GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.11.28 Nr279

Wielkiegoyy

Xiestwa p O Z N A N S. K I EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowsk'u

JW279.- W Czwartek dnia 28. Listopada 1833.

Wiadomości zagraniczne,

Królestwo Polskie» Z Warszawy, dnia 23. Listopada.

W imieniu N. Mikołaja l., Cesarza wszech Mossyi, Króla Polskiego etc. etc. etc.

Rada Administracyjna Królestwa.

Pragnąc zabezpieczyć właścicieli w Królestwie Polskiem od strat w ich majątku ruchomym wynikających z pożarów, na przełożenie Kommissyi rządowej spraw wewnętrznych, duchownych i oświecenia publicznego, postanowiliśmy i stanowimy: Art. I. Zaprowadzone będzie Towarzystwo Krajowe, zabezpieczające od przypadków zniszczenia przez ogień wszelką własność ruchomą w miastach i wsiach, nie wyłączając każdego gatunku zboża w ziarnie i snopie, oraz koni, byd(a, owiec i trzody chlewnej. Wyłączone są od zabezpieczenia: magazyny i fabryki prochu, wexte, dokumenta i papiery publiczne, oraz klejnoty, złoto i srebro w ręku prywatnych będące, Art, Ł. Administracya Towarzystwa Ogniowego własności ruchomych, wcielona będzie do Dyrefccyi Generalnej Towarzystwa Ogniowego miast i wsiów. Czynności Towarzystwa tego odbywać się będą Jcollegialme podług artykułu 3. postanowienia Xiecia Namiestnika Królewskiego z d. 7, Stycznia igt7« r., skład Dyrekcyi Generalnej Towarzystwa Ogniowego miast i wsiów organizującego. Do tej kollegialności naleieć będą i siowarzyszeni mianowani przez Kommissyą rządową spraw wewnętrznych, duch. i ośw. pub!. Dyrekcya zostaje pod zwierzchnictwem tejże Kommissyi rządowej spr. wewn., duch. i ośw. pub!., a powiększone stąd koszta na administracya, Towarzystwo własności ruchomych, opłaci z własnych funduszów, Art. 3. Zasadą tego Towarzystwa jest, ie składki w miarę bieżących potrzeb i na uzbieranie zasobnego kapitału corocznie oznaczone będą. W ostatnich 15 dniach miesiąca Grudnia każdego roku, Dyrekcya Generalna Towarzystwa Ogniowego, uzyskawszy zatwierdzenie Kommissyi rządowej spr. wewn" duch. i ośw. pub!., wysokość składek na rok następny oznaczać, i do wiadomości publicznej, w sposobie taryfFy podawać będzie. Ogłosi także stan tego Towarzystwa po każdym upłynionym roku. Art, 4. Składka wnoszoną być ma z góry czyli anticipando za cały czas ubezpieczenia, toż samo i za kartę ubezpieczenia (police) , Kto ubezpieczy własność ruchomą na lat pięć, wniesie-1553 mniej z przypadającej składkiwcza« sie gdy własność swą ubezpiecza, !tecj.me wysokość przypadającej składki od przedmiotu do ubezpieczenia podanego według taryffy i oddziału, do Jktórego jako należącego uw 3 i a-i go będzie. Art. 6. Towarzystwo wynagradza wszelkie przypadki z ognia, wyjąwszy pożar wydarzony z klęsk wojennych, zaburzeń krajowych, lub przez pods'tep samego zabezpieczonego. ,Art. 7. Fundusze Towarzystwa Ogniowego własności ruchomych bęclą oddzielne. Jeżeli zebrane składki i zasobny kapitał nie wystarczą, w którym roku na pokrycie wydatków, Towarzystwo Ogniowe miast 1 wsiów włastiości nieruchomych, użyczy swych kapitałów podług potrzeby, za zwrotem pożyczki z umiarkowanym procentem w latach następnych. Art . Przyznane wynagrodzenie za utra coną przez pożar własność ruchomą, otrzyma poszkodowany całkowicie z góry bez żadmgo potrącenia. Art. 9. Przystępowanie do tego towarzy.

stwa zostawia się woli każdego, ci jednak fabrykanci i rękodzielnicy, którzy uzyskali jakąkolwiek zapomogę z lunduszów publicznych, własność swą ruchomą w Towarzystwie Krajowem ubezpieczać powinni. Zabezpieczone byi. mają takie wszelkie przedmioty ruchome, na zastaw w Banku Polskim, lub po Lombardach złożone. Wysokość wartości własności ruchomych do ubezpieczenia przyjąć się mogąca, zależeć będzie od Dyrekcyi Generalnej. Art. 10. W miesiącu Maju każdego roku rachunki roczne z przychodów i wydatków tego Towarzystwa rozpoznawane i ostatecznie kwitowane będą przez Delegacyą złożoną z pię ćiu stowarzyszonych, których Komissya rządowa spr. wewn., duch. i ośw. pub!. corocznie na ten koniec mianować będzie. Wybór o ile możności następować winien z tych stowarzyszonych, którzy w znaczniejszych summach własność ruchomą zabezpieczyli. Czynnością I)el< gowanych będzie, przekonywać się o rzetelności wpływów i wydatków, bez wdawania się w rozpoznawanie działań i decyzyi Dyrekcji Generalnej Towarzystwa Ogniowego, Jeff li dla zaszłych monitów rachunek z którego roku nie będzie mógł być zaraz pokwitowany, Dyrekcya generalna usprawiedliwi monita na pierwszem corocznem posiedzeniu. W razie wykrytych naduiyciów, Delegowani przedsta. wią zaszłą okoliczność Komutissyi rządowej ipMw wewnętrznych, duchownych i oświecenia publicznego. Art. 11. Wszelkie korespondencye w przed.

OKouch Towarzystwa Ogniowego własności rochornych pocztą przesełane, uwolnione być mają od opłaty portoryum» jak to jest postanowione względem Towarzystwa Ogniowego miast i wsiów, Art. 12. Uwalniamy niemniej namienione Towarzystwo od wszelkiej opłaty stępia tak przy zabezpieczaniu jako i wynagradzaniu strat z wydarzonych pogorzel, Art, 13, Dyrekcya generalna znosić się bę.

dzie z Kommissyami wojewodzkiemi, KOIIImissyami obwodowemi i U rzędem municypalnym miasta stołecznego Warszawy, w przedmiotach tego nowego Towarzystwa gdzie potrzeba zajdzie, ktoreto władze żądanie tejże Dyrekcyi uskuteczniać mają.

Art. 14. Stosownie do powyższych prawi, deł Dyrekcya generalna przepisze organizacyą swoj e, zawierającą wszelką ostrożność i, warunki służące do objaśnienia działań i ubezpieczenia tak własności ruchomych jako i funduszów stowarzyszonych, a warunki przez Kommissyą rządową spraw wewnętrznych, duchownych i oświecenia publicznego zatwierdzone poda do wiadomości publicznej. Dopełnienie niniejszego postanowienia, które w Dzienniku praw ma być umieszczone, Kommifisyi rządowej spraw wewnętrznych, duchownych i oświecenia publicznego i wszy. stkim Kommissyom rządowym, w czem do której należy, polecamy. Dzieło się w Warszawie, dnia 10 (22.) Pa« ździernika 1033. f_ (Tu podpisy.)

JR o s s y a, Z P e t e r s b u r g a, d. 2. (14) Lisfop.

Oto są szczegóły Ukazu Rządzącego Senatu, 1, Departamentu, z dn. 25. Października b, r.. o-leczeniu homeopatycznem: "N. Cesarz J mć na przedstawienie P. Ministra Spraw Wewnętrznych i na zdanie Ko mitetu P P. Ministrów, wd 26. Września b, r., raczył rozkazać co następuje, 1) Na zasadzie istnących ustaw, dozwolić używania spo. sobu homeopatycznego jedynie tylko lekarzom, mającym prawo praktyki medycznej. - 2) Pozwolićzaloźyć centralne apteki homeopatyczne w Petersburgu i Moskwie. Te powinny do. 6tarczać lekarstw do apteczek prowincyonalnych, tudzież wszystkim homeopatycznym w Rossyi lekarzom. Apteki centralne stołeczne mają zostawać w wiedzy Fizykatu i Kan. toru Medycznego, gubernialne zaś apteki w wiedzy urzędów lekarskich na ogólnych zasadach. - 3) Do zakładania aptek homeopatycznych, równie jak i do zarządu niemi mają jedynie prawo egzaminowani aptekarze i prowizorowi?, na mocy istnących ustaw, - 4) Każdy lekarz homeopatyczny obowiązanym jest brać lekarstwa z apteki homeopaty znaj duje, a to nieinaczej , jak za rectptzm., własnoręcznie przez mego podpisanemu- Od tego prawidła wyjmują s,ę tylko A ar. er, Acierpiące zwłoki, wymagające rychle, da chorego pomocy. W takich rasach pozwala się lekarzom dawać chorym własne lekarstwa, których nie wielko zapas mogą mieću siebie, sprowadzają go tobie z centralnej homeopatycznej a pt. ki. B o. vn. e i dozwala się to w miasteczkach i wsiach, położonych w zna. cznej od aptek odległości; wszakże, przydawaniu chorym własnych leków, medyk homeopatyczny następne powinien »achowac prawidła- a) Na arkuszu drukowanym, mającym oddzielny ku temu stępel, oznaczać tak dozę dającego się lekarstwa, jako i dz.en> A o r y m zostało choremu przepisane. .Na tymże arkuezu powinny być wyraźnie i dokładnie po łacinie wypisane: główniejsze sympiomata choroby; samo lekarstwo, choremu dawane, jeco etan, ranga i nazwisko, i nakon.ee podpis lekarza. Za każdem nawiedzeniem chorego Jekarz ma, na tymże arkuszu, oznaczać do»trzecane w iego stanie odmiany, tudzież zmianę lekarstw, jeżeli ta ma miejsce. Papier ten ma pozostać w ręku chorego, izby przy zmianie lekarstwa można było widz.ee jakie mu przedtem było dawane, b) Lekarstwo z własnej homeopatycznego medyka apteczki, powinno być wydawane w dwóch dozach, czyli paczkach, pod pieczęcią lekarza homeopatycznego, z oznaczeniem imienia chorego, dnia, miesiąca, numeru postawionego na arkuszu i nako nie c podpisu lekarza. Obie paczki oddają się choremu lub domowym. Jedna z nich otwiera się i bierze do użycia, druga pozostaje zapieczętowana To się czyni w tym celu, iżby w razie nagłych jak.cn, a niepomyślnych wypadków, lub nawet śmierci chorego, w ciągu kuracyi homeopatycznej, zwierzchność lekarska mogła uczynić śledztwo, i, w obec obwinionego medyka, roztiząsnąc i papier w którym oznaczony jest spocob leczenia i potem otworzyć paczkę z lekarstwem, pozostałą bez użycia, poddać je pod rozbiór chemiczny i na tern co się okaże oprzeć stosowny wyrok. - 5) N ie zabrania się lekarstw z aptek zwyczajnych, allopatycznych, jeżeli tego żądają i jeżeli w tych aptekach przygotowują się leki tego rodzaju. - 6) Cenę lekarstw homeopatycznych naznaczać podług ogólnej aptecznejtaxy- 7) Po upływie każde go miesiąca należy przedstawiać w stolicach Fizykatowi i Kantorowi Medycznemu, a w gubernijach urzędom lekarskim, zdania sprawy oskulkach leczenia homeopatycznego, i z nich będą umieszczane wyjątki w Dzienniku Minil4S3sterstwa Spraw Wewnętrznych. - 8) Pozwala się Fizykatowi, i Kantorowi Medycznemu i urzędom lekarskim wzywać medyków homeopatycznych w razie pouzeby do narady, w przedmiotach mającyih związek z homeopatyą, tudzież do rtwijyi aptek homeopatycznych. - Dozór nad śnsłeni wypełnieniem tych prawideł, polecić y stolicach Fizykatowi i kantorowi medycznemu-, a w. guberniach urzędom lekarskim." Piszą z Sierpuchowa, iż i8- z. m. przybył tam z Tweru I, K. M. Xią?ę Wirtenberski, i tegoż dnia udał się w dalszą podróż do Kamieńca Podolskirgo, E g i p t.

Z A l e x a n d r y i, dnia 2. Października.

G a z e t a P o w s z e c h n a donosi z Smyrny pod d, iż. Października: "Podczas wyprawy Mehmeda Alego w Syryi zbuntował się pułk jeden turecki na żołdzie jego będący i stojący załogą w Mekka. Pobity wszelako przez Egipcyan i utraciwszy kilka set ludzi, cofnął się pod wodzą Turki ben Mas, byłego niewolnika Baszy, do Dschedda. Wszakże nie mogąc się ani tu nawet utrzymać, opanował pułk ten okręty Baszy i pieniądze jego w kastach publicznych będące, i puścii się uchodząc morzem Gzerwonem. Osadził on Mokkę i inne miasta, należące do Imama Sanny. Imam ten jest słabym człowiekiem, kiorego Gubernatorowie dystrykty swoje gnębią i zdzierają jak mogą. Przeto też mieszkańcy tern chętniej poddali się pod obce panowanie, ile że Turki ben Mas najściślejszą zachowuje karność i nie pozwala, aby na własności lub osobie swojej jaki ponosić mieli uszczerbek. Wojsko egipskie, stojące teraz w Arabii, nie jest w stanie utrzymać na wodzy Turków, a ponieważ od całego roku żołdu nie pobiera, mało też ma ochoty walczyć za Baszę; przeciwnie rozstrzelało ono z własnej woli Araba Ismaela Beja, tegoż samego, który Turków z Mekki wyparł, ponieważ mu żołdu wypłacić nie mógł. - Basza uzbraja wyprawę do Suez, końcem opanowania miast nadbrzeżnych. Wojsko rHTeckie tam załogą stojące nie podoła sprzeciwić się Egipcyanom, a jeśli to prawda że się poróżniło z resztą W ehabków, którzy na nowo osiedli w mieście swoje«) Drejah" zburznnem przez Ibrahima Baszę, tedy zapewne wkrótce ulegnie. Zresztą Mehmed Ali od czasu okropnych bezprawi i okrucieństw, popełnionych przez wojsko jego w wojnie z Wehabitami 1319. r., w Arabii w najwyższym stopniu znienawidzony. Wszakże o jedności wszystkich pokoleń arabskich ani myśleć, a przez pieniądze potrafi on zawsze jak dawniej kilka pokoleń na swoje stronę przeciągnąć, a taką styniach nieodbicie potrzebną. Arabowie są nierównie waleczniejsi od Egipcyan, ale brak jedności i karności jest zgubą dla nich, skoro z uorganizowanym nieprzyjacielem wojnę prowadzą. Jeśli Basza jest w stanie liczny uzbroić korpus, niechybnym skutkiem tego będzie zdobycie Mekki, którąjuź od dawna ma na oku,"

«wimuwwiiwii

- ROZlllaite wiadolllOŚci.

Gazeta Królewiecka pod dn. 20. m. b.

zawiera, co następuje: "Odwołując się do doniesień naszych dawniejszych o wsadzeniu na okręt pewnej liczby wychodźców polskich, udających się do Ameryki północnej (patrz Nr, Gazety Poznańsko 260.), w skutek nowszych cotylko z Gdańska przybyłych wiadomości, czytelnikom naszym oznajmić możemy, fe wsadzenie to na okręty większej części wychodźców na dwóch do tego już dawniej przeznaczonych statkach" Union" i "Marianne"d. 15. m. b. na przystani w Neufahrwasser nastąpiło. Prócz tego uzbrojono jeszcze w tym celu trzeci okręt "Elżbieta", na pokładzie którego mianowicie oficerowie polscy i podoficerowie i prości z wyższych domów umieszczeni zostaną. Dodano do tego okrętu także Nadłekarza pruskiego z potrzebnemi lekarstwami i puści się on ra obudwoma wyżej wspomnianemi za dni kilka. Liczba wsadzonych na te trzy statki wychodźców wynosi w ogóle 605, między którymi się znajdują 3 kobiety i troje dzieci, Większa część z pomiędzy tych nieszczęśliwych, nie będąc w st3nie własnym kosztem zaopatrzyć się w bieliznę i odzież, otrzymało te przed wyjazdem; przedewszystkiem zaś o to się starano, aby każda osoba miała płagzcz nowy i ciepły. Komenderujący Generał korpusem I. armii, Generał- Porucznik Natzmer, mający sobie od N. Pana polecony najwyższy dozór nad temi sprawami, udał się był osobiście do Gdańska, aby się przekonać, czy też przy urządzeniu statków, jako też przy wykonaniu pojedynczych środków, dobroczynnym intencyom N. Pana zupełnie zadość uczyniono. Lubo każdy wychodźca już dawniej był zapytany i deklaracyą swoje na piśmie złoźył, że d o b r o w o l n i e sam postanowił przesiedlić się do Zjednoczonych Stanów Ameryki północnej; widział się jednak JW s Generał komenderujący, aby zanobitdz wszelkim w ciemności się uwijającym potwarzom, spowodowrrynijUprassaćNajwyźszy Sąd krajowy w Kwidzynie o mianowanie Deputowanego, któryby wspólnie z Audytorem wojskowym i przysięgłym tlómaczem, w obec agenta konsularnego Stanów Zj ednoczonych, przebywającego w Gdańsku, wszystkich wychodźców jeszcze raz względem ich postanowienia protokulamie wysłuchał, i deklaracye przez każdego z nich pojedynczo podpisać kazał, tak dalece, ii względem tego obecnie żadna nie może zachodzić wątpliwość. Wedle sprawozdania Komrnissyi znawców urządzenie tych okrętów, zdatność onych do zaprojektowanej żeglugi i opatrzenie w żywność na przeszło cztery miesiące, są jak najwyborniejsze i mało tylko osób prywatnych, przedsiębiorących podrójj takową własnym kosztem, takiej opieki i takich; wygód używać może, Rozczulające<<! wszela« ko i wzniosłem było też dla serc pruskich jednozgodne i wdzięczne uznanie, wynurzane przez tyeh wychodźców N. Panu i Królowi naszemu za doznane przezeń dowody łaski i hojności podczas kilkoletniegopobytu; i nawet już w batach, przewożących ich na statki w przystani stojące, zdjęci uczuciami wdzięczności, wznieśli trzykrotne 3' H urrah" na cześć N. Króla."

SPROSTOWANIE.

W numerze wczorajszym gazety naszej, w artykule nadesłanym z Leszna, stron. 1478. słup lewy, wiersz 31. zamiast «który« czytaj «które«.

.m

Otrzymawszy nadsyłkę świeżego łoju, przedaję teraz funt lanych świec po 1 Zft, 4 gr. pol., ciągnionych po 1 Złt. 2 gr. pol., funt mydła twardego po 1 Złt. a szarego po 15 gr. pol. Juliusz Schumann, w Poznani u przy ulicy Garbarskiej No.393.

Ceny zboża na Pruska ll11 arę 1 wagg w Poznani u. Dnia 27, Listopada i\ Ta]. śgr. ten. do Tal. egr. feni Pszenica, 1 10 1 12 6 Zyto 85 1 Jęczmień 12 15 Owies . 12 6 15 Tatarka 12 15 Groch . 1 I 2 Ziemiaki , -» 6 8 Siana cetnar a r 10 ff.. 15 18 Słomy kapa a 4 5 Masła garniec I 10 1 *5 -r *