GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.10.28 Nr252

Wielkiego

POZNANS

Xiestwa

KIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dehera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski.

· )1(252. - WPoniedziałek dni a 28. Października 1833.

Wiadolllości zagraniczne.

Turcyaj Oto wedle gazety T i m e s treść główna zawartego między Rossy) i W. Porta i podpisanego pod dniem 8* Lipca traktatu, składającego się z wstępu, z 6 artykułów i zdania końcowego, i opatrzonego w. podpisy Seraekiera Achmede Baszy ze strony Turcyi, a Hrabiego Orłowa i Pana Buietiiew ze strony Bossy i. Pierwszy artykuł opiewa, że między kontrahującemi stronami, równie na morzu, jak na lądzie, wieczny ma panować pokój, przyjaźń i przymierze, że to przymierze ma na celu obopólną obronę przeciw każdej, jakiejkolwiek bądź napaści, kiedy obie strony nawzajem sobie przyrzekają, ie się w sprawach, mogących zakłócić icb spokojność, szczerze wspierać będą, i ie sobie w każdym takowym razie wzajemnej udzielać będą pomocy, aby tę spokojność ocalić. Drugi artykuł potwierdza wszystkie dawniejsze traktaty, t. j. traktat Adryanopolski pod d. a. Grudnia r. 1829., traktat w Kwietniu (d. 14) 1830. r, w Petersburgu podpisany i umowę względem Grecyi, zawartą d. 9. Lipca 183a. w Konstantynopolu. - Trzeci artykuł wyraża, ie ponieważ stosownie do pryncypiów służących aa podstawę, traktatowi, oraz zważywszy natę obopólną obronę, Rossya niepodległość i nietykalny byt państwa Otlomańsliego ocalić życzy, N. Cesarz się zobowięzuje, iż W. Porcie wojska posiłkowe na morzu i na lądzie, którychby w przypadku żądać mogła, na pomoc dostawi, i gdyby przypadek takowy miał nastąpić, Jego Sułtańska Mość oznaczyć raczy, ile wojska rossyjskiego mu ma być nadesłane. - Artykuł 4iy postanawia, ie to z obu mocarstw, które drugiego o pomoc prosi, tylko o utrzymanie i wyżywienie tych wojsk posiłkowych starać się powinno,- 5ty artykuł pozwala, lubo kontrahujące oba mocarstwa postanowiły, przez długi przeciąg csasu zatrzymać ważność tego traktatu, gdyby jednak zachodzące okoliczności niektórych odmian w poczynionych stypulacyach wymagać miały, aby takowe po upłynieniu lat 8, rachując od daty ratyhkacyi, przedsięwzięte być mogły ; gdyby zaś w przerwie tej stosunki rewizyi wyciągać miały, obie strony poprzednio względem tego naradzać się mają. - 6ty artykuł powiada, żeby raijtikacya po ach miesiącach, albo, jeśliby to być mogło, jeszcze rychlej w Konstantynopolu wymienioną została. W zdaniu końcowem wyrażają, że traktat ten zaczepny i odporny prz<.» obustronnych pełnomocników zawarty został, którzy w potrzebne do lego pełnomocnictwa opatrzeni, na mocy onych dokument niniej reszcie dodano jeszcze artykuł uzupełniający, treści następującej: "WysoV» Porta stosownie do wyżej wymienionych zasad w razie potrzeby zobowiązuje się zamknąć Dardan e II e, t. j, nie dozwolić pod żadnym warunkiem, aby jaki obcy okręt przez nie roógł przepłynąć. Niniejszy, oddzielny artykuł ma być poczytywany za taki, który od słowa do słowa w powyżej oznaczonym traktacie zaczepnym i odpornym był umieszczony i wyrażony, i ma on być równie dotrzymany i zachowany. G 2 e c y a, (Z gazet francuzhich. ') - W tej chwili (dnia 16, Września) rozchodzi się wieść w Nauplii, li uknuło spisek na iycie Króla Ottona, który jednak w chwili wybuchu odkryto. Całocotroni, Gallipulos, Grivas i Grigiolis i mnóstwo innych Greków zostali podobno przyaresztowani. A u s t 2 Y a.

Z Wiednia, drlia 13. Października.

Na Sejmie węgierskim postanowiono teraz większością głosów: "ażeby pańszczyzna włościan została w naturze zniesiona i na opłatę pieniężną zamieniona". Projekt ten do prawa ulega jeszcze potwierdzeniu N. Pana. Nadaremne były w tej mierze starania Cesarzowej Maryi Teresy i Józefa II. Dzisiejszym czasom Zostawione zostało zaprowadzenie w Królestwie tem tej zmiany, która wkrótce kraj węgierski do najwyższego stopnia dobrego mienia doprowadzi, .Wlochy.

Z Rzym u, dnia 4. Października.

Dnia 30. z. m. odprawił Papież publiczny Konsystorz, celem dania kapelusza kardynałskiego Arcy-BIskupowi Neapolitańskiemu Caracciolo, który został mianowany Kardynałem; poczem nastąpił tąjny Konsystorz, na którym Ojciec święty potwierdził kilku Prałatów na dostojność biskupią, a między innemi ArcyBiskupa Hrabiego Ankwicza na Metropolitę Pragskiego, oraz Biskupa w St. Flour, Gualy, na Metropolitę Alby., Obadwa Metropolici otrzymali Palliusz. Od czasu rewolucyi w Bononii, zamknięte są uniwersytety w łmgu papiezkim. Professoren! po większej części dozwolono dawać prywatne nauki w domach swoich. Gdy zaś rząd zamyśla otworzyć znowu uniwersytety, ogłoszono w;ęc urządzenie w tej mierze, wydane przez kongregacyą nauk, i 2 a n c y a. Z Paryża, dnia 16. Października,' Memorial Hor de lais pod d. 13. ro. b.

zawiera następujące pismo z Bajonny pod d.

10. Paźdz,: '"Onegdaj wieczorem przejeżdżał tu goniec z Madrytu do Paryża z depeszami dla Sprawującego interesa hiszpańskie. Wedle pogłoski, przy odjeździe gońca tego B Madrytu panowała tam zupełna spokójność; rozumiano jednak, że gdyby miasto stołeczne nie miało tak licznej załogi, stron« niciwa zawisne jużby się były tam starły. Dnia 5. zgromadziła się w stolicy Rada Regencyjna; wszyscy w Madrycie obecni członkowie znajdowali się na tem nadzwyczajneuj. posiedzeniu, General Caelanoe, nie będąc w etanie mierzyć się s Karolistarai w Bilbao, Cofnąwszy się do Tolosa, wydał stamtąd następującą proklamacyą pod d. 8, m. b. do mieszkańców prowincyi Guipuzcoa: "Mieszkańcy Guipuzcoy! Stronnictwo obaleniem zagrażające, zatknąwszy banderę rokoszu w Bilbao i miasteczkach przyległych, Infanta Don Carlosa Królem, Ogłosiło. Najwyższe postanowienie i ostatnia woła w Bogu spoczywającego Króla Don Ferdynanda V i i . , zostały mi urzędownie udzielone; wedle tych Królowa Matka stanęła przy sterze rządów W tych Królestwach, jako Regentka podczas małoletności Królowej Maryi Izabelli II. Honor i powinność nakazują roi, bronić naszej prawnej Monarchini, Donny Maryi Iiabeiłi II., przed każdćm niebezpieczeństwem. Tuszę sobie, że wszyscy dobrze myślący Guipuzkojczykowie około mnie eię zgromadzą i dla dopełnieuia tak świętego obowiązku do oręża się garnąć zechcą. Mieszkańcy Guipuzcoy! WojskoNaj» jaśniejszej Pani i Królowej postanowiło, dla obrony sprawiedliwej sprawy ostatnią kroplo, krwi swojej przelać i bić się do ostatniego za nasię niewinną i dostojną Królową, Donnę Maryą Izabellę II. Wkrótce nadejdą liczniejsze oddziały wojsk z Kastylii, aby zaślepienie i niewdzięczność buntowników jak mgłę rozproszyć. Guipuzkojczykowie! Nie dajcie się uwieśdź przez owych świętoszków, usiłujących was skłonić do bronienia równie niesłusznych jak przewrotnych roszczeń. Gdyby zaś jakiemu nierozsądnemu albo wiarołomnemu na myśl przyjść miało, wydawać okrzyki buntownicze i proklamować Don Carlosa, tedy bądźcie przekonani, że natychmiast x przykładną surowością ukarany zostanie, i że przy tem całej mojej powagi użyję, którą mi Królowa Regentka w imieniu Naiiaśniej, szej naszej niewinnej i dostojnej Królowej Donny Izabelli II. powierzyć raczyła. Niech żyje Królowa!

(podp.) Fryderyk Castanos." W Bilbao liczba uzbrojonych stronników Don Carlosa dochodzi już do 2000, Między Infanta najbardziej odznaczają" wymieniają Dyrektora poczty i kilku jego podwładnych urzędników. J eden z Deputowanych prowincyi Biscaja i członek rady miejskiej z wielkiem niebezpieczeństwem umknęli a miasta. Gazeta Madrycka dzisiaj nie nadeszła.

Wczoraj odbyła się w hotelu Hrabiego PozzodiBorgo kilkogodzinna konferencya, w której Poseł pruski, Sprawujący interesa austryacki, niderlandzki i hiszpański udział mieli. Z Bajonny donosząpod d, Ii.m. b.: "Dzisiaj rozchodzi się tu pogłoska, źe komunikaCya z Viiloria, zacząwszy od Hernani przecięta i ie wojsko Generała Castanos porażone zostało. Wedle innych wiadomości, wspornniony Generał nie wdawając się w itćne rozprawy, oczekiwał jeszcze na wzmocnienie. Obawiać się trzeba, źe powstanie w Nawarze dalej się rozprzestrzeni, w którymto razie położenie całego kraju na największe niebezpieczeństwo zostałoby narażone, Jeśliby albowiem zniechęconym w prowineyach Alava, Biscaja i Navarra aię udało, połąc*yć się z powstańcami w Guipuzcoa, potrzebaby było woj-, ska licznego, aay te płomienie przytłumić. - Obawiamy się, ie poczta dzisiejsza z Mar dryfu nie nadejdzie, Handel miasta naszego C Madrytem zupełnie przecięty. Nikt się nie odważa, wyeelać c o d o tego kraju, nie doczekawszy się wprzód wypadku teraźniejszego przesilenia."

Z dnia 17. Października.

Journal de Paris, a wedle niego Mon i t o r, zawierają następujące wiadomości z Hiszpanii: "Listy prywatne z Katalonii donoszą, że ogół ludności tamecznej sprawie Królowej sprzyja. Generał-Kapitan wydał bardzo energiczną odezwę; organizuje on obecnie milicyą miejską, - Z Pampelony piszą pod d. 13. ra. b., że kolumna, która ku Łogrono wyruszyła, aby uderzyć na Generała Santos-Ladron, Szefa lego wraz z 32 rokoszanami w niewolą zabrała. Miał on dn. 13. przybyć do Pampelony, aby tam stanąć przed Sądem wojennym. Utarczka ta zasila pod Los-Arioa przeciw 800 uzbrojonym chłopom; 100 R pomiędzy nich poległo, -jp W piśmie prywatnem z nad granicy hiszpańskiej czyta * ray: "" V aldeepina jest przywódzcą powstańców W Vittoryi, Bilbao i Berastegui, tworzących w ogóle.cztery słabe bataliony. Agent Valdespiny, który dn. 11. m. b. na czele 500 Uzbrojonych Don Carlosa w Irun Królem proklamował, oddalił się d. 12. zrana. Dnia 13. podobno zajęli stronnicy Królowej miasto Irun. ""

W Indicałeur czytamy co następuje: "Drogą nadzwyczajną dochodzą nas wiadomości z Madrytu pod d. 7. m. b. Aż do tej chwili panowała w stolicy nieprzerwana spokojność; załoga, z 25,000 się składająca, była rządowi zupełnie uległa i najlepszym duchem ożywiona. Poruszenia Karolistów w Bilbao zostały w Madrycie ze strony dworu samego ogłoszone; naturalnie spadły w giełdzie Madryckiej w skutek tych nowin fondy nagle o 7 prCt" ale wnet zaczynało wracać zaufanie i tuszono sobie, źe powstanie wkrótce zostanie uśmierzone. " W giełdzie dzisiejszej obiegały najsprzeczniejsze pogłoski o sprawach hiszpańskich« Głoszono między innerni, źe w Madrycie wy.

buchto powstanie i że gdy Pan Rayneval przy tej sposobności wpływu swego doświadczał, hotel jego szturmem zdobyto i jego samego zamordowano. - W Cordovie Biskup sam stanąć miał na czele powstańcóiv, poczerń miasto całe za Don Carlosem się oświadczyło» -- Każdy rozsądny człowiek na tern się niemylnie pozna, ie wieściom tym, nie doczekawszy się wprzód ich potwierdzenia, wiary dawać nie wypada« Z dnia i8. Października.

(Ostatnie wiadomości.) - Listy z Bajonny donoszą, źe. Don Carlos dn. 11. m. b. o godzinie 6tej wieczorem w Irun bez oporu Królem ogłoszony zosiał. rr M essa ger des Ch a rubre s opiewa w dodatku, ie goniec przybyły tudohoielu sprawującego interesa hiszpańskie, który Madryt d. li. opuścił, mało pocieszających przywozi wiadomości, kiedy do innych, dolegliwości rządu hiszpańskiego ta jeszcze przystępuje, źe uznanie onego ze strony Generała Sarsfields aź do dnia n« jeszcze nie było nadeszło, A ngli a.

Z Londynu, dnia 18 Października.

Z półwyspu Pirenejskiego nie nadeszły tu iadne nowsze wiadomości Po okręcie "Salamander" nie zawinął więcej żaden Statek z Portugalii do brzegów Anglii; zaś wiadomości z Hiszpanii czerpają dzienniki nasze z gazet franeuzkieb.

SPROSTOWANIE.

W numerze ostatnim (254) gaz. naszćj str. 1338-, słup prawy, wiersz 22.- posłowie »Guerylasów« opuszczono zdanie całe treści następującej: »Siła zbromaiion IMiguela wynosi 14,000 pod Lizboną, 7000 pod Porto i składa sie, prócz tego a mnóstwa Guerylasów.«

Po długich, "bolesnych cierpieniach umarł' w dniu 22gim zrana o godzinie iszej ukochany jnąźmój, obywatel tutejszy i oberżysta Jerzy, w 56. roku życia. Kto znał piękne przymioty temarłego iwie, czem on dla swoich był, nie odmówi żalom moirn cichego udziału. Uwiadomienie to poświęcam licznym jego laskawcom, krewnym i przyjaciołom, składając im zarazem najczulsze dzięki za odprowadzenie ciała jego w znacznej bardzo liczbie na miejsce wiecznego spoczynku. Przytem uwiadorniam szanowną publiczność, ie oberżą nadal utrzymywać będę i mam nadzieję, że szanowna publiczność zaszczycać mię będzie tern samem zaufaniem, jakiem zaszczycała ś. p. męża mego. M a r y a L u d w i k a, o wdów, S c h u l t z e , z domu Schley,

OBWIESZCZENIE.

Ponieważ owdowiała Pani Peterson, Justickommissarzowa, opuszczając Poznań dała mi generalną plenipotencyą, ja zaś do załatwienia interesów ś. p. jej męża, mianowicie do odbierania należytości tegoż, upoważniłem Pana Glin ther, Referendaryusza przy Sądzie Ziemiańskim, mieszkającego na N owem mieście przy placu Wilhelma pod liczbą 250" przeto podaję to do powszechnej wiadomości i upraszam interessentów, aby na to wzgląd mieć raczyli. Poznań, dnia 14, Października T833Brachvogel, Kommissarz sprawiedliwości.

Wysoką szlachtę i prześwietną publiczność zaszczycam się uwiadomić, źe w mieście tu tejszem w rynku pod Nr. 415. otworzyłem handel wina i korzeni. Opatrzyłem się towarami w wybornych gatunkach i ceny ile możności najtańsze stanowię i proszę tylko o łaskawe względy. Krotoszyn, w Październiku 1S33.

A. Rohiński.

Ktoby miał czyste, wygotowane, albo tei surowe włosie końskie na sprzedaż, niech się raczy zgłosić do podpisanych, w frankowanych listach, załączając przy zgłoszeniu się próbki. Hiibner 1 Syn w Wrocławiu.

Sprzedajemy w składzie naszym wszelkie glejwickie sprzęty kuchenne, najlepiej wypolerowane, jako tei inne towary z lanego ielaza, za tei same ceny, za jakie

w Gleiwitz sprzedawane pojedynczo bywają. Listy i pieniądze przyjmujemy frankowane. Hiibner 1 Syn w Wrocławiu.

, W powszechności tak wzięte woskowe świece stołowe Zarówskie, tudzież stoczki na ciężką wagę, zaciągnął i zaleca podług najpomierniejsztj ceny. Teodor Rehfeld, mydlarz pod Nr. 97. na Starym Rynk u. Doniesienie o herbacie.

Z zachodnio - indyjskiego składu herbaty otrzymałem następujące gatunki herbaty w nienaruszonych paczkach ważących po 5 funta, w nader umiarkowanych ale stałych cenach, jako to: przednie kwiaty Pecco, herbaię zwaną: Karawanen A herbatę zwaną: Kaiser, herbatę zwaną: AlioJar, herbatę zwaną: Gunpauder czyli Perl i herbatę zwaną: Haysan. J. Mendelsohn, pod Ratuszem.

Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia 24. Paidziern. i 833. Papiera- Gotowi - I mi »na. j po po Obligi długu państwa i 961 Obhgi bankowe ai do włącznie lit. n. Zachodnio- Pruskie listy zasta98 Listy zastawne W. Xicstwa Poznańąkiego. 1001 WschodinoAPruskie , 1001 106 105S

Ceny zboża na Pruska mIarę 1 wagę w Poznaniu. Dnia 25. Października 1833» Tal. śgr. len. do Tal. sgr. fen.

Pszenica. 1 13 6 1 15 Żyto 29 ' i .*.

Jęczmień 16 17 6 Owies 12. 6 15 -*Tatarka . " 23 25 Groch . 28 I Ziemiaki 6- 7 Siana cetnar 1 1TO fI.. 14 j6 Słomy kopa a 1200 ff 3 20 4 Masła garniec I 8 18