GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.12.09 Nr288

Wielkiego

Xiestwa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowshi.

JW 288. - W Poniedziałek dnia 9. Grudnia 1833.

Wiadolllości krajowe.

Z Berlina, dnia 5. Grudnia.

N. Pan raczył Tajnemu JRadzcy Trybunału najwyższego M li 11 e r dać order Orła czerwonego agiej ki.

(WMM*WWjWW

Wiadolllości zagraniczne.

22 o s s y a, Z P e t e r s b u r g a, dn. 13. (25.) Lisiop.

N. Cesarz Jmć, w stałej pieczy o postępy Wychowania publicznego, przez ukaz, dany do Rządź, Senatu w dniu 8- bież, m., raczył przeniesionemu do Kijowa dawnemu Lyceum Krzemienieckiemu nadać nowe urządzenie i przek,ształcić je na Uniwersytet, pod nazwaniem S, Włodzimierza. Przez rozkaz dzienny cesarski z d, 8. b. m.

»ostający przy P. Głównodowodzącym czynną armią Generale Faldmarszałku Xieciu Warszawskim, Hrabi Paszkiewiczu- Erywańskim, do szczególnych poleceń, Porucznik kozackiego pułku gwardyi Xiąźę Orbelianow, podniesiony do rangi Sztab- Rotmistrza, Z zach. dotychcz. obow.

Egipt.

Z Alecandryi, dnia 5. Października . ' DnIa 30. z. m. wypłynęła stąd fregata angielska "Alfred" do Lewantu, adn, 3. b, m, korweta fjancuzka "Cale" do Smyrny. Niemcy.

Z M o n a c h i u m, dnia 24. Listopada.

Z Nauplii donoszą pod dniem 30 Paździer» nika, ii Ministeryutn greckie zupełnie zrnienionem zostało. Ministrowie Trikupi? , Psyllas i Praides przestali urzędować, a pierwszemu ma być dane miejsce Arnbassadora w Londynie. Teraźniejszym Prezesem Rady Ministrów i Ministrem spraw wewnętrznych mianowany został Kolettis, Ministrem skarbu P. Theochratis, Ministrem oświecenia i wyznań religijnych P. Konstanty Schinas. Maurokordatos otrzymał Ministerstwo spraw zagranicznych i domu królewskiego; aż do przybyia zasłużonego Pułkownika Lesuire, który Jak słychać ma zostać Ministrem wojny, kierować będzie wydziałem tym P. Schmalz, Ministrem sprawiedliwości spodziewano się iż zostanie Dem-Sutzos. Ta zmiana Ministrów napełniła cały kraj radością, B e 19 i a.

Z Bruxelli, dnia 24. Listopada.

Niejakie "ważne odmiany zajdą warmii naszej," Generał Duvivier zda dowództwo dru jazdy . Następcą jego będzie Generał Goethals. Brygady antwtrpska i flaudryjska mają składać jedne dywuyą. Zapewniają, iź rząd francuzki mianował już 5 członków wspólnej Kommissyi do rozpoznania kwestyi tyczących się handlu między Erancyą i Belgią. Członkami temi są: Xiążę Broglie, Munster spraw zagranicznych; Pan Thiers, Minister handlu; Pari Vincent, Naczelnik wydziału handlowego; Pan Greiterin, Dyrektor komor celnych, i Pan David, generalny Sekretarz Rady handlowej. Słychać, iź rząd nasz z swojej strony zajmuje s,ę także mianowaniem" Koinmissarzy, którzy udadzą sie do Paryża; lecz zdaje się, iź wybór ich jeszcze nie nastąpił. Z dnia 28. Listopada.

Pięciu polskich oficerów na własne żądanie odebrało od Ministra wojny każdy po 100 fr. wsparcia, aby z Belgii wyjechać. Trzech )I( pomiędzy nich uda się do Szwajcaryi, a dwóch do Egiptu.

F 2 a n c y a.

Z P a ryż a, dnia 27. Listopada.

N ajnowsze gazety Paryzkie i miasta Bordeaux podają dzisiaj o sprawach hiszpańskich następujące wiadomości: N asamprzód wyraża M o n i t o r: "Depesze z Bajonny potwierdzają wiadomość o wnijściu Generała Sarsfielda do Wittoryi dn, 20. m. b. Listy z Arr3gonii donoszą jako rzecz pewną, że pleban Merino pod Briviesca, a Cuevillas pod Villa Franca pobici zostali. W Katalonii ciągle nieprzerwena panuje spokojność." - I n d i c a t e u r de Bord, donosi w liście z Bajonny pod dn, 20. m. b., źe Generał Sarsfield od służby się usunął i Generał Cjuesada główne objął dowództwo. Zaś w piśmie z Bajonny pod d. 21. m. b. wyczytujemy; "Listy z St. Sebastian oznajmiają jako niezaprzeczone faktum, źe Gunerał Sarsfield do Wittoryi wkroczył. Mie«zkaniec z Cybar, imieniem Celaja, trzymany w więzieniu w Wittoryi, przybył dzisiaj do St, Sebastian i opowiada, iź zajęciu Wittoryi, nastąpionemu bez rozlewu kiwi dn. 19. ni. b., wolność swoje zawdzięcza. Tutaj nikt więcej o prawdzie zdarzenia samego nie powątpiewa, lubo władze nasze drogą urzędową jeszcze nie Otrzymały żadnego doniesienia." I n d i c a t e u r d e B o r d e a u x podaje w swoim najnowszym numerze pod d', 25. m. b. pismo z Bajonny pod dn. 23. m, b., w którem czytamy: "Pułkownik Kraso reorganizował władze celne nadgraniczne w N awarze w imieniu -Karola V. Około 120 żołnierzy El- Pastoralo2bopanowało na nowo Irun. Co się dotycxyl wejścia Generała Sarsfielda do Wittoryi, zostajemy w tej mierze ciągle w tejże samej niepewności; ponieważ aź d" tej chwili żadne nie iwieszło doniesienie, skłonni jesteśmy całą tę wiadomość poczuywać za bezzasadną," - Inne pismo z Bajonny tejże daty wyraża; "Tylko przez kilku zbiegów doszła nas ta wiadomość, źe Sarsfield przez Ebro przeszedł; wypadek zatem ten ulega jeszcze wątpliwości. Tutejszy Konsul hiszpański, Pan Iparragurre, został od urzędu swego usunięty, w miejsce zaś jego nastąpił Fan Ripas, mający dotychczas posadę przy poselstwie hiszpańskiem w Paryżu. Pan Iparragurre był w niesławie, że sprzyjał potajemnie Don Carlosowi."W M e m o r i a l B o r d e l a i s pod dn. 2.4. tn. b.

czytamy następujące pismo z Bajonny pod dniem 22. m. b.: "Wojsko Królowej powtórna odniosło korzyść nad Karolistami. Oddział jazdy, który pod wodzą Generała Wall z Burgos wyruszył, uderzył na przywódzcę powstańców Villalobas, mającego 3000 wojska, pod Cerberas d'Aquilar i przymusił go po zaciętej walce do odwrotu. Wielu zabitych zostało na pobojowisku a .sam Szef Karolistów został raniony. Jeńców, których było około 800f poczęści rozstrzelano, poczęści do Burgos odprowadzono. Klęska ta była tak stanowczą, źe oddział ów jazdy Królowej odtąd w całej prowincyi na żadną kolumnę powstańców nie natrafił; gdziekolwiek się wojsko zwycięzkie , ukazuj e, rokoszanie natychmiast pierzchają, 1 Wiadomość ta o porażce powstańców może być poczytaną za autentyczną. - Co się tyczy wnijścia Generała Sarsfielda do Wittoryi, nie ulega to więcej żadnej wątpliwości. Adjutant Generała Castanos, wczoraj tu przybyły, powiada, źe wiadomość tę przynieśli do St, Sebastian ludzie, którzy za zbliżeniem się Sarsfielda ucieczką się ocalili."

Dziennik Courrier francais donosi, iź włożono sekwestr na majątek Hrabiego Augiw sta L "'rochejacquelin. Z Hiszpanii donoszą, iź Marszałek Bourmont przybył do Cinco- Vilas przebrany za mnicha. List z Perpignan donosi, iź jeden z gorliwych stronników Królowej Regentki zaręczył głową swoją, iź przyniesie jej głowę księdza Merino , i zebrawszy 40 ludzi udał się z nimi celem uskutecznienia swego zamysłu. Duch w piowincyach jest bardzo dobry. Miasto Barcelona przyrzekło dostawić 12.COO ludzi, dla popierania sprawy Królowej; gwardya narodowa tameczna wynosi już OOO ludzi. Biskup w Tarragonie ogłosił listem pasterskimi ny Kapitan L'ander zapytał się Biskupa, co «o znaczy, a gdy Biskup nie chciał się, tłómaczyć, zniewolił go do wydania drugiego listu pasterskiego, w którym pierwszy odwołał. G a z e t t e d e F r a n c e m n i e m a, i ź kie d y mówią ie Pan Thiers wszystko widział i siyBzał w Havre, należy dodać, iż wszystkiego zapomniał. Stosunki dworu naszego ze szwedzkim są teraz na stopie nader oziębłej. Już od Lipca 1830. postrzegano różne tego oznaki. Niedawno miał Poseł szwedzki, Hr, L6wenhjtlm, «wrócić uwagę Xiecia Broglie na to, lak jest rzeczą niestosowną, iź na teatrach fiancuzkich grają takie sztuki, jakąjest opera: "Gustaw I I I, czyli Bal maskowy", a szczególniej wodwil "Kolega sypialny", w którym Monarcha jego ' osobiście na scenie jest przedstawionym; dodał, iż rząd przez władzę policyjną takowych przedstawień dozwalać nie powinien. Ponieważ atoli rzecz ta nie okazywała się być tak ważną, przeto nie popierał jej dalej P. L o . wenhjelm. Wkrótce wszczęły się ważniejsze nieporozumienia względem Xiecia Leuchtenberga, szwagra następcy ironu szwedzkiego, Wszelako i te w zgodny sposób załatwiono.

Najnowszerni czasy miał Kroi szwedzki z Ambassadorem naszym w Sztokolmie, Panem St. Simon, rozmowy, o których gdy ostatni doniósł do Paryża, został natychmiast ze Sztokolrnu odwołanym. Hrabia Lowenhjelm wrócił już przed łilkuma miesiącami do S ewecyi.

Słychać iź Poseł szwedzki, P. Lowenhj elm, który był za urlopem pojechał do Sztokolrnu, już więcej nie wróci. Stosunki handlowe między Francyą a Szwecyą mają trwać ciągle przez Konsulów; stosunki dyplomatyczne zupełnie ustały,

Z d n i a 28. L i s t o p a d a.

Dziennik Sporów wyraża: "Wszystkie dzisiaj z Bajonny tu nadeszle listy potwierdzają pogłoskę o wzięciu Wittoryi, a S e n t i n t He de P y r e n e e s pod d. 23 zawiera nawet dość dokładne doniesienia o utarczce pod Briviesca. Znaczna liczba Karolistów przez granicę do Francyi się schroniła, któreto zdarzenie samo przez się jasnym jest dowodem pomyślnego wypadku działań wojska Królowej. Jeśli rzeczywiście Sarsfield d. 20. Wittoryą, a Ja ureguy (El Pastor) Tolosę d. 22. osadzili, natenczas związki między Madrytem i Bajormą wkrótce zostaną przywrócone, a my będziemy naówCzas w etanie, położenie rzeczy w Hiszpanii "dokładniej i lepiej ocenić."

Pismo z Bajonny pod d, 22. zawiera, co następuje: "Pułkownik Erazo, trudniący się od 3 dni reorganizacyą władz celnych nadgr3. nicznych w N awarze w imieniu Karola V., udał się nagle na cztle 400 ludzi do Logrono, aby się połączyć z owymi 6000 powstańców, którzy w okolicach tamecznych Generałowi Sarsfield walną bitwę wydać postanowili.

O domnienianem wejściu wspomnionego Generała do Wntoryi zbywa na dokładniejszych doniesieniach. " Z dnia 29. Listopada.

(Najnowsze, wiadomości.) M o n i t o r donosi dzisiaj o wypadkach w Hiszpanii: "Z Bajonny piszą pod dn. 26. Listop , że Generał Sarsfield dn. 23. się znajdował w Villa-Reaf, z tamtej strony Wa toryi, między tern miastem i Irun. Gubernator miasta Santandef» Vhagon Truxillo i inni jeńcy z rąk powstańców uwolnieni przybyli szczęśliwie do SanSebastian. '" J o u r n a l de P ari s dodaje do tych doniesień: "Wiadomości w gazetach rniasia Bordeaux dzisiaj tu nadtszłych zawarte, brzmią bardzo pomyślnie we względzie na uspokojenie Hiszpanii. Wszystkie" listy głoszą, że korpusy powstańców wszędzie się rozwięzują i w rozsypkę idą, zaś hersztowie ich na najkrótszej drodze do Francyi uchodzą." W liście prywatnym z Bajonny pod dn. 23.

m. b. wyczytujemy: "Odebraliśmy pismazBilbao pod d. 20. Wedle tych ustanowiona tam Junta wydała odezwę do wszystkich mężczyzn, zdolnych nosić broń, aby się garnęli do oręża, podczas kiedy 6000 ludzi do Walmajedy (4 mile od Bilbao) wyruszyło, aby tam stawić opór Generałowi Wall. Niedostatkowi gotowizny zaradzono przez nadzwyczajną kontrybucyą woj enną; kto sięwypłaty onej wzbrania, zostaje do tego zmuszony. Wielu mieszkańców z Bilbao wczoraj morzem tu przybyło. Między członkami Junty, popierającymi najgorliwiej sprawę Don Carlosa, wymieniają księdza N egrfte, niegdyś spowiednika Ferdynanda VI I. J aureguy ciągle przebywa w St. Sebastian i nie stocz,! od d. 17. III. b. żadnej potyczki z powstańcami. Liczba Karolistów w Nawarze wynosi ogółem przynajmniej 5000, z pomiędzy których 30CO dobrze uzbrojonych i przyodzianych." Portuga lia.

Z L i z b o n y, dnia 16. Listopada, Macdonald jest jak się zdaje tylko inspektorem armii Don Miguela. właściwie zaś dowodzi nią Hiabia Baibacena. T en ostatni ma zamysł trzymania się ciągle brzegu północnego Tagu i dopiero w najgorszym przypadku cofnięcia się pod Abiantes i Villavelha na wnie Don Pedro życzyłby sobie ocz)ścić jak najprędzej cały północny brzeg T agu, aby po przywróceniu kornmunikacyi z północnymi pro winiarni mógł tamże przez zimę nową siłę rebrac, z któryby na wiosnę przeciw Miguelistom do Alemujo wyruszył.

W piśmie prywatnem z Lizbony podd, 16, Ljstop, , zamieszczone») w Ku r y e r z e Anf ielskirn, czytamy: "Pedryści linie ewoje ardziej zbliżają do Santaremu, ale mimo 10 m.ają jeszcze Migueliści wolne kornumkacy.e Z wioskami na trakcie ku Abrantes, Coimbra i Alemtejo, tak dalece, że im na żywności nie «bywa. Jeśli Don Pedro armii swojej nie nadeszle jeszcze z ip,ooo wojska wzmocnienia, nie będzie on w stanie opasać miasta jak się należy, a przewrotnością było by spuszczać się II3 ogłodzenie Mignelistów, dopóki wszystkie komunikacye z zewnątrz dla nich otwarte. Dnia ł i. m, b. mieszkańcy Aldexgallegi W wielkim nieładzie przyszli do Lizbony, ponieważ Migueliści ku ich miastu sięzbliżyli; ale , nie opanowali oni miasta samego, lecz przeSiali tylko na odpędzeniu około 400 sztuk bydła 7. przedmieścia, - Migueliści, którzy zajęli Akacer, stoją jeszcze w tamtych okolicach; nie odważyli się wszelako dalej posunąć ku Setubal, bo załoga tego miasta istotnie też tak zwiększona, że żleby tam znaleźli przyjęcie; gdyby zaraz po utarczce pod Alcacer na Setubal byli uderzyli, łatwiejby byli dostąpili «amiaru swego Rozumieją, że Admirał N apier obejmie dowództwo nad wyprawą do'AIgarbii, gdzie Guerylasy ciągle największych się dopuszczają bezprawi. W ostatnich dniach dużo tu .głoszono o zmianie ministeryalnej; słychać było, że wszyscy teraźniejsi Ministrowie zostaną z urzędów złożeni i że Palmelli powierzono utworzenie nowego gabinetu. Niektórzy jednak sądzą, że tylko Minister wojny wystąpi, ale następca jego do tegoż samego rzędu ludzi należeć będzie. Z tego naturalnie nie wypływałaby wielka korzyść. Ja z mojej strony obawiam się, że Carvalho dotąd jeszcze zanadto wielki wpływ ma na Don Pedrze, jak ażeby na usunięcie jego można było rachować, a wiem także z pewnych ust, że się Palmella wzbrania uczestniczyć w Ministerstwie, ktorem Carvalho zarządza. Nieszczęściem istotnie, że Don Pedro na życzenia ludu nie uważa, bo gdyby Palmella wstąpił do Ministeryum, natychmiastby wróciło powszechne zaufanie. Wielu szczerych Kor. stytucyonistów traci otuchę i gorliwość wszelką, pomnąc ira* politykę, za którą Carvalho szedł w r. i8 «O. i której teraz także trzy. mać się postanowił. Ministrowie portugalscy spoglądają, jak się zdaje, z nieufnością i pogardą na wszystkich cudzoziemców w służbie Don Pedra będących i postępują z nimi w każdym względzie niesłusznie. Tak np, wielu tu marny oficerów, którzy już od kilku miesięcy sluią jako Kapitanowie albo Porucznicy, a mimo to ani żołdu swego nie pobierają, ani w gazetach o mianowaniu ich urzedownie nie doniesiono, - Powszechnych rozmów przedmiotem w giełdzie dzisiejszej była rada gabinetowa wczoraj odbyta, na której żwawe się toczyły dyskussye o zmianie ministeryalnej. Przyjaciele Palmelli najlepszej są nadziei, a niektórzy z nich tuszą sobie, że już w przyszłym tygodniu za Ministra go mieć będziemy. Ja pocieszającej tej nadziei nie dzielę, przeciwnie rozumiem, że trudności i zawady przeciw urzędowaniu jego j,eszcze się zwiększyły. Pułkownik Bacon i wielu oficerów powróciło tu z głównej kwateły; dopóki zaś tu przebywają, możemy być pewni tego, że pod Santarem nic nie przedsięwezmą. Pedryści osźańcują Pernes, leżące na 3 legius na północ od Santaremu. - Dnia 13. m. b. przybyło tu z Peniche lOO Szkotów; zostawili oni tam 400tną załogę; kraj, pr?ez który przechodzili, był zupełnie spokojny. W przeciągu ostatnich 10 dni stanęło tu także 400 Szkotów nowo zacięźnych i kilku Irlandczyków, którzy lubo bez mundurów nieco niezgrabnie wyglą. dają, jednak dobrze się zapewne sprawią."

A n g l i a.

Z L o n d y n u, dnia ag. Listopada.

Z Portugalii zawinął tu znowu statek paro« wy "African", przywożący wiadomości z Lizbony aż do dii, 22., a z Porto aż do dn. 23, m. b. Wedle nich zajmuje się obecnie Don Pedro oszańcowaniem Setubalu na przypadek napaści Miguelistów , zaś Generał Saldanha z swoją główną kwaterą podsunął się na milę J angielską pod miasto Santarem, tak dalece, że forpoczty obu armii nieprzyjacielskich wygodnie z sobą rozmawiać mogą. Pogłoska o zamierzonej zmianie w Ministeryum Don I Pedra dotychczas się nie potwierdziła. Dnia 19. m. b, Don Pedro w wielkiem był niebezpieczeństwie; gdy albowiem do Bemposty się udawał, aby tam być przytomnym radzie gabinetowej, złamał się pojazd jego; szczęściem dla niego, ze stangreci konie utrzymać potrafili; tak albowiem bez szwanku wysiadłszy z pojazdu mógł się pieszo do pałacu udać,. W Porto wszystko było spokojno i nie oba- J wiano się tam bynajmniej napadu ze strony ników w Porto i okolicach wynosiła około 12,000 dobrze wyćwiczonych żołnierzy. Zresztą, w giełdzie tutejszej już od kilku dni wfondacb portugalskich żadnych nie poczyniono interesa. Lord Durham, naczelnik stronnictwa Whigów, powstaje mocno przeciw artykułom, umieszczanym w gazetach stronnictwa T 0rysów. Xiąźę Wellington każe swój pałac w Stratfieldsaye ogrzewać parowemi rurami i piecami według planu Karola Burlington. Dnia 13. b. m. umarł w Straffan (w hrabstwie Kildor» ) PairMortimer, który żył 125 lat.

Znajdował się w bitwie pod Bunkers Hill, gdzie rostał wzięty w niewolą" i zaprowadzony do Spithead. Po zawarciu pokoju między Wielką, Brytanią, i Ameryką otrzymał wolność. Według wydanej przez P. Marshall statystyki miasta Londynu, w części stolicy położonej w Middlesex znajduje się 89>80j domów płacących podatki od drzwi i okien; w Southwark3044; w Brighton-Hundred 3186; w Beacontrce-Hundred 1463; ogółem, w całej stolicy znajduje się 108.986 domów rzeczony podatek płacących. Liczba zaś członków potworzonych przeciw niemu stowarzyszeń, licząc na każde po 50, nie przewyższa ogółem 2000, t, j. zaledwie wynosi 2 właściciel« na 100, przypuszczając już, iż stowarzyszenia tego rodzaju z samych tylko składają się właścicieli; rzecz zaś pewna, iż prośby przeciw podatkowi od domów do parlamentu podane, podpisywanemi były po większej części przez mnóstwo wyrobników « innych osób, które w całem życiu ani jednego szylIinga na podatek ten nie wydały. Gazeta" S un donosi: Z źródła pewnego mamy wiadomość, że Don Carlos przesłał notę do trzech Mocarstw prosząc, aby odmówiły sankcyi ustawie, przez Ferdynanda VI I, , względem sukcessyi tronu wydanej; a przynajmniej, aby się ociągały z wszelkiemi, w tej mierze krokami dopóty, dopóki w sposób niewątpliwy nie przekonają się o prawdziwym stanie rzeczy w Hiszpanii, i o życzeniach narodu hiszpańskiego. Znaleziono między zabranemi papierami D o n Miguela ważny list, który do niego pisał Xiąźę Wellington.

Agenci Don Miguela w Anglii są czynnymi. N iedawno zaciągnęli do służby jego wielu oficerów i żołnierzy, którzy niezwłocznie mają popłynąć do portów" będących jeszcze w mocy Don Miguela. Ze zaś Ministrowie D o n Pedra o tein wiedzą, być więc może, iżposiłki te w żegludze zostaną zabrane przea okręty konstytucyonistów. Intrygi, które zaszły na dworze lizbońskim, przypisują po większej części Panu Cordova, b) łtm u Ambassadorowi hiszpańskiemu; który jest wielkim powiernikiem tak Don Miguela jak Pana Zea Bermudez, - Włościanin w okolicach Lizbony zdaje się nowym oddychać powietrzem od czasu, jak go rozporządzenie Don Pedra uwolniło od opłaty - '" zbioru pod tytułem dziesięciny. Rozeszła się tu pogłoska na giełdzie, ie sejm niemiecki dał Królowi holenderskiemu zupełne pełnomocnictwo co do intereesów Luxemburga.

Lord Palmerston mianował siostrzeńca swe« go, Pana Sulivan, prywatnym swoim Sekretarzem w miejsce Pułkownika Walpcde, który otrzymał urząd Generalnego Konsula w Chili. Najstarszy syn Wice-Hrabiego Duncannon, Pan John Ponsonby, został Sekretarzem w wydziale spraw zagranicznych. Pan Menaizabel zaprzecza doniesieniu, umieszczonemu wczoraj w Gazecie G lob e, jakoby z Panami Ardouin w Paryżu, a Ricardo w Londynie, zawarty został układ względem nowej pożyczki portugalskiej, Gazeta T i m e s pisze: "Amnestya, którą rząd hiszpański spodziewał się zapewnić sobie przychylność stronnictwa konstytucyinego, i gorliwość jego powiększyć, zamieniła się w środek niepopularny regencyi, a to przez sposób, w jakim ją nadano, i w skutek wyłączeń, jakie jjrzytóm uczyniono." Politycy nasi przywięzują wielką wagę do tej okoliczności, iż pełnomocnik Donny Maryi w Londynie, zaproszonym został ostatniego razu na obiad dyplomatyczny, który dawał tu Ambassador austryacki. Donria Leonor de Camara i Donna F. Brueco, które Królowej Donnie Maryi w podróży do Lizbony towarzyszyły, zostały równie jak Kapitan Parreiras , jeden z nauczycieli Królowej i jnnych kilka osó b, (wogóle 8), odesłane napowrót do Londynu. Powodem tego były intrygi, jakich się osoby te na dworze lizbońskim dopuściły. Mianowicie należały one do stronnictwa anti-brazylijskiego, przeciwnego zamęściu młody Królowej z Xieciem Leuchtenberg.

Onegdaj przybył tu pierwszy Adjutant Lorda Naczelnego Kommisarza wysp Jońskich po igsto dniowej żegludze. Miał przywieść bardzo ważne pisma urzędowe. W N e w - O r l e a n I s a d v e r t i s e r czytamy: "Według listu z Tampico, z d. J. Sierpnia, cholera nie przestaje grasować w Mexy osób. Spodziewamy się wsr.akże, iż liczba ta musi być przesadzoną. Otrzymaliśmy też wiadomość z Tampico o stoczonej jakoby bitwie w okolicach S ain t - L uis, pomiędzy wojskiem rządowern a rokoszanami, w której ci oslatni zupełnie zostali rozbici. W Filadelfii, w Stanach Zjednoczonych, zawiązało się niedawno towarzystwo lekarzy W celu szerzenia homeopatyi, pod nazwiskiem "Towarzystwa Harmemana." Kawaler Paganini zebrał z koncertów w Anglii 37,000 funt. szterl. Komitet wyprawy ku biegunowi północnemu w depeszach przesłanych Kapitanowi Back, zaleca mu szczególniej dostać się, jeśli można, aż do przylądka Turnagain, stamtąd zaś skierować się .a wschód, dla obejrzenia kraju odkrytego przez Kapitana Ross i uzupełnienia korzyści wyprawy tego ostatniego.

ROZlllaite wiadolllości.

Jedna gazeta francuzka umieściła następną wiadomość: "Pewna mniszka Irlandzka, posłyszawszy fe Sułtan turecki lubi reformy, przybyła do stolicy Ottomańskiej w celu nawrócenia tego Monarchy i wszystkich jego poddanych na wiarę katolicką. Poseł angielski, zaledwo z wielką trudnofcią zdołał ją odwrócić od tego pobożnego zamiaru. Gazeta angielska G lob e czyni uwagę, że teraźniejszej jesieni liście nadzwyczaj rychło opadły, jaskółki z krajów umiarkowanych Wcześnie odleciały, a pla&two zimowe również wcześnie przybyło; co wszystko ma przepowiadać tęgą zimę. Historya średnich wieków przez P. Hallarn została wytłumaczoną na język włoski, lecz Ojciec Sw. zabronił jej czytania.

Czterdzieści omnibusów i karet wychodzi teraz w przeciągu każdej godziny między Paddington i Bankiem, i wyrachowano, że w jednym dniu, po tej tylko drodze, więcej dziś krąży ludzi, niżeli przed pięciudziesiąt laty krążyło po wszystkich drogach w Anglii, Twierdzą za pewną, że po upłynieniu teraźniejszego zakresu przywilejów na utrzymywanie domów gry w Paryżu, Rząd odmówi ich odnowienia. Gazeta N a t i o n a l donosi, że młody Napoleon, syn Ludwika Bonaparte, przysłał kosztowny pałasz, należący niegdyś do N apoleona , kiedy był Generałem Rzeczypospolitej, na ctl powiększenia składki, zbierającej eiędla pokrycia kary pieniężnej, na którą osra* tnierni czasy gazeta T r i b li n e została skazaną. Oręż ten wypuszcza się na loteryą i bile» ty, po jednym franku, są do przedania w biu» rze tej gazety. Zdaje się że w Anglii, gdzie, obok wysokiej oświaty, massa pnblicznego rozsądku dotąd przynajmniej była największą, S ain t - S yrnonizm nie wi4kie uczyni postępy. Dzień * niki Londyńskie mocno się już natrząsają z pierwszej lekcyi, którą miał przybyły tana świeżo missyonarz tej szalonej nauki, Fontana. Czytane na niej były listy, odebrane z różnych, a nadewszystko ze wschodnich krajów, od podobnych wysłańców, z opisem najdrobniejszych szczegółów cierpień i przykrości, jakie za każdym krokiem spotykają« Wędrówki ich na odszukanie czego nie zgubili, to jest Matki, czyli Wolnej Niewiasty, dotąd żadnego nie przyniosły skutku. Jeżeli mamy wierzyć gazecie T i m e s, w jednym z tych listów było następne zdanie sprawy; "Zważywszy że obowiązkiem naszym jest odziewać świat cały w szaty miłości i pokoju, kazałem uszyć parę pantalonów i kamizelkę dla jednego z braci, u którego te części stroju były w stanie bliskim upadku i niewszę. dzieciągią przedstawiały powierzchnią." W cią» gu lekcyi Pana Fontany zdarzył się zabawny przypadek. Dał się nagle słyszeć w tłumie krzyk okropny, i postrzeźono , iż pochodził od człowieka w konwulsyach. Były osoby, co się odezwały: "Duch święty, Duch święty zstępuj e!" ale po kilku chwilach cierpiący przyszedłszy do siebie, opowiedział, że ma wielką chorobę. Fonrana wiele rozprawiał o pogardzie jaką ma dla bogactw i wsparł to przykładem; znaczna bowiem składka zebraną została u drzwi sali przez jego towarzyszy. P P. J o bard i Stieldotff, otrzymali teraz od rządu belgijskiego przywilej wyłączny, 15310letni, na wynalezione przez nich szczególnego rodzaju narzędzie, zwane log o p h o re, mające ustanowić gatunek ustnej rozmowy między jednern miejscem a drugietn, w jakiejkolwiek odgległości. Jeżeli mamy wierzyć wydanemu ogłoszeniu, wynalazek ten ma być niezwłocznie przywiedzionym do skutku między Bruxella a Antwerpią, za pomocą rur podziemnych, które będą przenosiły głos ludski od dwóch do dwóch mil, i tym sposobem, w przeciągu jednego kwadransu, można będzie otrzymać odpowiedź na pytanie, uczynione przez jedno z tych miast drugiemu. Logofor zostanie też urządzonym między pałacem Królewskim w Bruxelli i zamkiem Laeken; koszt jego nie przejdzie 30,000 franków« Cuzka kupiła u znakomitego matematyka Hoe ' ne - W roneki *a cztery miliony franków, wynaleziony przezeń systemat machin parowych, służących tak do prowadzenia pojazdów po drogach zwyczajnych, jako też do nadawania ruchu innym pociągowym narzędziom, to jest pługom, wozom wojennym i t. p. W Rosas, w Hiszpanii, odkryto nader waine dla handlu szyby pięknego marmuru. Rozciągają się one na pobrzeżu morskiem w górze Ś. Krystyny w dobrach P. Rom de Figuetas. Rzą<f hiszpański dozwolił swobodnego dobywania i wywozu tego marmuru, który będzie zapewne w wielkiej ilości wywożonym do państw obcych. Dnia 14. m. z. zrana Tamiza podniosła się tak wysoko, iż nadbrzeżne domy zostały zalane i znaczna ich liczba ucierpiała nie małą szkodę w sprzętach i towarach, które przez wodę uniesione zostały. Najstarsi żeglarze nie pamiętają tak wysokiego przypływu i rokują z tego tęgą zimę.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Agniszka z Kozłowskich zamężna Strayfowa zaniosła przeciw swemu mężowi, który pod pozorem udania się do wód z Gniezna w roku 1824. wyjechał, z przyczyny złośliwego jej opuszczenia skargę z wnioskiem, ażeby jej pozwolenie do wstąpienia w inne związki małżeńskie udzielić. - Zapozywamy więc te goi Józefa Strayfa, który naówczao był roznosicielem listów z poczty tutejszej, ażeby się naj dalej w terminie dnia 15. Marca r. p. w tutejszym lokalu konsystorskim stawił, do dania odpowiedzi na tę skargę, gdyż w przeciwnym razie dalej zaocznie przeciw niemu postąpionem będzie. Gniezno, dnia 28- Listopada 1833 ' Konsystorz Generalny Ąrcy-Biskupi Gnieźnieński.

OBWIESZCZENIE.

Do przedaży publicznej nieruchomości pod Nr. 117. na Szerokiej i p o d Nr. 152. na B i e 1skiej ulicy tu w Poznaniu do Sebastyana J ewaeińskiego należących, z których pierwsza na 16,253 tal. 26 sgr. 10 fen., a ostatnia na 5198 tal. 21 sgr. 6 fen., sądownie oszacowane zostały. Terrnina do licytacyi wyznaczone są na dzień 22. Sierpnia r. b., na dzień 2J. Października r. b. i na d z i e ń 8 - S t Y c z n i a i 8 3 4godzinę 10. przed południem. Odbywać się

będą w Izbie stron tutejszego Sądu Ziemiańskiego przez Referendaryusza Sądu N adziemiańskiego Pfllicker. Chęć kupienia mejący wzywają się nlnle]gzem, aby się na terminach wymienionych stawili, z warunkami obznajmili i licyta swoje do protokółu podali. Przybicie nastąpi na rzecz najwięcej dające« go , jeżeli przeszkody prawne nie zajdą. Sporządzoną taxę codziennie w Registraturze Sądu Ziemiańskiego przejrzeć można. Poznań, dnia 18- Maja 1833Król. Pruski Sad Ziemiański.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

N a wniosek Ur. Douglas Komrnissarza sprawiedliwości jako kuratora pozostałości w dniu 24. Grudnia 1821. r. w Rawiczu zmarłego Loebel Abraham Littau, zapozywają się niewiadomi sukcessorowie na termin przed Delego - wanym Ur. Langenmayer Referendaryuszem Sądu Ziemiańskiego na dzień 20. Marca r. przyszł, zrana o godzinie 9. w tutejszem pomieszkaniu Sadowem wyznaczony, końcem podania i usprawiedliwienia ich pretensyi sukcessyjnych, pod tym rygorem, iż w razie nie stawienia się, z pretensyami swemi do pomienionej pozostałości prekludowani zostaną i pozostałość takowa jako dobro bezdziedziczne skarbowi przjsądso» ne będzie. Wschowa, dnia 9. Maja 1833» Królewsko Pruski Sąd Ziemiański.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Za dobra szlacheckie Ostrowo Nr. 193. w powiecie Inowrocławskim położone, a sukcessorora Pawła Wincentego Gozimirskiego należące, które podług zrewidowanej taxy na 34,059 Tal. 19 sgr. )];0 fen. są oceniono, podał dzierżawca Krysztof Mittelstaedt z Procynia w terminie licytacyjnym 25. Lutego 1832. najwyższe licytum 26,000 Talarów, N ajwięcej dającemu jednakowoż wyrok przysądzający w umówionym w protokóle licytacyjnym z dnia 25. Lutego 1832. r. sposobie płacenia, dla upłynionych już terminów upłaty i pod warunkami w protokole z dnia 13. Czerwca roku bieżącego na nowo ustanowionemi, dla tego wydanym być nie może, gdyż warunki ostatnie są wierzycielom szkodliwsze niżeli pierwsze, a względem nich nie wszyscy jeszcze wierzyciele są słuchani, D la ustalenia postanowień co do sposobu płacenia wyznaczyliśmy przeto termin na d2ień 11, Stycznia 1834« *. Ziemiańskim w naezyrn lokalu służbowym, na który z pobytu dotychczas niewiadomych wierzycieli realnych pretensyi pod Rubr. I I. Nr. 2, 60 Talarów i 1000 Talarów intabulowanych, jako to: l) Ur. Magdalenę z Porzyckich Niewieścińską, byłą owdowiałą Dobińską i jej sukceseorów, mianowicie: a) Szambelana Ur. Jana Niewieścińskiego, b) Ur, Annę z Niewieścińskich Przyłubską, c) Ur. Klarę z Niewieścińskich Kiełczewską, d) Ur. Felicyana Antoniego NiewieścińskieKanonika, e) U r. Józefa N iewieścińskiego, /) Ignacego Drzewieckiego, syna Urszuli z N iewieścińskich Drzewieckiej, g) U r. Melchiora Niewieścińskiego i h) Ur. Ewę z Niewieścińskich Kurczewską; 3) sukcessorów Władysława Niewieścińskiego, dla których pod Rubr. I I I. Nr. 14. zaległa summa kupna 19,050Talarów jest zaCIągnIona; 3) Ur. Teofilę z Przyłubskich owdowiałą Chełmicką; lub ich niewiadomych sukcessorów, cessyonaryuszów, zastaw lub dokumenta posiadających pretensyów pod Rubr. I I. Nr. 2. i Rubr. I I I. N r.14. intabulowanych, pod tern zastrzeżeniem zapozywamy, iż we względzie nie stawaj ących. przjjętem będzie, iż do warunków, kióre w terminie umówione lub później za prawne uznane będą, przystępują. Uydgoszcz, dnia 16. Sierpnia i833> Królewsko-Pruski Sąd Ziemiański» OBWIESZCZENIF.

Na ogrodzie na Toruńskiem przedmieściu pod Nr. 318 a" w mieście Bydgoszczy położonym, intabulowana jest summa 1500 Talarów pod Rubr. I I I. Nr. 6. dla Dziedzica Fryderyka Oppermana w Kontnie przy Strzelnie zamieszkałego z mocy obligacyi Karola Gustawa Kiihlbruna Porucznika z dnia 17. Października i82&voku. Wierzyciel wspomniony z odebrania tejże summy wraz z prowizyą pokwitował, twierdząc jednak, iż instrument z dołączonym wykazem hypotecznym z dnia 5. Listopada 18jO. roku zagubił. - Celem przeto umorzenia takowego, zapozywają się wszyscy ci, co do określonego instrumentu hipotecznego jako Cessyonaryusze, zastawnicy, lub z jakiegoś innego prawnego fundamentu pretensye mieć mniemają, ażeby w terminie na d z i e ń 18. L u t e g o 1834 r. przed Deputowanym Ur. G6tz Relerendaryu

szemSąduNadziemiańskiego w sali naszej konferencyjnej wyznaczonym, pretensye swoje albo osobiście lub przez Pełnomocników prawnie upoważnionych podali i usprawiedliwili, inaczej bowiem z onemi zostaną prekludowaai i im wieczne będzie nakazane milczenie, Bydgoszcz, dnia 17. Września 1833.

Królewsko - Pruski Sad Ziemiański.

JI UKC YA.

Do publicznej sprzedaży pozostałości rucho» meJ kupca Adolfa Kupkę, składającej się z rneblów, porządków domowych, garderoby, utensyliów handlowych, i składu wina i sukna, z polecenia Królewskiego Sądu Ziemiańskiego tutejszego wyznaczyłem termin w kamienicy tu pod Nr. 43. na rynku położonej na dzień 17. Grudnia r. b. zrana o godzinie gtej i dni następne. Poznań, dnia 5, Grudnia 1833.

B r o ck, Referendarz,

Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia S- Grudnia 1833.

Papiera- Gotowimi zną

Obligi długu państwa .

Obhgi bankowe ai do włącznie lit. H . . . . . . Zachodmo- Pruskie listy zastawne . Listy zastawne W, .Xiestwa Poznańskiego. , Wschodmo- Pruskie Szlaskie.

popo 961

97J

10lf ł05f

Ceny zboża na Pruska mIarę I wagę w Poznaniu. Dnia 6. Grudnia 1833Tal, ćgr. ten. do Tal. Igr. fen.

Pszenica l 10 l 12 Żyto 87 6 l Jęczmień 12 15 Owies 4 )];6 Tatarka )];2 15 Groch , l % 6 I 7 Ziemiaki 6 8 Siana cetnar a 110 fI.. 15 1- 18 Słomy kopa a 1200 fI 4 -- 4 5 Masła gar mec l 10 l 15