GA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.09.02 Nr204

Wielkiego

TA

Xiestwap O Z N A N S K I E G O.

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dektra i Spółki.

Redaktor: A. Wannowshi.

JW20Ł - W Poniedziałek dnia % Września 1833.

Wiadomości krajowe.

Z B e r l i n a , dnia ag. Sierpnia.

3. K. M, Xiążę A l b r e c h t wyjechał stąd do Hagi. J. K, M. XiąŻę, Wilhelm Adalbert przybył tu ze Swinemiiiide. Przybył tu: NV. Cesarsko. Roesyjeki rzeczywisty Tajny Radzca, S p e rań s Ł i , z Dreznatjw*IAAjl,«jVIA,WW

Wiadomości zagranICZne.

R o s s y a, Z Petersburga, d. 7. (19.) Sierpnia.

Najwyższy Manijest.

Z Bożej łaski My Mikołaj 1., Cesarz i Samowladzca wszech Rossyi, etc, etc. etc. Manifestem w dniu i5. Kwietnia b. r. wydanym nakazawszy, w sposobie częściowego rozporządzenia, zaciąg rekrutów w niektórych guberniach, najbliżej położonych od miejsc kwaterunku wojsk, które najwięcej uzupełnienia potrzebowały, chętnieśmy się jęli tego środka, dla odroczenia ile możności powszechnego w Państwie naboru. Teraz, jakkolwiek z ilości ubytku ludzi w N aszych wojskach i flocie" zostających od 183,1. roku bez ogplnegp uzu

. g - -. . . . . ..

. » .

pełnienia, potrzeba ta stała się nieuchronną", niemniej jednak, w ciągłej pieczołowitości o dobro najmilszych poddanych N asaych, uznaliśrny za podobną ograniczyć zaciąg niniejszy do tych tylko gubArnii, w których, przy dostatecznym z laski Boga tegorocznym urodzaju, mieszkańcy mogą wypełnić tę powinność bes uciemiężenia, a natomiast odłożyć go do czasu w guberniach, gdzie' spodziewać się należy skąpego, lub tylko mniej obfitego plonu, w tym celu, iżby ich mieszkańcy pracowicie oddając się spokojnym zatrudnieniom gospodarstwa domowego i przemysłu, sowito mogli sobie wynagrodzić szkody w roku bieżącym poniesione; skutkiem czego rozkazujemy: 1) U czynić w całym Państwie nabór rekrutów, po czterech z tysiąca dusz, z wyłączeniem - gubernii: Astrachańskiej , W oroneźskiej, Ekaterynosławskiej, Poltawskiej, Saratowskiej,.

Słobodzko- Ukraińskiej, Tauryckiej i Chersoń - skiej; Beesarabii, Gruzyi, ziemi wojska Doń» skiego i obwodu Kaukazkiego. 2) We wszystkich tych guberniach, ziemi wojska Dońskiego i Kaukazkim obwodzie, (oprócz Bessarabii i Gruzyi) wypadających na niniejszy nabór rekrutów liczyć w niedoborze" do czasu udzielnego rozrządzenia. 3) Rekrutów, już zdanych w Bkutek manifestu Naszego, 15. Kwietnia bież.roku wydanego, w guberniach: - Wileńskiej" W ołyńskiej, Gro» i obwodzie Białostockim, stosownie do tegoż manifestu zaliczyć tym guberniom przy teraźniejszym zaciągu, i przeto uważać powinność ich w tym zaciągu za już wypełnioną. 4) Zaciąg rozpocząć wszędzie, gdzie ma mieć miejsce, od dnia i. Listopada, a ukończyć do i. Stycznia przyszłego lS34. roku. 5) W ogólności odbyć ten nabór na zasadzie zatwierdzonej przez N as w dniu 28. Czerwca J831. roku ustawy o rtkrulszczyznie, i rozporządzeń oddzielnego ukazu, danego wraz 2 niniejszym rządzącemu Senatowi, Dan na wyspie J ełagina, dnia pierwszego Sierpnia, lata od narodzenia Chrystusa Pana tysiąc ośmstt trzydziestego wtorego, panowania Naszego, ósmego. - Na oryginale własną J. C. M. ręką podpisano: Mikołaj.

Przez ukaz cesarski do Kapituły orderów, z dnia 13. Lipca, Kommissarz obwodu Gostynińskjego Chyliński, na poświadczenie Xiecia Namiestnika Królestwa Polskiego, o szczególnej jego gorliwości i przywiązaniu do prawego rządu, mianowany został kawalerem orderu S. Włodzimierza 4tej klassy.

Syn włościanina skarbowego folwarku Jurorskiego, wsi Kopiszcz, w gub. Wołyńskiej, pow. Owruckim. Sebaslyan Niewojt, oddany za rekruta w 111 zaciągu, uciekł od kotnmendy i przyszedł do swego ojca, w nadziei skrycia się. Lecz ojciec, Emilian Niewojt, związawszy go odwiózł do Zwierzchności ekonomicznej, a ta odesłała go do Sądu ziemskiego, który, na mocy 5go punktu ukazu cesarskiego z dnia -15. Listopada i797 - roku, wyznaczył mu w nagrodę za takowy uczynek to rubli. Ojciec Niewojt, tern obrażony, udał się do Strapczego powiatowego i oświadczył, że takowej nagrody nie żąda, która, gdyby ją przyjął, ciężyłaby na jego ojcowskiem sercu, albowiem chciał jedynie dać dobry przykład i oddawszy syna do wojska, nie chce korzystać z jego schwytania. P. Kijowski, wojenny Gubernator, uwiadomił o tern Pana Ministra spraw wewnętrznych, na którego przedstawienie do Komitetu P P. Ministrów, N. Pan, w dniu 11. Lipca raczył rozkazać: Włościanina N ie wójta, za wspomniany chwalebny postępek, nagrodzić srebrnym, na wstędze orderu S .Anny, medalem w pętlicy, z godłem: "za gorliwość" i nadto ogłosić o lem w gazetach.

W lochy.

Z Rzym u, dnia 13, Sierpni».

Gazeta Powszechna donosi 2 listu z Rzymu pod datą wymienioną (d. 13.): »W ciągu tych dni oczekiwaliśmy tu przybycia Xieznej Berry, udającej się do Niemiec; wszakże, * wedle pogłoski, wydarzyły się nieprzewidziane trudności, które podroż tę opóźniły. Z N e a p o l u, dnia 12, Sierpnia.

Dnia 8- m. ID. statek parowy królewski "ił Prancesco Primo" zawinął do tutejszego portu z podróży swojej do Grecyi, przybywając z Palermo. Na pokładzie onego znajdowała się J. K. M. Xiężna Berry, która w Palermo na statek ten wsiadła, i J. K. M. Następca tronuBawarski, który na tym okręcie odbył podróż swoje do Grecyi i przez Archipelag grecki. Kroi Jmci mianował Hrabiego Lucchesi-Palli za zasługi Maggiordomem. Niemcy.

Z Tubingi, dnia 17. Sierpnia.

Kilka postanowień wydanych (u w ostatnich czasach dowodzi, że stan uniwersytetu tutejszego zupełnie ma być zmieniony, mianowicie że go chcą we względzie policyjnym ograniczyć. Już od lat kilku istniał przi-pis, zabraniający uczęszczania do bilardów i kawiarni przed południem, uważano go usze' lako za błabą formalność, do której nikt nie obowiązany się zastosować. Teraz jednakowo obostrzono ten przepis, kio go przestąpi dwa pierwsze razy zostanie napomnianym, a trzeci raz do karceru wsadzonym; w 5 minut po godz. 10. wszystkie kawiarnie i oberże muszą być zamknięte, podczas kiedy dawniej aż do zi, i później nawet otworem stały. - Najnowsze ograniczenie, o którem dotychczas nic nie wiedziano, dotyczy się dłużej trwającego podróżowania akademików nie podczas wakacyi. Podróże bowiem podług rozkazu N. Pana podczas prelekcyi wedle reguły nigdy odbywać się nie powinny. Gdyby zaś akademik, cudzoziemiec lub rodak, takową jednak chciał przedeięwziąść, wolno mu to tylko wtenczas uczynić bez pozwolenia, jeśli podróż sama do najbliższej ziemi obcej skierowana, ani dłużej nie trwa, jak 2 dni. Jeśli zaś kto na dłuższy czae wyjechać Zamyśla, powinien o lem donieść Rektorowi, który, zbadawszy przyczyny zamysłu tego, Królewskiej Dyrekcyi miasta udziela pozwolenia, wystawić mu paszport. Bez takowego zakomunikowania władzy Rektorskiej, wspomnionej Magislraturze nie wolno dawać paszportów akademikom, W paszporcie samym droga powinna być jak naj dokładniej oznaczona i nie ma podróżujący student prawa, zbaczania z niej. - Z pomiędzy tych, co podczas zaburzeń dn. 6. i 7. Czerwca zostali przytrzymani, w oslamith dniach kilku puszczono na wolność, nierównie większa część jednak ciągle jeszcze pod strażą. Wytoczono leź śledztwa przeciw inn ym, dotychczas miiezkiem U znanym towarzystwom (Corps); nich zdania, tyle tylko niezaprzeczonćm fakturo, źe dotychczas żaden do nici) należący nie został przyaresztowany. Słychać, źe statuta swoje i inne pisma wydały, aby dowieść, źe nie mają dążenia politycznego.

Szwaj cary a.

Z Bazylei, dnia 30. Sierpnia.

Wczoraj znowu liczny oddział wojska zje* dnoczonego wszedł do naszego miasta. Drzemie kwaterunków i utrzymywania wojska zjednoczonego tak cięży mieszkańcom, że w większych domach właściciele 35 do 30 żołnierzy mają na kwaterze. Majętniejsi, którzy żołnierzy swoich do oberży posełają, muszą codzień po J 8, 10, a nawet i 25 baców płacić. Gazeta Bazylejska donosi: "Z okolicy dochodzą nas wiadome ści, że gminy wierne, dawając opór nieznośnemu terroryzmowi LieBtalczyków, któremu są poświęcone, ciągle jeszcze z poiiziwienia godną stałością trzymają się przekonania swego. Podobno wysłano do całego kantonu ogółem tylko 5 batalionów, i osadzono temi mianowicie wszystkie nieodłączone gminy. JLiestalczykonie po rozwiązaniu wojska swego, starają się teraz w Reigoldswiierthal przez wyprawionych w okolice tameczne strzelców znaczenie swoje otrzymać; gmina Bubendorf wypędziła ich; w Zyfen broniło ich wojsko przed napadającymi na nich obywatelami; Bretzwill, Reigoldswil i Niederdorf wzbraniały się ich przyjąć bezwarunkowo. Plebani wszędzie powypędzani. Doktorów tutejszych d. 3. m. b. w niewolą wziętych ciągle jeszcze zatrzymują w Lieetal; wstawienie się Kommiesarzy zjednoczonych za nimi zostało bezskuteczne»]. W Binningen równie jak w Aesch żołnierze Liestalczyków z Reigoldswiierthal wracający, wystąpili po nieprzyjacielsku przeciw wojsku zjednoczonemu i takich się dopuszczali bez* prawi, że wojsko zjednoczone wsie te otoczyć musiało i ostrem zagrażać ukaraniem, co też skutek wydało pożądany.

Gazeta Górnego i Dolnego Renu donosi pod dn. ly. m. b.: "N asz korespondent Bacylejski donosi, że miasto to, zniechęcone położeniem swojem, postanowiło od Szwajcaryi zupełnie się odłączyć."

F 2 a n c y a, Z P a ryż a, dnia a i. Sierpnia.

Do Coutances przybyło 3J wychodźców polskich, z pomiędzy których 17 zostać ma v» mieście, reszta zaś po wsiach być rozloko wana. Rząd bowiem obecnie stara się tych

wychodźców, których nieszczęście, zniechęcenie i brak zatrudnienia tak łatwo do zakłócenia spokojności przyprowadzają, ile możności rozłączyć. Wszakże rozuinniejby był o , zostawić ich wszystkich razem połączonych i nastręczyć im sposobność do stosownego zatrudnienia; tak albowiem zaradzonoby wielu klęskom. (Gaz. Voss*.) Z d n i a a3. S i e r p n i a .

Memorial Bordelaie donosi: "Urzędowe uznanie nowego Rządu Portugalskiego ze strony Francji i Anglii, wedle twierdzenia wiarygodnych oeob, doznaje odwłoki t powodu układów, zawiązanych między obydwoma gabinetami względem korzyści, które nam i sprzy mierzonym naszym za udzielona Donnie Maryi pomoc mają się dostać w udziale. Francya żąda zniesienia monopolu 1703. r. i chce na równej z Anglią zostawać stopie. Roszczenie to sprawiedliwe i na zasadach, slusznyrli oparte; rząd powinien przeto przy niem obstawać. *' A ngli a.

Z L o n d yn u, dnia 21. Sierpnia.

T i m e s donosi z Falmoutb pod d. 19. m. b. t "Dzisiaj zawinął tu królewski kuter" Sparrow" z Lizbony i Porto; z pierwszego miasta wypłynął d. 5., a 2 drugiego d. 11. m. b. Gdy odpływał z Lizbony, panowała tam zupełna spokojność; Dom Pedro był bardzo lubiony t pracowano gorliwie około organizacyi jego siły zbrojnej i zaradzenia skargom tych, co pod rządem dawniejszym szkód i krzywd doznawali. Wiedziano w Lizbonie, źe wojsko Miguelistów pod wodzą Xieeia Cadaval (około 5000) dzierżyło Torres Vedras. Molelloe ciągle jeszcze był w Santarem; zbiegostwo wszelako przerzedziło szeregi wojska jego i ciągle jeszcze przechodzili żołnierzejego pojedynczo na stronę Dom Pedra. Zresztą gotowano się w Lizbonie z wielką przezornością na odparcie Miguelistów , którzy podobno postanowili uderzyć na miasto« Eskadra Admirała Napier, naprawiona, wybierała się do wyjścia pod żagle. W Porto nastąpiła znaczna zmiana po odstąpieniu oblężenia ze strony Marszałka Bourmont; na bateryach, d. 7. m. b. jeszcze osadzonych przez Miguelistów , powiewa teraz bandera Konetytucyonistów, a Pułkownik Bacon zajął z pułkiem ułanów miasteczko Maloziehos na 2 leguas (mile) od Porto odległe. Rozumieją, źe Marszałek Bourmont się oddalił vr celu połączenia się z wojskiem w Torres Vedras i uderzenia potem na Lizbonę. "Sp?rrow" przywiózł na pokładzie swoim wielu Miguelistów , którzy pod dawniejszym rządem znamienite piastowali urzędy, do Anglii." szczegóły, tyczące się zajęcia tej stolicy: ".Pułkownik Schwałbach był jednym z oajpierwszyi li, którzy vvkroczyli do miasta. - Bogaty Baron Quinfella musiał się ukrywać w ostatnich causach rządu D o m Mignęła» Teraz dopiero wyszedł z dorou Konsula iranc u z k i e g o, u k t ó r e g o z n a l a z ł b y ł s c h r o n i e n i e » Dawniejsi żołnierze Generała Villaflor » u s i e li c z ę s t o w Y s t ę P o wać c s z e r e g ó w d l a powitania swoich przyjaciół i krewnych; r 150a Konstyiucyonistow, którzy wtszli do Lizbony, 60 tylko było cudzoziemców (Anglików). - Viliaflor uznał, iż zwycięstwo swoje winien głównie wygranej Admirała IMapier. - Były statek Dora Miguela był pierwszym, kióry zatknął banderę portugalską. (Zajął go bowiem/ osobiście oficer angielski Flieh).

Z. dnia 23« Sierpnia.

Przez 1 0kręt królewski "Pantalon" przybyły tn wiadomości z Porto aż do d. 14., a z Lizbony aż do d. 13. m,. b, sięgające. - Najważniejezem doniesieniem jest potwierdzenie wiadomości, że Botirmunt d. 7. m. b. odstąpiwszy o blężenia miasta Porto z doborem wojska swego wprost ku Lizbonie wyruszył. Wyprowadził en armią swoje z okopów z taką cichością, źe dopiero d. 8 > kiedy już ostatnia kolumna odchodziła, oblężeni o cofnięciu jego zostali zawiadomieni. Migueliści zabrali z sobą wszystkie działa z bateryi na północ leżących, które riv 10. Sakianha zajął. Ujście Duery zostało takim sposobem oswobodzone. Ilość wojska,. z którern Bouimont Porto opuścił, wynosić ma JIa.ooo; zamiarem jego, połączyć się z Xieciem »Cadaval, dzierżącym sławne już za czasów N apoleońskich linie pod Torres Vedras, które były obozem Wellingtona. Wedle innych doniesień połączenie to już nastąpiło i cała siła D o m Miguela, przynajmniej 30,000 wojska, ma pod wodzą Marszalka Bourmont już być zgromadzoną pod Santarem i gotową uderzyć a3a Lizbonę. W tej stolicy wiadomość o wejściu korpusu Bourmonta do Koimbry rozeszła się d. rs. m. b., poczem natychmiast wszystkie uroczystości konstytucyjne ustały. Chwycono się natychmiast środków obrony. Jeden batalion wyruszył ku Villa Franca, % inne ku Torres - Vedras, a Xiążę Terceira sam miał w 4000 wojska pójść na spotkanie *ię z nieprzyjacielem, zaś obrona stolicy miała być powierzoną gwardyi narodowej lizbońskiej, wynoszącej 7 do 8000.

Wiadomości z Portugalii wywierały na giełdzie dzisiejszej, wpływ bardzo nie pomyślny;mianowIcIe II3 papiery skarbowe portugalskie, F o n d y t ak n a z w a n ej" p o ż y c z kir e g e n c y i" s p adły z go prC na 8&. Dnia 16. były pokoje u Króla Jmcl w pałacu St. James. Baron Cetto, Poseł bawarski, miał posłuchanie pożegnalne u Monarchy i podał list odwołujący. Następnie Lord Palinerston wprowadził Hrabiego Walwouth, nowego Posła bawarskiego, kióry podał iist wierzytelny« O dpra wił p otem Król J m ć radę tajnąr na której się wszyscy Ministrowie znajdowali. Dał nakoniec M onarcha p o słuchanie kilku Ministrom.

PATENT SUBHASTACYJNY.

Wodny młyn Grabowiec Wilhelmowi i Zofii małżonkom Kubę należący, pod Piotrkow k i e m p o w i a t u S z a m o t u l s k i e g o p o ł o ż o n y, a sądownie na tal. 6552 sgr. 5. fen. 10. otaxowany, d i o g ą k o n i e c z n ej s u b h a s i a c y i p r z e d a n y m b ę» dzie» T e r m i n a do licytacyi wy zna c z o ne są na dzień 31. Lipca,. na d z i e ń 3. P a ź d z i e r n i k a i ostatni n a d z i e ń 14» G r u d n i ar. b. godzinę JO. przed południem i odbywać się będą w Izbie stron Tutejszego Sądu Ziemiańskiego jirzeel Ur. Pflucker Keferendaryuszem Sądu Nadziemiańskiego. Chęć kujuenia mający wzywają, się, aby się na terminach wymienionych stawili, z' warunkami obznajmili się i li c Y t a s woj e d o p r o t o kół u p o d a l i. P r z y b i c i e nastąpi na rzecz najwięcej daj ącego, jeżeli przeszkody prawne nie zajdą» Taxa w Regi« s t r a t u r z e p r z ej r z a n a b y ć m o że» P o z n a ń, d. 2 5 . Kw i e t n i a 1833» Król. Pruski Sad Ziemiańsk i.

W Piat ko wie pod Poznaniem jest Ą% sztuk 4letnich skopów i 4.0 sztuk wybrakowanych owiec do sprzedania. 1l l

Wyciąg Z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy»

Dnia 29. Sierpnia 1S33.

Papiera- Gotowizną

Obligi długu państwa* po po » , Obligi bankowe ai do włącznie tir. H. Zaehodnio- Pruskie listy zastawne 981 98» Listy zastawne W» Xicstwa Poznańskiego. 1011 Wschodnto- Pruskie 1001 Sdąskie I 106