GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.07.11 Nr159

Wielkiego

Xiestwa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowshi.

JW 159. - W Czwartek dnia 11. Lipca 1833.

Wiadolllości zagraniczne.

'.i'arauieaiu talo c fi y. i, dnia 14. Czerwca. - Od kilku lygodni krą-ajerone pogłoski o śmierci h oficerów i podoficerów. ych młodych ludzi z przyarano, w skutek czego sadrugi raz inaczej znowu ale zawsze w kaźdem poniby dążenie polityczne. 1 o lem obszerny artykuł iej pod d. 4. m. b., z ktoz cała nie wyjaśnia, jednak ie spisek knowano. Urzęnie wymienia »ni imion, jkładiiiejszyeh, MV publiniejakim Romano, jakby głównymi dowódzcami być icrała HossaroI, który wielczas rewolucyi w r. igao. w Hiszpanii służył, a narewygnaniu zginął. Zresztą sną nieprzenikliwą zakryta. m proces później do publimości, coby było istotnie 3rym i umysły najlepiej załaśnie w tej chwili czekająvt Gazecie DMto ijii

CKoo6cwyroku przeciw spiskowym, odkrytym przed 5 miesiącami. Zdarzenie to równie dziwne, jak zasmucające. Wśród głębokiego pokoju, przeciw młodemu Królowi, którego łagodność i dobroć serca powszechnie narodowi znana, który z namiętnością lubiąc wojsko» wość, wojsku się całkiem oddaje, żołnierze knują potajemne spiski! Rzecz ta nawet po jej zniweczeniu zostaje jeszcze wielkiem nieszczęściem; bo tu przy rozpoczynającćm się rozwijaniu pojednania, wydoskonalenia i kojenia najpotrzebniejszym żywiołem zaufanie między rządzcą i rządzonymi, i wszystko, co temu zawadza, musi nieszczęsny na cały kraj wywierać wpływ. Zwracamy uwagę na wspo« miliony artykuł Gazety Dworskiej, który nie wchodząc bynajmniej w szczegóły, zdaje się jednak z pióra znamienitego wypływać; na« pomknięto tam coś o wpływie propagandy, tak dalece, ż« obawa jaka pozostanie, chociaż się pi ' azało, że obadwa spiski, mimo usiłowań zagranicznych, w ogóle ludności nie znalazły stronników. Śmiesznością prawie być się zdaje, co teraz o dawniejszych spiekach donoszą. Dwóch adwokatów, dwóch odwołanych wygnańców, oficer dymissyonowany a potem znowu do służby przyjęty i 20 przemycających -wszyscy pod dowództwem kucharza klasztoru jednego spiknęli się byli, -by - rząd obalić; w ciągu kilku godzin 5 Rzeczy takowe niewarteby były aai wzmianki, gdyby nie tamowały postępów dobrego i gdyby się nie objawiała niejaka równo, je· noić podobnytłi wypadków we Włoszech; bo natenczas właśnie rozwijały się sceny bun łów w Piemoncie, a między Neapolem i Turynem, południem i północą, tleje ogień w samym środku, w legacyach, w sercu Włoch.

B e 19 i a.

Z B r u x e J J i , dnia i. J >pca.

Królowa Francuzów z całym swoim orszakiem d. 3- m. b. etanie w Tournaj i przybędzie jeszcze w ciągu dnia tego do Bruxelh. Matka Pana de Poiher nocy onegdajszej po długich cierpieniach z tym światem się rozdała. Pan de Pother natychmiast po odbytym pogrzebie powróci do Paryża. Z Antwerpii donoszą pod d. 28. z. m.: "Dzisiaj po południu o godzinie 8. przybył tu pierw szy siatek parowy z Londynu, odpłynąwszy Stamtąd wczoraj o godz. 12. Odbył więc podroi w 26 godzinach, kiedy dawniejsze statki parowe zawsze do tego 34 godzin potrzebowały. Na pokładzie onego Dyl miedzy innymi Lord Beresford W porcie naszym panuje obecnie nadzwyczajne życie, o ktorem ledwo pojęcie mieć można; zamówione tu stoją okrę ty do Amsterdamu, Rotterdamu, Liwtrpoolu, Londynu, Odessy, Konstantynopola, Smyrny, Malagi, Sewili, Kadyxu, Hm Janeiro i do wszystkich głównych portów Francyi. Trzy bataliony gwardyi miejskiej U odyjskiej, i rniast Courtray i Ypern pod wodzą Pułkownika Fleury-Dury, opuściły wczoraj zrana obóz -pod Schilde, aby oddawszy broń swoje w Terinonde, stamtąd wrócić do s edzib swoich. /( 2 U n c y a.

Z P ary ż a, dnia 29. Czerwca.

Wkrótce po powrocie Wice-Hrabiego Chateaubriand z Pragi O Cj ecbach), wyjeebał tam Xiąię Mourhy, Od kilku doi zaczęto znowu robić pomnik ni placu B.stybi; użyto do (ego blisko 500 lud z i. N owy związek pocztowy między tutejszą Stolicą i Londynem zacznie się dopiero od przyszłego roku. Doktor Bowring zwiedziwszy znakomite ze miasta handlowe Francyi, i powziąwszy dokładną wiadomość o stosunkach ich handlowych, wróci wkrótce do Aru' .l'i, i rządowi tamecznemu złoży cznościach, które m ktatu handlowego mi Hrabia Estourmel wanych, popłynieroine" do Kolumbii, gdzie piaslować będzie urząd Posła francuzkiego , na który przeszło od 2 lat został mianowany. Słychać, iż tutejszy niemiecki wydział patryoiyszny będzie rozwiązany, i że wychodźcy niemieccy będą porozsełani do rożnych miejsc Francyi.

Listy z Stambułu donoszą, iż rossyjscy oficerowie inżynierów, wysłani jeszcze przed zawarciem pokoju do Dardanelow, w celu wzmocnienia zamków tamecznych, 'zostali teraz stamtąd odwołani. General Guilleminot wyjedzie do Karlsbadu, gdzie się już Marszałek Maison znajduje. Tam zastanie Xięźnę Angouleme i Xcia Bordeaux. Przypadkowe to spotkanie wznawia rozmaite wieści o układach dyplomatycznych. G a z e t t e de F r a n c e namienia o bliskich ważnych wypadkach, dla tego zapewne, iż Xiąźę Bordeaux skończy dn. 1. Października 13 rok życia Swego.

Dzisiejszy M o n i t o r donosi z Algieru: "Związki zawarte z naczelnikami arabskimi, sprawują skutki bardzo zaspokajające, i coraz bardziej rozciągać i utwierdzać się będą, gdy się da widzieć, iż chcemy zatrzymać Algier; stosownie bowiem do wiary swojej, Arabowie ulegają tern u, czemu przeszkodzić nie mogą. Z niektórych wypadków okazuje się, iż sposób myślenia pokoleń arabskich względem nas znacznie się polepszył, W obwodzie mającym 3 mile długości, między forpocztarni naszemi przy Algierze i morzem, gdzie Europejczy kowie są zupełnie bezpiecani, Arabowie mieszkający w lamecznej okolicy, pomagają nam do powściągnienia kradzieży i innych występków, dostarczając uzbrojonych jeźdźców. W stronie południowo zachodniej i zachodniej, forpocztów naszych, w obwodzie mającym 2 lub 3 mile rozległości, Europejczy kowie mogą pojedynczo chodzić wpośród pokoleń Ben-Grtlil, Beni Mussa i GrafJ mah, kiore często dały nam dowody swego zaufania. Pokolenia arabskie na płaszczyźnie, w stronie południowej Algieru, zachowują się spokojnie i bardzo mało należą do nieprzyjacielskich zamysłów Kahailo»'«, mieszkających w górach po tamtej stronie Koleah. Mieszkańcy w Blida i Koleah okazuje się także od niejakiego czasu bardzo spokopiymi. Mieszkańcy w Bugia oświadczyli chęć otrzymania załogi fiancuzkiej, któraby ich od papadu pokoleń góralskich zasłoniła, rr wet pokoi» ma weico też i inne potem uczynią, ien. DesmicheIs dał wielu ko* r i dzieci n z pokolenia Garabae, które olicy Kaddur-Debby błagały - »cuzkiej; sprawi nader przy jeumyśle tego ludujpasterskiestkiego można się spodziewać, ii niasta Moiteganiui i Arzew poddadząsię dzy naszej. Z raportów Generała Uzer e się, iź także położenie nasze w Bona jest bardzo korzystne; kilka sąsiedzkich pokoleń pomagała wojsku naszemu w ści: i h egltjszych pokoleń, które się ow, " rot wrócił dn. 19. b. m. do-tu

&* OIIIu iejaz Doneasą 2 r .irsylii, iź w okolicach tameokazała się szarańcza, zjawitakie- %. obwodzie Chateau - Gombert, roku uczyniła wielkie spusto

Dzisiaj, na iron Nn g l i a. n u , dnia 28- Czerwca -. R dzień doroczny wstąpienia iv ile Jegomości, rozlegał się od. dzwonów w stolicy. KroIewiewała na Towrzei innych owIach, a okręty na rzece także swe chorągwie. Król ijnych wielkich pokojów w St. scz przyjmował uajdostojniej jindsor i jutro dopiero przyi'tzoyth b.

J4jBę*-Pi4

Postł N. 2-lróla Niderlanidei, wróci tu, jak G lob e ;u pierwszego, tygodnia mie

· .'Ca,

G lob e , Xiążę Esterhazy onkcye swoje przy dworze obejmie ku końcowi miesią- »złego A l b i o n utrzymuje, źe glópodroiy Xiecia było urją w pieniężnych jednego kre- ge *e*fclako po przy byciu do WieZ wezwał, aby Gabinetowi zględein spraw btigijekicl) i skiej w ogólności udzielił, w tej mierze: "Xiąźę Esterry Wiedeń przed dwoma łyi w podroży z powrotem do jednak przybędzie, zwiedzi u Paryi, lecz lei Hagę. Donawy bolendersko-belgijskie bezzwłocznie rozpocjęA e i określone ze struny Dworu ny pełnomocnictwa, aby, o --- lem interesowany, sprailej ostatecznie załatwić."

A l b i o n wyraża: Izba nlzsza już objawia zjawiska zbliżającego się zamknięcia sessyi; bo na wczorajszein porannem posiedzeniu Izba nie umiała się dłużej nad jedne godzinę zatrudnić, a uiecczorern wcale się odroczyła dla braku członków. Z Hrabstwa Irlandzkiego Kork donoszą pod d. 35. m. b : "W nitdzieJę wieczorem okolica Evergreenu przez szkaradną napaść kilkudziesięciu buhajów na wojskowych, bawiących się wieczorem w oberży, zatrwożyła się bardzo. Jak się zdaje, to usiłowała gromada, pod przewodztwem dwóch znajomych osób, gwałtem wybierać od żołnierzy składki na rozniecenie ognia radości; ci oświadczając, że pieniędzy na to nie mieli, nic dać nie chcieli. Wszakże widząc jednego żołnierza płacącego za wódkę wypitą gospodarzowi, ponowiwszy nadaremnie roszczenia swoje, napadli ci niegodziwi nareszcie na żołnierzy, zbili ich okropnie i ścigali ich a£ do Capwell, gdzie napady swoje z niesłychaną wściekłością wznowili. Zutnierte wstrzymując się od użycia broni, postępowali z największem umiarkowaniem; z tego korzystał jednak inotłocb spikniony, jedynie tylko, aby się coraz bardziej sroiyć. Dopiero gdy Major, sheriflowie i 4 kompanie piechoty na placu s u n ę ły , złoczyńcy w rozsypkę poszli i ledwo się 5 z nich udało przydybać. Wielu żołnierzy, ciężko ranionych, zawieziono do lazaretów, gdzie jeden z nich, szeregowy pułku 28go» imieniem Neate, piękny mężczyzna, wczoraj umarł; dwóch innych bez nadziei życia. Jeden z przywódzców, Canty, dostawiony wczoraj Sądowi w Bridevill, przyczynił się przez zeznanie swoje do tego, że dzisiaj zrana 14 jego wspólników można było ująć. Dzisiaj nastąpi sckcya nie szczę - śliwego żołnierza,"

Na dzisiejszej sessyi Izby wyższej Margrabia Londonoerry oświadczył między itinemi w zabranym glosie, iż angielska polityka zagraniczna w ostatnich czasach tak nierozsądnie była prowadzona, iź stała się przedmiotem pośmiewiska całego świata. Wspomniał potem o nadzwyczajnych zleceniach, poruczonych Lordowi Durharn; Lordowi Ponsonby i Panu Stratford Canning; wynurzył dalej nadzieję, ii Hr. Grej oznaczy dzień, w którym zechce zdać Izbie sprawę o polityce zagranicznej.- Nareszcie wspomniai, iź wszystkie plany Ministrów za granicą nie udały się, i źe przez to poniżyli stanowisko swoje. Obadwa statki parowe, które miały płynąć do Jamajki i Anlyllow, zatrzymają się jeszcze, gdyż (jak mniemają) Ministrowie chcieliby uchylić wszystkie trudności względem wyna chodnio-indyjskich; że zaś Deputowani róznych osad najgorliwićj starają się używać wszystkiego, coby najlepiej mogto posłużyć do uzupełnienia szczegółów planu Pana Stanley względem nadania swobód niewolnikom Murzynom, zdaje się więc, iż to ukończy się przed 25. b. T., a tak owe statki będą mogły wziąść cały projektowany układ, i kupcy tutejsi, których obchodzą interesa zachodnio-indyjskie, polecą oraz tamecznym właścicielom przyjęcie tego planu. Postępowanie Xiecia Wellingtona, który wniósł był w Izbie wyższej, aby Króla upraszać o ściślejszą neutralność w sprawie portugalskiej, mocno tu wszystkich zadziwiło. Odpowiedź Królewska na adres przez Izbę niższą w tymże samym przedmiocie podany, nie mogła b>ć nieprzewidzianą; a gdy takowa KonStytucyonistów w Op ono pokrzepić, w stronnikach zaś Dom Miguela ducha osłabić musiał a, tak zaś przezorny dyplomatyk, jakim jest Xźę Wellington, sprawy, której sprzyja, bezpotrzebnie na szwank wystawiaćby nie mógł; przeto domyślają się tu nie bez przyczyny, że Xiążę uczynił krok powyższy umyślnie dla roz.

poczęcia od niego już naprzód ułożonych daleko ważniejszych działań swoich. Jakoż nie* udanie się planów teraźniejszego Ministeryum tak co do Portugalii, Hiszpanii i Belgii, jak nawet co do Tureyi, a osobliwie oppozycya, w jakiej Izba wyższa Parlamentu stanęła przeciw niższej, mogły dać łatwo powód konserwatystom powód do mniemania, że Izba niższa rozwiązaną, Ministeryum zmienione, a miejsca Whigów przez Torrysów zajęte zostaną. Mniemanie to zdawała się potwierdzać ta okoliczność, ze mimo powyższej odpowiedzi, Król Jmć znajdował się w rocznicę bitwy pod Waterloo z własnej wolt na uczcie u Xcia; że takXiążęjak Pan Robert Peel z suterni dla konserwatystów występował obiadami, że nawet kilku ministeryalnych członków Izby pisało do swych komitentów, aby przy zbliżających eię nowych wyborach, nanowo obranymi być mogli. Skuro tylko Xźę Tallejrand, oraz Arabassadorowie Rossyi, Austryi i Pruss powzięli wiadomość od naczelników stronnictwa torry-sowskiego, że postanowili sprzeciwiać się bilowi reformy kościoła irlandzkiego, wysłali natychmiast gońców do wszysrkich Dworów w mowie będących. Ze Królowa, że Xiążęta G loucester i Cumberland nie sprzyjają teraźniejszemu Ministeryum, to nie jest rzeczą tajemną; a że sami Whigowie nie uważają się wobecnem swetn położeniu za dość bezpiecznych, dowodzą najlepiej pisma ich i gazety, których kolumny od góry do dołu są teraz zapełnione przestrogami dla kraju i wyliczaniem nieszczęść, jakieby powrótTorrysów sprowadził na Anglią i Europę, - To jest pewna, że ani Ministeryum Lorda Greja, ani teraźniejszy zreformowany Parlament nie odpowiedzieli w zupełności nadziejom, jakie naród angielski w nich pokładał. Źe atoli przez powrót T 0rysów, jedynie większość Izby w życzeniach swych byłaby zaspokojoną; że spokojność Irlandyi, a nawet samej Anglii nanowoby mogła być na szwank wystawiona, a przedewszystkiem, że związki zFrancyą nie maloby przez to ucierpiały, to starają się dowodzić obszernie pisma publiczne tak Anglii jak Francyi. N aturalną jest rzeczą, że podobny stan Anglii sprawił tak w pałacu Tuilleryi, jak w wyższych salonach i na giełdzie paryzkiej nie małe wrażenie; rozeszła się nawet pogłoska, że Król Filip przesłać miał do Króla angielskiego pismo własnoręczne, w którem zwraca jego uwagę na potrzebę zachowania dotychczasowej polityki. Xiąźę Tallejrand miał w (ej mierze także potrzebne otrzymać zlecenia, i dla tego odjazd jego z Londynu jeszcze nie tak prędko nastąpi. Żeby zmiana Ministeryum angielskiego pociągnęła za sobą zmianę nader wielu Stosunków europejskich, to nie podlega żadnej wątpliwości. Że atoli Król i tą rażą nie da się powodować zdaniu osób go otaczających, ale postąpi według własnego przekonania; tą nadzieją pociesza eię większość narodu angielskiego, rP Listy z Malty donoszą o uderzeniu okrętu angielskiego" Beacon" na rozbójników morskich z Kymirer, którzy zagrażali zniszczeniem domów mieszkańców w Thassor» jeśliby żądań ich nie Uskutecznili. Za zbliżeniem się do wspomnionych rozbójników, ujrzano £ statków, za którenii okręt "Beacon" puścił się w pogoń, i których 7 zabrał. Pojmano 140 rozbójników, mieli oni 4 małe działa, 133. sztuk broni i blisko 5000 ładunków. U mknęło ich 16 i schronili się w góry. Ze z do bytych statków utonęły 4 podczas burzy morskiej. SPROSTOWANIE.

W num. wczorajszym gazety naszej str. 898 , słup lewy, wiersz 16, w artykule z Gravesend, zamiast »adwokatów« czyta; »akweduktów. « W wsi Wiśniewie poci Wągrowcem j'sr 100 jagniąt i 60 skopów młodych dobrych i zdatnych do chowu, z wolnej ręki do sprzedania" Każdego czasu można je kupić, co niniejszein publiczności polecam. Wiśniewo , dnia 10. Lipca 1833«