Wielkiego

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.10.08 Nr235

POZNANS

1\

Xi e s twa

K-IE.GO.

Nakładem Drukarni N 'dwornej W Dekera i SpóihL - Redaktor: A. Wannowshi.

)[( 235. - We WtóreK dnia 8. P aździerni ka 1833.

Wiadomości krajowe.

Z Berlina, dnia 5. Października.

J. K. M. Wielka Xiezna Mecklenb urgStrelitz wyjechała do NeuSirelitz.

Przybył tu: Xiążę Soltykow, z Londynu. Z dnia 6. Października.

J. K. M. Xiąźe Cambridge udał się do Brunświku, a J O. panujący Xiążę N a s s a u przejeżdżał tu do Lipska. Wyjechał stąd: Generał-Major i komenderujący lo tą brygadą jazdy, Wrangel, do PoznanIa.

IIMMMMHT«

Wiadomości zagranIczne.

A u s t 2 Y a.

Z P r a g i, dnia ?8. Września« (Doniesienie pryw, Z Gaz. Lipsk.') -- Król Karol X. z małżonką Delfina (Xiężną Angouleme), z Xieciem Bordeaux i z Madernoiselle z zamku tutejszego nagle wyjechał do Tryestu ca spotkanie Xięźnej Berry. Tylko Delfin BaT (Ludwik XIX.) pozostał w Hradszynie.

Chateaubriand tu przybył. W skutek wyjazdu Króla żadne uroczystości d. 20. Września nastąpić nie mogą. - Znakomici Karoliści przybyli w pojazdach swoich na granicy czeskiej, spiesząc z Francyi, aby złożyć przysięgę wierności Henrykowi V., odebrali w Pilsen rozkaz, aby się zatrzymali, chyba że pozyskają paszporta od Xiecia Blacas, i z wielką tylko trudnością wyrobili sobie pozwolenie, kontynuowania podróży aż do Pragi. Są oni podczas Całej podróży pod ścisłym dozorem policyi. Z W i e d n i a, dnia 34. Września.

Listy z Bitoglia (Monastir) pod d. 26. Sierpn.

donoszą o stanie rzeczy w Albanii, iż po odebranej wiadomości o wypadkach w Skutari, mieszkańcy okolic należących dawniej do baszostwa ekutaryjskiego i zostających pod zarządem Mustafy Baszy, a mianowicie miast Valona, Delvino i Derat, powstali przeciw władzy tureckiej; zaburzenia rozpościerają się coraz bardziej ku południowi, Z tego powodu Emin Basza Janiny zamyśla wyruszyć z znacznym korpusem wojska przeciw powstańcom, chcąc przełożeniami lub orężem zapobiedz dalszemu rozszerzaniu się powstania i przywrócić Bpokojność w zaburzonych okolicach.

B e 19 i a.

Z B ruxe lii, dnia 24. Września; Dziennik U n i o n donosi, iż rząd odebrał wczoraj urzędową wiadomość, że gabinet holenderski wzbrania się przyjąć propozy eye, które Konferencya Londyńska uczyniła.

lctej Izby Deputowanych, bawi od kilku dni w Bruxelli i zasięga wiadomości, potrzebnych do ustalenia stosunków handlowych między Francy* i Belgią. Kroi dał Burmistrzowi w Leodiutn 9200 zło» tych, celem rozdania ich różnym, tamecznym instytutom dobroczynności. Zapewniają iż postanowiono, aby całe wojsko nasze, stojące przy granicy, wróciło lej zimy w głąb kraju i stało w koszarach, > F 2 a n c y a.

Z P a ryż a, dnia 26. Września.

Król uda się wkrótce do Compiegne, aby tam przyjmować Królestwo Jclirnść Belgijczyków. Słychać, że Xiążę Tallejrand Królowi w tej podróży towarzyszyć będzie. J ournal de Paris wychwalał przed kilku dniami zasługi Marszałka Soult o armią nasze, usiłując stan jej dawniejszy za czasów restauracyi poniżać. N a t i o n a I, lubo przeciwnik restauracyi, czuł się jednak spowodowanym do ocalenia honoru onej. "Nadselacz pisma tego »amieszczonego w Journal de Paris radby w nae wmówił, że armia restauracyi wcale była ładaco, i że Marszałek Soult dopiero od rjgo Marca r. 1831. wszystko sam utworzył. Jeśli zaś sam istotnie b)ł twórcą wszystkiego, nie powinienby, co się teraz dzieje, własnego dzieła niszczyć; owa wysławiona organizacya Mar« szalka na tern zależała, że pułki jazdy, liczące ra czasów restauracyi 5-tylko szwadronów, o 3 wzmocnił, a pułki piechoty od geh batalionów na 4 powiększył. Wewnętrzna organizacya, systemat uzbrojenia i nauczania, jako też regulamin służby -- co jednak jest podstawą prawdziwą organizacyi wojskowej -*- wszyetkp to · ostało jak było. Ponieważ te zasady istnieją, trzeba tylko ludzi i konie wcielić do kadrów pułków, co przy pomocy pieniężnej łatwą dla każdego rzeczą. Ale Marszałek niczego nie utworzył takiego, co, jako dobór wojska, mogłoby pójść w porównanie z śliczne mi pułkami jazdy i piechoty gwardyi królewskiej za czasów restauracyi. Największa zasługa jego na tern zależy, że wiele koni nakupił i takim sposobem jazdę nasze na wysokie wyniósł siły stanowisko; Jęcz to właśnie znowu teraz sam obala." T r j b u n e zawiera pismo w najzaeiętszych wyrajach ułożone i przez oborcę, Pana Sarda, nadesłane, w które m między inne mi te czytamy słowa: "Oświadczam, iż więcej żadnych podatków płacić nie będę, jeśli Ministrowie jako gwałciciele ustaw krajowych przed i5. Października r. b. nie zostaną z łmyu wypędzeni i jeśli ich majątki nie zostaną w sekwestr zabrane jaką zadatek za summy, strwonione przez nich mimo wzbraniania się Izby."

W dzienniku de Ha vre czytamy: "Summa pienięina, przypadająca ze zdobyczy na oficerów i prostych eskadry Admirała Napiera, wyznaczoną na 130,000 funt. ezterl. Zanim Napier objął kommende nad flotą Pedrystów, o:6a« rował mu były Cesarz 8000 funt. ezterl. wynagrodzenia za posadę jego w marynarce angielskiej, na utratę której przez objęcie tego nowego urzędowania się narażał." Z Tułonu, dnia ai. Września,- Wsadzenie na okręty wojska do expedycyi przeciw Bugia należącego nastąpiło dzisiaj zrana i trwało przez trzy godziny. Wojska te składają się z ach batalionów 59go pułku liniowego, każdy po 600 ludzi; z ach kompanii artyleryi, każda po no ludzi; z l kompanii saperów, z połowy kompanii robotników, z pociągów artyleryi (100 ludzjj, z 25 urzędników magazynowych i lazaretowych, w ogolę z 1755 ludzi. Były Gubernator JBugli, naczelnik pokolenia i tłomacz arabski, oraz przewodnik, utrzymywani tu kosztem rządu i obdarzeni bronią fraucuzką, wyszli także dzisiaj pod żagle. Niedawno odwiedziła Królowa Hiszpańska zamek swój Vista Alegre, Wół, który uciekł był pasterzom, leciał prosto ku Królowej» Byłaby pewnie padła śmierci ofiarą, gdyby jeden s żołnierzy nie był kamieniem ugedsil rozjuszonego wołu, I i [dobytym pałaszem nie zasłonił Królowej. " Dziennik Renovateur doniósł, iż" były dowódzca Szuanów Dior, jest oficerem f-ancuzkim, który pod nazwiskiem Brosesget służy w wojsku Dom Miguela, i za waleczność okazaną w bitwie przed Oporto, otrzymał sto« pień Podpułkownika. Gazette du Midi, zaprzecza temu doniesieniu, twierdząc, ii dobrze cna owego oficera. Niedawno zaprowadzono znowu mniemanego Ludwika XVII. > Ł.force do pałacu sądowego, a po indagacji osadzono go w wic» cieniu Conciergerie. Niejaki Schmidt wynalazł w tutejszej stolicy nowy instrument muzyesny, i nazwał go lirą Appolina. Grał na nim dnia 15. b. m. W Teatrze Rozmaitości.

Z dnia 28. Września.

Journal de Paris twierdzi, ie zaburzenia w prowineyacb zachodnich, o których znowu gazety stolicy głoszą, jedynie tylko aa pojedynczych bezprawiach Szusnów się ograniczają; zaś ogół kraju, co do sposobu myślenia, jest w etanie najpomyślniejszym. Nie podobna wprawdzie, zawsze i w każdym rn* zie zamachy szuaneryi zniweczyć, ani też po dokonaniu bezprawia, sprawcę natychmiast przytrzymać; ale wpadają ci zbrodniarze jednak czy rychlej esy późoiej w ręce sprawiedliwości. Zresztą krzątania te ile myślących nie naruszają spokojnościpublicznej ; owszem · »rody wojny domowej giną coraz więcej i tuszyć sobie wypada, źe nowe przedsięwzięcia hersztów Karolistów o surowy rozsądek ogółu ludności się rozbiją." Pr«fekt departamentu górnego Renu, Pan Kret, rozkazał dwoio oficerom polskim, kiórzy lubo należeli do liczby uszlycb w Kwietniu r. b. z Btsancon do Sawajcaryi Polaków, jednak bez potwolenia rządu do Fraocyi wrócili, aby się natychmiast pod karą przy. aresztowania na najkrótszej drodze a Franeyi oddalili i do Szwajcaryi wrócili." Z Tulonu donoszą o zabraniu statku parowego "Carlo Alberto" co następuje: "Korweta "la Perle" wysłana przez rząd do Liworna dla zbadania brzegów tamecznych, powróciła tu dzisiaj (dala nie wymieniona). Kapitan okrętu tego dowiedział się podczas bytności swojej w Liwornie, źe Statek parowy "Carlo Alberto", na którym się znajdowali naj celniej si Ltgiiyroiści a Hr. Meenars na czele, stał pod Massadi Carara w zatoce SpezKia, aby potajemnie zabraną a sobą broń przewieść do brzegów południowej Francyi. Korweta opuściwszy natychmiast Liworoo, zastała statek "Carlo Alberto" na wymienionem stanowisku. Xiąźę Modeny, dowiedziawszy się o przybyciu korwety francuskiej, wysłał natychmiast 400 żołnierzy na miejsce przybicia do lądu, aby Francuzów nie przypuścić <Jo brzegów i statek parowy pod swoje wziąśó opiekę. Statek teu w nocy wyszedł był pod jagle, korweta francuzka, spostrzegłszy to, natychmiast się za nim w pogoń puściła. Wszakże statek parowy wyprzedził już był aanadto korwetę i przybijał potajemnie do rozmaitych punktów Prowancyi, poczem nareszcie do portu Marsylijekiego zawinął. Pan de Meenars został w Massa. Telegraf na całym nadbrzeżu południowym w ustawicznym ruchu. Gazeta la Tribiine donosi, ie Margrabia Pastoret podał Cesarzowi Auetryackiemu i Królowi Pruskiemu, podczas pobytu ich w Thereeienstadt, ważną notę imieniem Karola X, tyczącą się rządu Króla Filipa. Tai gazeta twierdzi, źe Król Holenderski zamyśla, gdy Henryk V. dojdzie do pełnoletności, wysłać do niego owego pełnomocnika,

Anglia.

Z Londynu, dnia 27. Września; Gazeta dworska donosi o mianowaniu Pana van Zeller na generalnego Konsula N.

Królowej Portugalskiej Donny Maryi I., dla połączonych Królestw W. Brytanii i Iriandyi.

Wnccy zdn. 17. na 18. m. b. spostrzeżono tu równie jak w Dublinie zorzę północną. T i m e s zawiera pismo prywatne z Ankony, w któiem donoszą, ie Sekretarz legacyi angielskiej, Maudeville, jako też nadsełacz listu, w poicie tamecznym Adniową kwarantanę odbyć zniewoleni, ponieważ z Konstantynopola przyjeżdżają. "Turcy, (wyraża to pismo) w największem wzburzeniu i podpalają wszystko, co mogą. W chwili, gdym odjeżdżał, widziałem na czterech miejscach srożące się pożary, z których jeden wszystko co było na jednej mili kwadratowej angielskiej pochłonął. Stałem w bliskości i nigdym nie widział takiego pożaru. Straskier uchwyciwszy człeka, mającego przy sobie żagiew, kazał go natychmiast przez policyą wogitń wrzucić." Z dnia 2$. Września, Statek parowy "Hrabina Pembroke", należący do rządu, podobno zawinął tu z depeszami dla gabinetu z Lizbony, Twierdzą powszechnie, źe w 24 godzin później wypłynął nii "Echo" i rozumieją słusznie, że wysłanie ich gończych okrętów po tak krótkiej przerwie czasu jednego za drugim, coś nadzwyczajnego oznacza. W skutek tego domysłu rozchodzi się pogłoska, źe Dorn Pedro z naleganiem uprasza rządu W. Brytanii o pomoc, oświadczając gotowość swoje poniesienia za to największych ofiar. Narzeka także w tej depeszy (wedle pogłoski) na nieostrożność Ministrów naszych, źe Donnę Maryą w tak niedogodnej chwili w podróż do Portugalii wyprawili. Zresztązbywa tu całkiem na wiadomościach politycznych. Margrabia Anglesey pojedzie za radą lekarzy doRzymu. Z

Co tylko opuścił prasse: Kalendarz Polski, Ruski i Gospodarski dla Wielkiego Xicstwa Poznańskiego na rok Pański 1834., ! i jest u podpisanych, jako też w komisie U P. Dunkera w Rawiczu do nabycia.

Poznań, dnia g. Października 1833.

W. De cker i Spółka.

Dnia sgo t. m. umarł w Gdańsku K. Pr. Nadradzca Regencyi, Jan Franciszek Adolf Miihlbach, Poznań, dnia 6. Października 1833, E. A. Miihlbach, Sadu Ziem. Referendaryusz.

Czytelnia naSZę romnożyliśmy już wielu najnowszemi i najlepszemi dziełami W polskim i francuzkim języku.

Heine i Komp,