GAZ

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.10.14 Nr240

Wielkiego i

POZNAN

ETAcTyięst\ va

I E G O.

N akładem Drukarni Nadwornej W. Dekna i Spółki. - Redaktor: A. Wannowshi.

JW 240.

W Poniedziałek dnia 14 Października 1833,

Wiadolllości krajowe.

Z B e r l i n a, dnia ro. Października.

Gen *rai · Major i dozorca i. Inepekcyi inżynierów, R e i c h e , wyjechał stad do PosnaniauunJIJINQuJI« lJIr«

Wiadolllości zagraniczne.

Królestwo Potskie Z War s z a w y, dnia 3. Października.

Onegdaj przybyła wiadomość, doniosła, ie N. Pan w zeszłą niedzitię w pożądanym etanie zdrowia wrócił do Petersburga. Niemcy.

Z Darmstadtu, dnia 1%. Września.

Gazeta niemiecka Vat e r l a n d s - Z e i t u n g zawiera pod napisem; "Rzut oka na wypadki dni nasrych" następujący artykuł: "Kongresy Monarchów skończone. N, CeaarzRossyjski wyjechał ż Miinchengratz, aby zwiedzić Polskę, odbyć tam przegląd wojsk swo-' ich, a stamtąd się udać do południowych prowincyi państwa. Politycy wszystkich krajów i narodów wyczerpali juź cały zapas domysłów i wyobraźni swojej, chcAc dociec, coby wysocy Monarchowie w Theresienstsdi, Schwedt i Mii.acb-eDgrii.tz postanowili. Najsprzecaniejsze pogłoski w obieg puszczone. Jeśli za» źródła autentyczne i czyste obejmiemy i zważymy na położenie Europy, powinniśmy być lego zdania, że naj szlachetniejsze pobudki i zamiar ocalenia istniejącego porządku rzrczy od zgubnego wpływu propagandy, podkopującej szczęście i spokojnosć narodów, temi zjazdami kierowały; źe tylko ehrą sprawiedliwości, swobód i pomyślności ludów; ?e jednakowe z sprężystą surowością wszystkim zabiegom tej propagandy czoło stawią, one w zarodach poskromią i do szczętu wytępią. Jedność, siła i sprawiedliwość muszą być podporą tronów; pod isb godłem przyjaciele porządku Monarchów swych otoczą i marzenia rewolucyjne ukrócić potrafią. Więc chcą pokoju - wszakże nie będą się też wzbraniali dobyć miecza, skoro pójdzie o ocalonią sprawiedliwości i owych zbawiennych zasada Z S t u t g a r d u , dnia 2g. Września.

Xiązę Montfort bawi (ujeszcze z nbIronII; swoją i dziećmi, mieszka zaś w zamku Królewskim. Słychać, iź myśli osieść w kraju wirtembergskim, i miał kupić piękny dom. W Tiibiridze skazano znowu blisko 60 Uczniów na Cotygodniowe więzienie, za to, iź należeli do zakazanego związku, zwanego Survia. Nie ochronił ich od tej kary dowód, iź przed nieipokojnościami zdarzoneroi wTiibiodze, usunęli eic od rzeczonego związku, Jeśli można <<lać wiarę pogłoskom, otrzymać ma «wiązek Diemittki urządzenie, które węzeł istniejący między pojedyńczemi państwami uczyni jeezcze ściślejszym. Niektórzy (wierdją, ii ma być zaprowadzony Najwyższy Sąd Niemiecki (nakształl dawniejszego ReichslmfYjth), który będzie sądził wgzelk>e przewinienia tyczące się druku, oraz wszelkie przestępstwa politycznes Z u> a j c >a 2 y a. l Z Bazy I ei, dnia 24. Września. Wydrukowano już projekt nowej konstytu-cyi kantonu naszego. Obejmuje on powiększę] części dawniejsze przepisy, i zawiera t\lko odmiany względem składu wielkiej rady i stosunków adtninistracyi miejskiej. W przyszłym tygodniu odbywać się bfdą dalsze narady łv tej mierze. Z dnia 30. Września.

Rada administracyjna (Verfassung« - Rath) o!>rady swoje dnia 28. wieczorem ukończyła i uchwaliła prawie całkiem projekt przez wię kezosć Komtnissyi administracyjnej przełożony. Na przyszły wtorek W. Rada ma być zwołaną, aby na wniosek Małej Rady poczynić potrzebne dci zaprowadzenia organizacyi postanowienia. Z Tessi n o, dnia 29. Września.

W. Rada na ostainiem posiedzeniu wydała insttukcyą do Posłów swoich przy Sejmie zjednoczonym-, w której wyraża: l) Pogłowie powinni wszelkiej skwapliwości i arbitralności JV poczynaniu nowych uchwał dzielnie się sprzeciwiać; 2) Organizacya okolicy Bazylejskiej tiie ma być wprzód gwarantowana, zanim wierne gminy do niej wyraźnie nie przystąpią. Ponieważ Tessin gwarancyi ustaw z r. i 31.

nie cofnął, nie może ,teź na miasto Bazyleję zwalać kosztów okkupacyi. - 3) Zagrożą uważa Tessin, ze tak groźne przeciwSchwyz przedsięwzięto uzbrojenia, wymaga on niezwłocznego ustąpienia z tego kantonu, zmniejszenia i jak najrychlejszego oddalenia wojsk-z Bazylei. 4) Bazyleja i okolica mają koszta wszelkie w równej części p .inosić, Schwyz .zaś te tylko, które przez osadzenie Kiissnacbtu sprowadzone były; dalsze użycie gwałtu wojskowego było niepotrzebne, kiedy pokoju nigdzie nie naruszono. 5) Posłowie powinni się teuiu sprzeciwiać, aby Magistratury z przyczyny osta. tnkh zaburzeń nie pociągano do odpowiedzialności, oraz zalecać ogólną amnestyą. 6) Posłowie powinni się domagać rozwiązania Siebner- Konkoidatu, oświadczenia, źe wszystkie patryotycztu- i zbrojne stowarzyszenia nieprawnemi są Jturporacyami i że petycyi ich przyjmować niet2S6wypada. 7) Posłowie powinni się wstrzymy. w-ać od wszelkiego współdziałania w -środkach, mogących nawet pośrednio doprowadzić Sejm do rewizyi ustaw związkowych i nie dozwalać aby ich do Kommissyi, mającej w tym celu być ustanowionej, dobierano.

F 2 a n c y o.

Z P a r y ź a t dnia 4. Października(Najnowsze wiadomości.) M o n i t o r donosi pod datą wczorajszą: "Król Hiszpańsii dn. 29. Września o godzinie 3. z tym światem się pożegnał Rząd francuzki otrzymał tę wiadomość przez . depeszę telegraficzną, wyprą« · wioną przez Pana Rayneval. Wedle ostatnich urządzeń J ego Katolickiej Mości, Królowa wdowa podczas małoletności młodej Królowej Izabelli krajem rządzić będzie. Ministeryum zostało nieodmienione; w Madrycie panowała zupełna spokojność. Dzisiaj w nocy odchodzi goniec, który Panu Rayneval przywiezie roz. kaz, aby oświadczył, że rząd N. Pana po odebraniu należytych notyiikacyi skłonny uznać nową Monarchinią." Dziennik Sporów dodaje do tych nowin: " U rzę dowe depesze Posła francuzkiego w Maclrycie mogą dopiero pozajutro dojść do Paryż». Zresztą ustanowiono w "Madrycie, przewidując ten wypadek, dla wsparcia Królowej Radę regencyjną, składającą się z 5 osób, <lo których naieźą Biskup,-Sewilski, "Xiążę Infantach) i Generał Castagtioz; innych dwóch członków illl» zwisk nie wymieniają.-" N acieszły tu dzisiaj « Anglii wiadomości o nieudaniu się uderzenia Miguelistów przedsięwziętego dn. 14. Września, oraz źe Marszałek Bourmont w skutek tego ze służby sięzłożył; nareszcie', źe Donna Marya do Lizbony przybyła. Słychać o zwołaniu Izb na dz. 5. Grudnia.

C o u r r i e r fr a n c a i s pisze, iż niedawno sprowadzono na brzeg trypolitański broń i am« municyą, a nawet żołnierzy angielskich przebranych. Ustanowiona przez Króla Jrnci Kommissya do rozdania 380,000 fr. uchwalonych prawem z d. 28.Czerwca, oraz budżetami na rok 1833, i 1834-1 c e , e ID polepszenia losu osób, które za przeszłej dynastyi ucierpiały, tak dalece postąpiła w pracy swojej, ii w tej mierze ogólne zasady ułożyła. Portugalia.

Z Porto, dnia 17 Września.

(Z Kuryera Lond.) Nigdy jeszete nie było w Wilanowie tak żwawego życia, jak w obecnej chwili. Dzień i noc słychać bez ustanku skrzypienie taczek, które dobre stare wino Portakie pa okręty pr«e wożą, i u.dtrza litore mają iść rzeką Dutro. Wszakże winobranie tegoroczne, zresztą wyborne, jednak poczęsci się nie powiedzie,jtśli komunikatye z górnym krajem nanowo me zostaną przywrócone. - Większa część rodzin, klore były po przybyciu Dom Ptdra wywędrowały z Porto, powraca teraz i wolno im, skoro dwóch znajomych obywateli mogą stawić za ręczycieli dla siebie, zająć runowu domy swoje, lubo znajomymi są Migutlistami. W liście prywatnym z Porto, zamitszczonyro w Hampshire Telegraph pod d. ig. Września, czytamy: "Powstała tu silą zbrojna składa się z sooo Portugalczyków, trzech różnych pułków, wraź 2400 ludźmi szkockiej i 300 angielskiej brygady. Na placu Dom Pedro, niegdyś Plaza Nova nazywanym, postawiono jako znak zwycięstwa znajome pod nazwą John Paulo wielkie działo. Przytaczam oraz, że Pedryści na około Willami wy szańce sypią, aby nie być wystawionymi na niebezpieczeństwo nagłej napaści." B r i s t o l - J o u r n a l zawiera następujące piemo prywatne z Funcbal na wyspie Madejra pod dn. 19. Sierpnia: "Obawiamy się tu napaści Admirała Napier, a Gubernator nasz, Don AJvaro, oświadczył, iż się chce bronić do ostatniego. Skuner z depeszami Dom Pedra ukazał się na wysokości wyspy, «ostał wszelako przez twierdze wystrzałami przyjęły; udało mu-eię, jednak w nocy przybiwszy do brzegu rozsiewać na lądzie proklaroacye buntownicze. Na wyspie całej panuje wielkie oburzenie przeciw Anglikom, co powięfcezej części przypisują wpływowi i zabiegom duchowieństwa. Jednego kupca angielskiego żołnierze Migueiistów onegdaj kijami okropnie zbili, a trzech innych Anglików, między nimi Porucznika marynarki, ooiemal nie ukamienowano. "

A ngli a.

Z L o n d y n u, dnia t. Października.

Gazety nasze narsekają na niesprawiedliwe postępowanie Lorda Greja w faworyzowaniu krewnych swoich; wszyscy ci albowiem w przeciągu kil>u lat najlepsze pootrzymywali posady; tak np. dopiero przed tygodniem brat jego, Doktor Grej, mianowany został Biskupem w Heresford, a drugi brat, Generał Henry Grej, otrzymał bosadę cywilną przy raądzie Irlandzkim, przynoszącą przynajmniej 2000 funt. rocznego dochodu. - Gazeta pewna prowincyonalna donosi, że Hr, Grej plan swój względem reformy kościoła angielskiego przełożył Arcybiskupowi Kantuaryjskiemu, który tego planu ministerialnego nie pochwalił, Rozumieją, że bil tej

sprawy gię dotyczący, wkrótce za pośrednictwem Królewskie<<! Izbie niższej zosta >ie przełożony. Z dnia 4. Października.

Na statku pirowym "Ałrican" nadeszły d.

l. m. 1), do Falmouth ważne wiadomości r Lizbony pod dn. 35. Września, a z Porto pod d. 26. Września, Wedle tych doniesień Migueliści istotnie dn. 14, Września powtórnie uderzywszy na linie Dom Pedra, mieli być ze znaczną stratą odparci. Donna Marya przybywszy d, 22- Wrz.-śoia do Lizbony, została Um z nadzwyczajnym uniesieniem przyjęta. Posłowie Anglii i Francyi, wraz z dowodzcami angielskich i portugalskich okrętów wojennych, przeprowadzali ją aż do pałacu. Dnia 23. ukazała się Królowa ludowi swemu i zwiedziła linie; odprawiła także przegląd wojsk, których liczba przez zaciągi i zbiegoBIWO M'guelieiow do 30,000 dochodzi. Linie osadzono 200 działami. Dnia 24. m. z, podobno podali się Marszałek Haurmont i oficerowie francuzcy do dymissyi, zaś wojsko cofnęło się na 3 leguas od linii Lizbońskich; wszakże doniesieniu temu nie dają jeszcze powszechnie wiary. Pułkownik liwans, powróciwszy tu na statku "African", oświadczył, że ani 50,000czna armia nie zdobędzie Lizbony. - List prywatny opiewa, że Marszałek Bourmont z oficerami swymi na okręcie angielskim z Tagu odpłynął; w Porto miało być wszystko spokojne. Kuryer wczorajszy, podając w osnowie wzwyż udzielone wiadomości, wyraża oraz, Że Bourmont, Larochejarquelin i inni oficerowie francuzcy do Hiszpanii się udali. Aż do d. 24. Września nie potrafił jeszcze Dom Miguel nowegosztabu generalnego utworzyć * , podobno powierzył on główne dowództwo nad wojskiem swojern niejakiemu Pułkownikowi Macdonald, który dawniej służył w wojsku hiszpańskie<<», a podczas wojny o niepodległość w 3'gielekiein. Mnóstwo zbiegów przybywało z obozu Miguelowskiego do Lizbony; jeden B pomiędzy nich, Szef drukarni Dorn Miguela, powiadał, ie warmii Królewicza zniechęcenie do najwyższego doszło stopnia. Po nieszczęśliwej biiwied. 14. Września miał podobno Generał Bourmont Generała Leoius z powodu, że korpus swój w nie* dogodnej chwili cofnął, stawić przed Sąd wojenny, który obwinionego na śmierć skazał. Wyrok (en przyszedł też do skutku. Infant hiszpański, Dom Carlos i Infintki przebywają w Tomar. -, Dalej pisze tenże Kuryer: "Bernardo cle Sa, dawniejszy Gubernator Porto, a teraz Komendant w Peniche, uczyniwszy wycieczkę poraził Miguelielów pod