GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.08.12 Nr186

Wielkiego 'i

Xiestwa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej Jf: Dekera i Spółki, e- Redaktor: A. Wannowski.

-)I( 186. - W Poniedziałek dnia 12. Sierpnia 1833.

Wiadomości krajowe.

i m

Z Berlina, dnia 8- Sierpnia.

N. Pau raczył aktualnego Professors w wydziale filozoficznym uniwersytetu Wrocław· kiego, Dr. Web er, mianować Tajnym Radzcą Nadwornym i patent jego własnoręcznie podpisać. Z dnia c Sierpnia.

Przybył tu: X>ążę Maxyinilian Barclay de Tołiy, z Oresna. Wyj echał stąd: Król. Francuzki nadzwyczajny Poseł i pełnomocny Minister pray dworze tutejszostronnym, B r e a e o n, do Drezna.

VlMMMMMMMr

Wiadomości zagraniczne.

Królestwo Polskie» Z Warszawy, dnia 5. Sierpnia.

W imieniu N. Mikolaja I., Cesarza wszech "Hossyi, Króla Polskiego etc, etc. etc.

Rada Administracyjna Królestwa, Zważywszy, iż w wykonaniu postanowienia Rady administracyjnej z dnia 33. Grudnia 1832.

(4.Styc«niai833 )r. tyczącego się egzaminów administracyjnych, które odbywać mąją leka

rze ubiegający się o urzędy lekarskie, i świadectw zdolności do sprawowania takowych urzędów, zaszły niejakie wątpliwości; Oraz zapatrzywszy się na wolą Najjaśniejszego Cesarza i Króla Jmci, objawioną w odezwie Ministra Sekretarza Stanu z dnia 28. Listopada (to. Grudnia) 1833. roku, a z mocy której Kom* missya tymczasowa lekarska upoważnioną jest do wydawania dyplomatów na stopnie naukowe lekarskie, które to dyplomata nie tylko w Królestwie, lecz i w calem Cesarstwie rossyjskiern za ważne i dostateczne uważane być mają, do używania wszelkich prerogatyw lekarzy, sianowi: Iż lekarze ubiegający się o urzędy lekarskie po uzyskaniu świadectw kwalifikacyjnych lub dyplomatów co do stopni naukowych, od Kommissyi lekarskiej tymczasowej, składać są obowiązani egzaroina administracyjne, stosownie do postanowień dotychczasowych z d. 13. Lutego 1816. r. i 31. Czerwca I8l7-r< w zastępstwie nie istniejącej obecnie Kommissyi najwyższej egzaminacyjnej, przed tąż samą kommissyą lekarską tymczasową, która wydawać im będzie zwyczajne świadectwa zdolności, poruczone zaś dotąd Radzie ogólnej lekarskiej attrybucye egzaminacyjne, tern samem ustają. Wykonanie niniejszego postanowienia, które w dzienniku praw ma być umieszczonem, pokconem zostaje Kommissyi rządowej spraw

wewnętrznych, duchownych i oświecenia publicznego. Działu się w Warszawie, dnia 4. (16.) Lipca 1833. t> C T li podpisy,) R o s s y a.

Gazeta Rządowa zamieściła wedle Kor» r e s p. H a m b u r g, następujące pismo z Petersburga pod d. 3. Lipca: Ponieważ prawdziwie, wspaniałomyślna i bezinteresowna polityka rządu" naszego w sprawach tureckich niedorzecznym rozprawom ostateczny położyła koniec, i zbiła błahe wieszczby pewnych ludzi, usiłujących poi warz rzucić na zamysły Cesarza, zwracają cii sami ludzie uwagę swoje powtórnie na sprawy polskie. Zbudowaliśmy się tu istotnie z mocyi uczynionej przed kilku tygodniami przez Pana Fergusson. Upierał on rozumowanie swoje na sktach kongresu Wiedeńskiego, które rozrnaire- na korzyść Polaków zawierać mają warunki, po zdobyciu Warszawy przez Hossyan niby zgwałconych. Wszakże ternu niespodzianemu przywiązaniu Pana Fergusson ijego stronników ku warunkom traktatu Wiedeńskiego wtenczas tylko możnaby było oddać sprawiedliwość, gdyby je był w tej także chwili Wynurzył, w której powstańcy polscy ogłosili, ie dom Romanow w Polsce panować przestał i że Polska nieppdległem państwem - te oŚwiadczenia albowiem nierównie więcej się sprzeciwiają traktatom Wiedeńskim, piż środki, które Bossya po zdobyciu powtórnem Królestwa Polskiego mocą oręża, tamże zaprowadzić za stosowne uznała, - Wieści, jakoby Cesarz miał wyjechać za granicę, abysięzsprzyrriierzonemi monarchami znieść względem spraw politycznych, wcale są płonne. - W zeszłą niedzielę dał Cesarz wszystkim wychowawcom rozmaitych zakładów mijitarnych wielką ucztę w Peterhof, ną której cała rodzina Cegarska, Xi$źę Albrecht Pruski, Poseł austryr acki Hr. Ficquelmont i liczne bardzo towarzystwp było przytornne. Stół nakryty był na 2500 psób. Przy obiedzie tym byh też Następca Ironu i W. Xiąię Konstantyn, podczas kiedy Cesarstwo jchmć z właściwą sobie uprzejmością młodych gości do wesołości zacłjęeali. Po skończeniu uczty przyprowadził Cesarz do Cesarzowej sierofy polskie kosztem rządu utrzymywnne, i ukazał się nareszcie trzymając jedną ręką syna Hrabiego Hauke, który W pamiętnej nocy Warszawskiej przez rokoszan «ostał zamordowany, a drugą młodego Sowińskiego, ktąrego ojciec walcząc p rz e c i w Rossy i poległ na okopach pod WOI4.

Niemej.

Z Ąugsburga, dnia 31. Lipca.

Jedenzkorrespondentów Gazety Powszechnej daje następujący opis Ministeryumfran

cuzkiego: "Administracją francuzką wielki odznacza rozsądek. łkakuje jej prawdziwej wielkości, ale nie jest obrana z zarodów wyższej ambicyi. P P. Guizot i Broglie umieją uważać położenie swoje z wyższego stanowiska; Pan Thiers chciwy jest sławy, a Marszalkowi Soult jest jedynie wiek podeszły na przeszkodzie do wykonania' prawdziwie wzniosłych zamiarów« Admirał Rigny jest nader przezornym i zwinnym dyplomatykiem i nikt się lepiej nie zna na uporządkowaniu marynarki. Prawda ii PP. Argo£t, Barthe i Humatin Ż)ją jedynie w obre« bach swego urzędowania. Natomiast nie łatwa jest do znalezienia taka przezorność dyplomaty» czna, ten akt, ta stałość i energia któremi się sam Król odznacza. Wie On jak postępowa! z Panem Laffayette iLaffitte; umiał on korzystać z talentów Pana Kazimierza Perier; zna dokładnie położenie swoje tak wewnątrz jak zewnątrz kraju i posiada w wysokim stopniu rzadką sztukę poznawania ludzi, uklassyftkowsnia ich i skierowania K:Q temu celowi, który pragnie osiągnąć. Cały kraj ma oczy zwrócone na niego; stan miejski pokłada w nim ufność swoje; tlers parti mac traci nadzieję, raz ją znowu zyskuje; stronnicy PanaLalfitte są już w połowie obudzeni z swego omamienia, a stronnicy Pana Laffayette zupełnie; rewolucyoniści chowają jad w piersiach swoich. Wściekłość nieprzyjaciół jego dochodzi szczególniej z tego powodu do najwyższego stopnia, i£ w calem postępowaniu jego postrzegać się daje plan dobrze wy* rachowany. "

F r a n c y a.

Z Paryża» dnia I. Sierpnia.

Wielu wychodźców polskich dotychczas to bawiących odebrało wczoraj nagle od Prefektury policyi rozkaz wyjazdu; paszporta wystawiono im do Belgii. Gazet te de France donosi z Mexy ku pod d. 10. Czerwca: "Doznaliśmy nowego wstrząśnienia; d. 1. m. b, strzelano tu po ulicach; wielu ludzi poległo. Santana dostał się w niewolą partyi rewolucyjnej hiszpańskiej; Bóg wie, jak się to skończy!" (*) Ze wszystkich departamentów nadchodzę najpomyślniejsze wiadomości o uroczystości dni lipcowych. W Bordeaux czytał d. 27. przy nabożeństwie żałobnem mszę sam Arcybiskup, na której gwardya narodowa i wojsko, oraa władze wszystkie i wielka część mieszkańców były przytomne. Rewia d. 2Q jak naj świetniej się odbyła; okrzyk; "Niecli żyj- Króli" wszędzie się dawał słyszeć. Ku końcowi rewii« jj. wieczorem odczytał Prefekt depeszę telegraf}

(*) Gazet/ angielskie o te'm ¥>tki<im nic nie tv»p«wieąji). Uwaga w/dr gląd w stolicy, dnia tego odbyty, przeszedł bez zakłócenia spokojności. - W Wersalu przeciwnie uroczystość lipcowa bardzo nędznie wypadła. Wielu gospodarzy, co domy swoje oświecili,zmuszonych było zgasić lampy, kiedy po ulicach gwizdano i bezustannie wołano: "Precz z lampami!" Zapowiedziane przed niejakim czasem pamiętniki Marszałka N ey wyszły z druku u księgarza tutejszego Fournier. Dziennik Messa ger donosi, iż rząd nasz układa się z Xiqciem Valentinois względem odstąpienia jego Xiestwa Monaco. A ng li a.

Z Londynu, dnia 30. Lipca.

Na posiedzeniu dzisiejszero Izby niższej zmuszono Pana O'Conntli do cofnięcia wniosku swego, dotyczącego się zapozwania redaktorów gazety T i m e s, z przyczyny nieumieszczania mów uczonego Pana. Za wnioskiem Pana O'Connell było głosów 48, przeciw niemu 153. Zresztą demagog ten popsuł teraz sprawę ze wszystkiemi stronnictwami; dzienniki wszystkich barw powstają nań; nawet grzeczny G i o b e nazywa go wprost Blackquard (nieokrzesanym pachołkiem). Posiedzenie dzisiejsze Izby wyższej. Marbiz Londonderry rozpoczął sessyąod pochwał Kro'Ja Portugalii (Dom Miguela), który Mouarebą obrany, stosownie do szczerych życzeń wiernego ludu swego i Króla W. Brytanii, przez łagodne i błogie rządy kraj swój uszczęśliwia. (!) Zganiwszy następnie ostro wszystkich lycb, co czyny wojenne Kapitana N apier wielbią, i nie przestając na przyczynach dotychczas podanych, dla których bloŁadę portów portugalskich przez Konstytucyonistów w Londynie urzędownie oznajmiono, wniósł następnie Markiz o przełożenie odpowiedzi Lorda Palmerstona na notyfikacyą onej ze strony Kawalera de Lima, i o przełożenie innych sprawy tej dotyczących się papierów. -p Hr. Grej wspomniał o poddaniu się okrętów wojennych Miguelistów , które nawet ani jednego nie dały wystrzału, i wnioskował z tej i podobnych jej okoliczności, że blokadę Pedrystów uważać należy aa rzeczywistą, kiedy na żadne nie natrafia przeszkody, z podobnych powodów uznała także -dawniejsza adminietracya blokadę Funchalu (Madtjry) i inne tego rodzaju; pismo zatem Pana Lima ani potrzebne, ani wcale nie nadeszło. (*) - Xiążę Wellington zgadzał się

(*) Przeciwnie twierdzą gazety stolicy, ze Kawaler de Lim» istotnie skierował odezwa dotyczącą się blokady partów portugalskich pod d, 15. m,b, do Lord * Palmerstona i udzielają nawet jej w całości.

jeszcze poniekąd na ogłoszenie blokady Lizbony, ale me na obwieszczenie blokady wszystkich portów portugalskich. - Hr. Ripon bronił postępowania Ministrów; nie Lord Palinerston, lecz rząd Królowej Donny, Maryi oświadczył tę blokadę, do czego leż umocowany. -Nareszcie cofnął Markiz Londonderry swój wniosek, chcąc Hrabiemu Grej dać czas do dokładniejszego czynności swych politycznych wyjaśnienia. - Polem wniósł Hrabia Grej o trzecie odczytanie bilu reformy kościoła Irlandzkiego, co Markiz Headford popierał, przeciw czemu jednak Hr. Eldon z tern protestował oświadczeniem, że aż do ostatniego tchu zwalczać będzie środek, znoszący obowiązek święty bronienia religii panującej. W zeszłą sobotę w skutek poprzedniej odezwy odbyio się w London Tavern liczne zgromadzenie, końcem naradzania się, jakimby najstosowniejszym sposobem wynurzyć trzeba Kapitanowi Napier wdzięczne podziwienie za świetne zwycięstwo, które nad flotą Dom Miguela odniósł. J. K. M. Xiążę Suesex przewodniczył temu posiedzeniu; zajęli naokoło niego miejsca Admirał Sir Edward Codrington, Kawaler de Lima, Pułkownik Hodges, Sir Francie Burdeit, Pułkownik Ewane, Dr. Bowring i wiele innych znamię« nitych osób. Xiążę wynurzył zadowolenie swoje, iż widział tak liczne zgromadzenie, kiedy przedmiot obrad istotnie też wielką wzbudzać powinien uwagę. Po wytłómacseniu następnie celu zgromadzenia, Sir Francie Burdeit, Codrington, Tynl, Blunt i inni mieli mowy na pochwałę Kapitana N apier i sprawy przezeń bronionej i uczynili wniosek, który jednozgodną i żywą zyskał pochwałę. Wniosek ten do tego zmierzał, aby prawo dotyczące się zaciągów dla obcych krajów i rządów, jako niepolityczne i niezgadzające »ię z ustawami kraju, unieważniono, aby walecznego Kapitana nanowo wpisano w list) rang marynarki angielskiej, aby jemu i Żołnierzom jego publicznie oświadczono uszanowanie i podziwienie, ile że z wielkiemi walczyć musiał trudnościami, tudzież aby postanowione subskrypcyą na eseść Kapitan* Napier, końcem podarowania mu przyzwoitego upominku, w kiórymto celu Kommissya także oddzielna ma być ustanowiona. Przy końcu posiedzenia podziękował Sir A. J ohnson Xieciu Suesex za udział w przedsięwzięciu tern ukazany, oświadczając, iż to będaie największym zaszczytem dla Kapitana Napier, że brat Monarchy na posiedzeniu tein przewodniczył. Xiążę odpowiedział na dzięki sobie złożone i wynurzając nadzieję, i£ dzeni gorliwości swojej dowiodą, BaIII »kbdkę otworsył, podpisując na imię swoje 10 gwineów. Lucysn Bonaparte wczoraj Hrabia Grej Odwiedził.

W sobotę cała familia zapadła tu pa choler«; ojciec, matka i je-dno dziecko iv ciągu kilku godzin umarli; dwoje dzieci przewieziono jeszcze do lazaretu, ale i te w kilka chwil skonały Z dnia 31. Lipca.

Wczoraj wniósł Lord Grej o trzecie odczytanie bilu reformy kościoła Irlandzkiego. Po obszernych obradach gdy przyszło do głosowania, Wypadło: aa trzecićm odczytaniem głosów 135 prseciw niemu * 81 Wice większość na stronie Ministrów 54 gł.

Z dnia r. Sierpnia.

O sprawach portugalskich nadeszły ttizFaltnoutb pod d. 31. Lipca wiadomości następujące: "Królewski statek parowy "African" przybył tu z Lizbony i Porto; z pierwszego miasta odpłynął dn. 23., z ostatniego dn. aj. m. b. Admirał Napier krążył dotychczas a eskadrą swoją przed Tagiem, nie przedsięwsiąwszy ataku. Dom Miguela wojsko w Lizbonie gotowe do boju, wszakże rozumiano powszechnie, że zwycięstwo Kapitana Napier tak wielkie uczyniło wrażenie, iź Migueliści długo się bronić nie będą, ile że sam dobór wojska wysłano do Alemtejo, gdzie obecnie Sir John Campbell z 7000 żołnierzy stoi naprzeciw Xieciu Terceiry. Xiąźę wysłał Generała Scbwalbach z ISOO ludźmi, aby nad; brzegami zajął gdzie stanowisko; wszedł był więc stosownie do tego zlecenia do St. Ubes (Setubal); za nim jednak puścił się Generał Miguelielów Mollelos w 5000. - D. 25. zrana o godz. 5. uderzyła armia Miguelistów pod naczelnem dowództwem Marszałka Bourmont x wielką natarczywością na okopy pod Porto. Pierwszy atak przypuszczono w okolicach folwarku Vanzelle, końcem otworzenia drogi do Lordello; o godz. 9. napadnięto także na linie ns wschodniej stronie miasta. Uderzenie i obrona były równie dzielne. Po bombardowaniu trwsjącera aż do godz. 12., odprowadzono ciężkie działa oblegających i kontynuowano tylko ogień z broni ręcznej; nareszcie jednak musiał się Bourmont z wielką stratą, (1500 ludzi) cofnąć. - Gdy statek parowy odchodził, czekano powtórnego udenenia nazajutrz. Jedyną korzyścią, którą

oblegający odnieśli, ma być osadzenie wzgórza Auta. Konstytucyoniści nie mniejszą ponieśli stratę od nieprzyjaciół; między oficerami, którzy polegli, wymieniają Pułkownika Coiter, Anglika, i dnwódzcę brygady Irlandzkiej. Między poległymi Miguelislsmi, znajduje się takie syn Kurmonta." ( G l o b e donosi, że dwaj synowie Marszałka zginali.)

Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 16. Lipca.

Od czasu protestacyi Biskupa z Leon przeciw prawu anti-salickiemu, niewiadomo gdzie się ten Prałat znajduje. Mnóstwo Karlisiów udało się do Portugalii i jest jeszcze przy granicy kngu naszego. Bząd zalecił Panu Gordova domagać się usilnie, aby tym ludziom kazano udać sie wgłąb kraju. Infant Don Carlos bawi jeszcze w Coimbra, i zdaje się, ie nie myśli o podroży do Włoch. Zapewniają, iź wojsko Dom Miguela zaniechało oblężenia Uporto, z powodu niepomyślnych wiadomości z Algarbii. Dnia 34. b. tn. w rocznicę imienin Królowej, wiele wygnanych osób ma otrzymać pozwolenie wrócenia do ojczyzny.

OBWIESZCZENIE.

Tegoroczne większe ćwiczenie w strzelaniu 2go batalionu 18 regimentu piechoty, zacznie się 14. tego miesiąca, i 10 do 14 dni trwać będzie, to jest zrana od Gtej do nić] godziny, a po południu od agiej do jmej godziny w Kicińskim lesie. Zapobiegając wszelkiemu niebezpieczeństwu uwiadomią się publiczność o tern z tą uwagą, że wykopywanie wystrzelonych kul na miejscu strzelania pod kant zakazanem jest. Poznań, dnia 7. Sierpnia i833« Królewski Dyrektor Policyi i L a n t r ar.

Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

, Dnia 8. Sierpnia 1833. Papiera- Gotowi - mi zną po PO Obligi długu państwa . . Ę Obligi bankowe aź do włącznie Zachodnio- Pruskie listy zasla- Ę Ę Listy zastawne W, Xit-stwa Poznańskiego. . . , 1011 98 W schodmo - Pruskie . . . 100*