GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.10.26 Nr251

Wielkiego

Xiestwa PO Z NA N SK I EGO U.

. ------ .

, *v Nakładem Drukarni Nidworne'j W. De.kera i Spólhu - Redaktor: A.

Wannowshi.

, J\i 251. - \V Sobotę dnia 26. Października 1833.

Wiadomości zagraniczne.

A u s t 2 Y a.

Gazeta Powszechna donosi z Wiednia pod d. 12. Pasśdz.: "Orf chwili wyjazdu Karola X. z Pragi przybyło tu wielu Karolietow, chcących złożyć powinszowania swoje Xieciu Bordeaux z powodu dostąpionej pełnokiności, między innymi P. Waleb, mówca objeżdżające; Karohsfowakiej jeune France, który doręc»vł Xieciu szpadę honorową z napisem ventre saInt gris i złole ostrogi. - Xię źna Berry przybyła z małżonkiem swoim, Hr, Jjucbtei Palli óo Łajbach; podobna zaniechała ona zamiaru swego towarzyszeaia Króle wskiej familii do Pragi i chce znowu wracać do W ł o i h. - ° M a de i o o i s e 11 e, si o s trz e Xiqcia Bordeaux, opowiadają bardzo rozczulające historye; kazała ona tyin uboższym mło diiińcom, którzy przybyli byli do Pragi, aby hołdować X>ęciu Bordeaux, kilka tysięcy ir. wypłacić i obawiając się, że to nie wystarczy, ofiarowała własny swój kosztowny naszyjnik, którego jednak nie przyjęli. Większa część młodych Karolistów już udała się w podroż do Francyi. - Ćwiczenia wojskowe wykonywane w górnych Włoszech wzbudzają uwagę wszystkich wojskowych, kiedy przy nich · owy regulamin obrotów i mustrow Hrabiego

Baieizky, doświadczany z najlepszym skutkiem w obozie pod Brunn, ma być uiyty. Rozumieją, że po zbadaniu onego przez osobno do tego wyznaczoną Kouimissyą, w całej armii Cesarskiej wprowadzony, i źe istniejący dotvihcz e regulamin zostanie zniesiony. Obroty wojskowe przez metodę Kadeizkiego bardzo są ułatwiooe i skrócone, tak dalece, że (ą drogą cala sztuka wojenna wielkich dozna odmian. F 2 a n c y o.

Z P a ryż a, dnia 15. Października.

Gazeta "Revista espanola" pod d. 6. Paidz., nadeszła tu drogą nadzwyczajną, zamyka urzędowne doniesienie Don J. Garcia Tejero, Corregidora Talavery de la Reina, o wypadkach w tern mieście zdarzonych. Wedle treści onego były Poczthalter w Talaverze, Don Manuel Maria Gonzalez, przyaresziował w nocy z dnia 2. na 3 na czele małego oddziału Corregidora Tejero i Kommendanta Dona A. M. Rojaf, jako leź kilku innych znamienitych obywateli, i zabrał kassy publiczne jako też konie wszystkie, których tylko mógł dostać. Dn. 3. m. b. stronnicy ci Don Carlosa usiłowali mieszkańców miasta przez to podburzyć, że na placach publicznych pogróżki i potwarz miotali na rząd obecny; widząc jednak, źe nikt siej nie ośmielał połączyć z nimi, opuściwszy miasto cofneji się do wsi Calera na gościńcu do Estrema powanych dw* eh mieszkańców. Coiregidor na nowo objął funkeye swoje i wszystkich się chwycił środków w tym razie, gdyby Karoliści powtórnie na miasto napaśdi mieli. To jednak nie nastąpiło* owszem w kilka dni później ujęto w Puentę dei Arzobispo, 3 miie od Talavery, 4ch burzycieli, których do Talavery zaprowadzono. Wielu innych stawiło się dobrowolnie i wydało broń swoje. Zaś samym herEZtom powstania A w liczbie 7, i pomiędzy tymi też wspomnionemu Gonzalez, udaio się ujść ucieczką. Odtąd spokojności w Talavera deia Reina nie zakłócono.

Dziennik Sporów podaje dzisiaj urzędowy raport o zdobyciu Bugii w Afryce. Z dnia 16. Października.

W niedostaiku wprost nadchodzących wiadomości z Hiszpanii podają gazety dzisiejsze ciekawe wyjątki z M. emorial wychodzącego w Bordeaux pod dn. 12. rn. b.: "Odbieramy dzisiaj (wyraża ta gazeta) z wiarogodnych źródeł bardzo ważne nowiny z Hiszpanii. Położenie kraju tego nader krytyczne i najniebezpieczniejsze. Duchowieństwo wszelkiego dokłada starania, aby lud przeciw Królowej .podburzyć i względy jego dla Don Carlosa pozyekać, co mu się też na nieszczęście udaje. Powstanie rozpościera się coraz bardziej i przybiera groźny istotnie charakter. Udzielamy niniejszem pisma, nadesłanego nam przez dom handlowy bajoński, zostający w ciągłych zwiążłcach 2 rokoszującym prowincyami. Jest ono treści następującej: "Bajonne, dnia 10, Października. Podróżni, przybyli tu wczoraj z Hiszpanii, przynoszą nam wiadomość, że w prowineyach północnych wszystko stanęło pod chorągwiami rokoszu. Biscaja, Alava i Guipuzcoa oświadczyły się za Don Carlosem. Generał Kapitan Biscai potrafił tylko 400 zgromadzić żołnierzy, rnusjał się więc czem prędzej cofnąć przed Karofistarni. Wedle domniemywania zatknięto także w Navarra chorągiew powstania a Pampelonę samą tylko 4000czna załoga w karności utrzymać zdoła, W górach zaś już się uformowały Guerylasy, na czele których Santos Ladron stanął. - - Dodatek. Właśnie w tej chwili przybył tu goniec z Bilbao, wedle oświadczeń którego w Bilbao już przeszło 1500 uzbrojonych powstańców się zgromadziło. Wypisano nadzwyczajne podatki na wszystkich mieszkańców a dom Vhagona Omie to piszą tu Huagon) ma eam go,ooo piastrow płacić. GenerałPorucznik Hrabia Soules, Par Frań€yi, zakończył życie. Dowodził gwardyą konsularną pod Marengo i otrzymał szpadę honorową. Roku 1776, wszedł w służbę wojskowa

a wyszedł z mej roku 1.309., gdy został Senatorem. - W Meudon umarł Generał Daniel Hrabia O'Connel w gotym roku życia swego.

Był stryjem znanego członka Parlamentu angielskiego, , A n g l i a.

Z L o n d y n u, dnia 15. Października.

W przeszły piątek trzy statki parowe z Liz.

bony do Anglii zawinęły; "Soho" do Portsmouih, "Salamander" do Plymouth, a "Cotifiauce" do Fahnouth. Pułkownik Ewans, na jednym z nich przybyły z powrotem do Anglii, skrtila bardzo pomyślny obraz stanu sił zbrój, nych Don Pedra, mających wynosić wewnąlrS linii Lizbońskich 20,000, pomiędzy ktoremi było 9000 wojska regularnego. Oddziały na innych punktach zgromadzone podają w sposób następujący: 2500 wojska liniowego w Peniche, 4500 w Porto i oprócz tego · jeszcze I8QO ludzJ, ogółem 28,000 wojska, ,dp czego jeszcze dodać należy gwardy-e miejskie w Porto i kilka ruchomych ojddziałow Guerylasów. Jest ona wszelako wedle>"pogłoski w nędznym bardzo stanie, przeto też miano w Lizbonie postanowić, d. 10. Października ogólny.przedsięwziąć JIa Miguelistów atak. Generał Macdorinell, poddany angielski, który stosownie do wiadomości gazety <j> lo b e, niedawno temu przez publiczne składki z więzienia w BouJogne uwolniony został, gdzie go d-Ja długów osadzono, objął po dymissyiBttiirmonta i Cloueta, komendę nad wojskiem Królewicza* Około 80 oficerów francuzkich z owymi wodzami razem się oddaliło. Za to sprowadził -Maedonnell wielu oficerów z sobą. Złożenie komendy ze strony Marszałka Bourmonta przypisujątej okoliczności, że Don Miguel żądaniu jego, aby zmienić dotychczasowe Ministerium" zadość uczynić nie chciał; powszechnie rozumieją, że Marszałek do Hiszpanii się schronił. - "Confiance" przywozi wiadomość, że okręt "City of Waterford" przed wyspami Burlingas się zatopił. Osadę i pasażyerówr uratowano, ale cały Jadun-ek, t. j. srebra Xiężnej Braganza i kosztowności młodej Królowej zatonęły. Niektórzy z pasaźyerów wpadli w ręce Miguelistów , zoo stali jednak wkrótce na wolność puszczeni i przybyli szczęśliwie do Lizbony. "Superb", na pokładzie którego małżonka Admirała Napiera do Portugalii się była puściła, ledwo uszedłszy rozbicia, nadwerężony nieco zawinął doOorunna. N a zgromadzeniu mieszkańców parafii St. George dn. 8- b. m. zapytał się Pan Morris, czyli Deputacya, która miała oświadczyć Panu Lushington, iż głosując przeciw zniesieniu opłaty od domów i okien, utracił zaufania obywateli, którzy go członkiem Parlamentu wybrali, do dział, iż dopełniła, i że P. Łushington oświadczył, iż poczyta się za szczęśliwego, gdy wkrótce będzie mógł objaśnićswoje postępowanie. Pan Gole dodał, iż był członkiem Deputacyi, wysłanej niedawno do ogólnego towarzystwa, i że tam widział Pana Lushingtona, któremu doniósł o gniewie obywateli na niego. N a co tenże odpowiedział, iż mocno nad tern ubolewa, lecz musiał tak czynić, jak uczynił, dla wspierania Ministrów przeciw zabiegom Torysów, usiłujących oddalić icli z urzędu; zresztą wszelkiemi siłami przykładać się będzie, aby wspomnione opłaty jak najprędzej zniesione zostały. Zgromadzenie postanowiło wstrzymać dalsze środki i czekać, co Pan Łushington uczyni. Gazeta Morning-Herald pisze: "Słychać, ii następcą Xiecia Tałlejranda na urząd Posła francuskiego przy dworze naszym, ma być Xiążę Hassane, lub U rabia Flabault. Jeśliby Hrabia (en urząd otrzymał, uiywałby tu snaeznycb dochodów, które małżonka jego pobiera z Anglii. Xiążę Tallejrand ma przeszło 50,000 funt. szterJ. (milion złtp.) rocznego dochodu z prywatnego ewego majątku. A m e 2 y ft a.

Z New-York, dnia 9. Września, O nieepokojnościach niewolników na wyspie Cuba otrzymaliśmy następujące doniesienie: "Wyprowadzono w pewnem miejscu o mil 20 od Havana potajemnie 500 do 600 niewolników afrykańskich. Ci wszedłszy w stosunki z niewolnikami pobliskich plantacyi, powzięli od nich wiadomość, jakoby między nimi grasowała okropna choroba (cholera), którą ich Biali zatruwają. Wiadomość ta napełniła nowo przybyłych rozpaczą. Ceniąc sobie zarówno śmierć od miecza, łub od trucizny, rzucili się ci nieszczęśliwi na swoje straż, która wściekłości ich padła ofiarą. Równy los spotkał Kapitana, który wraz z dwiema innemi osobami udał się do niewolników w celu wywiedzenia ich z błędu. Wyruszyło więc 30 jeźdźców przeciw zbuntowanym, do których się teraz niewolnicy z plantacyi przyłączyli i przyszło do utarczki, w której kilku Murzynów poległo,"

Rozmaite wiadomości.

Piszą z Londynu: Gdy rząd nasz osadza z jednej strony na zachodzie Ameryki południowej wyspy Malwińskie, dla zapewnienia tym sposobem portu i sposobu opatrzenia we wszystkie potrzeby okrętów kupieckich, z dro

JI 339giej, 2 jegoż" rozporządzenia, na zachodnim brzegu Afryki fortyfikuje się wyspa Wniebowstąpienia. Leży ona o 150 mil wioskich ku północno-zachodniej stronie wyspyŚ. Heleny, i obawiano się, ażeby na przypadek wojny nie została zajętą od sił morskich nieprzyjacielskich , któreby w tym razie z łatwością przejmować mogły okręty wracające c Iodyi. W r. I82g. wyspa Wniebowstąpienia zamieszkaną jedynie była przez rodziny dwóch angielskich inwalidów, gdy zupełny brak wody czynił większe jej zaludnienie niepoboDnem. Z rozkazu atoli rządu wykopaoą została na pochyłości góry Zielonej studnia artezyańska, która dostarcza jej dziś w wielkiej obfucści; za pomocą zaś rur żelaznych, przywiezionych z Anglii, woda ta sprowadzoną jest aż do samego portu, gdzie okręty z największą łatwością opatrywać się w nic mogą. Założono nadto składy wszelkiego rodzaju zapasów i rynsztunków wojennych, jakich potzebować mogą tak kupieckie jak i wojenne okręty, opływające Afrykę. W roku JI830. posłano tam nawet kompanią artyleryi, i osada tameczna składa się dziś z całego batalionu żołnierzy, z których każdy umie jakieś rzemiosło. Wszystkie wystające punkt a wyspy okryte są bateryami. Klimat jest suchy i zdrowy, ziemia żyzna i wszystkie okoliczności miejscowe bardziej sprzyjają wzrastaniu osady, aniżeli na wyspie Ś. Heleny, od której lepsze ma nawet położenie geograficzne dla flot indyjskich. W roku bieżącym zbudowano tarn cały szereg domów, przeznaczonych dla inwalidów krążących w tych strefach flot angielskich. W miarę, jak Afryka staje się coraz ważniejszą pod względem handlu i,osada ta coraz bardziej wzrastać musi, będąc jedynym punktem środkowym na całem zachodniem pobrzeżu od Gwinei aż do Benguela.

Wiktor Hugo wydał w Paryżu nowe dzieło we dwóch tomacb, pod tytułem: Litterature et philosophie melees. - Księgarz paryzki Ladvocat, wyszedłszy dobrze na dziele Livre des etnt-et-un, wydaje drugie p o do b o e Ceut-et-une nouvelles, którego tom pierwszy wyszedł już, i zawiera płody znanych autorów francuskich P P. K. N odier, Fryderyka Soułie, Mervilla, Achilia de Jauffroy, Filareta Cbaeles, Pawła de Kock, Ludwika Reybaud i Pani Tastu, którą krytycy francuscy nie wahają się mieścić obok Lamartina i Wiktora Hugo. U Firrain Oidota w Paryżu wychodzi dzieło Champolliona młodszego, pod tytułem: Lettres ecrites d'Egypte et de Nubie. Listy te zawierają zupełne opisanie pomników egipskich, jak wyobrażenie Króla Jud}, ktori-go Farao poimał. Dołączona jest wiadomość dziejów egipskich, które autor pisał dla Muhameda Alego. (U ozm, Lw.)

OBWIESZCZENIE.

Dzierżawa cła brzegowego wypuszczoną być ma na lat trzy, to jesi: od igo Stycznia JS34. roku do ostatniego Grudnia 18,>6- r, drogą publicznej licytacyi. Termin tym celem oznacza sie, na dzień 4 t Y Listopada r. b. przed południem o godzinie IOtćj w sali sessyonalnej ratuezowej. Licytanci zechcą się opatrzyć w kaucyą 200 Talarów. Warunki Kcytacyi przejrzane być mogą podczas godzin służbowych w naszej Registraturze. Poznań, dnia 15. Października j833.

M a g i s t rat.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Gdy nad ogólnym majątkiem w dniu 25. Lutego 1531. w bitwie pod Grochowem poległego Ludwika Mycieiskiego, dziedzica z Ponieca, na wniosek opiekuna pozostałych małoletnich dzieci i sukcessorów benefieyalnych rzeczonego Mycieiskiego, rozporządzeniem z d. 15. Czerwca r. b. proces sukcessyjno - likwidacyjny otworzonym został, przeto niewiadomi wierzyciele massy pozostałości niniejszem publicznie się zapozywają, ażeby się w terminie peremtorycznym na dzień 26. Listopada r. b. «rana o godzinie JOiej przed delegowanym Wnym Fraentzel, Assessoren! Sądu głównego, naznaczonym osobiście lub przez prawnie upoważnionych pełnomocników stawili, ilość i rzetelność swych pretensyów okolicznie podali, dokumenta, papiery, i inne dowody na to w oryginale lub w kopiach wierzytelnych złożyli i co potrzeba do protokołu objaśnili, albowiem w razie przeciwnym w terminie niestawający i aż do tegoż swych pretensyów niepodający wierzyciele za utrącających wszelkie prawo pierwszeństwa uznani a ze swf-mi pretensyami odesłani zostanąjedynie do tego, cokolwiek po zaspokojeniu zgłaszających się wierzycieli jeszcze zostanie. Zresztą tym wierzycielom, którzy powyższego terminu osobiście odbyć nie mogą, lub którym tu na znajomości zbywa, Ur. Fiedler, Laubcr i Salbach, Kommissarzy sprawiedliwości, za pełnomocników się proponuje, z których sobie jednego obrać i tego w potrzebną plenipdtencyą 1 informacyą zaopatrzyć mogą. Wschowa, dnia 5. Lipca 1833.

Kro i. t' r u s ki Sz< \ Z i e m i a ń s ki.

ObWlfcoZCALfMb.

Wzywamy niniejszem domniemanych właścicieli w depozycie naszym znajdującej się massy pozostałości po Janie Knstyanie VVeiske, w ilości 116 T al. IOsgr. 5 fen., aby takową w Izbie naszej instrukcyjnej w terminie na d z i e ń 3 c i G r u d n i a r. b. wyznaczonym, prawnie się wylęg tymowawszy , osobiście lub przez pełnomocnika podnieśli, w razie bowiem przeciwnym pomienio» na massa, skoro się nikt do niej nie zgłosi, z kassy naszej depozytalnej do powszechnej kassy wdów urzęduikow prawniczych oddaną będzie. Międzyrzecz, dnia 2. Paździtrnika 1833Królewsko-Prnski Sąd Pokoju.

ObVVIE&ZGZEiMu.

W ś r a d ę d n i a 6. L i s t o p a d ar. b. zrana o godzinie lotej, z zlecenia tutejszego Sądu Ziemiańskiego we wsi N ekla w powiecie Szredzkim położonej, fĄZ sziuk 21etnich 1 31etnich skopów i 100 sztuk 21emich i 31etnich macior, w drodze aukcyi przedać się mają. Poznań, dnia 21. Października 1833.

Giinther, Referendaryusz Sądu Ziemiańskiego

JI L' ]l C r A porcelany i iajansu odbywać się będzie w poniedziałek d. 28. Paźdiiernika i dni następnych przed liołudniem O 9. godzinie. Poznań, dnia 25. Październiki a 1833.

Castner, Król Kommissarz aukcyjn y_ Ceny zboża w Berlrrhie.

Dnia 21. Pa, idziern. 1833.

L ą d e m : TaJ. ŚpI. fen. T al. fet. fen.

Pszenica 2 1 1 10 Zyto t 7 6 1 4 Jęczmień wielki 27 6 23 Jęczmień mały 16 II 23 Owies 28 9 20 Groch a W O d a : Tal. £ frr. fen.

Pszenica (biała) 2 Zyto l Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies Groch Kcpa słomy Cetnar siana

Tal. śgr. fen.

1 27 6 I 5 37 6 7 1 20 2") 5 20