GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.07.13 Nr161

Wielkiego

Xiestwa NANSKI

EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dektra i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski.

J\i 161. - W Sobotę dnia 13. Lipca 1833.

Wiadolllości» zagraniczne.

Królestwo Polskie, Z Warszawy, dnia 7. Lipca.

Ooegdaj przyjechał z Lublina dowódzca 3.

/rpusu piechoty, General-Adjutant Generał idy Rydygier . Egipt.

Z Al e x a n d ryi, dnia 2. Czerwca.

Jest ta mowa o tern, iż Wice- Król zamyśla - -2tri:t cieśninę Suez i tym sposobem połąlyć Morze Czerwone zeŚródziemnćm. Jeżeli prawda, walczyć będzie musiał z wielu zeszkodami; albowiem cieśnina ta składa się o większej części z piasku ulotnego, a morze czerwone jest przy brzegach północno-zachonich tak płytkie, źe ciężkie statki na nićm (rzymać się nie mogą. - Przedsięwzięcie to, umyślnym uwieńczone skutkiem, miałoby ajwiększy wpływ na handel nietylko Egiptu, le nawet całej Europy. A u s t 2 Y a.

Z Wiednia, dnia 25. Czerwca.

Przybył tu 2 Bukarestu Xźę Ghika, Prezes ydziału cywilnego w Dywanie sądowym. Wyszło tu rozporządzenie obostrzsjące - -zepisy względem obchodu niedzieli i dni viatecznych. Tak np. wszelka przedaź publica zabroniona jest w tych dniach od godziny

9. zrana do 4. ż południa. W domach gościnnych wszelka muzyka zupełnie została zabroniona. Wszynkowniach może takowa grać jedynie od godziny 6, wieczorem do północy. Rozporządzenia te sprawiły wielkie wrażenie, osobliwie na ludziach, utrzymujących się z muzyki.

WłocJIyi Z Rzym u, dnia 20. Czerwca.

, (Gaz. Powsz.) - J. Swiątobliwość postanowił utworzyć korpus ochotników papiezkich w 4ch legacyach w Bononii, w Ferrarze, Ravennie i Forli. Gazeta bonońska wyraża w tej mierze, iż instytucya ta do tego przedewszysikiem zmierza, aby rzetelnym 1 wiernym poddanym nastręczyć sposobność ku ustaleniu przez współdziałanie swoje spokojności publicznej, aby bezpieczeństwo osoby i własności i posłuszeństwo ku rozkazom Katedry S. zupełnie zostało zabezpieczone. - Onegdaj wyjechał stąd do Turynu Markiz Crosa di Vergagna, pełnomocny Minister N. Króla sardyńskiego przy Dworze tutejszostronnym. O dotychczasowym pełnomocnym Ministrze Dom Miguela, dowiedzieliśmy się teraz, że się z rodziną swoją udał do Genui. Ponieważ wypowiedział mieszkanie swoje i meble sprzedać kazał, zdaje się, źe nie zamyśla tu więcej wrócić. Głoszą, źe przez dwa lata nadaremnie czekał na pensyą swoje, a tak więc zaniedbany od w stanie. - Pomiędzy oznakami ciągłej nieepokojności w tylu częściach Włoch, wiadomości, które o stanie rzeczy z Neapolu nadchodzą, są najciemniejsze, już to ze względu na wypadki same, już to ze względu na dążenie i związek onych. Przypominamy sobie jeszcze wprawdzie te czasy, kiedy Santa Rosa w kilka dni przed upadkiem rewolucyi tamecznej jedność Włoch proklamował i wiemy, źe natenczas ścisłe zachodziły związki z przywodzcami rewolucyi w Piemoncie i Neapolu; wszakże, czy rzecz też obecnie tak się ma, czy też wypadki w Neapolu wpływem są tylko miejecowych okoliczności, to nie jest dotąd W)jaśnionem. - Powrót artysty, jakim jest Dyrektor Cornelius, posiadający wziętość w zawodzie swoim zasłużoną i przejeżdżającego tu, aby arcydzieło życia ewego wykonać, stanowi u nas epokę. Przyjmowali go radośnie Overbeck, Thorwaldsen i inni artyści i z dumą spogląda ziomek północnej ziemi na grono tych mistrzów, którzy go otaczają. Cornelius zostanie przez alata w. Rzymie. s,Sąd ostateczny" jest przedmiotem wielkiego dzieła, które tu sobie wykonać zamierzył. Obraz ten nietylko ze względu na wielkość swoje spowinowaconym będzie z Mikołajem Angelo; geniusz mistrza i jego dawniejsze dzieła podają rękojmią, ie potomność o niem razem z nieśmiertelnemu utworami Dantego i Bounarottego wspominać będzie. N i e m c y.

Z Darmstadtu, dnia a6. Czerwca.

(Z Gaz. Niem. OjczYzny) Obrady onegdajsze drugiej Izby lubo nie były ważne dla kraju, wymagającego czegoś innego, jak same jprotokuły, eą wszelako ciekawe dla polityków w ogólności. Szło o zażalenia dwóch młodych teologów, których wedle świadectwa Kanclerza Arens z przczyny zasad burszenszaftow?kich nie przypuszczono do egzaminu. Deputowany Jaup rozpoczął debaty umiarkowaną i jak się zdawało, dość wystarczającą rozprawą -o nieprzypuszczeniu ich do egzaminu; dodał wszelako zdanie dla nas mniej zrozumiałe, że ustawy karlsbadskie nie mają w kraju naszem znaczenia zobowięzującego. Deputowany Giaubrech ujął się potem za jednym z tych teologów osobiście, wychwalał czystość obyczajów jego i sławił niewinne barwy, czerwonoczarno złotą. Oświadczył, ie młodzież politycznie jest niewinna, źe ją tylko przez środki uciemiężenia uczyniono wainą w polityce. Rewolucya polska, jedynie tylko z przyczyny nieprzyzwoitego obejścia się z akademikami warsżawrtierhi powstała. Nawet bunt frankfurtski powinien rząd sam sobie przypisywać,rozkrzewiał bowiem sam pierwsze zarody * niego w umysłach młodzieży. Kto wiatry st je, niech się nie dziwi, że burze zbiera. Dobry ten człowiek nic o tern nie wiedział, ów wiatr od propagandy pochodzi, źe pew: klub dziennikarzy te wiatry bezprzestann wznieca i źe wyroki karlsbadskie właśnie prr ciw tym fabrykantom wiatru są wymierzon dość, wniósł on przy końcu mowy o zaskarż nie Ministrów. Natychmiast zaczął go wepi rać przyjaciel jego, E.Hoffmann, ogromny głosem i znajomą swoją często obrażającą d bitnością, w której nie ustępuje Angliko t Hunt, lubo więcej od tego posiada ro?um miał przynajmniej tyle zastanowienia, źe & uchylił od uczestnictwa w zaburzeniach hai bachskich. Gdy potem inni mówcy postęp Wanię z młodzieżą akademicką w okropny skreślili wyrazach, a Deputowany Hailwaic. nawet zarzucał rządowi, źe cierpiał potajemi burszenszafty, aby niekiedy pozwolić im w szaleć na korzyść własną, oświadczył nareszc Pan El wert, iż przy początku dyskussyi łag; dniejszego jeszcze był zdania, teraz zaś, v> dząc, że takowe nieprzypuszczenie do egzannów nam wszystkie okrucieństwa rewoluc nych trybunałów r. 1793. na pamięć przyw dzi (! ! ), wnosi o zaskarżenie Ministrów. Nie dość jednak na tern, Cłonkowie w zap; swoim do tego stopnia się posunęli, źe Pan Hoffmann nareszcie do nieobecnego W. Xs te słowa skierował: »Dobądź miecza swe. i porąb tych Ministrów!" Umiarkowani tyn czasem, jak gdyby się z zwrastającego zaq łu cieszyć chcieli, zachowywali się spokt: nie; tylko Deputowany Kertel tak się odezw; "Po co, na co te skargi? po co Kommis« egzaminacyjne? Znieśmy uniwersytety, ,j zwólmy młodzieży kształcić się w obcych ku jach, jest tam dość uniwersytetów, my zaś 3 wajmy posady tylko tym, co w kraju prrs władzami naszemi egzamen złożą i przyzwoli! się zachowują!! W tej chwili poweg z miejsca Pan Gagern, aby obrady te, nie rJ dące właściwie obradami, kiedy nikt nie ucs nił zarzutów, dziwnym sposobem zakońc? s Oświadczył bowiem, źe burszenszaft niemi« te c h w a l e b n y m jest zakładem, i wyznał, będąc w Heidelbergu urządzać go dopomacg - Jeśli Pan Gagern istotnie miał ten zam.

zakończyć obrady czemś nadzwyczajnćm, t i nie tajmy tego, że nas rzeczywiście w za J mienie wprawił, nie koniecznie dla tego, należał do burszenszaftu, lecz, ie po tylu taeh upłynionych, będąc urzędnikiem pańs . stojąc na Wysokiem, stanowisku, jeszcze należy; przynajmniej wedle własnego ze nia, i źc się dotychczas jeszcze nie przekoźe wrzaskliwe krzyki domagające się jedności Niemiec (t. j. innej, jak my posiadamy) z piekła rewolucyjnego, nareszcie wroga złego i klęski wywołać muszą. Oby Bóg jego i całą Izbę drugą oświecił i innym zbawiennym natchnął duchem! Szwajcaria.

Z nad jeziora Genewskiego, dn, 36, Czerwca.

(Gaz. Pomz.) - Do kłopotu, który Szwajcaria ma z Polakami, przystępuje teraz jeszcze ambaras z wychodźcami włoskimi, którym rząd francutki dłuższego pobytu w ich dotychczasowym depocie w Moulin zabrania, i którzy teraz ogołoceni te wszystkiego do Genewy się udali, gdzie władza ich zapewne takie długo nie ścierpi. Sejm WalIiski postanowił przed kilku dniami, źe dla Polaków dopóty nic nie uczyni, dopóki Sejm ogólny Szwajcarski sprawy Polaków nie ogłosi za sprawę całego Związku. A ngli a.

Z Londynu, dnia 2. Lipca.

Od niejakiego czasu nic nadzwyczaj ważnego w życiu naszem polityczne«» nie nastąpiło; wiadomości z okolic fabrycznych brzmią pomyślnie, i wszyscy pracować chcący, mają też jakiekolwiek utrzymanie. Przy tern takie deszcze w same porę nastąpione, ceny zboża na tak niskim utrzymały stopniu, że nigdzie nędzy niewitlać. N aturaInie działają te okoliczności tak zbawiennie na umysły pospólstwa, źe podżegacze ludu jakby do głuchych mówią i źe polityczne stowarzyszenia same przez się giną i się rozwięzują; to też zapewne główną było przyczyną, dla czego lud zapalczywych wezwań T i m e s i innych gazet ministeryalnych, aby na postępowanie Izby wyższej względem Spraw portugalskich powstał, nie usłuchał, chociaż nieukontentbwanie z Ministrów też sie do {ego poniekąd przyczyniło. Ze Whigowie przeistoczenie ustaw i instytucyi krajowych nie z taką popierają rozciągłością, jak to obiecali byli oppozycyi, toby im rozumniejsza część narodu wybaczyła, a nawelby może za to dzięłowała. Ze Wszelako tak srodze zawiedli naród w nadziei ulgi materyalnej, nawet względem słusznego zmniejszenia podatków, to nawet umiarkowanych zniechęca. Wciągu upłynionego tygodnia musieli Ministrowie znowu z wielu walczyć trudnościami. W Izbie wyższej wystąpiła liczna oppozycya przeciw bilowi Lord-Kanclerza, dotyczącemu się sądów prowincyonalnych; wszakże Xiąźę Wellington na tern się poznał, źe zwycięztwo nad Ministrami w środku tak popularnym, nie mogącym ani zaszkodzić, ani pomódz arystokracyi, tylko koizystnemby było dla nich, Przeto teżoddalił się, gdy przyszło do głosowania, i gdy około 25 Torrysów za jego poszło przykładem, większość była na stronie Ministrów. Przeciwnie oparł się Xiąźę jak najzacięciej planowi Ministrów względem oswobodzenia Murzynów, jako zbyt skwapliwemu, kosztownemu! i niebezpiecznemu; ale i w tym przedmiocie) Torryeowie nareszcie ustąpić musieli. Petycya Synodu kościoła szkockiego przeciw planowi naukowemu zaprowadzonemu w Irlandyi, nie miała żadnych skutków. - W Izbie niższej przeszedł nareszcie bil reformy kościoła irlandzkiego przez wydział, wszakże musieli Ministrowie przy tej sposobności okropne słyszeć zarzuty i uszczypliwe ucinki ze strony Liberalistów , kiedy ci twierdzili, źe Ministrowie sami się wyrzekają zasad swoich na korzyść Torrysów, Jubo Torrysowie ich głośno świętokradzcami nazywali. Przyszło do podwójnego głosowania, w którćm Ministrowie zwycięztwo odnieśli, raz za pomocą Torrysów przeciw Liberalistom, a drugi raz za pomocą Liberalistów przeciw Torrysom. - Bil dotyczący się emancypacji żydów przeszedłszy przez wydział, w przyszłąśrodę trzecie otrzyma odczytanie.W postanowieniach względem odnowienia przywileju banku mimo oporu,jednak uczyniono postępy. Wszakże dla trudności, na które projekta Gabinetowe w tej mierze nawet wewnątrz Izby natrafiają, być może, źe Mini. Strowie ujrzą się w konieczności, bil cały odłożyć aż na rok przyszły, chociaż teraz wszelkiego jeszcze dokładają starania, aby go przeprowadzić przez Parlament. - Wczoraj miał być w Izbie niższej uczyniony wniosek względem zniesienia kary cielesnej (biczowania) w wojsku ale na oświadczenie Ministra, źe rząd już wydał rozkaz, aby kary tej w razie takich występków użyto, do których nawet P. Hume ją chciał zastosować, zaniechano tej sprawy. Gazeta G lob e donosi: "List prywatny z Kanady wystawia obraz smutnego stanu tej osady. Dwa możne stronnictwa walczą z sobą o władzę, a stronnictwo Anii - angielskie zdaje się mieć przewagę. Mieszkańcy są spokojni, lecz nieoświeceni i zbyt ulegli ludziom, którzy nienawidzą wszystko, co jest angielskiem. Anglicy z swojej strony usiłują wpływ swój powiększyć i pokładają niepłonną nadzieję w postanowieniach Króla i Parlamentu. Nie lepszy jest stan rzeczy w Montreal. Powszechnie okazuje się życzenie połączenia obudwóch prowincyi, co byłoby najlepszym, a może jedynym sposobem zaradzenia złemu*, lubo rozciągłość kraju stawia trudności przyjęcia takowego pianu. Nic nie może być gorszem, jak posełanie tu starych pensyonowanych żołnierzy, bez czynienia wyboru między nimi, Ze gruntu. Wielu umarło na cholerę; inni nie mając sposobu do życia, są ciężarem dla swych rodzin, albo Instytutów dobroczynności. Z te£0 powodu brzegi północnej Ameryki są napełnione na pół umierającemi i nagie mi żebraka. mi, mającemi znosić ostiość zimy kanadyjskiej. Znakomici mieszkańcy są w wysokim stopniu dobroczynnymi; lecz niepodobna opatrywać potrzeb takiego mnóstwa ubogich ludzi, z których jedni nie są zdolni, a drudzy nie chcą pracować. Z radością dowiadujemy się, ii od miesiąca Lutego wstrzymano posebnie pensyonowanych żołnierzy z Anglii do Kanady. Być mole, że taka kolonizacya wojskowa pod kontrolą wojskową, jaką założono niedawno blisko morza Czarnego, mogłaby się udać w kilku miejscach; lecz w obecnym stanie rzeczy poczytujemy za rzecz niestosowną czynić takowe doświadczenie, które, aby należycie mogło być przywiedzione do skutku, potrzebowałoby znacznych wydatków." * N a osiatniem corocznem zgromadzeniu towarzystwa geograficznego obrano Pana Murraj Prezesem jego, a Hr. Rłpon Wice- Prezesem.

Przyznano potem nagrodę Królewską dowódzcy brygu "Tulą", za odkrycie w laiach 1831i i83 2 » dwóch znacznych przestrzeni kraju, jednej pod 47. stopniem długości wschodniej, a drugiej pod 67. stopniem długości zachodniej; pierwszą nazwano krajem Enderby , a drugą krajem Grahama. Podając Prezes tę nagrodę oświadczył, iż ona nie jest za szczęśliwy przypadek, lecz za długie i niezmordowane usiłowania; wynurzył oraz radość, iź jak w roku zeszłym można było nagrodzić odkrycie uczynione na lądzie, tak w roku bieżącym, odkrycie na morzu, Złożono potem mappę części Georgii i Armenii, zrobioną podług rysunku Pułkownika Monteith. Nakoniec przeczytano rozprawę porucznika Burne o Indyach, i wybrano dwócli nowych członków: Pułkownika Jackson w Petersburgu i Barona Halford.

OBWIESZCZENIE.

Domostwo w Wronkach pod liczbą T39.

vr Rynk.u leżące, kupcowi Ephraim Lissak należące, ma być drogą koniecznej subbastacyi przedane . Taxa sądowa wynosi 2,241 tal. 25 srgI. s fen.

Termina dolicytacyi wyznaczone są na dzień 12. Września r. b" na dzień [4, Listopada r. b. i na dzień 14. Stycznia 1834. O godzinie 10. przed południem. Odbywać

się będą t» Izbie stron tutejszego Sądu Ziemiańskiego przez Sędziego Sądu Ziemiańskiego Hellmuth. Chęć kupienia mający wzywają, się niniejszćm, aby się na terminach wymienionych stawili, z warunkami obznajmill, i licyta swoje do protokułu podali. Przybicie nastąpi na rztcz najwięcej dającego, jeżeli przeszkody prawne nie zajdą. Zarazem zapozywają się sukcessorowie lir, Wincentego Swinarskiego, dla których w księ» dze hypotecznej gruntu na subhastacyą poda. nego w Rubryce III. Nr. 3. 145001. z prowizyanti zapisane są, aby się w terminach powyższych zgłosili i praw swych dopilnowali, w razie albowiem przeciwnym nietylko przybicie na rzecz najwięcej dającego nastąpi, lecz także po złożeniu sadowem sjmmy kupna, wymazanie wszystkich intabulowanych summ, nawet wypadających, a mianowicie ostatnich bez potrzeby złożenia w tej mierze dokumentów na nie wystawionych, nakazanem zostanie. Poznań, dnia 6. Czerwca 1833Król. Pruski Sad Ziemiański.

u K C Y A. " " " Wponiedziałek dnia i5. Lipca, będę na Garbarach w oberży pod Złotą Kulą Nr. 391. wielką liczbę mebli, tojest: komodów, toaletów do mycia, stołów, kanap, krzeseł, biurków, łóżek, kredensików, kufrów i zwierciadeł, bieliznę, pościel, stołowiznę, serwety, obrusy, porcelanowe talerze i fajansowe, wazy, półmiski, miedź, szkło, różnego gatunku garnki żelazne, noże, widelce, tace 1 lichtarze, przez aukcyą publiczną podwyższał, Poznań, dnia 4. Lipca t833Castner, Król. Kommissarz aukcyjny.

Ceny zboża w Berlinie.

Dnia Lipca 1833.

Lądem: Tal. Sgr. fen. Tal. IgrS fen.

Pszenica - l 27 6 I r 20 Zyto a 8 8 1 7 6 Jęczmień wielki 1 Jęczmień mały Ł3 9 Owies 1 25 8 Groch Woda: Ta], śgr. fen. Tal, śgr. fen.

Pszenica (biała) 2 10 1 2 Zyto 1 16 3 I 15 Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies 1 2 6 28 Groch l 15 Kopa słomy 7 15 5 20 Cetnar siana x 5 -- 20