GAZETA
Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.12.12 Nr291
Czas czytania: ok. 19 min.Wielkiego
Xiestwa
POZNANSKIEGO
Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dehera i Spółki. - Redaktor: A. Warmowshi.
JW 29 1 .
W Czwartek dnia 12. Grudnia 1833.
Wiadolllości zagraniczne.
R o s s y a.
Z Petersburga, dn. J6. (28) Lisiop.
Podczas podróży, którą N, Pan w ostatnich czasach odbył za granicę, J - C, M. raczył dać order Św. Andrzeja Hrabi de P'icquelmont, Posłowi nadzwyczajnemu i pełnomocnikowi Cesarza Jmci Austryackiego w Rossyi; order S. Alexandra N ewskiego, Generałowi Witzle ben, Generał-Adjutantowi Króla Jmci Pruskiego; Feldmarszałkowi - Porucznikowi Xieciu Windischgraetz; Generałowi jazdy Xieciu Krenwill, służby Auslryackiej; i wielkiemu Burgrabi Czeskiemu Hrabi Chotek; order Orła Białego, Baronowi Maltzahn, Marszałkowi Dworu Króla Jmci Pruskiego i Radzcy Tajnemu Austryackiemu Batonowi Ottenfels; order Ś. Anny 1. klassy, Radzcy Tajnemu Austryackiemu Baronowi Bind«r (z brylantami), tudzież G an e r a ł - M aj o ro m służby a uslryackiej Xieciu Reuse i Sahlhausen i Generał-Majorom von Wrangel i Xieciu Jerzemu Heskiemu, służby pruskiej; nakonifc order Sgo Stanisława 1. klassy P. Martin, Dyrektorowi kancelaryi Cesarza J mci Ausiryackiego. - Cesarz J mć Austryacki, raczył, przy tejże okoliczności, nadać: Wielki Krzyż orderu Węgierskiego Sw. Szczepana, Generał-Adjutantowi Hrabi BenktndoifF; Krzyż Komandorski tegoż ordtru Rzeczywistym Radzcom Stanu, Batonom: Brunów i Sacken; Wielki Krzyż orderu S. Leopolda, Wice Admirałowi, GenerałAdjutaritowi, N aczelnikowi Głównego Sztabu marynarki, Xieciu Mienszików; Krzyż Komandorski tegoż orderu Pułkownikowi Xieciu Suworow i Krzyż Kawalerski tegoż orderu Radzcy Dworu Kudriawskoj i Kamerjunkrowi Hrabi Cbreptowiczowi; nakoniec order Korony Żelaznej I. klassy, Generał-Adjutantowi Adlerberg. " A u s t T Y a.
Z W i e d n i a, dnia 24. Listopada.
Zdaje się rzecz- niewątpliwą, iż Kongres Ministrów, o ktor\m tyle mówiono, odprawi się w tutejszej stolicy, Niemcy.
Z H a m b u r g a, dnia -24. Listopada.
Donoszą z Sztokolhmu, iż Poseł fiancuzki wyjechał ztamląd. Nie wymieniają dokładnie przyczyny tego kroku; lecz mówią o nieporozumieniach, zachodzących między rządem szwedzkim i francuzkim. W ogólności wypadek ten nie może mieć wielkich skutków; dla bacznego atoli postrzegacza byłoby interessownem wiedzieć rzecz całą, bo przy znanej przezorności Króla szwedzkiego, przy czqym, otfzymanoby skazówkę toku publicznych interesów Francyi. Można-mmemać, iź gdyby Karol Jan uważał stan swoiej właściwej ojczyzny za pomyślny, miałby dosyć zdatności do utrzymywania przyjacielskich stosunków z władzcą narodu francuskiego. Zaprzeczyć nie można, iź Karol Jan jest bardzo przezorny, ii posiada większy talent polityka niż wodza wojskowa, i źe do niego wypadałoby takie zastosować oświadczenie pewnego niemieckiego publicysty, który Xiecia Tallejranda nazwał prawdziwym politycznym Barometrem Europy. Hrabia L6wenhielm nie ma takie teraz piastować w Paryżu urzędu Posła szwedzkiego przy dworze francuzkiem. Między dworami duńskim i szwedzkim panuje niezwyczajna dawniej ufność. Zdaje się, ii obydwa pod jednym względem uważają zdarzenia na świecie, i uznają potrzebę mocnego połączenia się wszystkich rządów, które nie pochodzą z rewolucyi lipcowej. Jest oraz rzeczą godną uwagi, iż gabinety duński i szwedzki doznają wielkiej przychylności ze strony Anglii, a ścisły związek, zachodzący między miniateryurn londyńskiem i paryzkietii, nie ma żadnego wpływu na 6tósunki przyjacielskie Anglii z Danią i Szwecyą. Pochodzi to z interesów handlowych, które w Londynie są zawsze przedmiotem baczności, i które oddawna stanowiły sposób postępowania polityki anielskiej. Nigdyby Anglia nie przjszła do teraźniejszej swojej wielkości, gdyby inaczej czyniła. Można być pewnym, iź przychylność do Francyi nie jest lak wielką w Londynie, aby dla Francuzów chciano czynić jaką ofiarę z handlu. Wiedzą o tern w Sztokholmie równie do brze jak tu, a dla tego zatargi z rządem francuzkim nie mogą bardzo obchodzić Króla szwedzkiego.
Z Augsburga, dnia 29. L'Slopada.
P o w s z e c h n a G a z e t a umieściła listzPe« tersburga pod d. 9, b. m, który wyraża: "Spodziewają się tu przybycia Posła tureckiego, który będzie rezydował przy Dworze Cesąr»kim. Porta chce przez to dać nowy dowód, ite pragnie zostawać z nami w stosunkach przyjacielskich. Zwykle utrzymywała ona nadzwyczajnego Ambassadora tylko w Londynie, lecz ten od czasu rewolucyi greckiej jest odwołanym, i tylko na chwilę był zastąpionym przez Pana Mautojeni, gdy szło o wezwanie pomocy Anglii przeciw Mehemedowi Alemu, której nie dano. Zostawionern było rządowi naszemu wstrzymać zwycięzki pochód Ibrahima. Zdaje się, ii Porta wyprawiając poselstwo,chce teraz okazać swą wdzięczność. Należy w tern upatrywać więcej nii sarnę etykietę; można uważać to zi hołd systemowi, KlOry chwalą w Stambule; a któremu w Pa;-', i Londynie nie sprzyjają. Ni bardziej ni przemawia za dobreroi zamiaran> gabinetu naszego, jak opinia Porty. Jest ona, lak wiadom o ; nader ostrożna, i teraz isilnie uni wszelkich publicznych krokó Wysłanie Achmeda Baszy jest największym dowodem, ile nam ula i jak mało słucha natnów, czynionych jej 51 różnych stron, aby v t budzić jej podejrzenie względem polityki gabinetu naszego. Rząd nasz nie mógł odnieść większego tryumfu; jest dziś zaprzyjaźniony z Porta i tętni wszyetkiemi mocarstwami, które nawyknie liczyć w poczet naszych przeciwników. Tym sposobem nietylko zyskuje silę, ale i zaufanie, I co prawie większą ma wartość, niż najświetniejsze wygrane bitwy. Zjazd N. Cesarza 1 z Monarchami Austryi i Pruss, sprawi dobroczynne skutki, i będzie ważnym dla reszty Europy. Posłuży do sprostownnia publii opinii względem różnych mylnych wyobrażeń, które miano o stosunkach, ist' ?ych między północnemi mocarstwami."
Z D r e z n a, dnia 27. Listopada, Dnia 4- b. m, naradzała się Izba pierwsta I nad wnioskiem Deputowanej Eisenstiick, "j względem zniesienia loteryi ,. ajowej. Dawniej już Izba druga zajęła sie tym przedmio- I tem, a oświadczając się za zi mlote» J ryi, poczytała ten środek za ci y »wegct celu, dopóki inne kraje niemi. zechce 1 również tego uczynić, Postar iła więc Izba druga upraszać rząd, aby Posłowi przy Sejmie Związkuniemieckiegopolecił < >.:. · · >'.;>. < nie względem powszechnego zniesienia toteryi we wszystkich krajach nie. ..feieh, tyra» 1 czasem zaś, aby przynajmni. z chodzeni* się biletów loteryjnych niejakiemi urządzeniami ścieśniono. Izba pierwsz; wystąpiła do J wzmiankowanego postanowienia Izby drugiej
Francya % p a ry ż a, dnia 30. Listopada.
T e ID p« zawiera w swoim : nu» · merze następujące rozumów; nie o sprawach hiszpańskich: "Zdaje się źe n pomyślny spo» 1 sób myślenia przeciw Ministrom Z t a i Cr oraz zabiegi Karolistów poda!» ręż Mór» wi Las Amarillas i Hrabiemu Florida Bianca i ich spowodowały, aby słe.va patryotyzmu 1 i szczerej prawdy do Królowe, skierować, nister wojny Cruz, zajiewne o to przewi dziony, ie przez niewczesne ro-kazy Wyjściu 1
Sarsfielda z Burgoe opóźnił, dostał dymiseyą, i zainformowana, aby choć na moment miejsce jego nastąpił tymczasowo Ge - t)lko wmówić w siebie, że stronnictwo KryZarco dei Vaile (narzędzie w ręku Mar- stynów, będące w istocie stronnictwem rjądu kiza Las Amarillas), który zapewne wkrótce reprezentacyjnego, skłonne przyjąć z jej rąk Generał-Kapitanowi LIander będzie musiał rząd absolutny." i. Ten ostatni jest wprawdzie mężem List z Bajonny pod dn. 25. m. b. donosi: li bei nyrn i dobrym żołnierzem, nie sprzyja "Wedle pisma Generała Gastagnon pod dn. ko zasadom konstytucyjnym« Moźnaby 22. m, b. Generał Sarsfield ciągle dowodzi go p równać z Quesada, Rodilem, Monet wojskiem, na czele którego wszedł do Wittoi inai ,Tii Generałami, którzy lubo są nieprzy- ryi. Stosownie do oświadczenia powstańca jacit ni rządu teokratycznego, jednak z de- jednego, który się poddał, jazda Sarsfielda już spot, mern militarnym pogodzićby się potra- była w- Mondragon. Wielu wychodźców fili, Szczęśliwszym wyborem jest mianowanie z Wittoryi przybyło do miasta naszego, mięimo Valdesa na miejsce Generała Sars- dzy nimi także Kommissarz Zabala. Powstańfielda. Valdes jest lubionym w całej Hiszpanii cy z Bilbao i Wittoryi w chwili niebezpiewodzem; napawa on żołnierzy swoich nieo- czeństwa prawie przez wszystkich swoich ofisonem zaufaniem. Jest on szczerym cerów zostali opuszczeni; przeto też większa yetym Liberalistą. - Wedle wszelkiego część szeregowych, rzuciwszy broń, szukała do ; i wdy podobieństwa, niełaski, w którą Ge- ocalenia w ucieczce do siedzib swoich. neral Sarsfield w pośród zwycięztw swoich po- W skutek tego rozpłoszenia powstańców wojzdradzie przypisywać nie wypada. Zbyt sko Sarsfielda obadwa miasta opanowało. Zdaje ambicya wojskowa sprawiła, że się sło- się, że Generał ostre ma rozkazy; aż do tej wnie jak najściślej trzymał instrukcyi Ministra chwili żołnierze jego żadnemu z tych co z bro» Wo,'; lubo kilka razy juz przeciw nim się nią w ręku schwytani zostali nie dawali paroświadczał. Wszyscy wojskowi hiszpańscy donu, Rokoszanie z Alawy gorzko narzekają byli 50 zdania, ie 2000 wojska wystarczy, na szefów swoich Veras iqui i Martinas, któaby l rpus Meriny źle uzbrojony rozpędzić rzy takim sposobem ojczyznę s«oję skomproi '«. ć; Sarsfield jednak mając 15,000 żołnie- mitowali. " dził na niczem kilka tygodni. Upadek Rozeszła się tu niedawno bezzasadna poMinii a, któremu nieposłusznym być nie głaska o. śmierci Centrala Lafayet.e; powochcia rzucił na niego niejaki pozór niełaski. dem do niej b\lo zapewne to, iż rzeczony GeWe;:, ie gdyby był wspólnikiem zbrodniczych nerał wstrzymał wyjazd swój z Lagrange do gabiegów, nie mianowanoby go obecnie Ge- Paryża. nerał- Kap'tanem Nawarry, którato posada Dzieranik E c h o de R o u e n pisze z powowym; j męża, któremu rząd bezwarunkowo du zdróźności popełnionych w dwóch lub ufa. _-o Ministeryum zatem Pana Zea doznało trzech fabrykach w Louvicrs: "Towarzystwa gwałtownego wstrząśnienia. Parte ze wszy- demagogiczne paryzkie nie przestają czynić tron, nie jest ono tak niepokalanem, swoich zabiegów. Emissaryusze ich snują się aby · pomyślnym wypadkiem stawiać czoło po prowincyach, dla wzniecania wszędzie za"czuj- ci swoich przeciwników i podejrzeniu mieszek i rokoszu, a przez brak roboty pogrąności. Gdy Królowej z naleganiem żenia ludu w nędzę. Nie jestżeto piekielnym 10, aby po oddaleniu Generała Cruz planem pobudzać robotników, aby się sami takie, ana Zea z urzędu złożyła, miafa ona pozbawiali sposobu utrzymania? Zapewnioedzieć, że chwila do tego jeszcze nie no nas, iż wicinzycie10m powiodło się podnad'''- a. To wszelako tyle znaczy, ile, że burzyć robotników dwóch celniejszyrh fabryk kiedyś nadejdzie. Przekonani jesteśmy, że w Louviers, tak, iż przyszło do bitwy, i muMonarchini ta od roku, w którym okoliczno- siano tam wysłać wojsko dla przywrócenia ści aa] ętlziły ją w zawód polityczny, potrze- spokojności," bny« do ocenienia swego położenia wiado-., · Traktat zawarty między Francyą i Porta Otsnoś'. i doświadczeń nabyła. A natenczas tornańską, o którym od niejakiego czasu tyle pozna się niernylnie na tej prawdzie, że do- mówiono, jest tylko (jak się dowiadujemy) piero po przytłumieniu wojny domowej, kło- traktatem handlowym, według którego rząd potanie się jej zacznie. Obawa narażenia francuzki uchyla system prohibicyjny wzglę3 niebezpieczeństwo, któremu potężni dem wyrobów rękodzielniczych tureckich.
zagraz. ;ą nieprzyjaciele, sprawiła, że naród Od początku tego miesiąca zamknięto w Maleniami swemi nie, występuje. Ale drycie z wyższego rozkazu szczupłą liczbę ga'. , Krystyna zapewne zanadto oświecona binetów literackich, które tam otworzono, cene da cWaina. Żaden dziennik zagraniczny nie przychodzi do Madrytu, oprócz tylko dja rządu i Posłów. Generałowie Kapitanowie Quesada i Llandet. którzy ouarfwa jeszcze r. lS23 zagorzałymi okazali się Rojaliatami, zwrócili pisemnie uwagę Królowej na to, iż należenie do Rady Królewskiej Ministra Zea paraliżuje dobre chęci nader wieki Królowej przychylnych. Naczelnym dowodzcą 3. dywizyi wojska irarieuzkiego, która ma być postawiona nad Pirenearni, mianowany został Generał Rogutt. Dywizya ta liczyć bidzie 7 do 8000 ludzi.
Kury er donosi: "Ociąganie si A z zwoła niem Stanów i okazana chęć pozbycia sie Xięcia Terceira, oraz Admirała Napier (?) z powodu, iż stale doradzają, aby Xieciu Palmelli oddane było napowrót Prezesostwo Hady Mi nistrów, miało ludność Lizbony nadev zniechęcić przeciw Don Pedrowi i powiększyć liczbę stronników Xiecia Palmelli Jeśli (jak słychać) w samej istocie Kawaler Lima odwołany został przez Don Pedra z Londynu i 0trzyrnal przeznaczenie do Paryża, zniechęci to iem bardziej wszystkich Konstytucyonistów ; wiadomo bowiem, jak wielkim Kawaler ten jest stronnikiem Donny Maryi, i jak nader Ograniczone jest miejsce Arnbassadora portu« galskiego w Paryżu, w porównaniu z Ambaesadą w Londynie." Czytamy w dzienniku M e s s ag er: "Poseł angielski Lord Granville podał Xieciu Broglie notę względem wyprawy naszej do hugia. Anglia zastrzega sobie prawo, aby w broń i potrzeby wojenne opatrywała pokolenia Arabów, z klóremi tam wojujemy. Xiąźę Broglie przyjął tę notę z mocnemi przełożeniami przeciw takiej interwencyi kupieckiej, A k:óra dostarcza zapasów nieprzyjaciołom naszym." Syn Marszałka Soult ma zaślubić Pannę Paulee , pasierbicę Generała J acqueminot, bardzo majętną. Generał Jarqueminot ma być mianowany dowodzcą w Paryżu, w miejsce Generała Darriule, który otrzymał stopień Generała Porucznika. W porcie Boulogne spodziewają się wkrótce przybycia Admirała Rigny.
Hiszpania Z Sewilli, dnia 9. Listopada.
Po trzydniowej powszechnej radości z obwołania naszej młodej Królowej, nastąpionego d. 6. m. b. bez najmniejszego zakłócenia spokojności publicznej, dzisiaj z przyczyny ustania cholery uroczyste odśpiewano Tedeum, lubo kwarantany jeszcze nie zniesiono. Chociaż pomór około 10,000 efiar pochłonął a PD>ft> szło 20,000 miesjtańców ze strachu przed nim wywendrowało, nie widać było jednak przy tej powszechnej wesołość braku ludności. - St. Lucar jeszcze nie tknięty cholerą, a w Kadyxie, Puerto bt. Maria, Maladze i innych miejscach Estiemadury ukazuje się ona dotąd dość łagodnie. Z Madrytu, dnia 16. Listopada.
Słychać, iż wk-rótce wyjdzie postanowienie Królowej wzglądem listy cywilnej dla niej i coiki jej. , Mówią, ii Królowa wdowa m * mieć 4 miliony reaiów, a 04 miliony Donna Izabella. Byłoby Ul znacznie mniej oIj tego, co miał nieboszczyk Kroi.
Portugalia, Gazeta T i m e s zawiera jeszcze następujące pismo prywatne z Lizbony pod d. ao. Listop. : "Korregidorowie miast Alcobaca, Riba Tego, Villa- Franca, Albandea, Alemquir, Aldea Gallega, Selubal i Sines nadesłali raporta do rządu Don Pedra, w których donoszą, że mieszkańcy ich dystryktów wszyscy jednozgodnie rząd Donny Maryi uznali, źe się zupełnie spokojnie zachowują, częste dawają przywiązania swego do karty konstytucyjnej dowody i chętnie wszellcą pełnią służbę, którą okoliczności im nakazują. Tak np. miasto Alcobaca utworzyło ruchomy batalion, liczący już przeszło 400 ludzi, W Selubal uformowano w ostatnich cza"ach 8 nowych bateryi; fregaty "Xięźna Braganza" i "Donna Marya" stoją wraz z inneini statkami w porcie tamecznym; na murach miasta powiewa chorągiew trójkolorowa, a mieszkańcy ró Anie tam jak w Sines gotowi do najzaciętszego oporu. Co się tyczy armii Miguelistowskiej, to stosownie do oświadczeń podróżnych przybywających tu Z Thomar i Estremoz, ma ona być ptłną omchy. Słychać, źe Migueliści wszedłszy do Leiric, miasto to przez dwie godziny rabowali, aż tameczna Camana nareszcie 800 Milreis zapłaciła, aby się tylko od dalszych okrucieństw ocalić. Utarczka pod Alcacer de Sal była dla wojska Królowej meszczęśliwszą, niż początkowo sądzono; z 14CO ludzi nie wróciło stamtąd ani 400; mnóstwo żołnierzy portugalskich ugrzązłszy aż po kolana w bagnach Tagu, w wałach wezbranej rzeki, wznoszących się nad ich głowami, zostało zatopionych; około 500 dostało się w niewolą, ale z pomiędzy tych tylko 400 było w stanie dojść do cytadeli w Abrantts. "
A n g l i a.
Z L o n d y n u, dnia 30. Listopad», Dzisiejsza Times wyraża: "Zdaje się, że lZ korpusy Karoiistow w celu wtargniema w granice Hiszpa-mi utworzone, stronnictwu Don Miguela nowej dodadzą siły; zresztą uważamy w ogólności, źe pactya Królewicza Obecnie tak się uwaliła w Portugalii, iź jeśli obca interwencya nie nastąpi, wiele czasu jeszcze przejdzie, nim ją będzie można z kraju wyrugować. W towarzystwach Lizbońskich najlepiej zainformowanyih twierdzono, źe Anglia, Francya i Hiszpania wspólnie wmieszać się w sprawy portugalskie postanowiły, aby walce ostateczny położyć koniec i źe w tym celu nadzwyczajny Poseł z Madrytu tu wyprawiony zoetanie, mający się znieść w tej mierze z Lordem William Russell." W dzisiejszej M o rn i n g- P o s t znajduje się 5-8. buletyn armii Miguelowskiej, zawierający sprawozdanie skierowane przez naczelnego wodza armii operacyjnej, Reinaldo Macdonell, do M-inistra wojny. W sprawozdaniu tern wyjaśnione są okoliczności, które odwrotowi armii Don Miguela z jej stanowisk przed liniami pod Lizboną do Santaremu towarzyOzyły, Wyczytujemy tam ostrą krytykę Marszalka Bourmonta i pozycyi zajętych przez niego dawniej przed Lizboną, Wynika oraz z tego raportu, źe armia Miguelowska obecnie pod Samarem skoncentrowana na 8 <<ię dzieli brygad, z pomiędzy których dwie są pod wodzą oficerów francuzkich , lIr. Ludwika Bourmonta i Aicomte Brassaget; resztą (sześcioma) dowodzą Generałowie brygad Osorio, Cardoso, Fonsena, Pinto, Nunez d'Andrada i Pułkownik Drurel. Stratę własną w utarczce pod Lurnjarf s ceni ten raport na blisko &00 ludzi, w potyczce pod Loures na 200, zaś Pedryści mieli trzy razy tyle stracić. Raport ten następującemi kończy się słowy: "Tymczasem raczysz N. Panie i Królu przypomnieć sobie, re gdym w Lumjares główne dowództwo obejmował, oświadczyłem, iź nie mogę wprawdzie ręczyć za zdobycie powtórne Lizbony, ie się wszelako sam czynię odpowiedzialnym za utrzymanie armii, a spodzitwam się, żem słowa mego dotrzymał." Listy z Rio Janeiro pod d. 16. Września donoszą, iź d. 7. b, m. jako w rocznicę niepo dległości, śpiewano tam TeDeum, a potem była wielka gala; po południu zaś odprawiła się parada gwardyi narodowej. Cesarz objechał na roałym koniu szergi stojące w czworobok, poczerń nastąpił trzykrotny wystrzał wśród radosnych okrzyków; nareszcie wojsko defilowało spiesznym krokiem. Od czasu zmiany rządu w kraju naszym, pierwszy raz widziano znowu paradę wojska liniowego złożo
T545nego z bateryi arfyleryi i dwóch kompanii strzelców, którzy właśnie pr2ybyli 2 Marauhan, i bardzo źle maszerowali. Odebrana w Rio Janeiro wiadowość o zabraniu flotty Don Miguela przez Admirała N apier, nie sprawiła tam wielkiego wrażenia. Dowiedziano się ora* o zajęciu Lrzbońy. Z 5000 cudzoziemców żyjących wAltzan» dryi, zostaje 3000 pod opieką konsula angielskiego; pod opieką konsula francuzkiego licea, 300 Francuzów, 20 mieszkańców Lewantu, 10 Algierczyków, 40 Rzymian, 10 Szwajcarów i 40 Niemców. Prócz tego bawi 400 Greków, 500 Toskańczyków, 296 Włochów z państwa austryackiego, 150 N eapolitańczy* Łów, 70 SardyńczykoW, i 60 Hiszpanów z wysp Balearskich, - Wysuszanie błot pod Alexandrette żywym postępuje krokiem.
Tutfjsza gazeta Kuryer zawiera: "Winniśmy oświadczyć, iź stronnicy Kiólowej portu A galskiej w'przesJ anem do nas piśmie uskarżają się, iź system rządu pod kierunkiem Don Pedra nie jest uregulowany, i pytają się, dla czego Królowa nie obejmuje sama steru interessów , kiedy doszła do lat, w których według praw portugalskich może być uważaną za pełnoletnią. Szanując ich zdanie, wyznaćmusimy , iź podług mniemania naszego Don Pedro, który dla córki swojej zdobył część Portugalii, uznającą teraz jej władzę, nie może natychmiast odstąpić rządu. Bez wątpienia jest dosyć ludzi niecierpliwych, którzy sobie wyobrażają, iź moźnaby lepiej kierować sterem rządu nii o n; lecz powodzenie, które wszystkim jego czynnnościom, dotąd towarzyszyło, zdaje się mu nadawać prawo utrzymania jeszcze władzy aż do 2uptlnego pokonania Don Miguela. Don Pedro zaś nie powinien zapominać" iź tylko imię córki usprawiedliwia cale jego p 0stępowanie,.! źe nie chcąc widzieć się opuszczonym od swoich przyjaciół, winien dla niej zrzec się jak tylko można najprędzej wszystkich praw, za które dotąd walczył. Z różnych stron okazało się już niejakie nieukontentoWanie, źe dotychczas nie złożył regencyi; mniemamy więc, iź jeźli nie chce upadku sprawy swojej i swojej córki, powinien odstąpić jej praw, które się jej, według zdania poddanych, należą. " Przez zniżenie cła i opłaty od bram miejskich zjednał sobie rząd Królowej hiszpańskiej nader wieluzwolennikow w miastach portowych południowej Hiszpanii, a mianowicie w Kadyxie. Gazeta G lob e zawiera następujący nieco tajemniczy artykuł: "N ie podlega wątpliwości iź rząd hiszpański oznajmił Don Miguelowi, \i wspólnie z Wielką Brytanią przyjąć pośrednictwo, i kierunek jego powierzyć Lordowi W dliam Riissel lub Posłowi angielskiemu W Lizbonie, Mniemamy atoli, iż ze strony rządu naszego nie dano jeszcze żadnego upoważnienia do proponowania takiego pośrednictwa, lubo jest podobnem do prawdy, iż coś podobnego wkrótce nastąpi. Że zaś taka propozycya może> być tylko uczyniona pod warunkiem, aby Don Migueloddalił się, mamy więc nadzieję, iz pośrednictwo będzie wkrótce przedsięwziętem i pomyślny weźmie skutek." Lord Durham uda się na kilka miesięcy na ląd stały. G 2 e c y a, Z N a u p l i i, dnia 28 Października.
Gazeta rządowa tutejsza obejmuje postanowienia o wiadomej zmianie Ministów . Donosi oraz, iż gdy niedawno w pewnym obwodzie Albanii pokazała się zaraźliwa choroba, zwana Gurguraki, przeto rząd .wysp Jońskich wydał rozkaz, aby okręty przybywające z Grecyi odbywały ośmiodniową kwarantannę. Pan Metaxa został mianowany generalnym Konsule:» greckim w krajach podlegających władzy Baszy egipskiego.
)J( e x y h.
Z M exy K u, dnia 10. Października, Prezes, Generał Santana, skoncentrowawszy d. 23. m. z. armią swoje z 5000 żołnierzy złoioną pod San Miguel Alcude, tegoź\ samego dnia stamtąd wyruszył, końcem rozpoczęcia działań swoich przeciw powstańcom, którzy się byli oszańcowali w mieście Guanaxua to; dnia 4. Października obie armie się spotkały, a d. 5. przyszło pod Guanaxuato do bitwy, W której wojsko rządowe zwycięstwo o dni o - sło. Arista został zniewolony cofnąć się do Guanaxuato, a Duran z jazdą swoją uszedł w kierunku do Oajaca. Słychać, że między powstańcami samymi powstały zatargi i nieporozumienia. Główna kwatera Generała Santany d. 6, m. b. była w Valenciana i zamyślał on operacye swoje dalej popierać. Stosownie do ostatnich wiadomości z Veracruz, cholera tam zupełnie ustała.
Rozmaite wiadomości.
Optyk Uzschncider w Monachium zrobił niedawno teleskop najogromniejszy ze zIjanyeh dotychczas, podobny do teleskopu Frau»enhofera. Soczewka fego nowego teleskopu ma ro-J cali w dyametrze. Gazety niemieckie nie mogą dobrać pochwal dla tego narzędzia. Działanie jego ma być tak silne, że księżyc wydaje się zbliżonym do ziemi o 68 mil. W gazecie Lipskiej czytamy: "Professor Breithaupt w Freiburgu oznaczył w miesiącu Sierpniu r, b. nowe ciało, mające przymioty godne szczególniejszej uwagi, któremu dał nazwę rodzimy iryd. Długo miano platynę za kruszec najcięższy; atoli, podług dowodów Prof. Breithaupt, rodzimy iryd (ważący gatunkowo 23.5 do 23,6) cięższy jest o dwie całe części od platyny (ważącej gatunkowo 21.5). Breithaupt odkrył to ciało w ziarnach złota i platyny, uzyskanych przez płókanie piasku w Niższym Tagilsku, pod górami Uralskiemi, które mu młodzi Rossyanie, uczący się w Freiburgu, przywieźli. Ciało to ma mocny i zupełnie kruszcowy połysk. Zewnątrz jest koloru srebrzysto-białawego, w mocny żółty wpadającego; wewnątrz koloru srebrzysto- białawego, w kolor siwawy platyny wpadającego, "Twardość" mówi Breithaupt w rozprawie, umieszczonej w 17. i następnie 18. zeszycie R o c z n i k a d l a c h e m i i i fi z y ki, wyda wanego przez Prof. Schweigger- Seidel w Halli, z kiórej tę wiadomość wyjęliśmy, "jest 8 do 9 na mojej skali i dla tego natychmiast wyciera najlepszy pilnik. Ciało to jest zatem może najtwardsze ze wszystkich kruszców i kompozycyi kruszcowych. Lecz własnością jego, na największą uwagę zasługującą, jest ciężar gatunkowy, platynę przewyższający, jak się z wielu doświadczeń pokazało. Kruszec ten jest więc we względzie mineralogicznym nowym gatunkiem." Podług uczynionych dotychczas przez Pana Breithaupt doświadczeń ekłada się jedynie prawie z irydu i baidzo malej części osmu, i dla ,tego nazwał go rodzimym irydem. Kruszec ten do twardości i ciężkości, któremi wszysikie znane dotąd kruszce przewyższa, łą« czy jeszcze dwie znakomite własności: "ź e wcale nie podpada wpływowi kwasów, 1 ze bardzo trudno, a może nawet najtrudniej topnieje." (Rozm. Lw.) M. Watson, członek towarzystwa polskiego w Londynie, ogłosił drukiem nader ciekawy zbiór pieśni polskich, pod napisem: Polish melodies. (Rozm. Lw.) List pełen rozpaczy. Pismo niemieckie JDer Spiegel umieściło następujący list nieszczęśliwie zamężnej damy do przyjaciółki swojej: "Naj droższa przyjaciółko! Nieszczęścia moje doszły do największego stopnia, boleść i rozpacz zniszczyły życie moj e; dla mnie świat ten nie ma powabu i zapewne te wyrazy przeto pamiętaj o mnie. Bywaj zdrowa, bywaj zdrowa!... Donieś mi jak najprędzej , co się stało z moim gros de Naples i co krawiec myśli; powiedz III H , niech da do tej sukni błękitne buffy. Raz jeszcze; Bywaj zdrowa! Twoja i t. d." Mamy ufność, że nie jedna T czytelniczek naszych łzę uroni nad tą nieszczęśliwą, damą. (Rzm. Lw.)
Krótka wiudomość o piwie.
Piwo było już znane w Polsce za czasów alawiańskich; robiono je jak teraz, ze słodu i chmielu, i jak uczony i. B. Rakowiecki twierdzi, było do ofiar pogańskich używane. Znana z nieszczęść swoich Ludgarda, małionka Przemysława I I., wielkie browary piwne pozakładawszy w Kaliszu, potrafiła piwom wielko - polskim zjednać nad brandenburskiemi pierwszeństwo. Znacznie piwowarstwo podniósł w kraju Zygmunt August, pozwalając piwowarom brać roczny dochód z tych browarów, które ulepszyli. Za Stefana Batorego, dla wzrostu krajowego piwa, było zagraniczne zakazane i dopiero pod Zygmuntem I I I. ustał ten zakaz. Do piw sławniejszych w wiekach dawnych należało takie przemyskie, a Syreniusz chwali brzezańskie i sądeckie. Z Częstochowy szło piwo nawet do prowincyi niemieckich. Jak dawniej lubione było piwo polskie, dowodzi z dziejów następującą anegdotą K. W. Wójcicki (Przysłowia narodowe; tom 2gi, str. 239.): Konrad, syn Xiecia Głogowskiego, wybrany przez zabiegi swoich krewnych na znaczny urząd w Salzburgu; gdy z towarzystwem przybył do Wiednia i wypróżniwszy wiezione z sobą beczki z piwem dowiedział się, źe w Salzburgu podobnego nie ma, wolał się wyrzec godności, a niżeli piwa C Iskiego i natychmiast wrócił do domu.
Wynaleziona w wieku I4tym wódka, i za Jagiełłów w Polsce i Litwie upowszechniona, miała wpływ wielki na zaniedbanie warzenia piwa.
PATENT SUBHASTACYJNY.
Goepodarstwo rolnicze z przyległościami W Rogalinku pod Nr. 7. Powiecie Szremskim leżące, do pozostałości Jana Franciszka Gromadzińskiego i jego wdowy później zamężnej Groesmanp należące, drogą koniecznej subhaetacyi prze dane być ma. Taxa sądowa wynosi $87 talarów.
Termina do Iicytacyi wyznaczone są II3 dzień 5, Listopada r. b" dzień 5. Grudnia r. b. i dzień 7, Stycznia 1834o godzinie 10. przed południem. Odbywać się będą w Izbie stron tutejszego Sądu Ziemiańskiego przez Najwyższego Sądu Appellacyjnego Assessora Loefler. Chęć kupienia mający wzywają się niniejszem, aby się na terminach, wymienionych stawili, z warunkami obznajmili się i licyta swoje do protokółu podali. Przybicie nastąpi na rzecz najwięcej dającego, jeżeli przyczyny prawne nie zajdą. Zarazem wzywają się wszyscy ci, którzy pretensye realne do gruntu tego mieć mniemają,' aby takowe najpóźniej w terminie zawitym zameldowali, w przeciwnym bowiem razie z ta» kiemi wykluczeni i im dla tego wieczne milczenie nakazanem zostanie. Poznań, dnia 16, Sierpnia 1833» Król. Pruski Sąd Ziemiański.
PATENT SUBHASTACYJNY.
W W. Xiestwie Poznańskiem w departamencie Poznańskim i tegoż powiecie Wschowskim położone, do rnassy sukcessyjno-likwidacyjnej JW. Generała Jana Lipskiego należące dobra szlacheckie Trzebinia wraz z wsiami Wilczyn i Piotrowice, z których a) Trzebinia wraz z Wilczynem na 28,17<?tal, 28 sgr. lf fen. i b) Pio1.-owice na 44,518 tal. 22 sgr. 6 fen. ocenione zostały, drogą koniecznej subhastacyi w całości lub też jak ad a. i b, podano oddzielnie, publicznie najwięcej dającemu sprzedane być mają, w którym celu termina licytacyjne na dzień 8- Sierpnia r. b., na d z i e ń li, L i s t o p a d ar. h" peremtoryczny termin na d z i e ń i 8. L u t e g o I S 3 4«; przed Delegowanym Wnym Sackse Sędzią Ziemiańskim, zrana o godzinie ,II;., w naszern pomieszkaniu sadowem wyznaczone zostały. Zdolność kupienia mających uwiadomiamy o terminach takowych z tern nadmienieniem, iż w terminie ostatnim przysądzenie nastąpi i na późniejsze licyta wzgląd mianym nie będzie, jeżeli prawne postanowienia wyjątku jakowego nie dozwolą. O niedokładnościach, jakieby przy sporządzeniu taxy zajść były mogły, można nam af do 4dl tygodni przed terminem peremtorycznym końcem ich załatwienia donieść, a zresztą taxę wraz z warunkami kupna, każdego czasu w godzinach służbowych w Registraturza naszej przejrzeć. Przytćm jeszcze w szczególności w wykazie hypotecznym umieszczeni, atoli z miejsca pobytu niewiadomi wierzyciele realni dóbr tych, mianowicie: jako to: e) Urszula owdowiała NieżyehcwsJ ca, b) Bogusław Nieźychoweki, c) zamężna Wincentego Zbijewekiego zdomu Nieźychowska i d) Jan Nieźychoweki; Jt) filip Mosessino kupiec; 3) Teofila rozwiedziona Mańkowska i 4) posseesor Jerzy Wilhelm Kubale; jię wz.ywają, aby w naznaczonych terminach praw swych osobiście lub przez prawnie upoważnionych Pełnomocników dopilnowali, albowiem, jeżeliby z ich strony nikt się nie zgłosił, nie tylko przysądzenie na rzecz najwięcej podającego nastąpi, <<le też po sadowem złożeniu sumrny szacunkowej wymazanie wszelkich zaintabulowanych, jako też spadających pretensyi, a mianowicie ostatnich bez zaprodukowania dotyczących sit_ instrumentów rozporządzonym zostanie. Wschowa, dnia ii. Kwietnia i833> Król. Pruski Sąd Ziemiański.
PATENT SUBHASTACYJNY.
Pod jurysdykcyą naszą w Wielkiem Xstwie Poznańskiem a powiecie Kościańskim położone do massy konkursowej Wiktora Hr. Szołdrskiego należące dobra szlacheckie Czacz, wraz z należącerni do tychże wsiami Polska Przysieka, Karsznice i Xicginki, które wedle taxy sądowej z r. 183? i resp. 1833-. na 125,321 tal. 13 6gr. 41 fen., a mianowicie a) Czacz na 81,627 tal. usgr. i-Ifen. b) Polska Przysieka 16,700 - 19 71 <:) Kursznice z wsią czynszowąXięginki 26,993 - 12 7 są ocenione, publicznie najwięcej dającemu sprzedane być mają, którym końcem termina licytacyjne na dzień 14. Listopada jg3 3., dzień 13. Lutego 1834., termin zaś peremtoryczny na dzień 14. Maja 1834zrana o godzinie g przed JW. Hrabią Posadowskim Assessoren! Sądu Głównego, w miejscu wyznaczone zostały. Zdolność kupienia mających uwiadomiamy o terminach tych z nadmienieniem, iż w terminie ostatnim dobra takowe najwięcej dającemu przysądzone zostaną, na późniejsze zaś podania wzgląd mianym nie będzie, jeżeli prawne okoliczności wyjątku nie dozwolą, oraz, iż każdy z licytujących kaucyą pro licito w ilości 6,000 tal. w kurancie, w pruskich papierach krajowych kurs mających, lub
,w poznańskich lisach zastawnych złożyć WInien. W czasie subhastacyi, aż do 4rh tygodni przed ostatnim terminem, zostawia su zresztą każdemu wolność doniesienia nam o niedokładnościach, jakieby przy sporządzeniu lasy zajść były mogły. Taxa i warunki kupna każdpgo czasu w R*gisiraturze naszej przejrzane być mogą. Wschowa, dnia 8- Lipca 1833Król. Prus ki S I d Ziemiański.
W terminie dnia 23. m. b. od godziny 10.
rannej sprzedawane będą w Swarzędzu przed lokalem tamecznego Urzędu wójtowskiego, zatradowane drogą exekucyi owce i bydło rogate, sposobem publicznej licyiacyi za gotową zaraz zapłatą, na który ochotę kupna mających zapraszam. Poznań, dnia 11. Grudnia 1833« Królewski Dyrektor policyi iRadzca Ziemiański.
W tej chwili otrzymałem wprost 2 Paryża od P. Demarson nader przednie wonie, jako też dubeltową wodę lawendową, nader przednie pomady na włosy i różne gatunki delikatnych szczoteczek. M. Nieczkowski, w hotelu Wiedeńskim.
Kapelusze i czepki najnowszego gustu w tanich c enach ofiaruje Gniezno, Seyfried.
Słomianki Nro. 373,
Ceny zboża w Berlinie.
Dnia 5. Grudnia 1833> Lądem: Tal. śgr. fen. fal. igt. fen.
Pszenica 2 1 1 10 Zyto 1 3 9 1 1 Jęczmień wielki 28 2 22 6 Jęczmień mały 27 11 22 6 Owiesi 28 9 20 5 Groch 2 l l 5 WOda: Tal. śgr. fen. Tal. Śfl. fen.
Pszenica (biała) 2 2 6 1 1 2 3 6 Zyto 1 7 6 1 3 9 Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies 22 6 21 3 Kopa słomy 8 15 7 5 Ce tnar siana 1 5 20
Powyższy artykuł jest częścią publikacji Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.12.12 Nr291 dostępnej w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej dla wszystkich w zakresie dozwolonego użytku. Właścicielem praw jest Wydawnictwo Miejskie w Poznaniu.