 Bożej łaski Król Pruski i t. d.

Przekonawszy się o potrzebie polepszenia obywatelskiego stanu żydów w Naszej prowin,cyi Poznańskiej, jak najprędzej , i jeszcze przed wydaniem obejmującego wszystkie prowincye monarchii Naszej urządzenia względem politycznych stosunków źydostwa, i usunięcia wątpliwości z położenia prawodawstwa w tej mierze wynikających; udzielamy w tym celu następujące tymczasowe przepisy, % zastrzeżeniem uzupełnienia i zmienienia ich w miarę przyszłej ogólnej ustawy. - 9. 1. Kahał żydowski każdego miejsca składa, jak dotąd, tolerowane od rz? idu społeczeństwo religijne, któremu jednakże pod względem jego majątkowych interesów nadają się prawz korporacji. Skoro dotąd kahały żydowskie kilku

miejsc połączone były W jedne synagogę, zjednoczenie to ma trwać nadal i we względzie interesów korporacyjnych. - . . 2. Związek korporacyjny ściąga się tylko do wewnętrznych stosunków kahałów synagogowyeh ( .20.

Ty t. 11. i 9. i3. nast. Ty t. 6. Cz. II. Powsz. Pr.

Krajowego) i do tych przedmiotów, które w tej ustawie jakainteresa korporacyjne wyraźnie są oznaczone. We wszystkich innych interesach obywateskich nie ma miejsca podobny związek między członkami kahałów, owszem uważać się będą wtym względzie jako uczestnicy swych kahałów miejscowych podług istniejących dla tychże lub wydanemibyć mających regulaminów.- .3.Każdy żyd, mieszkający wkahalnym obwodzie lub miejscu, należy do korporacyi. - 9. 4. Prawo głosowania w tej korporacyi, we względzie oznaczonych w . 2. interesów, mają wszyscy żydzi doletni płci męzkiej i nienagannego życia, którzy albo posiadają grunt, lub sprawują na swą rękę proceder, lab prócz tego utrzymują się samodzielnie i bez obcej pomocy. - . 5. Mający prawo głosowania członki korporacyi, obieraj% W obecnośei i pod dozorem Kommissarza Re gencyjnego pewną liczbę reprezentantów, a ci znowu w równym sposobie urzędników administracyjnych, których Regencya potwierdza, a którzy bezpłatnie urzędują. - . 6. Postanowienia względem liczby reprezentantów, urzędników administracyjnych i względem caa statut każdej korporacyi. Statut ten Regencya, po wysłuchaniu reprezentantów, projektuje, a Prezes Naczelny potwierdza. Na pierwszy wybór Regencya stanowi o liczbie reprezentantów i urzędników administracyjnych . 7. Prawa i obowiązki reprezentantów i urzędników administracyjnych względnie siebie, względnie korporacyi i względnie trzecich osób, oceniać należy według przepisów, zawartych w przejrzanej Ordynacyi miejskiej z d. 17. Marca 183i- o prawach i obowiązkach magistratu i reprezentantów miejskich. . 8. Zarząd interesów majątkowych korporacyi zostaje pod bezpośrednim dozorem Regencyi lub jej Kommissarza, bez jej zezwolenia niewolno zaciągać długów, nabywać lub pozbywać gruntów i zaprowadzać nowych podatków. Ma ona prawo i obowiązek polecać rewizyą zarządu przez Kommissarzów z przybraniem reprezentantów, zaradzać zażaleniom ostatnich na zarząd i przypilnować regularnego zdawania reprezentantom rachunków. . 9. Korporacye żydowskie, a mianowicie władze administracyjne, obowiązane są starać się o należyte szkolne wychowanie wszystkich zdatnych do szkoły dzieci - od ygo do ukończonego i4e o roku życia. Odpowiedzialne są za ugęszczanie, podług przepisów, wszystkich dzieci, chłopców i dziewcząt, w tyra wieku, do szkół publicznych, i zarazem obowiązane, dawać ubogim dzieciom potrzebny przyodziewek, opłatę szkolną i inne potrzeby szkolne z istniejących może na to funduszów, a w niedostatku tych, z majątku korporacyjnego. . 10. Przez publiczne szkoły rozumieją się tak chrześciańskie, jakoteź żydowskie szkoły, urządzone z zezwoleniem rządu podług pewnego planu naukowego i obsadzone żydowskimi zdatnymi, przez Regencyą potwierdzonymi nauczycielami. Jednakże prywatne uczenie dzieci może być sposobem wyjątku dozwolone rodzicom za wyraźuśm przychyleniem się Regencyi. - 9. II. Staranie o oddzielną naukę religijną dla dzieci Żydowskich, zostawia się każdemu kahałowi. Jednakże nauczycielami religii mogą być tylko takie oso by, które do sprawowania urzędu nauczycielskiego pozwolenie rządu uzyskały. - 9. 12. Językiem naukowym przy publicznej instrukcyi w szkołach żydowskich jest niemiecki. - 9. i3. Po ukończonym szkolne m usposobieniu chłopców żydowskich, władze administracyjne korporacyi winny 6tarae się i są w odpowiedzialności, ażeby każdy chłopiec uczył się jakiego pożytecznego procederu, lub poświęcał się wyższemu powołaniu w naukowych instytutach, i żeby żaden z nich do handlu lub sprawowania procederu domowaniem nie był używanym. Obowiązkowi temu powinny one przez umowy z rodzicami lub opiekunami starać sięzadość czynic , lecz jeżeli przez te nie można celu osięgnąć, winny udać się do Radzcy Ziemiańskiego, który nakłonić ma ojców lub opiekunów (ostatnich w porozumieniu z władzą nadopiekuńcza), ażeby przeznaczyli chłopców do jakiej nauki lub kunsztu, albo do rolnictwa, lub jakiej pożytecznej ręcznej roboty, lub do fabrykacyi albo jakiego pewnego rzemiosła, lub do handlu z stałych miejsc przedaźy, ( . 18.) - 9. I(. Z zastrzeżeniem urządzenia na przyszłość powszechnego do służby wojskowej obowiązku żydów poznańskich W tym samym, jak w innych prowineyach monarchii sposobie, wolno będzie w ciągu zaprowadzonego niniejszą ustawą tymczasowego stanu, zdatnym moralnie i fizycznie żydom, zaciągać się" mając wiek obowięzujący do wojska, dobrowolnie do służby wojskowej. Wejście istotne do wojska pociąga za sobą tak dla zaciągającego się, jakoteż dla ojca jego uwolnienie od opłaty rekrutowego. Ojcowie niezaciągających się synów obowiązani i niidal takowe opłacać. Wasze Ministerstwo finansów wyda potrzebne rozporządzenie we względzie wybierania i obrachowywania rekrutowego. - J. i5. Małżeństwo żyda z cudzoziemką może tylko wtenczas mieć miejsce, skoro ostatnia własnego majątku najmniej 500 tal. wnosi. O dyspensacye w szczególnych naglących przypadkach wnosić trzeba do Naczelnego Prezesa prowincji. W miejsce ślubu, potrze bnego według Pow. Pr. krajowego Cz. li. Ty t. I. 1). 136., aby małżeństwo zupełną miało ważność, wstępuje przy małżeństwach żydów zejście się pod baldachimem i uroczyste wkładanie obrączki na palec; a w miejsce przepisanej w . 138. tamże zapowiedzi, ogłoszenie W bożnicy. - 9. 16. Regencye starać się będą o uporządkowanie interesów korporacyjnych W przepisanym powyżej sposobie naj dalej w przeciągu sześciu miesięcy po ogłoszeniu tej ustawy. Skoro to nastąpiło i władze administracyjne z przychyleniem się reprezentantów, imieniem korporacyi, oświadczyły się, iż biorą na siebie odpowiedzialność za dopełnienie przepisanych tu warunków, żydowscy ojcowie familii i pojedyncze osoby, uwłaściwiające się do tego według następnych przepisów, otrzymać mająnaturalizacyąna zasadzie zawartych Wtej ustawie postanowień. - . 17. Ogólne naturąlizacyi wIarunki te są: 1) zupełna nienaganność pożycia, 2) zdolność i obowiązek używania wyłącznie języka niemieckiego we wszystkich publicznych interesach, zeznaniach, rachunkach i t. p. Jednakże od tego warunku może Naczelny Prezes na wniosek Regencyi dyspensować, 3) przyjęcie pewnego nazwiska familijnego. - 9. 18. J o d temi warunkami rnają być przyjętymi do klassy natnralizowanych żydów ci, którzy udowodnią: 1) iż od dnia 1. Czerwca j8j . ciągle zamie źniej usadowili się za wyraźnćm rządu zezwoleniem; 2) iź albo się poświęcili jakiej umiejętności lub kunsztowi, i takowe wykonywają tak dalece, iź z dochodu stąd utrzymać się mogą; lub posiadają gospodarowany przez siebie grunt wiejski takiej rozległości, iź tenże zapewnia im i ich familii dostateczne wyżywienie; lub w mieście znaczny stały proceder z niejaką zaletą sprawują; lub w mieście grunt najmniej 2000 tal. wartości bez długu i tytułem własnościposiadają; lub, ze im majątek kapitałowy z najmniej 5000 tal. własnością należy; l ub, ze przez patryotyczne czyny zasłużyli się szczególniej krajowi. 9. 19. Ci, którzy to udowodnią, otrzymają od Regencyi obwodu, w którym mieszkają, tymczasowe patenta naturalizacyi, w których odwołać się należy do niniejszej ustawy i nadanych im przez niępraw, równie jak i do włożonych na nich obowiązków. - . 20. Naturalizowani w ten sposób żydzi, mogą przy zachowywaniu powszechnych przepisów, w miastach i po wsiach osiadać w obwodzie prowincyi, nabywać wszelkie grunta i sprawować wszelkie dozwolone procedery; z zastrzeżeniem opłacić się mającego według 9. IĄ. rekru towego, nie mają obowiązku opłacania danin ani do kassy krajowej, ani kamlaryjnćj, winni natomiast dopełniać wszelkich, chrześcian dotyczących się obowiązków względnie kraju i gminy swego miejsca zamieszkania, tymczasowo z ustanowionym co do służby wojskowej w 9. iĄ. wyjątkiem, 1, z wyłączeniem opłat kościelnych, ponosić równe ciężary, jak inni mieszkańcy. Z wyjątkiem przepisów, zawartych w ustawach względem takowych czynów i interesów, na które ma wpływ różność ich pojęć religijnych, mianowicie w Cz. I. Ty t. 10. .317. do 35i. Ordynacyi Sądowej, względem przysiąg, w Cz. I. Ty t. 10. 9. 352. Ordynacyi Sądowej i 9. 335. No. 7. i 9.357. No. 8. Ordynacyi Kryminalnej względem składania świadectw i przysiąg świadecznych, tudzież w Cz. II. Ty t. 8. 99. 989. i 990. Pow. PI. Kr., względem prezentowania weksli w dniach szabasowych i uroczystych, mają być we względzie swych obywatelskich i z prywatnego prawa wypływających stosunków podług ogólnych ustaw, zarówno mieszkańcom chrześciańskim traktowani i tylko następującym podlegać ograniczeniom: a) do urzędów krajowych i do posad dyrygentów magistratowych nie są obieralnymi; podobnież b) do funkcyi Deputowanych na zgromadzenia powiatowe, na zebrania gminne i sejmy prowincyalne. ej W razie nabycia przez nich dóbr ziemskich, połączone z posiadaniem ich prawa honorowe wykonywa tymczasowo władza krajowa, jednakże przywiązane do tychże ciężary oni ponosić obowiązani. dj Pizenieść do innej prowincyi państwa N a

szego swe zamieszkanie wolno im tylko za przyzwoleniem. Naszego Ministra spraw wewnętrznych, i obowiązani są, uiścić się wprzódy korporacyi, do której należą, względem umorzenia swego udziału w obowiązkach korporacyjnych przez ugodę z zwierzchnością korporacyjną, l u b, gdyby ta nie przyszła do skutku, podług ustanowienia Regencyi. - .21. Mieszkańcy żydowscy Naszej prowincyi Poznańskiej, którzy się nieuwłaściwiają jeszcze do pozyskania praw rzeczonej klassie naturalizowawej nadanych, mają być spisani troskliwi» przez władzę administracyjną każdej korporacyi i wprawdzie familiami, podług wskazanego przez Naczelnego Prezesa wzoru. Spisy te przekładają się do rewizyi Radze)' Ziemiańskiego, a poświadczone przez niego zostają w zachowaniu władzy miejscowej. Każdego roku odbywa się rewizya i poświadczenie tych spisów. - . 22. Na zasadzie tychże wydaje władza policyjna miejscowa każdemu ojcufamilii certyfikat numerem spisu oznaczony. Certyfikat ten powinien obejmować imiona wszystkich członków familii, i po rocznej rewizyi być wizą opatrzony lub sprostowany. - 9. 23. Certyfikaty takowe mają być udzielane tym tylko ojcomfamilii i pojedynczym pełnoletnim i samodzielnym żydom, którzy są w stanie udowodnić, iź od 1. Czerwca 181Ś. ciągle w prowincyi Poznańskiej przebywali, lub że im pobyt w tejże później wyraźnie był dozwolonym. - 9.2Ą. Niewylegitymowani takiemi certyfikatami żydzi będą za obcych uważani i do swych domowych siedzib zwracani; powrót zaś ma im być pod karą 50Tal. lub dostósownego więzienia wzbronionym. Tym żydom, którzy się od dnia igo Czerwca i8i5. bez wyraźnego zezwolenia w prowincyi usadowili i w tejże zamieszkanie w prawiłem rozumieniu pozyskali, i nie mogą tam, skąd są, być zwróceni, ma Naczelny Prezes moc dozwolenia przyjęcia i certyfikatu. (Dokończenie jutro.)

Wiadolllości zagraniczne.

Królestwo Polskie, Z War s z a w y, dnia 28- Czerwca.

Onegdaj wyjechał do Petersburga towarzysz Ministra Sekretarza Stanu Królestwa Polskiego, Szambelan Dworu J. C. M, Rzeczywisty Radaca Stanu Turkuł . li o s s y a. Z P e t e r s b u r g a , dnia n. (24. ) C z e rw c a.

Przez ukazy Cesarskie do Kantoru Dworu, dane 1) z d. 27. Maja, w Rewlu, Panny: Hrabianka Natalia Buxhewden i Wilhelminą Baranów, 2) 30. tegoż m, w Helsingfors, Panny ne zostały Frejlinami N. Cesarzowej. W skutek przedstawienia N ajśw. Rządź. Syno d u, zatwierdzonego przez N. Pana w ciii. 30. Kwietnia b. r., postanowioną zostaje oddzielna stolica Biskupia, obrządku grekorossyjakiego, w Polocku, Biskup bidzie się mianował Połockim i Wileńskim; Dyecezya jego sktadać się ma z gubernii Witebskiej, Wiltńsk ej i Kurlaudzkiej, zaś Mińska dyectzya zawierać bidzie gubernią Grodzieńską i obwód Białostocki. N owa dyecezya Poiocka liczy się w 3ciej klassie i zajmie w porządku stopień po Władzimirskiej. Z liczby przedstawionych przez Synod trzech kandydatów N. Cesarz Jmć raczył mianować Biskujum Połockim i Wileńskim Wikaryusza dyecezyi S. Petersburskiej, Biskupa Reweiskiego, binaragda. Erywan, dnia 13. Maja. - Po ukończeniu ostatniej, tyle dla Hossyi sławnej, wojny z Persyą, w ciągu której 14. Sierpnia 1827. r. waleczne wojska rossvjskie, pod wodzą Gen. Purucznika Krassowskiego, przejściem od wsi Atiarak, do stob cznogo ormiańskiego monaeteru Ęczmiadzyńskiego, pokonawszy daleko wyższe nieprzyjacielskie siły, obroniły ten IIIOnastt-r od grożącej mu zguby, ówczesny Katołikos wezystkich Ormian, Pairyarcha Efrem, dziś w zaciszu żyjący, w celu uwiecznienia sławy wojsk rossyjskich i wdzięczności Ormian, powziął myśl wystawienia własnym i duchowieństwa kosztem pomnika, na tern właśnie miejscu, między wsią Usz-agan, a monasterem, o 4 wiorsty od tego ostatniego, gdzie pegrzebione eą ciała poległych w tej bitwie wojowników. Po zatwierdzeniu tego projektu przez N - Pana, pomnik, mający się składać z wysokiego u sążni obelisku, ze stósownemi ozdobami, uroczyście w dniu S. Mikołaja Cudotwórcy (9- Maja b. r), założony został w obecności Patryarchow: Efrema i następcy jego J oannesa, całego duchowieństwa eczmiadzyń ekiego, niektórych urzędników rossyjskich, licznie zgromadzonego ludu, tudzież pieszej i konnej gwaidyi patryarszej. Po odbytem nabożeństwie w języku ormiańskim i mowie, w tymże języku, mianej przez jednego z Arcybiskupów, Pairyarcha Efrem położył jderwszy kamień. Caiy ten obrzęd miał coś uroczystego i przejmującego głębokiem uczuciem pobożności, lecz nic nie może się zrównać z powszechnem rozrzewnieniem, kiedy goietni, styrany wiekiem i niemocą starzec, dawszy znak, aby go podniesiono z krzesła, powstał i wspierając stę na dwóch Arcybiskupach, z żywościąmłodego wieku wynurzał uczucia swoje, Z tej okoliczności, Podziękowawszy Stwórcy,

6S4ii mu pozwolił dożyć tej chwili, mocny krzyknął głosem: "Niech żyje N. Ces. kołaj Pawłowicz , szczęśliwa Rossya i o n e wojsko rossyjskie! H u r r a h! " Okrzyk ten z zapałem powtórzyło liczne zgrot nie. Dodają, iż do tego obrzędu hr'akł< tylko obecności tych samycn wojsk, którycl wznoszący się pomnik ma uwiecznić.

T u 2 C Y a.

Z Konstantynopola, dn. io. Czepca.

Odwrót wojska egipskiego odprawia się regularnym torem. Ibrahim Basza duo 5. m. b. stanął w Ak Schehr (15 mil od Kiutahia; 11, miał główną kwaterę założyć w Koniah, o ra mil od Ak Schehr. Dla nie dogi dróg marsz Egipcyan powoli się odbywa, kiedy z ciężkiemi działami ledwo 2 mile na dzitń ujechać mogą. Wiadomości te przez C tossyjskiegoadjutanta Barona Liewen, potw> ne zostały, którego Hr. Orłów wysłał Azyi mniejszej, aby był świadkiem odwrotu Ibrahima, Wśród tych okoliczności ro siła zbrojna morska wszelkie czyni przygotowania, aby się także udać z powrotem dc ojczyzny. Dowozów z Odessy i Sebastopolu juź oddawana poprzestano i wiele materyałow jui odesłano z Bosforu do portów rossyjskich. Cofnięcie się całej eskadry rzeczywiście n a s v pi natychmiast po nadejściu wiadomość Egipcyanie stanęli na granicznej linii Wedle dokładnych obrachowań, nastąpi w końcu pierwszej połowy miesiąca Lipca,

W lochy, Z R z y m u, dnia 15. Czerwca« W G'vita- Vecchia czekają co chwila przybycia Infanta D o n Carlosa r ro dziną j e g o . Poczyniono tam juź wszelkie przygotowania na przyjęcie jego, W klasztorze K nów, leżącym daleko od miasta na wyeokić; górze, urząd/ ono dla niego 20 pokojów, aby tam mógł odbywać kwarantanę. Ojciec Sty opusciws 'v Infantowi 10 dni, trwałość tej' kwarantany na 30 dni oznaczyć raczył, Sły» chać, że Xiążę w Civita - Vecchia zapie*«e,( o» wany zasianie list Króla Ferdynanda, w któ» rym mu dalsze życzenia i widoki J eg · Kr« lewskieg» brata mają być wynurzon» Po skończonej kwarantanie Infant tutaj przybędcie i zajmie cały pałac Berberini. W fyifiie samym pałacu mieszkał także podczas pobytu tutaj Król Karol IV. r małźonk ją. - Poseł Dd«n Miguela przy dwo tejszyrn, Pan de Lavradio, niespodziani. * "t wyjechał, nie wiadomo dokąd. --< Po lejszy bawarski, l.I,r. Spaar, odebrał ur/ · .->... iego z Grecyi do Konstantynopola pojechał, gdzie d. Ig, m. b. ma stanąć.

A u t t 2 Y B.

Wiednia, dnia 2b Czerwca.

'L P «burga donoszą, iż tamże w dniu 13.

b. tn- oIgolo godziny 10. w nocy uderzył piorun w szczyt wieży katedralnej S. Marcina, i zapali) ją. Kopula miedziana, która się uwą płomieni, runęła szczęściem na plac wolny. Sama wieża, zegar i dzwony ale zostały uszkodzone, i wszyscy mieszkańey Pra burga składają dzięki Najwyższemu, lalssycli, prawie nieochybnych strat ocaleni zostali. Niemcy.

Z Stutgardu, dn. 25. Czerwca.

Gazety tutejsze donoszą z Tiibingen: "Siedzi (u około 30 akademików w więzieniu % przyczyny podejrzenia, Że należeli do burtscnszsftu. Powiadają, źe uczyniono odkrycie « Erlangen i Jenie, dowodzące, że istniesenszafi rozgałęziony po wielu uniach niemieckich, z którego (o własnle pochodziło powstanie w Frankfurcie i który w ogólności zmierza do obalenia egzystujących rządów. Nowy ten burszenezaft stainiej zimy na tak nazwanym dniu $z«H zgromadzeniu burszów (Burschentag) .w piwowarni akcyi w Stutgardzie uorganizowany, a burszenezaft Tiioingski naczelnym burszenszaftem mianowany. Tutaj odbywa ilediite* Sędzia najwyższego wydziału Haberro3aB, który zapewne prawdy dojdzie, ile ie już dawno przed badaniem dokładną miał jśó O imionach i stosunkach obźałowanyrh, kiedy inni akademicy dobrowolnie Jittę c nazwanych Feuerreuter, których wszysikicb, jako podejrzanych o uczestnictwo w zoo nionych związkach, w więzieniu osadzoac Dyrektorowi miasta podali, Niektórzy z uwięzionych (tak przynajmniej mówiono wczoraj wieczorem) po przełożeniu im zemań! zamiejscowych akademików, z którymi byli w koreepondencyi, wyznali, źe mieli iei udział w tych zabiegach. Sześciu uszło, eh przyaresztowano. Słychać, źe z pomiędzy tych dowodziło podczas Frankfurcie.

I 2 a n c y a.

Paryża, dnia 27. Czerwca.

· aj posiedzenia tegoroczne obydwóch Izb € zostały. Postanowienie Królewskie zględzie wnieśli w labie Parów Milanowie wojny,' sprawiedliwości i spraw ze-t.ych, w Izbie Deputowanych Minisirowie spraw wewnętrznych, handlu, «karbu i marynarki. Goniec z Madrytu, który dzisiaj tu stanął u poselstwa hiszpańskiego, przywiózł wiadomość, źe uroczystość złożenia przysięgi wierności najstarszej Infantce d. 30. m. b., w kościele Sgo Hieronima w Madrycie bez żadnego zakłócenia, się odbyła. (Dokładniejsze opisanie obrządku zamieścimy jutro.) Polacy w Aurillac wzbraniali się przyłączyć do tamecznych Republikanów, dla tego też towarzystwo literackie tamże otworzyło dla nieb składkę, aby ich wodzie! i drzewo na czas zimy zaopatrzyć. Prefekt sam na czele listy się podpisał. National donosi: "Wiadomość, jakoby robót około twierdz Charenton i 1 'Epine za» przestano i rząd zamiarów swoich zaniechał, była zupełnie płonna; owszem robót tych nie odstąpiono i za kilka dni przedsiębiorcy obydwóch twierdz popierać je będą na własny rachunek za pomocą 1000 albo 1200 robotników. Około obydwóch twierdz pracuje bezprzestannie przeszło 200 żołnierzy od korpusu inżynierów i ciągle zwożą materyały budownieże. Około 500 robotników, którzy w przeszłym tygodniu pomagali inżynierom przy robotach ziemnych, było płatnych przez; rząd; ci zostali rozpuszczeni, ponieważ prace te wszystkie wypuszczono wantrepryzę.Oszańcowa.nia pod Si. Denys w miesiącu Li« pcu zostaną skończone."

Rozmaite wiadomości.

Z Krakowa, -Towarzystwo nauk z Uniwersytetem Jagiellońskim połączone, uwielbiając pamiątkę Króla Władysława J giełły, odbyło w poniedziałek Zielonych Swiątek (d. 27. Maja) w sali Jagiellońską zwanej swoje publiczne posiedzenie.

Z Paryża. - Wyszły tu "Sonety Józefa Hieronima Kajsiewicza" i "Pieśni K, Gaszczyńskiego. " Znany księgarz tutejszy Bossange przyjął do swego handlu kommissanta Polaka i w sklepie swoim osobny oddział książkom polskim poświęcił. - Słychać, źe Mickiewicz napisal'nowy poemat, podtyt.: «Tadeusz."

Jeden dziennik północno amerykański czynr uwagę, źe liczba 56 zdaje się mieć wielki wpływ na przeznaczenia Stanów Zjednoczonych. Pięćdziesiąt sześć osób, które podpisały pierwszą deklaracyą o ich niepodległości, um ar wszyscy Prezydencyi Związku umarli mając lat 56 wieku i nawet sam Związek omal się nie iozprzągl przez odpadnienie Południowej Karoliny, w ostatnich czasach, to jest w 56 lat od swego założenia.

J ournal de S.t,- Pe tersbourg ogłasza następującą tablicę porównawczą kradjkźy rocznych w Moskwie, Petersburgu i Londynie :

Wartość rze- Wartość Liczba czy skradzio- «tratodzykradziezy. nych. tkanych. WMoskwie W 1831. 375 r. 56,585 r.

IS33. 278 179.952 * 120,203 s * Petersburgu 1827. 317 420,189 26,176 s 1829. 142 103,080 s 17,648133° 1 L"7 233,044' 109,913 s "'831. 244 301,428 s 141,072 s 1332. 334.294 * 172.328 * Ogółem . . . 870 1.404,035 * 477>137 * Średnia proporcj 0nalna . . . . . . 2171 280,807 s 95 .427 . s Z tego rachunku pokazuje się, ii średnią miarą popełnia się corocznie w Petersburgu do 2.173 kradzieży, na summę 280,807 r. ass , z której około <I przez policyą się odszukuje. Zresztą, chociaż liczba kradzieży i summa wartości rzeczy skradzionych w ostatnich dwóch latach tę średnią ilość znacznie przewyższała, aa to skąd inąd bardziej się też rozwija czynność policyi; co okazuje się jasno a rachunku: iż, wartość rzeczy skradzionych, do wartości odszukanej, miała się: w 1827. jak)J; do 16; w 1829 . jak 1-4; w J 83 O. , i S 3 1 . i 1832. jak 1-2. W Londynie według urzędowego rachunku, ogłoszonego przez Lorda Mera, w 1831. wartość rzeczy skradzionych wynosiła do 2,100,000 f. sterl., t. j, do 52,500,000 rubli.

Przypuszczając, iż ludność Londynu przewyższa we trójnasób ludność Petersburga, zawsze summa wartości rzeczY skradzionych w ciągu r. 1831. w Londynie, do skradzionych w ciągu tegoż roku w Petersburgu ma się jak 60-1; azatćm widzialnie mówi przeciw okrzyczane; moralności angielskiej, na korzyść mieszkańców tutejszej stolicy.

W Nowym Czertasku, stolicy Kozaków dońskich, Hetman tychże Jędrzej Denisów, założył - towarzystwo literackie, którego głównym zamiarem ma być czytanie rossyjskich ł zagranicznych pism czasowych.

OBWIESZCZENIE.

Stosownie do postanowienia przeszlorocznego Walnego Zebrania, uchwalonego na wniosek stowarzyszonych Obywateli Związku Kredytowego w Wielkiem Xiestwie Poznańskiem, podajemy niniejszem, następujący prospekt teraźniejszego stanu funduszów naszych, do publicznej wiadomości: Według . 23. Ordynacyi Kredytowej z dnia 15. Grudnia 182r. r. zarnknięiym został System z terminem Bożego Narodzenia 1827. w ten sposób, ii od tego czasu już nikt do Towarzystwa przypuszczonym nie został. Tylko tym właścicielom dóbr, którzy lubo przed upłynieniem tego terminu, wyraźne swe oświadczenia przystępu zadeklarowali, jednakowoż dla niemożności natychmiastowego uprząmienia zawad hypotecznych, poszukiwanych pożyczek Ziemskich osiągnąć nie mogli, dozwolonćm zostało, stosownie do Najwyższego postanowienia, późniejsze udzielanie pożyczek po usunieniu zawad hypotecznych, pod tym jednak warunkiem, aby procent umorzenia od Bożego Narodzenia 1827. r. z wszystkie mi od tegoż porachować się mającemi prowizyami, dopłaconym był. Wydany kapitał w listach zastawnych, wynosi teraz 11,869,900 Talarów , z którego p 0dług planu amortyzacyjnego, summa 876»750 Tal. umorzoną została i jest zachowaną w listach zastawnych, na zawsze z obiegu publicznego usuniętych, przy funduszu umorzenia. Fundusz właściwy Towarzystwa posiada, prócz zakupionego domu Ziemstwa, summę, 293.425 T al. , która się w części z gotowizny, w części z listów zastawnych, składa. Prowizye od tego kapitału, łącznie z i procentu administracyjnego, przez dłużników płacącego się, przynoszą po potrąceniu wydatków na administracyą, znaczną superatę, która rocznie do kapitału tegoż funduszu się wciela. Prowizye, przez dłużników opłacać się powinne, wpływają powiększaj części regularnie; względem zaległości zaś z ostatnich lat, które w stosunku do kapitału nie są znaczne, wydane zostały, stosowne do przepisów Ordynacyi Kredytowej rozporządzenia i odnoszą pożądany skutek. Niedobór zaś ten prowizyi, aż do ściągnienia zaległości podobnych, tak dostatecznie przez superaty funduszu właściwego jest zakrytym, że bieżące procenta od listów zastawnych, każdego czasu Prezentantom kuponów płatnych, regularnie wypłacane bywają, Kurs niski, który tutejsze listy zastawne, przy ich pierwszem wydaniu w roku 1823. mia« ły, wznosił się wprawdzie powolnie, był jednak przy zamknięciu Systemu w terminie Bo ś1tiyin, iź natychmiast 264,700 Tal., a w terminie Sgo Jana 1828* r. nawet 791,900 Tal. wypowiedziano. Gdy się nam jednak udało, te dwa wypowiedzenia usunąć i wypowiedziane listy zastawne, w czasie do wypłaty postanowionym, gotowizną zrealizować, podniósł »ię kurs w roku 1829j30. nad wartość nominalną. Wypadki polityczne roku i830. f które ogólnie cyrkulacyą pieniężną tamowały, skutkowały nanowo niepomyślnie na kurs naszych listów zastawnych, z którego to tei powodu od owego czasu w każdym terminie, znaczne nam summy wypowiadano, które łącznie z poprzednierni do 1;877,075 Tal. doszły. Jednak i te późniejsze wypowiedzenia, zostały całkiem w dniach do wypłaty przeznaczonych, spłacone, a to z własnych funduszów bez potrzeby zaciągania pożyczek, ile że nasze fundusze w gotowiznie, nietylko do ich zrealizowania, ale nawet do zupełnego spłacenia dawniej zaciągnionych pożyczek, dostatecznemi były. Kurs naszych papierów, osiągnął teraz nanowo wartość wyższą nad nominalną, a gdy aktywa nasze, przez fundusz umorzenia i przez superaty funduszu właściwego, z każdym rokiem się powiększają, summa zaś kapitalna W obiegu będących listów zastawnych przez amortyzacyą, w ciągle wzrastającej progressyi pomniejsza się, te cly z pewnością spodziewać się trzeba, iź dotychczasowy nie stały kurs się utwierdzi" zaś znaczne zniżenie tegoż kursu, już wcale nie nastąpi. Jak dalece te nasze nadzieje się ziszczą, odkryje czas, jednak zastrzegamy sobie, na wszelki przypadek, w czasie swym zawiadomić Interesentów o rezultacie, który administracya funduszów naszych, w roku następnym mieć będzie. Poznań, dnia 2. Lipca 1833.

Generalna Dyrekcya Ziemstwa.

OBWIESZCZENIE.

Dobra Pawłowo w powiecie Wągrowieckim, mają być od S. Jana r. b. na trzy po sobie następujące lata aż do S. Jana 1836.) najwięcej dającemu w dzierżawę wypuszczone. Termin licytacyjny wyznaczonym został na dzień 12. Lipca r. b. po południu o godzinie 4. w domu Ziemstwa Kredytowego, na który zdolni i ochotę dzie» rzawienia mający, z tern nadmmienienietri wzywają się, iż tylko ci do licytacyi przypuszczonymi być mogą, którzy na zabezpieczenie licytum tal. 500 kaucyi, natychmiast w gotowiznie złożą i w razie potrzeby udowodnią,źe warunkom kontraktu zadocyć uczynić są wstanie. Poznań, dnia 28> Czerwca 1833.

Dyrekcya Pro w in cyalna Ziemstwa.

PATENT SUBHASTACYJNY.

Na wniosek realnego wierzyciela mają być qbydwie części wsi K o b y l n i k i Wojciechowi Zeromskiemu należące w departamencie Poznańskim w powiecie Szamotulskim położone, wraz z borami na 50,403 tal. 12 sgr. 11 fen. sądownie oiaxowane, drogą koniecznej subhasta A cyi publicznie sprzedane, do czego terrnina na d z i e ń 5. M a r c a I 8 33-» na dzień 8. Czerwca 1 833. i na d z i e ń 10. W r z e ś n i a 1 8 3 3« przed południem o godzinie 10., z których ostatni jest peremtoryczny, przed Sędzią Ziemiańskim Hebdman w tutejszym sądowym lokalu oznaczono. Ochotę do kupna mających wzywamy do licytowania, a najwięcej dający spodziewać się może przybicia, jeżeli przeszkód prawnych niebędzie, przy tern się wzmiankuje, iż w lasach znajdujące się do ubicia zdatne drzewo, w tax;e dóbr tychże obrachowane na 15,201 tal. 28 sgr. już jest zawarte. Taxa, jako i warunki kupna w każdym czasie w Registraturze naszej przejrzane bAć mogą. Zarazem zapozywają się Ur. Maryanna P 0morska z Obarzankowskich, dla której na Kobelnikach części pierwszej w Rubryce I I. pod Nr. 2. protestacya de no alienando vel disponendo i Ur, Maryanna Zeromska z Obarzankowskich, dla której na Kobelnikach części drugiej w Rubryce I I. N ro. 3. prawo dożywocia zahypotekowane, a których miejsce zamieszkania nie jest wiadome, lub ich sukcessorowie, aby na terminie peremtoryczno licytacyjnym na dzień 10. Września 1833. przypadającym stanęli, w razie albowiem nie stawienia się nietylko przybicie na rzecz najwięcej dającemunastąpi, lecz takie po złożeniu sadowem, summy kupna wymazanie wszystkich zahypotekowanych wierzytelności, a nawet tych próżno wychodzących pomimo produkcyi wystawionych na nie dokumentów, rozporządzonem zostanie. Poznań, dnia 7. Stycznia 1833Król. Pruski Sąd Ziemiański.

ZAPOZEW EDYKTALNY, N ad pozostałością Radzcy Ziemstwa Kredytowego Wawrzyńca Starzeńskiego, dziedzica dóbr Wierzei i Grzebieniska w powiecie Szamotulskim położonych, proces sukcessyjnolikwidacyjny pod dniem dzisiejszym otworzonym został, Wzywają się przeto wszyscy ci, zaś z imienia, pobytu i zamieszkania niew adomi wierzyciele realni, jako (o EuphemiaZa krzewska, względem wierzytelności dla jej spadkodawcy Sylweryusza Zakrzewskiego w Rubr. I I I. So. 13. na Wierzei i Grzebienisku zahypotekowanej, a teraz jej w części należącej, 1686 Tal. 16 sgr. z prowizyą, i Pułkownikowa Nepomucena z Zakrzewskich Szwerin względem summy w Rubr. III. No. 5. na Grzebienisku zaintabulowanej w ilości 24,000 Tal" aby w terminie do likwidowania tychże preteneyi na dzień 10. Września r. b. zrana o godzinie IOtej przed Deputowanym Referendaryuszem Sądu naszego Ptliicker, w Izbie instrukcyjnej, wyznaczonym się stawili, ostrzegając ich, ii niestawający swych praw za po« Zbawionych uznani zostaną, i z swemi preten* syami tylko do tego, co po zaspokojeniu zgłoszonych się wierzycieli w massie pozostanie, odesłanymi będą. Wierzycielom zamiejscowym, którym tu na znajomości zbywa, proponują się Kommissarze sprawiedliwości Guderyan, Weimann i Ogrodowicz, z których jednego dla dopilnowania swych praw obrać i tegoż informacyą i pełnomocnictwem opatrzyć mogą. Zarazem wzywają się przy połączeniu jawnego aresztu wszyscy ci, którzy od Wawrzyńca Starzeńekiego co w pieniędzach, rzeczach, tffektach lub skryptach u siebie mają, aby z tego nikomu nic nie wydawali, owszem nam nie« zwłocznie o tern donieśli, pieniądze lub rzeczy zaś z zastrzeżeniem swych praw do Depo« żytu sądowego złożyli, pod tern zagrożeniem, iż w razie przeciwnym, gdyby komu co wypłacone iub wydane zostało, toby za nieuczynione uwaźanem, i na rzecz massy powtórnie ściągnioneby zostało; jeżeliby zaś posiadacz takich pieniędzy lub rzeczy, o takowych zamilczał, Jub zatrzymać je miał, ten oprócz tego mające prawo zastawu lub inne, utraciłby, Poznań, dnia 10. Kwietnia 1833.

Królewsko-Pruski Sad Ziemia ńskie Aukcya na konie.

Z polecenia Król. Sądu Ziemiańskiego miejscowego sprzedawać będę w piątek dnia 12. L i p c a r. b. po południu o godzinie 3 c i e j na dziedzińcu zamku sądowego 4 konie w drodze exekucyi zatradowane, najwięcej dającemu za gotową zapłatę. Poznań, dnia 4. Lipca 1833.

Referendaryusz Sądu Ziemiańskiego, A u,

A U K C Y A mebli, win i t. d. w Hotelu Saskim przy Wrocławskiej ulicy, odbywać się jeszcze będzie w poniedziałek i wtorek przed południem od godziny 9. do 13. i po południu od godz. 2. do 6. Poznań, dnia 5. Lipca J833Caetner, Król. Kommissarz aukcyjna

Plac na Rybakach pod Nrem 104. położony, mamy zamiar natychmiast sprzedać. O warunkach można się dowiedzieć na S.

Marcinie pod Nr. 180.

Poznań, dnia 4. Lipca i 33S u k c e e s o r o wi e konduktora budo« wniczpijo S c h o I z .

Do zaciągnienia nowych kuponów jeszcze do i2 go b. m. listy zastawne polskie przyjmuję. BielefeId.

Wyciąg Z Berlińskiego kursu papierów »p e n i dzy.

Dnia 4. Lipca i 833, Papiera- Gotowimi zną po pa Obligi długu państwa . . 97 96 Obh i bankowe ai do włącznie - -?Zachodnio- Pruskie listy zasta981 98 Listy zastawne w. Xiestwa Poznańskiego. , . . 101£ - Wschodnio-Pi-uski* . . . - - 1m

Ceny zboża vv Beriinie.

Dnia I. L 'qica 1833 Ładem: Tal. «gr. fen. Tal. Igr. fen.

Pszenica 1 36 3 l l Zyto t x 16 Jęczmień wielki 1 I 3 aall, Jęczmień mały 28 9 25 Owies . . . ł 3 26 6 Woda: Tal. «gr. fen. Tal. źgr. fe- n.

Pszenica (biała) 2 10 a 1 Zyto . . . 1 J7 6 I 31 3 Jęczmień wielki -. 27 6 26 % Owies . . . 1 27 b Groch . . . 1 1lI 9 Kcpa słomy 7 10 5 lb Cemar siana 1 - -e %0