(lf

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.08.07 Nr182

A7J

Wielkiego

Xiestwa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski.

RH JW 182. - W S r O d ę d n i a 7. S i e rp n i a 1833 .

Wiadolllości zagraniczne.

T u r c y a.

ZKonsfantynopoła, dn. 10. Lipca.

(if Gaz. Powsz, ') - W dzień imienin Cesarza Mikołaja dał Hr. Oiłow wspaniały festyn, na którym wszyscy Dygniiarze Ottomańscy, ciało dyplomatyczne i znakomici cudzoziemcy byli przytomni. W chwili, kiedy spełniano toast na zdrowie Cesarza, wstąpił do sali Adjutant Hrabiego, przynoszący wiadomość o przejściu armii egipskiej przez góry Taurusi o ustąpieniu jej z Natolii. Hrabia Orłów zawiadomiwszy o tern zgromadzonych gości oświadczył, Le t on 2 wojskiem pod wodzą jego będą. ceni niebawem z granic Turcyi się oddali. A tak teź rzeczywiście dzisiaj zrana cała eskadra rossyjska z wojskiem lądowem na pokładzie 0puśćiła przystań pod Bujukdere i wzięła swój kierunek ku morzu Czarnemu. Tylko jeden okręt wojenny pozostał, na którym sam Hrabia odpłynąć zamyśla. Jak długo tutaj jeszcze zabawi, tego nikt nie wie; przecież nie zostanie tu, jak się zdaje, bardzo długo, jeśli wszystko będzie spokojne. Ale obawiać się trzeba, źe reakcva obecnie nastąpi, kiedy znaczną liczbę zniechęconych jedynie tylko siła zbrojna rossyjska na wodzy utrzymywała; po oddaleniuktórej źle myślący zapewne na nowo krzątać się zaczną. Mówią, że Sułtan Hrabiego upraszał, aby jeszcze przez czas niejaki w Konstantynopolu został i się nie oddalał, zanim Porta środków bezpieczeństwa nie obmyśli. Zresztą. może się rząd Oitomański w każdym rasie spuszczać na pomoc Rossy i, bądź źe zewnątrz, bądź źe wewnąirz niebezpieczeństwo mu zagraża; ale potrzebuje lei on istotnie (ej pomocy w wysokim stopniu, kiedy owe środki bezpieczeństwa bardziej do ocalenia osuby Sułtana, niż do zabezpieczenia spokojności miasta zmierzają. - Odkąd wojsko rossyjskie się cofnęło, całe poselstwo francuzkie w wielkiej radości i najlepsze porozumienie nastało znowu między niem a Hrabią Orłowem. Lord Ponsonby zawsze ufał pełnomocnikom rossyjskim, nie potrzebował więc odmieniać swego sposobu postępowania. Eskadra angielska pod wodzą Admirała Malcolm opuściwszy Dardanele odpłynęła w kierunku południowym. Admirał Hugon stoi jeszcze na przystani pod Smyrna,.

Przed cofnięciem się eskadry ross, kazał Sułtan Hrabiemu znaczną ilość medalów dla żołnierzy rossyjskich doręczyć, zadając, ażeby je nosili na pamiątkę tej świetnej wyprawy. Medale te są ze złota, srebra i miedzi. Na jednej strunie widać wizerunek S u łtana, na drugiej dziei'i i rok przybycia eskadlY do BujukdelY. Wstążki i zolu go.

A u s t 2 Y a.

Z Wiednia, dnia 23. Lipca.

Część wojska naszego, znajdującego się w Ausuyi, jest na stopie wojennej, i zapewne uda się <k> Moguncyi i okolic dla wzmocnienia tamecznej załogi Dzienniki francuzkie mylnie doniosły o poruszę niacli armii naszej we Włoszech, t"'a zachodnie) granicy medyolańsktej stoi znaczny korpus wojska, celem uśmierzenia wypadków w Piemoncie, kioreby po mocy wojska posiłkowego wymagać mogły. Niezdaje się jednak, aby ta pomoc była potrzeb ną; nie słychać bowiem o dalszych niespokojnościach, a tameczna polieya Jest bardzo baczną i powzięła wiadomość o wszystkich iozgałężc-niach ostatniego spisku. Dziś rano odjechał Xiąźę Mettcrnich z małżonką swoją do Konigswart.

Niemcy Z M ona c h i um, dnia 22. Lipc», Słychać, iż noszenie wąsów nie ma być dozwolone nikomu, prócz wojskowych,

B e 19 i a.

Z B r u x e 11 i , dnia 28> L i p c a .

Nasi robotnicy wojskowi, pod przewodnictwem Pułkownika Dtssc-rville doręczą dzisiaj młodemu N*stępcy tronu działko, l stopy długości, leżące na lawecie. Znawcy powiadają, źe armatka ta jest arcydziełem w svroim rodzaju. Z (iandawy donoszą pod dniem 26. rn. b,: "W czorsj wieczorem iłorny pijanych żołnierzy przeciągających ulice napadały na ezyukownie i burzyły tam wszystko, co im w ręce wpadło. Plac-Majorowie nadbiegli wprawdzie i aresztowali wielu tych burzycieli, nie mogli jednak mimo, pospiechu zapobiedz zniszczeniu. Odbywają sied»twa, aby ująć winowajców i ich srogo uk. rać, oraz wynagrodzić właścicielom poniesione szkody. Wszystkie wojska w koszarach dzit>i<j konsygno wane.

F 2 a n c y a.

Z Paryża, dnia 27. Lipca.

Wczoraj rozeszła się witść w stolicy, że Xiążę Broglie doznał napadu cholery; dzisiejsze gizety wieść tę zbijają. J o u r n a l de P ar is wyraża: " O d kilku dni r-,wne gazety dużo rozprawiają o petycyi przeciw założeniu twierdz«, która wedle ich twierdzenia miała być podpisana przez oficerów 4go legionu gwardyi narodowej. Wielu z tych oficerów przyszedłszy do biorą naszegp oświadczyło, fe o tej domniemanej petycyi nic zgoła nie wiedzą i że mimo najusilniejszego poszukiwania ani jednego nie znaleźli oficera, któryby miał co podobnego podpisać. Rzecz jasna, iż łatwiej dla republikanów uło£yć pttycye, niż znaleść podpisujących." Aresziowama podczas dnia wczorajszego i dzisiejszego nie usiały, a o przyczynach tychże najsprzeczniejsze krążą pogłoski'; między osobami ujętemi wymieniają Panów Lagarde (młodszego), Avril l Flacon. "Najbardziej uwija się polieya w dzielnicy Saint-Jacques, zamieszkanej powiększej części przez akademików. Ci albowiem pokazują się na ulieach z staremi trojkolorowemi kokardami z 1793. r., różniącemi się w tern od teraźniejszych, że pasek biały, który w naszej teraźniejszej kokardzie tworzy sam brzeg, we środku się znajduj e, zaś pasek czerwony stanowi obwódki, będący takiej szerokości, że paska białego i błękitnego prawie nie widać. Messager donosi, źe na przeglądzie jutro odbyć się mającym wielu oficerów gwardyi narodowej poda Królowi protestacye przeciw pojedynczym twierdzom. Dzisiejsza T r i b u n - e zamyka następujące oświadczenie: "komitet towaizystwii dla obrony praw ludzkich i obywatelskich ukazał się w biórze naszem, końcem zbijania pogłoski przez ludzi nieświadomych rozsiewanej. Towarzystwodla obrony praw ludzkich zawiązało się, aby prawdziwą propagandę między rozmaitemi klassami ludu uorganizować; każdy! członek gotów, pełnić swoje obowuHązki skoro go ojczyzna wezwie, ale nigdy n u da się nadużyć za narzędzie do uknucia spisków. Jutro będzie powinnością członków życzenia swe połączyć z życzeniami patryotycznej części gwardyi narodowej i w przypadku kolizyi między · rządem i tą częścią milicy i, tejże udzielić pomocy; bo opór takowy byłby najświętszą powinnością. Ale żaden z nich niema zamysłu, dzień zwycięstwa zamienić w dzitń-nicazczę. ścia, nikt nie myśli o krwawej reakcyi; uczucie zemsty obrem jest dla serca republikanina." Towarzystwo dla obrony praw ludzkich wy.

dało następujący rozkaz dzi tnny: "Obywatele! W wigilią uroczystości dorocznej dni lipcowych Komitet wasz nadaremnieby usiłował skreślił! wam obraz zdobyczy i postępów, które wol ność podczas (ej epoki osięgła. Nie godzi sit dla nas cieszyć się, kie dy nieprzyjaciele nasi si<: radują; powinniśmy uniesienie nasze szczęcjzic dla uroczystości, które prawdziwie są narodowe, wzniosie i przedmiotowi i celowi swemu; bardziej odpowiadające. Wszakże zaniechali, byśmy powinności naszej, gdybyśmy nie mieli narodowej powszt chnie .spodziewają,. powinniśmy one posiłkować, nie wywołując ich jednak powinniśmy przez postawę nasze wszystkich, co dobre mają chęci, na nasze stron ę przeciągać. D o p i e r o p o o d n i e ś i n n e m z w y c i ę s t w i e w y fi i e r z e fi y Kaź d » fi U os trą ep ra wie d 11 wość. Obywatele! ByćmoZe,że okoliczności groźny wezmą kierunek; trze ba, abyśmy wypadkom nastąpić mogącym przewodniczyć potrafili. W środkach na&zychnieodbicie I · trzebna jedność, jeśli egzaltowanych poskromić, usiłowania nasze pomyślny m skutkiem uwieńczać i zamiary rządu na nasze korzyść zniweczyć mamy. Polegajcie więc na waszym Komitecie, na jego mądrości, ostrożności i energii; poddajcie się przr z czas niejaki jego powadze i zastosujcie się do jego rozkazów: zobowięzuje on się za to, ziścić życzenia wasze, skoro go tylko wspierać będziecie. Każdy niechaj poczytuje za swój obowiązek stanąć na miejscu sobie przeznaczonem. Kroi kazał z prywatnej kassy swojej dać 10,000 fr. na dokończenie gościńca z Paryża przez Anmale do Treporr, i 6000 fr. na dokończenie gościńca i Poronne do Aibtrt w Departamencie SnmmeMłody Xiążę Elchingen, drugi syn Marszałka N ej, został mianowany oficerem ordynansowym Xiecia Orleans. Minister oświecenia publicznego rozdał znowu różnym uuiweisytetom 103,»00 fr. na upowszechnienie szkół elementarnych. PanLaffitte podał do dzienników tutejszych następujące pismo: "Z umieszczonego w niektórych dziennikach artykułu, wnoszę, iż Xiężnallaguzy, w wyroku tutejszego Sądu Królewskiego, oddalającym ją na zawsze z pretensyanii do mnie i do wspólników moich, upatruje tylko odroczenie sprawy. N arnienia o mniemanej pretensyi 740,000 fr., a zapomina, iż Sąd zawyrokował w tym sposobie, źe ta pozorna prerensya jest zaspokojona summa, którą ona nam winna." Dnia 27. z. m. widziano w okolicy Alicante okręt "L uxor", na którym znajduje się obelisk darowany przez Vice- Króla Egiptu rządowi naszemu, i który płynął z Tulonu do Havre. J o u r n a l d e P a r t s zaprzecza twierdzeniu dziennika T r i b li n e, jakoby Marszałek Hrabia Kourmont wyjechawszy z Genewy udał się bez przeszkody przez Ffancyą, i w Calais wsiadłszy na okręt, popłynął do Londynu. Wyraża oraz, iż Marszałek odbył tę podróż przez Bizyleę, Moguncyą i Holandyą.W Małsylii nie ustało jeszcze wzburzenie umysłów niższej klassy Judu. Karlisci tłumami

1015'

po 100 ludzi chodzą po ułicjcli wydając okrzyki: "Nieci rżyj e Henryk V.!" co daje powód do kłótni z republikanami. , Pan La tour, uizędnik poselstwa naszego przy dworze austryackim, wyjechał z pismami urjędowemi do Wiednia. Wielkie działo zdobyte W Algierze i nazwane konsiilarnem, gdyż w roku 1817. zwłoki Konsola angnlskiego z rozkazu Deja wystfzeloiio z niego na eskadrę angielską, sprowadzono do B it et.

Baron Barante , Poseł nasz przy dworze sardyńskim, o kiorego wyjt idzie doniósł Monit o r, a któiy (jak słychać) miał podać rządowi sardyńskiimu przełożenia względem surowego obchodzenia się z uczestnikami niedawno odkrytego spisku, nie udał się piosto do miejsca urzędowania swego, lecz do majętności swojej Barante, gdzie mes ąc ma bawić Xiążę Broglie najął dom w N euilly, aby się znajdował blisko Króla, i mógł ciąglp wpływu swego używać. Spodziewa się być Prezesem Rady Ministrów. Nietylkosam pozyskałby tym sposobem najwyższy stopień, lecz zjednałby zwycięstwo stronnictwu Doktryrmów, którego itst naczelnikiem. Już od dawna są w tej mierze intrygi przeciw Marszałkowi Soiilt. Mówiono nawet, 12 Pjn Caux, były Minister Karola X. ma być następcą Marszałka i objąć Ministerstwo wojny.

Trybunał handlowy tutejszy wydał wyrok w sprawie Pana Laiitte i wspólników jego między kto remi jest Hr. Perregaull. Wspólnicy ci zostali skazani na zapłacenie pieniędzy, jakie do wspolki dać obowiązali się, oprócz Pana Claremont, który przypadającą na s.ebie część wypłacił. Tak więc. Hr. Pi.rregault ma milion zapłacić bankowi. Wiadomość o zniszczeniu floty Dom Miguela sprawiła tu wielkie wrażenie. Maiszałek Gerard bywa często w N euilly, i miewa u siebie wiele ospb znaczenie mających; wnoszą stąd, iż zamyśla zostać Ministrem. Wychodźcy włoscy, będący dotąd w Rhodez, zostali przeniesieni do departamentów Finieterre, Cotes du N ord i Morbihan. List z Ankony wyraża: "Generał Cubierea wrócił wczoraj, dnia 9. m. b" tu z małżonką swoją z Rzymu. Mniemają, iż po odprawionym przeglądzie 66go pułku, uda się napowrót do Francyi, a następcą jego będzie Generał dywizyi, który dwoma pułkami ma dowodzić. Pułk 66ty przeznaczony jest do Algieru. Pani Cubieres otrzymała posłuchanie u Ojca Śgo.

Została przedstawioną Papieżowi, gdy przechadzał się po ogrodzie swoim. J ego Świątobliwość przyjął ją bardzo łiskawie i podarował swoją zerwanych. " Tutejszy M o n i t o r umieścił przełożenie Ministra wojny podane Królowi, aby Koramissya mająca się udać do Algieru i stan osady rozpoznać, składała się z następujących osób: Generała Porucznika Hrabiego Bonner , Para Francyi jako Prezesa, Para Hrabiego Hauberpeet, Deputowanych: de la Pinsonnier, Laurence, Piscatory i Reynard, Generała Majora i Inspektora inżynierów Montfort i Kapitana floty Du,val- Dailly, jako członków. Kommiseya ta za powrotem swoim należeć będzie da liczniejszego komitetu, który zebrane wiadomości uporządkuje, i dokładną sprawę zda rządowi. Monarcha przychylił się do tego przełożenia. Marszałek Soult w przełożeniu swojem po danem Królowi, względem wysłania Kominissyi do Algieru, wyraża: "Zajęcie i zarząd Algieru zwróciły mocno od niejakiego czasu uwagę Ltb i narodu. Zupełnie naturalny i sprawiedliwy interes łączy się z losem kraju, gdzie wojsko nasze usadowiło się przez stawną wyprawę, z której cała Europa korzyść LiliM.-eU. Pytano się, czyli korzyści, których I rsneya dla eitbie szukać 1114 prawo, wyrównają ofiarom, jakich posiadanie Wymaca, i jłki moglby być naj stosowniejszy system zarządu, dla zapewnienia tych korzyści P Namiętności polityczne i prywatne przywięzywaly się do tych pytań; przypisywano rządowi zamiary, których nigdy nie miał i fałszywie wystawiano »rodki j e g o, umyślnie lub nieumyślnie, Bardziej dla uchylenia zachodzić mogącej wątpliwości, jak dla usunięcia wszelkiego pozoru do bezzasadnych pocisków, zdawało się potrzebnem, aby nieodzownie ustalić wszystkie czyny, tyczące się posiadania i zarządu kraju algierskiego, a pracę tę poruczyć Komroissyi, złożonej :JłC mężów, których wysokie znaczenie, doświadczenie 1 światło są rękojmią dla wszystkich interesów." Załogi miast w departamentach Vaucluse, Gard i ujścia Rodanu zostały powiększone; kilku Generałów udało się w pewnem zleceniu do departamentów południowych. Postanowieniem Króle wekiem z d. ir. m. b.

oznaczoną wydatki na bióra wszystkich Prefektur w ilości 2,940,000 fr. Największa summa jest dla Prefektury departamentu Sekwany 210,000 fr. { najmniejsi* caś wynosi 21,000 Iranków.

Wkróice wyjdą LI{ druku w Paryżu 1 Łon* dynie Pamiętniki polityczne i wojskowe Marszałka Nej, wydane przez rodzinę jego. Rząd nasz odebrał nowe propozycye od

Rzeczypospolitej Hajtyjskiej w lej treści: aby traktat handlowy został zawarty, aby niezwłocznie zwrócono 4,8co,000 fr., na rachunek zaliczeń ze skarbu uczynionych, i aby wynagrodzenie właścicielom plantacyi zmniejszono z 150 milionów na 75 milionów, Z tych wypłacono już 30 milionów, a reszta 45 milionów ma być zaspokojona w przeciągu 45 lat. Ze wszystkiego, co się dowiadujemy, widać chęć uiszczenia się ze strony dłużników i niemożność płacenia większej summy. Wojsko nasze przy granicy sardy ńikiej znacznie się powiększa. Posłano żołnierzy na statkach do Departamentów Vaucluse, Gard i ujścia Rodanu. Do Tulonu przybywają ciągle wychodz-cy piemontscy w najnędzniejszym sianie. Zaciągają się zaraz do legii cudzoziemskiej, i bywają posćłani do Algieru. (idy Kroi przejeżdżał przez Beauvais, podano mu petycyą, obejmującą blisko 300 podpisow mieszkańców, o utrzymanie tamecznej dyecezyi b.skupiej. Monarcha odpowiedział; "Mocna oppozycya stoi nam na przeszkodzie.

Podzielam życzenia WćPanow, i możecie być pewnemi, iż nic nieporninę dla utrzymania wszystkich dyecezyi biskupich. Pragnę tego równie jak WćPan-owie." Xięźna Adelajda dsła także posłuchanie Biskupowi i Sufraganowi jego. Petycyą tę podpisali prawie tylko urzędnicy lub tacy, którzy mają w tern osobisty interess. Pan Serrans młodszy, autor znanego dzieła o Generale Lafayette, uskarża się w dziennikach tutejszych,iż polieya weszła do jego mieszkania przez omyłkę, gdyż rozkaz rewizyi domu, wydany przez Pana Gisquet, stosował się do Karlisty nazwiskim Serran, nie wymienia» jąc mieszkania jego. Kornissarz policyi przejrzał wszystkie papiery Pana Serrans, i bardzo się zadziwił, znalazłszy w malem pisemku zasady republikanckie. Atoli mimo wszelkich zapewnień Pana Serrans, twierdził stale, iż przybył do Karlisty, a nakoniec z trudnością-prze« konał się o omyłce. Pan Serrans oświadczył, iż z tego powodu pociągnie winnych do tutejszego sądu cywilnego. Słychać, iż pewny agent dyplomatyczny wy.

jedzie niezwłocznie do Cieplic, i znajdować się tam będzie podczas zjazdu trzech Monarchów. Mówią nawet, iż Pan Flahault został wybrany do tego posłannictwa. Utworzyła się Kornmissya złożona zMarszał.

ka Clause!, Prezesa, a Generałów Bertrand» Xiecia Padwy, Hrabiego Flahault, syna Mar» sząłke N ey, Xiecia Elchingen, Baronai Rayneval, Pana Gsetan, Murat i Generała Gour get, jako Sekretarza. Kommissya ta zbierać będzie składki na kupienie gipsowego modelu twarzy Napoleona, od Doktora Autoinarchi, który go posiada, Wspomniona Kommissya prosiła rządu o pozwolenie złożenia tego modeln w domu Inwalidów. Słychać, iź sztab gwardyi narodowej poda Królowi Jmci proźbę, aby zwłoki Napoleona sprowadzono do Francyi i złożono pod statuą jego na placu Vandorne. Układ względem wystawienia nowego mostu na Sekwanie został zawarty z Panem Seguin i wspólnikami jego, który sam jeden zgłosił się do tej budowy. Pobierać będzie przez 49 lat opłatę mostową, i od miasta Paryża dostanie 400,000 franków, które mają być zapłacone w 4 rocznych' ratach.

W skutku wiadomego już wyroku sądowego, który niedawno zapadł, interes sa Pana Laffitte wzięły pomyślny obrót. Activa jego wynoszą g millionów w nieruchomościach, J3 miliony w danych pewnych pożyczkach, 4 miłiony w ruchomościach, i 4 miliony w naleźytościach przypadających od wspólników; ogółem 20 milionów. Pan Laflitte zaś jest winien bankowi 10 milionów . Wszelkie inne dhigi jego są zaspokojone. Gdy zaś bank nie nalega o wypłatę, interessa więc Pana Laititte są w dobrym stanie. W Libourne zaszły niejakie niespokojności K przyczyny poboru podatków, Ucz zostały zupełnie uśmierzone. Sławny fabrykant bronzów, Pan Deniere, ukończył kilka sztuk z wyzłacanego bronzu dla Vice Króla egipskiego. Bezzasadną jest pogłoską, jakoby iabryka ta została zamkniętą z powodu oporu ludzi w niej pracujących. Zatrudnia ona codzień przeszło 200 robotników. Doniesienie gazety la T r i b ii n e , jakoby Generał Boormont jadąc zeSzwajcaryi do Londynu, przejeżdżał przez Francyą, jest zupełnie bezzasadnem» Generał ten udał się z Genewy tlo Anglii na Bazyleę, Moguncyą i Hollandyą, Gazeta Tribiine użala się mocno na tol, źe wielu podoficerów po repubhkancku myślących wysłano do Algieru. Nadesłany tu wczoraj numer Monitora algierskiego z dnia 5. t. m. zawiera rozporządzenie tymczasowego naczelnego dowódzcy wojska, według którego, wskutek postanowienia królewskiego z d. 17. Listopada 1833., ma być utworzoa w każdej wsi pewna liczba jazdy !pod nazwą Spahit dei Fahs, którzy sami muszą się ekwipować: otrzymają jednak dziennie 60 cen» timów, jakoteź każdego dnia, gdy pełnić będą nadzwyczajną służbę, po % ix. gtatyukacyi.

Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 16. Lipca.

G a c e t a dzisiejsza zawiera z Lizbony pod dn, 10. m. b, dość dokładny raport o zwycięstwie Napiera, ale nie z Gaceta de Lisb o a, lecs stosownie do doniesienia okrętu angielskiego z Lizbony przybyłego; dodaje jednak, że mimo tę wiadomość w Lizbonie najwięksia panuje spokojność.

Portugalia.

Gazeta T i m e s zarnitściła pismo prywatne z Porto pod d. 14. Lipca, treści następującej: " Twierdzą, źe nieprzyjaciel wielkie czyni przygotowania, aby uderzyć na miasto. Wypadki ostatniego doświadczenia dn. 5. m. b. były mu bardzo nieprzyjemne i Generał brygady T o e d e s, który przy tej utarczce dowodził, wpadł w niełaskę; stracił też wiele na wpływie swoim Sir John Campbell, za radą którego ów atak przypuszczono. Oba Bourmonowie , ojciec i syn przybyli tu i ukazali się w zeszły czwartek w towarzystwie Baronów Clause! i Ferrier, Margrabiego DuchaIet, Barona Brassaget i wielu oficerów, wszystko Rojalistów irancuzkich, w głównej kwaterze Dom Miguela.

A ngli a.

Z L o n d y n u, dnia 84. Lipca.

Posiedzenie wczorajsze Izby wyis'ej. Hr.

Radnor przełożył pelycyą s Glasgows, żądającą, aby Biskupom odebrano ich posady i głosy w Izbie Lordów. Hr. Huddington był tego zdania, aby petycyi tej nie przyjęto, kiedy podający onę za jedyny powód swój' podają tę okoliczność, Źe bwka przewielebna z przyczyny swojej systematycznej oppozycyi przeciw wszelkim prawnym polepszeniom krajowym niegodna, dłużej się znajdować w Izbie wyższej. Biskup Chithesterski oświadczył, ii jest przekonany, źe szlachetny Hrabia przt S przełożenie tej petycyi bynajmniej niecbciai uwłaczać godności i znaczeniu Biskupów. - Lord Kanclerz powiedział, źe skoro petycya w przyzwoitych ułożona wyrazach, nie roa przyczyny, żeby nie miała być przyjętą, jakkolwiek niedorzeczną i niepodobną de wykonania byłaby jej osnowa. Wszyscy poddani Króla mieliby niezaprzeczone prawo podawania petycyi obydwom Izbom. - Hr. Aberdeen odrzekł, iż temu prawu niezaprzecza, ale tyle jednak pewna, źe, gdyby przełożono petycyą, aby N. Panu w Itb wypalono, tćj jednak J ch Dostojności na żaden sposób przyjąćby nie mogli; poczerń Hr. Radnor petycyą «woje cofnął, W wydziale paragrafu doszło się aż do 32. bez najmniejszej przeszkody. Przy 33. klauzuli, zmieniającej i ograniczającej obręb dyecezyi Biskupich, wystąpił Xiąśę Wellington t poprawką, aby biskupstwa, mające być zniesione, połączono z temi, które nadal istnieć mają, i aby Kommissarze na przyszłość dochody wazy» Slkie pierwszych jedynie tylko na rzecz koŚciołow obracali. Gdyby się na to sprostowanie zgodzono, główny zarzut przeciw bilowi zostałby usunięty, i zasady onego nienaruszone. - Hr. Grej odrzekł, ie jeśli Xiążę ważnych przyczyn dla lej zmiany nie przytoczy, on z swojej strony na nię zgodzić się nie może. - Hr. Wieklow mniemał, że poprawka la doprowadziłaby rząd do złagodzenia i pojednania duchowieństwa Irlandzkiego. - Lord Rosse głosował przeciw tej klauzuli, jako naruszającej akt unii. Z dnia so. Lipca.

Posiedzenie Izby wyższej dnia s5. Dalsze obrady nad bilem reformy kościoła irlandskiego. Wszystkie następne artykuły, od 56. aż do 116., zostały uchwalone, aż dostąpiono do 117., opiewającego, że te plebanie syfiekurów w Irlandyi mają być zniesione, 'w których od lat 31h żadne się nie odbywało nabożeństwo. W Ijbie, która dotychczas była dość pustą, podczas dyskussyi nad tym paragrafem, więcej się ukazało członków. Arcybiskup Kantu aryj ski rozpoczął protestacyą przełożywszy poprawkę, aby takowe zniesienie nie miało miejsca, bez przyzuolenia Biskupa dyecezyi. Aby uniknąć przegłosowania, ustąpił Hr. Grej, zezwalając na (o, aby w takim razie Biskup dyecezyi miewał głos przy obradach Koiurnissyi, 'na którą (o formę oppozycya przystała. Potem wystąpił Arcybiskup z drugą poprawką, tej treści: Ażtby dochody takowych zniesionych lub zawieszonych plebanii nie miary być dołączone do ogólnego funduszu, względem którego KomBiissarze stosownie do prawa i ku dopełnieniu zamiarów onego stanowią, lecz aby one przedewszystkiem na wystawienie kościołów w takich miejscach obracano, Przy dyskussyach nad lą poprawką Ministrowie zostali pokonani, mając za sobą tylko 81 głosów przeciw 84. Hr. Grej natychmiast zakończył obrady, oświadczając, ii rząd dopiero zastanowić się powinien, jakie zmiany teraz w skutek tylko co uchwalonej, w bilu zaprowadzić należy. Tak więc Izba się odroczyła. Na posiedzeniu wrzorajezem I»by niższej wystąpił Fan Q'Ccnb'eli zt skargą przeciw

gazecie T i m e s, którą o pareyalność obwiniał, a to dla tego, że mow jego albo wcale nie umieszcza, albo tylko pokaleczone. Lord Althorp i większa część członków bronili redaktorów gazety, puczem Pan ii'Conuell wniosek swój cofnął, z tern wszelako zastrzeżeniem, że go w innym czasie ponowi» Druga poprawka Arcybiskupa Kantuaryjsliego, powiada T i m e s , sprzeciwia się jawnie głównym zasadom bilu reformy kościoła Irlandzkiego, tak dalece, iź Ministrowie na żaden sposób przyjąć jej nie mogą, Żąda Biskup, aby zawieszono plebanie, ponieważ od lal trzech nie dano im sposobności do pełnienia funkcyi kościelnych, a dochody oszczędzeń m ą być jednak obracane na budowanie kościołów w tych miejscach, gdiie nie ma nikogo, któryby do nich chodził! - Przypuściwszy, iżby Ministrowie tak bardzo się własnego charakteru wyrzec mieli, aby się przychylić do tej poprawki, tyle jednak pewna, że gminy prawa tego nigdy poczytywać nie I-ędą za uznane przez nie. O okolicznościach, wśród których zwycięstwo to Torrysow uskutecznione«« zostało, doszły nas następujące wiadomości: Podczas tygodnia zeszłego iiaprzemiau prawie codzień odbywały się r>brady u X'ecia Kurnberland i Xiecia Wellingtona. Kaz głoszono, że Xiąię Wellington, idąc za radą Sir Peela, się oświadczył, że przepuści bil bez wszelkich poprawek. Wieczorem w czwartek odbył się wielki przegląd Lordów Torrysowskich, a Lord I.yndburst, który teraa ma odprawić posiedzenia Assyzów w Norfolk, przybył szybkością gońca na dzień jeden do stolicy, aby głosowaniu być przytomnym. Ławka Biskupów ściągnęła wszelkie wzmocnienie, na które się tylko zdobyć mogła; tylko (protestantski) Arcybiskup Dubliński i Biskup Chicbesterski głosowali na stronę Ministrów.

G lob e dzisiejszy wyraża: "W giełdzie twierdzono, że na konferencyi dzisiejszej w wydziale spraw zewnętrznych wszyscy 5 pełnomocników z holenderskim względem przełożonego przezeń traktatu przedwstępnego bez zmiany, się porozumieli. Mnóstwo nieukończonych jeszcze interesów krajowych czyni niepodobnero, aby zamknięcie obrad Parlamentu nastąpiło przed drugą połową Wrześtiia. Zatwierdzona przez Króla Kommissya do rozpoznania stanu korporacyi (municypalności), rozpocznie wkrótce prare swoje. Pan Mendizabel, który przywiózł wiadomość o zabraniu floty Dom Miguela, miał nieszczęśliwy przypadek w domu kawalera wschodach, upadł i złamał rękę, którą już dawniej był także złamał. Wtdług doniesień z Nowego-Yorku pod ił. 25. Czerwca, grasuje znowu cholera w kilku miastach amerykańskich, zwłaszcza w Nowym Orleanie. Liely z Madrytu pod dn. 16. m. b. głoszą, że Pan Zea za urząd suój podziękuje.

ROZlllaite wiadolllOŚci.

W r. 1798. pewny Polak przybyły do Paryża, znajdując eię w tej stolicy przez pół roku, wydał swój cały zapas, a nie mogąc się doczekać zasiłku 2 domii i nie znalazłszy nikogo z rodjko* obecnych w Paryżu, mogących go wesprzeć, znajdował się w opłakanym stanie, (.idy już nie miał czeui zapłacić za mieszkanie i obiad, zaznajomił się z młodym Podporucznikiem francuzkim, któremu zwierzył się o swojem przykreiu położeniu. Młody oficer rzecze: "Chociaż nie widzę potrzeby uczenia sięjęzyk"a polskiego, jednak la okoliczność, daje mi sposobność przysłużenia się W Panu; ucz mię polskiego języka, a ja za (11 podzielę się z W Panem mojem mieszkaniem i moim obiadem. Polak dokładał najgorliwiej pracy jako nauczyciel, a Francuz z niesłychaną łatwością z niej korzystał, ro trwało poty. az nadszedł zasiłek Polakowi z domu, pocjen pożegnał swego szanownego ucznia i opuścił Paryż. W r. Igco. o kilka mil od Poznania, weszło wojsko irancuz"kie do wsi, w której mieszkał tenże Polak. Szasery francuzcy wymagali nadzwyczajnej dostawy żywności, grożąc w bścicielowi zniszczeniem jego domu, jeśli tyle nie dostaną, ile rozkazali; stroskany właściciel spieszy do douóizcy z prośbą o Jiluść: "Otrzymasz wszystko" , zawołał Pułkownik łrancuzki jętykieni polskim, "wdzięczny uczeń winien wypełniać rozkazy swojego zacnego nauczy cielą." Tu poznał właściciel wsi, iż tym dowódzcą był ow młody PodporuczjiiK, a uczeń jego. Pułkownik pełen radości ściskając serdecznie, a razt m żegnając swojego nauczyciela, rzekł: "Oloż widzisz, że mi korzyetnem było uczenie eię waszego języka."

Stanisławowi Poniatowskiemu, po jego obraniu i koronacyi w r. 1764., ofiarował jeden z miernych poetów wiersze z powinszowaniem, z tego powodu napisane lia atłasie. Król uczony i pamiętny ze wsparcia znakomitego literatury naszej, co złotą epokę Zy

gmuntów wskrzesił, przeczytał, 3 sądząc wiersze podane podług wartości, nagrodziwszy sowicie pracę poety, wyrzekł zdanie o mej, że: "szkoda czasu i atłasu." Słowa Ie poszły w przysłowie. (Przysł. naród. X. W. Wójcickiego; tom 3cł, etr. 7 O) (Koim, Lwów.)

Na wiadomość, która po Monachium rozeszła się, jakoby do.Grecyi potrzebowano pewnej liczby osób pici niewieściej do trudnienia się pracami źeńskiemi, już wiele kobiet zgłosiło się o (o, i każda wyszczególniła, da czego użytą być pragnie. Dwanaście podała się do dworu na pokojowe, kredencerki, praczki, do prasowania i (. d. Dwadzieścia cztery chce żyć z własnego zarobku. Jedna chce założyć instytut niewieści. Dwie zgłosiło się, czy nie mogłyby być umieszczone przy jakim niemiecko-greckim teatrze, lub gdzie przy towarzystwie skoczków na linach. Siedm chce osiąść jako modniarki. Dwie chcą wstąpić do klasztoru, lub pójść za mąż i l. d. Je. dna tylko chce być kucharką w jakim domu niemieckim i la bez wątpienia najpierwej miejsce' znajdzie. Wkrótce więc zapewne skompletowaną będzie ta wypraw l Amazonek i flota w podroż wyruszy. Kobiety, zaciągnąć się chcące, żądają tylko po paresel złotych pa rękę l na wszystko przystać obiecują. O sposobie używanym u różnych naro-Iów Europy pozbywania się trosek l złego humoru, takie zrobił posirzeżenie pewien uczony jeszcze w początku iSgo wieku. Jak dalece ma słuszność zostawiamy to uwadze czytelników: Zmartwiony Niemiec pi;e, Francuz śpiewa, Hiszpan wzdycha, Anglik zabiera się do jedzenia, Włoch kładzie się spać, Polak tańczy, Rossyamn idzie do łaźni parowej i w kąpieli pozbywa trosek, Węgier klnie na czem świat stoi; lecz najrpztropniejszym pomiędzy tymi wszystkimi jest Turek, ttn bowiem przemarzy troskę i puści z dymem tytoniu. Dr. Hofejmd umieścił w ilziennikachyberlińskich rozprawę o pogrzebanych żywcem. Chcąc, ile możności, zapobiedz temu okropne ;nu nieszczęściu, radzi, ażeby w parafiach stolicy pozakładać za potnorą subskry pcy i do. my dla przechowywania trupów. Przypomina, że przed lały 10, za jego poradą wystawiono w Wejtnarze dom podobny, i że urządzenie to naśladowano odtąd z wielkim skutkiem We Frankfurcie n, M, i w innych miastach.

Wynalazek młynów.

Młyny wodne zostały wynalezione tylko na pięć lat przed narodzeniem Chrystusa. Do tego używani byli niewolnicy, jak o tein wspomina pismo święte. Ranek przed wschodem słońca był przeznaczony na przygotowanie mąki na dzienną potrzebę. Huk ztąd pochodzący był tak wielki, źe wszystkie ulice w miastach i wsiach nim brzmiały. Ta okoliczność objaśnia owo wyrażenie u Ekkleziasia (XII, 4.) "w niemocy głosu mieląA" ; albowiem należy przypomnieć, ie niewiasty greckie miały pieśń zwaną m ły - n o w a, którą zwyczajnie śpiewały mieląc. Pieśń ta zaczynała się od słów: "MtIcie, melde źartnka 1 Pittakus, Król wielkiej Mityleny , lubił mleć mąkę." W samej rzeczy, władzca ten, czyli, jak go zwano, tyran Mityleński, jeden z liczby siedmiu mędrców, zwykł był używać rozrywki mieląc mąkę. Byłoto, podług jego wyznania, najlepszem dlań zatrudnieniem gimnastycznem, czyli takiem, które go w najkrótszym czasie orzeźwiało. Wiadoma też hi« - torya o dwóch filozofach, Menedetnie i Asklepiadesie, którzy W młodych latach ucząc się mądrości u pewnego Ateńczyka, zarabiali na «we utrzymanie po 2 drachmy ateńskie (75 groszy) co noc za mełcie w żarnach. Kiedy to doszło do wiadomości Areopagu, ci ojcowie Aten, dla okazania szacunku ku tak gorliwej żądzy nauk, ofiarowali tym młodjitńcom 200drachm W podarunku. Wynalazek młynów wodnych przypisują Mitrydatowi, klóry pierwszy miał je urządzić w Kappadocyi. Naówczas i zapewne dla tej okoliczności wielką mieli sławę piekarze kappadoccy. Ciekawy wypadek, ściągający się do mełcia w nocy u Greków, i w ogólności u mieszkańców Wschodu, przytoczony jest u Juliusza Cezara w jego historyi: Raz wojsko jego oblegało jakąś twierdzę na brzegach Tygru, blisko Kteziesu. Żołnierze nocą podkopali się pod mury i domy, aż w środek miasta, i gdy dogrzebawszy się do powierzchni ziemi wyszli z podkopu, znaleźli się w domu jednej ubogiej niewiasty, mielącej mąkę. Huk żaren nie dozwolił jej usłyszeć szmeru kopaczy i wychodzą« cych żołnierzy. ( Rozm. Lw.)

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Weprawiekonkursowej nad majątkiem zmarłego Xawerego Bronisza Szarnbelana, następujących wierzycieli hypotecznych dóbr Gogolewa z przyleglościami, powiatu Szremskiego, co do ich pobytu nieznajomych, jakoto: 1) Petronelę z Herstopskich Krosnowską, s) Apolonią z Godyńskich owdowiałą Noskoweka,

3) owdowiałą Gurowską, Marszałkowa Wieb ko Koronną, lub tychże sukecssorów, zapozywamy, aby końcem podania i udowodnienia swych prttensyi, na terminie dnia 28- Września r. b. zrana o godzinie 10. przed Deputowanym K. S. Z. Briickner się stawili, w przeciwnym razie albowiem, prekludowanie ich z swemi pretensyami do massy nastąpi i przeciw drugim wierzycielom wieczne milczenie im nakazanem będzie. Poznań, dnia 14. Marca 1823.

Królew sko - Pruski S ad Ziemiański.

OBWIESZCZENIE.

Podaje się niniejsezm do publicznej wiadomości, źe Ur. Jan Bogumił August Naumann, Assessor przy tutejszej Król. Regencyi i oblubienica jego U r. Fryderyka Julianna Ludwika W erder, kontraktem przedślubnym z dnia Q5, Maja r. b., wspólność majątku i dorobku pomiędzy sobą wyłączyli. Poznań, dnia 15. Lipca 1833.

Król. Pruski Sąd Pokoju.

Fortepian Wrocławski sześć oktawny bardzo dobrze zbudowany prawie nowy jest do sprzedania, także i sekreterka grająca mahoniowa z szufladkami i skrytkami cyprysowerni, które codziennie widzieć można u właścicielki domu p o d Nr. 3 9T. na ulicy Garbarskiej. Doniesienie handlowe.

Prawdziwe nowe holenderskie śledzie odebrałem ostatnią pocztą. Karol Gumprerht,

Ceny zboża w Berlinie.

Dnia 1. Sierpnia 1833Lądem: Tal. , fen. Tal. <gr, :t<<n.

SIr.

Pszenica 3 1 1 27 6 Zyto l 15 l 12 Jęczmień wielki.- 29 5 2.8 9 Jęczmień mały 26 3 Owies 26 3 22 6 Groch Wodą: Tal. , fen. Tal. , fen.

sgr. sgr. Pszenica (biała) 2 7 6 1 117 6 Zyto 111 3 r 7 6 Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies gg 9 25 Groch Kcpa słomy 7 10 6 Cetnar siana 1 5 - -- 20