GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.08.03 Nr179

Wielkiego

Xi c s twa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W, Dekera i SpóW - Redaktor: A. Wannowski.

nr 17&- W Sobotę dnia 3. Sierpnia 1833.

Wiadolllości zagraniczne.

Królestwo Polskie.

Z Warszawy, dnia 2 A . Lipca.

Szesnastu Doktorów medycyny, mieszkających w Warszawie i w Królestwie Pobkiem, uczniów sławnego Hufelanda, postanowiło w dniu wczorajszym, jako w 50letnią rocznicę zaczęcia zawodu lekarskiego, ofiarować temul puhar srebrny, robiony w Warszawie przea 1'. Malcza złotnika. Puhar ten, na którym wyryte są nazwiska ofiarujących, oddany będzie Hufeiandowi w Berlinie przez jednego 7. Professorów uniwersytetu berlińskiego, który urodził się i wychował'w Warszawie, i przyFączy list od jednego z naszych lekarzy, dawnego ucznia"soiennizanra. N a pokrywie wyrżnięte są wiersze, ułożono teraz przez L. Osińskiego : Nauce i ludzko/c T poświęcony cały, Kończysz mistrzu pół wieku zasługi i chwały.

Dzieli ten ileż Ci drogich pamiątek przywodzi! "Wdiię,czna"lndzfeoać wraz z nami dziś święto obchodzi.

Przyjm hołd, i długo jeszcze świetnym idąc torem, Bądi naszjm przewodnikiem, ozdobą i wzorem.

T u 2 C Y a.

DoetrzegacE Austryackt donosi pod d'. 23, Lipca: Nadzwyczajną drogą nadeszły tu wiadomości urzędowe z lionstanijnopo U

pod dn. 10. m. b. Zawierają one pewne doniesienie o uskutecznionym odwrocie armii egipskiej przea góry Taurus i o nastą-pionef», w skutek tego odpłynieniu korpusu {posiłkowego roesyjskiego, który dnia wymienionego zrana z Itkkim wiatrem południowym przystań pod Btijukdere opuścił', a-by wrócić n» morze Czarne. Eskadra angielska pod wo. dzą Admirała Malcolm już ił, a, m. b, s Dardanelew puściła się ku Samos-.

Wołoszczyznal, Z Krajowy, dnia ig. Lipca.

Właśnie w tej chwili nadchodzi wiadomość, Ź ej assy, miasto stołeczne Xiestwa Muliart, przez okropny pożar »pustoszone zostało. W edle tymczasowych doniesień około goodomów stało się pastwą płomieni, pomiędzy temi lei gmach Konsula Cesarsko-Austryackiego; archiwum jtdtukie szczęśliwie uratowano.

N i d e r l' a n.d' 5V Z H a g i, dnia 25. Lipca.

Wczoraj odprawiła się w lutejsaytn wielkimkościele ś, Jakoba uroczystość A chrztu młodego Xieeia, syna JJ. KK. MM. Xiestwa Fryderyk, w obec rodziny Królewskiej i J. K. M. Xięcia Karola Pruskiego, Młodego Xiecia trzymał do chrztu dostojny ojciec jego; dano mu nazwiska" Wilhelm Fryderyk Mikołaj,

!JKaro!. <e «Pochód do kościoła nastąpił przy naj (>iękniejs?ej pogodzie wśród licznych iłu.mow mieszczan tutejszych, którzy podczas przejazdu pojazdów Królewskich ovtq niezmienną okazywali miłość i przywiązanie, iklorćm ka.żdy Niderlatidcz> K ku domowi ->>IWle« skittnu szczęśliwie panują, emu, jtet przejęły. Po .skończonej uroczystości udali etę Jiro U eiwo Jilimoś.ć wraz z całą-najdostojniejszą rodziną i Xieciem Karolem Pruskim do palatu Kięcia JFryUeryka,aby lam obiadować.; na obiad ten wezwani byli Ministrowie, Generałowie i ciało dyplomatyczne. Wieczorem w teatrze Niderlandzkim nadzwyczajne damt przedstawienie i wiele domów, jako tez. łuk tryumfalny" wystawiony przed ratuszem, rzęsietern jaśniało światłem.

B e l g i a.

.Z Antwerpii, dnia 24. Lipca.

Po odebranej wiadomości o szczęśliwem rozwiązaniu Królowej Jejmości., . wszystkie okręty na przystani rowme jak na bassynach, zatknęły bandery. Podobnie angielski okręt "la Coqueiie" na. przystani przed miastem banderami był przyozdobiony i wywiesił na maszcie chorągiew z herbem belgijskim. Wy,dał także salwę 20 wystrzałów. W rozkazie djieuny in, wydanym do wojska przez Generała Deeprez, wyrażono: "Armia dzielić będzie radość Króla, i w wydarzeniu, którego gorąco pragnął, upatrywać nową porękę dla niepodległości i szczęścia Belgii.

F 2 a n c y .Il.

Z P a ryż a, dnia 33. Lipca.

Lubo gazety ministeryałne ciągle z naJWIększą twierdzą pewnością, że robót fortyfikacyjnych naokoło Paryża zupełnie poprzestano, dzisiejszy Journal du Commerce jednak tak się daje słyszeć: Mimo twierdzeń dzienników ministeryalnycb prace około pojedynczych twierdz trwają bezprzestannie. Saptry depcą pola zasiane, aby na Montmartre i w Vanvres wytknąć linie fortyfikacyjne, a w Bagnolet z 40 wozów ładują ciągle cegły. To wszystko dzieje się w skutek zawartego przez Ministeryum wojny d. 14. Czerwca kontraktu dostawy; wszakże w owym doiu nie uchwaliła Izba Deputowanych funduszów na to, i kontrakt ten dopiero po tern wotum Izby został «ratyfikowany. Wszystkie te okoliczności są najniezawodniejszą prawdą i nie pojmujemy, jak rząd myśleć może, że mu się uda zwieść publiczność i w nię wmówić, źe się chce doczekać rozstrzygnięcia Izby." - Wczoraj stały przez cały dzień ca punktach dla fortec przeznaczonychoddziały-wojska; obawiano się, że poapólitwo en masse pociągnie z la Vilette i laCbape 'le do twierdz Chartres i Orleans, aby tat» »burzyć roboty rozpoczęte. Podobnie była tc-ż dębina pod Vincennes wojskiem osad*ona. G a z e t t e donosi: "Początkowo ccuiono wyd»<4ci na uroczystości dni Lipcowych na 700,000 fr.; potem na 1,200,000, a ter dzą, że w tym celu j,580,oco fr. wyzi Z tej summy lylko 200,000 .przypada na Dra.

Paryż; reszta idzie z kieszeni prowin re przynajmniej nie zmuszają, aby były p« ytomue tym widowiskom. - Policya podcza* tych dni potrójna płacę pobierać będsie. Zatargi między właścicielami fabryk i tkaczann w Lugdunie jeszcze nie załatwson;., .kiedy żadna .z obu parlyi ustąpić ni» che*., tkaczów przyartsztowanycn, około 15, aa wolność puszczono. Mair wydał :B;<U;, w której wprawdzie tkaczom -przyznaje prawo, aby wspólnie z właścicielami ręl daiehii umówić się względem płacy, przyp.OKtitia ua wszelako obowiązek, ie roboty., w iględeja ceny której już się raz z właścicie dzili" za tęż cenę dokończyć nowin wśród roboty roszczenia swe podwyższaj. Courrie - r de L y o n zawiera sitisw« istotnie udzielenie przez Prtfeicia -do Gard do Preiekta departamentu .Rodanu »kierowane: "Karołiści obchodzili tu urocj Henryka bezczelnym, ale nie *->-;pnym sposobem, kiedy race i ez w -własnych domach zapalali i z -ffi ich własnych strzelali. Spokojnośi publicznej nigdzie nie zakłócono.; trze było kilkadziesiąt osób aresztować JVV. Pan to doniesienie rozgłaszać, me możności, aby fałszywe pogłoski nie 1 'atzały kiermaszowi w Beaucuin, który n był lak świetny!!" Donoszą z Cbambery pod do. aj. m. Ł.: "Dzisiaj Generał Guillet stanąć ma A«d Sądtm wojennym; obawiamy się, że »grzytwlego i schorzałego starca na śmierć Tutejszy M o n i t o r umieścił po nie Królewskie, wydane d. 12. b. m. cza w niem Monarcha, ii upowaźt założenia insiytuiu przepisanego w' > cie Xiecia Bourbon, nie może być dzielone; taki bowiem instytut łatwo w tjecaibf zatargi domowe. Dziennik Te rope donosi z Haw dniem 1. Maja, iż na wyspie Kuba dzi, co stanowi blisko piątą część umarło na cholerę. Wszystkie listy 2 Algieru wynurz zgodnie radość z powodu powssecbi eti. ii Marszałek Claueel został znoi sposobienia do najświetniejszego przejęcia jego. D'iennik Bevelateur Alger. sn pisze w (ej mierze: - Nigdy żaden-wyIW.'.'«Ł nie sprawi u nas przyjemniejszego ;. t ni» , i pomyślnieje-*ego wpływu na wszysiosuiiki prztwysłu, JiandJu i działań kowych, jik przybycie Marszałka .ClauUstaną i areszcie niepokojenia i samon>ść. 'Oby Król zarząd osady poruczył owi, znającemu kraj i Jud., a przyszłość irjyzwoicie ceniącemu." ist z Algit.ru pod dniem U, h. TII. wyraża.: nerał Dtsmiclłels donosi, iź 15,000 Ueowopasało Oran, i jedne strażnicę za?, Podano zaraz na kilku okrętach 1500 ka w pomoc wspomnioneniu Generałowi. ąźę Hrnglie miał zamiar udania się do za urlopem; zrzekł się attjli (ej przejai, z powodu, iź konfirencye londyńskie III się mają rozpocząć, stanowieniem Królewskiem z d, 29. z. ra. iowioną została Bada fabrykantów znav t >warow jedwabnych w Lugduoie, lioiora z 17 członków, to jtst: 9 zwyczajnych, zastępców. Ostami oajeią do narad czas, gdy jeden lub kilku członków zwylych jest nieobecnych. n Tbiers chce po uroczystościach Lipco1 udać się do .Londynu, i bawić (ani jemiesiąc. Za pOM r. 1CIII zwiedzi kilka <ich gościńców we Francyi, gdzie kolej na ma być zrobiona. Creuzol panuje zupełna epokojność; roicy otrzymali powtórną zapłatę; jest nadzieja, iź prace ichnie będą juź przerwać *.

Z Strasburga, dnia 20. Lipca, zet y dzisiaj z Lugdunu tu nadeszłe donoźe w mieście tern ciągle panuje obawa ędem koalicyi, utworzonej między robotni jedwabiu. Wyjąwszy gazety Pr e c u r· i G lan e u t e, będące zaciętemi stronnizasad republikańskich i korzystając« chcis każdej sposobności, aby zachęcać do mia rządu teraźniejszego, wezystkie gazety ińskie jednozgodńie ganią te nieprawne przyszłości tak niebezpieczne stowarzyszęJournal du Commetce, lubo do opcyi należący, zgadza się z Kur y e r e m, gazety ministeryalna, i nie chwali takowego postępowania; różni się od niego w tern tylko, Izi, ie złe to nie zapuściło dotąd korzeni głęboko, kiedy znaczna liczba robotników ię poje-dnała z właścicielami fabryk. GaG la n e u ee wzywa do powszechnego bunlo powstania w cahśj Francyi, zagrzewając jateli stolicy do nowego szturmowania bat*stylii. "Mieszkańcy Paryża! (powiada mlętoy innerni) powinniście teraz doiconać aktu wielkiego zbawiennejsrogości. Przywodzimy warn na pamięć dwie świetne epoki, lata 1789 i 45°' Zastanówcie się nad niemi,... .Rowy starej bastylii wskazują wam jeszcze miejsce., gdzie niegdyśstala a wy mielibyście zezwolić na wystawienie nowych bastylu! " Uważając na takie buntownicze odezwy i rozmaite środki, których od dwóch Jat juź używają, aby działać na robocząklassę w Lugdunie, dziwić się nie trzeba, ie w mieście tern ustawiczne panuje wzburzenie.

Portugalia.

*Gazety paryzkie donoszą pod d. u. Lipca: Otrzymaliśmy prze* Madryt wiadomości z Lizbony i Algarbii; Gubernator tej prowincji Hr. MolelJ os miał swoje główną kwaterę d, 5, m. b. w Carvao i doniósł rządowi, że natychmiast po otrzymaniu spodziewanego wzmocnienia na nieprzyjaciół uderzy. Między forpocztaroi obydwóch wojsk juź nastąpiła mala utarczka, w której wojsko Dom Miguela 18 Konslytucyonistów zabrało w niewolą, pomiędzy którymi się znajdował Podpułkownik de Mtllo, Adjutant Gtnerała VilJaflor. Wielu Francuzów przeszło z wojska Dom Pedra na stronę Miguelistów. Pulk piechoty i jazdy udał się skorym pochodem z Koimbry dA> armii w Algarbii, a brygada piechoty, której towarzyszy przeszło 2030 gwerylaeów, ciągnęła tamże przez prowincyą Alem - T ej o, skąd wkrótce stanowczych spodziewamy się wiadomości.

A n g 1 i a.

Z Londynu, dnia 33. Lipca.

Albion donosi: "W Cityi mówią dużo o nadeszłych z Porto wiadomościach, wedle których osada portugalska Mosamhique za Donną Maryą się oświadczyła, i ie też część wojska i mieszkańców Madejry toź samo uczynić postanowiła; przeciwnie chwycił się Gubernator tej wyspy stosownych środków, aby wykonaniu tego postanowienia zapobiedz. Stosownie do bilu, przyjętego na teraźniejszem posiedzeniu Parlamentu, odprawiło się wczoraj pierwsze ogólne zgromadzenie towarzystwa J azaretów marynarki, i okazało się, »i w ostatnich trzech miesiącach utrzymywano blisko Tooo cliorycli majtków w rzeczonych lazaretach. Zarządcy tych lazaretów wynurzyli nadzieję, ii publiczność hojnie wspierać będzie towarzystwo; wszyscy bowiem chorzy majtkowi«, jakiegokolwiekbądź narodu, bywają przyjmowani. Gazeta Windsor Express z boleścią, widzi się zniewoloną zaprzeczyć wiadomości, miody Xiążę Kumberłand nie uiraci wzroku; »iiika bowiem ostatni promyk tej nadziei.

Słychać, rź jazda angielska otrzyma nową organizacyą» Każdy jej pułk, «prócz straży przybocznej, ma się składać z 5 szwadronów jednakowo prawie umundurowanych" to je«: jednego ciężkiej jazdy, drugiego lekkiej jazdy i trzeciego ułanów: pistolety mają być skasowane, i (ylkc* szwadron ciężkiej jazdy zatrzyma karabiny. Cholera pokazała się w Londynie powtórnie; W dornu poprawy w Paddington dwie osoby na nie umarły. Zgromadzenie angielskich badaczów natury odprawiło się leg» roku w Cambridge, dokąd także przybyli uczeni 2 Francyi, Niderlandów i Szwecyi. N astępne zgromadzenie W roku przyszłym będzie w EdyubUfgU..

WVWbWbWVWW

ROZlllaite wiadolllości.

T y g o d n i k P e t e r s b u r s k i udzielając wiadomość, którąśmy już przed kilku tygodniami w piśmie naszem umieścili, że J'ulian Niemcewicz stara się utworzyć w G lasgowie towarzystwo złożone z kobiet dla wychowania młodzi polskiej, te, dodaje uwagę: ""Życzyć należy, iżby zasady tego wychowania oparte były na smutflem samego założyciela doświadczeniu!''''

Przy mzkopywaniu w przeszłym roku wokolicach Kerczu w Kossyi znajdujących się kurhanów, odkryto rzadkie zabytki odległej starożytności: dwa przepyszne grobowce; z których jeden odkryty w kurhanie nazwanym z ł o t Y , odznacza się swym ogromem, drugi zaś nader pięknem malowidłem, wnętrze jego zdobiącem. Poszukiwania te czynione były w obec miejscowej zwierzchności i przez nie rozwiązane zostało starożytne podanie, między mieszkańcami powszechne, o wielkich skarbach zagrzebanych we wspomnionyeh wzgórzach; wprawdzie żadnych skarbów nie znaleziono, lecz wyraźne odkryto ślady, źe grobowce były już dawniej zwiedzane, i źe wtenczas kosztowności, jakie się mogły znajdować, podług wszelkiego podobieństwa, musiały być zabrane. Z Teheranu przybyły z d. 3JI. Paździem.r. z.

listy od Kap tana Burnes, w których podróżnik len udziela krótki» go doniesienia o swoich wędrówkach po Wschodzie. Oto wyjątek z jednego z tych listów: "Piszę właśnie je stolicy

Peisyi, dokąd po dziesięćmiesięcznej podróży przybyłem. W początkach Stycznia opuściłem Delhi, a w Marcu przeprawiłem się przez Indus. Przejechałem potem Królestwo Kabul i wzgórzami śnieźystemi Hindu-Kosz spuściłem się w dolinę rzeki Oxus. Badałem koryto tej rzeki może prziz przeciąg 120 mil angiclsk., a potem wstecznym jej kierunkiem jechałem mil kilkaset lądem. J estto spławna rzeka nie wiele Indusowi ustępująca; Z doliny Usus udałem się do Królestwa Wokhary i bawiłem dwa miesiące w tej stolicy puszczy. Ztamtąd puściłem się stepem starego Kharasmu, gdzie bawiłem pomiędjy koczującymi Turkomanami , wreszcie koło Astrabadu dostałem się do morza Kaspijskiego. Byłato okropnie niebezpieczna przeprawa. Zamyślam teraz-jak najspiesznftj. do łndyów powrócić." Z ośmnastu teatrów w Londynie piętnaście zbankrutowało; co ztąd zdaje się pochodzić, źe aktorowie i śpiewacy, a szczególnie piękne śpiewaczki ogromnie wielkich płac żądaj ą. Ażeby kominy nie dymiły, pewien Anglik radzi następuj ący s p o s ó b: Należy j e stawiać: okrągło nie zaś czworokątnie, u szyi powinny być tyle tylko ścieśnione, ile potrzeba, wewnątrz zaś powinny być dobrze wylepione i polynkowane. Nie należy je zbyt wysoko wznosić nad dachem, u góry powinny być trochę spadziste i mieć otwory między latarniami.

ZApOZEW EDYKTALNY.

N ad pozostałością oberżysty i rymarza Benjamina Augusta Schumann w Grodzisku zmarłego otworzono dziś proces konkursowy. Termin do podania wszystkich pretensyi doraassy konkursowej wyznaczony jest na dzień 6, Llstopad-agodzinę io. przed południem w izbie stron* tutejszego Sądu Ziemiańskiego przed Referendaryuszem Splitgerber. Kto siew terminie tym nie zgłosi, zostanie z pretensyą swoją do massy wyłączony i wieczne mu w tej mierze milczenie przeciwko drugim wierzycielom nakazanem zostanie. Poznań, dnia 20. Czerwca 1833Król. Pruski Sąd Ziemiański.

Optyczne Diorama w Poznaniu przy starym rynku pod Nr. 84. codziennie od godziny 4; ej po południu do jmej, w wieczór widzieć można.