GAZETA POZNANSKIEGO

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.12.21 Nr299

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowshu

JW 299. - W Sobotę dnia 21. Grudnia 183&

WiadomOSCI Zagraniczne.

- - - - " - -

Tu 2 C Y a.

Z Konstantynopola, dnia II. Listopada, Dnia 4. b. m, ogodzinie 2, po północy, wybuchnął pożar przy ulicy Sułtan Mehrmd, który wkrótce ugaszono, a przeto nie zrządził wielkich spustoszeń, Fregata angielska "Acteon" Wróciła d, 8 b.

fO. z Nauplii, i stanęła na kotwicy przed pala* Cem poselstwa angielskiego w Terapia.

Cesarsko-rossyjski Pułkownik i Adjutant Ba'łoń Budberg, który niedawno wrócił tu z Serwii, dokąd był wysłany w zleceniu do Xiecia Miłosza, wyjechał do Petersburga, Na wyspie Cypr panuje jeszcze zaburzenie.

Admirał austryacki Dondolo udał się tam.

żądając zadosyć uczynienia za zamordowanie agenta konsularnego w Paphos, i za zniewaŻenię bandery jego, na której pro1?orcu przywiązano go w własnym domu. Ządano zadosyć uczynienia w sposobie następującym, l) aby najbardziej winnych, jako to: Mustafę Agę; Beja w Paphos, i Hussein Agę, który dowodził wojskiem wysłane m tam przez rządźcę wyspy, na tewźe samem miejscu ukaranoj 2) aby banderę austryacką ze zwjkłemi obrzę darni i salwami na noffo zatknięto; 3) aby wszyscy ukrzywdzeni poddani austryaccy

Otrzymali stosowne wynagrodzenie. Bas s rządzący dał na to zbaczającą odpowiedź, Ze .obrażenie zostało spełnione podczas zarząttrnr poprzednika jego, chociaż jest dowledzionem, iż wyprawa do Paphos zaszła właśnie w dzień przybycia jego do Cypru, i ie prócz tego już od miesiąca jeden z jego urzędników w jego imienin działał. Admirał Dondolo powzią-* wszy dokładne w tej mierze objaśnienie, od« płynął z częścią swej floty do Smyrny, zkąd pisał do Internuncyusza W tutejszej stolicy j prosił także rząd swój o ins'rukcye dalszego postępowania względem Cypru, która to wyspa jest jeszcze prowincyą turecką, i rządzona przez Baszę w imieniu Sułtana, Z Skutari, dnia 2. Listopada, Słychać, że przysłany przez Tartara firman Wielkiego Sułtana, oznajmił Skutaryiezykom, ii Porta przychyliła się do ich próśb, i odda. liła Baszę zuajdująeeeo się w cytadeli), skazała go oraz na Wynagrodzenie szkody zrządzanej mieszkańcom miasta. Zmieniono także innych urzędników,

)J( g i p t.

Z Afexandryi, dnia 28. Października, Ciężące podatki, systemat monopolu i nie* usfanne zaciągi do wojska sprawiły w rozmaitych miejscach Syryi, a mianowicie w Kandyi zaburzenia, które jednakowo aż do tej chwili

* .. JWp chęceni ostrą karę na się ściągnęli. Beliehen! , które albo me chciało, albo nie było w stanie opłacić nałożonej kontrybucji, przewyższającej dawniejszą w Irojnasób, zostało prztz Egipcyan okropnie spustoszone, nawet klasztory same łupiestwa me uszły, lubo są pod opieką francuzką; przeto też Konsul Francuzki ostre miał uczynić rządowi przedstawienia i z naleganiem żądać, aby z owemi święterni zakładami tak przynajmniej postępowano, jak za czasów rządu dawniejszego. W zesjły piątek Konsul grecki doręczył Biszy swoje pismo wierzytflne; zresztą z wyboru tego Pana Tossitza w powszechności Grecy niekontenci, ponieważ on podczas wyprawy egipsko-greckiej zawsze sie okazał być nieprzyjacielem ojczyzny własnej, a teraz raczej za zwolennika i ulubieńca Baszy, aniżeli za niepodległego zastępcę Królestwa swego i obroniciela praw greckich powinien być poczytywany. Przed kilku dniami przybył tu ojciec Eniantin, najwyższy kapłan S1. Symonistow, oczekiwany tu przez dwudziestu swoich apostołów już od całego miesiąca. Zdaje się, że Symoniści prócz rozprzestrzenienia zagubnych zasad lak nazwanej ich religii, jeszcze inny mają zamiar na oku - t. j. skłonić Baszę, aiebyj)od icłi przewodnictwem morze Czerwone z brodziemiićm por'exyc kazał, przeto leż towarzyszy Enfantowi dwóch inżynierów francuzkich, Fournel i Lambert, oba byli uczniowie szko Jy politechnicznej. Jak wiadomo, sam Enfantin jest wychowańcern tego zakładu. Przez kanał takowy zapewneby się ułatwiły w wysokim stopniu związki Europy z Persyą, Indyą i Chinami. Wszakże czy Basza ma tę chęć j środki potrzebne do przedsięwzięcia dzieła takowego, czyby też gabinety europejskie się nie obawiały, źe Anglia taką drogą wyłącznie handel cały na morzu Srodziemnein sobie przywłaszczy, to jest pytaniem, którego rozstrzygnąć nie umiemy, Z d n i a 4. Listopada.

Mehmed Ali polecił czterem domom bankierskim, aby Porcie zapłaciły 5 milionów piaetrów. J estlo haracz roczny z samego Baszostwa Egiptu, - źe zaś z tego Baszostwa zalega jeszcze haracz za rok jeden, a z nowo nabytych prowincyi za lat dwa, rachując na role po 20 milionów piastrów, czego Mehmed wzbrania się płacić, a nie wiadomo, czyli wspornniona wypłata ma być na rachunek zaległego lub dopiero przypadać mającego haraczu, czynią więc rozmaite w tej mierze domysły. Wielu jednak mniema, iż Mehmed Ali płacąc 5 milionów piastrów, ułoży się z Porta względem zaspokojenia całej zaległości, wy

1 *

noszącej 45 milionów piastrów, a tym sposobem ułatwią się zachodzące spory. W i ochy.

Z R z y m u, dnia 30, Listopada.

Onegdaj oznajmił ktoś rządowi, iż knowano spisek, i żądał za to odkrycie znacznej nagro« dy , jako też przebaczenia za własne uczestnictwo. Gdy mu to przyrzeczono wymienił on pałac Xiecia Ercoląni w Bononii, którego małżonką córka Lucyana Bonapartego; tam, powiadał, znajdzie polieya znaczny skład b ro ni, do kiorego wnijście jest za wielkim obrazem. Wysławić sobie można trwogę całej rodziny, gdy policjanci w nocy przyszli i cały dom przeszukali; zdjęto wszystkie malowidła ze ściany, ale nie znaleziono ani otwo« ru żadnego, ani broni. Denuncyanta oddano pod sąd 1 skazano go natrzylemie uwięzienie. Niektórzy rozumieją, źe sam został zawiedziony; zreszią postanowił jednak rząd przylej sposobności utworzyć sąd-, mający sądzić wszjsikie przestępstwa poliiyczne. Przy tym trybunale, składającym się z 5 członków, adwokat rządowy sprawę tę przeciw familii Ercoląni wniósł na nowo, ale Xiąźę założył uroczystą protestacyą przeciw wyrządzonej sobie zniewadze i domaga się u zwierzchności zadośćczynienia. Z Medyolanu, dnia 1. Grudnia, Wczoraj odprawiło się tu uroczyste poświęcenie zwłok zmarłego onegdaj Xiecia Mikołaja Esterhazy-Galarua. Złożenie zwłok nastąpi w grobach familijnych Xiecia ś. p. w Liaenjtad1.

F 2 a n c y a.

Z P a ryż a, dnia 10. Grudnia.

Twierdzą tu dzisiaj powszechnie, źe rząd odebrał wiadomości o złożeniu Patia Zea z urzędu i nastąpieniu w miejsce jego Xiecia San Fernando. Wszakże pogłoskę tę juź po tylekroć rozsiewano, źe nawet tą rażą nie jesteśmy skłonni wierzyć jej. Mimo 10 zgadzają się jednak w tern wszysikie koriespondencye z Madrytu, źe zmiana ta rzeczywiście bliską. Pan Zea mało obecnie posiada wpływu w gabinecie Jitólowąj, bo wit2kszość onego zniewala go mimowolnie do zastosowania się do woli Regent K i, Otacza go oprócz tego mnóstwo szpiegów, uważających na każdy krok jego i ślwJzących każdy czyn jego; nareszcie mówią dużo, źe w skutek odkrycia Ścisłych styczności które między Panem Zea i byłym Ministrem Cruz zachodziły, usunięcie pierwszego Mmisira żadnej więcej nie ulega wątpliwości. Wczoraj zrana przyaresztowano w kawiarni jednej około 30. Republikanów, członków towarzystwa praw ludu, zgromadzonych tam no spisek, mający wybuchnąć d. I I. Grudnia. W skutek odbytej indagacji nastąpiły dzisiaj rrarra nowe poszukiwania i przyaresztowania. U dzielenie bardziej rozumujące niź opowiadające, zamieszczone w K o n st y t u c Y o niż c i e, o (sprawach hiszpańskich z Madrytu pod d. i$. m. z. wyraża: "Interwencya irancuzka bardzo tu nie Jubiona, podczas kiedy w Saragossie i Barcelonie rzeczy wcale inaczej się mają. W tych miastach albowiem niczego bardziej nie pragną, jak wkroczenia Francuzów do Hiszpanii, t u b o w Arragonii wiele jest Karolisiow, duch którym tchną mieszkańcy jednak bardzo liberalny i duchowieństwu nieprzyjazny, lubo ono 40 ma klasztorów w stolicy Arragonii. Po kilkakroć już odzywały eię tu tłumy studentów i innych Judzi z okrzykiem: "Precz z Biskupem!" - W Madrycie lękają, się interwencyi francuskiej przedewszyBIkiem z obawy, aby na nowo nie ustaliła Ministtryum Pana Zea Bermudez. Nie ma tam wprawdzie więcej nienawiści ku Francy', ale jednak gorzkie wspomnienia, które się wszeJako nie dotyczą Francyi z roku 1808» lecz Francy i z r. ib"'.}. - VV RevistaEspanol donoszą o podroży wielu Karolistow przez Ijłerena, udającycli się do Malagi i Kadyxu.

Wymieniają tarn Marszałka Bourmonta, General · Porucznika Clouet, Wikomta Karola Bourmonta, Pułkownika Turbonnais i wielu innych. Generałowie Clouet i Larochejaquelin jeszcze nie wyleczeni 2 ran odebranych W Portugalii." Podróżny przybyły z głębi Hiszpanii do Bajonny, przynosi następujące, potwierdzenia wymagając«-, nowiny: "Pleban Merino na glo» wę pobiły schronił się w góry pod Oca. Generał Valdez przyb)ł w 8000 wojska do Wittoryi, zosiawiwszy 30coczną załogę pod wodzą Morula W Vallndolid. Natychmiast po przybyciu Generała Valdtz do Wittoryi, Generał Sarsfitld do Madrytu się udał, Powsisńcy w Biskai tułają się pojedynczo, uchodząc ku grancy Fiancyi. - Oddział wojska wysłano z Katalonii do Arragonii, ponieważ się tam rozruchów obawiają. Amnestya żadnych jeszcze ftie miaia skutków; dotychczas nikt nie stahął i zapewne owe dwa tygodnie upłyną a nikt o łaskę błagać nie będzie."(?) M o n i t o r donosi z raportu Generała Uzer z Bona, iż gdy kilka statków trudniących się zbieraniem korali, rozbiło się przy brzegach, Arabowie okazali wielką ludzkość <iia 17 osób, które się na tych statkach znajdowały. Pokolenie Scbas pizy jęło nieszczęśliwych i zaprowadziło do pokolenia Bern U rnirn, K óre umieściło ich w namiotach swoich, a potem zapro

wadziło do Bony. Generał Uzrr kazał natychmiast nagrodzić rzeczonemu pokoleniu, aby je zachęcić do dalszej gościnności i ludzkości dla Europejczyków, podobnym przypadkiem dotkniętych» Szańce w Bugia znacznie się powiększaj ą. DziennikCourrier franc ais pisze: "Słychać, iż następne posiedzenia Izb będą szczególniej poświęcone prawom skarbowym i wewnętrznej administracyi. Ministrowie nie mało pieniędzy żądać będą na nowe gościńce, kanały, koleje żelazne, kopanie portów i t, d. Ukończenie wszystkich robot zaczętych w Cherbourgu ma kosztować 54 milionów. Lubo zaś r*ąd szczególniej chce pozyskać uchwalenie potrzebnych pieniędzy, niewątpliwą jednak jest rzeczą, iż prawa polityczne będą. także przełożone, jako lor względem politycznych stowarzyszeń i koalicyi robotników« Ła two się można domyślić, iż prawa te nie są ułożone w duchu liberalnym i że wzniecą burzę, którejby na tern posiedzeniu uniknąć cliciano. " Słychać, iż zdrowie Monarchy naszego nie jest najlepsze i nie ma jeszcze pewności czyli pojedzie do Bordeaux. Gabinet nasz zwraca pilną uwagę na interesa niemieckie i włoskie, a uzbrajanie okrętów zdaje się oznaczać rozciągłe plany. Konntet dla piechoty i jazdy oświadczył na ostatniem ewern posiedzeniu życzenie, aby wszystkie pułki piesze, zacząwszy od następującej wiosny, ćwiczone były w strzelaniu z dział. Słychać, iż wkrótce wyjdą prawdziwe pamiętniki Mirabeau, zebrane z pism po nim pozostałych. Przysposobiony syn Mirabeau, którego nazwiska dzienniki nie wymieniają, ma się trudnić wydaniem tych pamiętników. Słychać, iż Admirał Hugon, który dowodzi eskadrą naszą w Ltwancie, z powodu nadwątlorugo zdiowia, otrzymał pozwolenie wrócę-, nia do Francyi. Pan Cousin, miał dn. 30. z. m. posłuchanie u Króla Jrnci. Towarzyszył mu Minister ban« diu. SSychać, iż Pan Cousin oirzyma nowe posłannictwo do krajów niemieckich Margrabia B a siano, urzędnik ministerstwa spraw zagranicznych, został niedawno wysiany do Stambułu; ma wseść na okręt w Marsylii, i popłynąć do przeznaczonego miejsca. Słychać, iż wspomniony Margrabia wiezie Admirałowi Roussin bardzo ważne pisma urzędowe względem nowych trudności, jakie zaszły między Sułtanem i Baszą Egiptu. S 2 iv e c y a, Z 3,zto K h o J m u, dnia 3. Grudnia.

Kroi Szwedzki zwołał- nadzwyczajny Sejm na dzień 15. Stycznia 1834 r. Rozporządzę wiadamia, iż powodem tego jest życzenie Króla, aby nowe prawo o monetach mogło jak najprędzej być zaprowadzone«1.

OBWIESZCZENIE.

Podaje się niniejszym do wiadomości publicznej ii tutejszej kupiec T e o d o r B e n e d y k t Ahlfenger i jego 'narzeczona Julianna z J o s e pli s o h n przez'konirakt w podpisanym Sądzie pod dniem 31. Październ. r. b, zawarły wspólność majątku 1 dorobku w ich przyszłem małżeństwie wyłączyli. Poznań, dnia 2. Listopada »833« Król. Pruski Sad Ziemiański.

A U K C Y A.

Aukcya pozostałości kupca Adolfa Kupki odłoży się na dzień 23ci Grudnia przed południem o otej godzinie i dni następne w kamienicy na r>nku pod N rem 43" gdzie się sprzeda skład wina i inne rzeczy. Poznań, dnia 20. Grudnia 1833« B ro ck, Rc-ferendaryusz.

Kapelusze i czepki najnowszego gustu w ta« »ich cenach ońaruje

GnieZIIOSlomiariki N ro. 373,

Seyfried.

DONIESIENIE, Paryzfcie, Drezdeńskie i Wiedeńskie sznurówki, jako też gorsety nie dozwalające trzymać się krzywo, znajdują się w zapasie ii Bambergera w Wrocławiu na ulicy Schmiedebrucke pod liczbą 16, pod "Miastem Warszawa" na pierwszem piętrze. Na miarę nie potrzebuję nic więcej jak suknią dobrze leżącą, albo też długość talii i szerokość od jednego do drugiego ramienia mierząc przez pierś. Skoro sznurówka kupiona odemnie nie spodoba się, obowięzuję się odebrać ją napowrót. Cena gorsetu z angielskiej skóry podszytego płótnem wynosi od 3 T alarów do 3 T al. 20 egr.

B a m b e r g er, krawieczWiednia, robiący gorsety.

156S

Doniesienie o nauce tańca.

Wysokiej szlachcie przebywającej w tutejsze«) mieście jako też w okolicy, tudzież sza» nownćj publiczności donoszę niniejszem najuniżeniej, iż daję dokładną naukę tańców niemieckich, francuzkieh i polskich. Na lokal uczenia nająłem safę w domu zajezdnym Hotel de Varsovie, na Wrocławskiej ulicy pod Nr. 251., gdzie dawniej byłoCasino, Mieszkam na ulicy Sga Wojciecha pod Nr. 94. pod trzema filiami.

Honorarium miesięczne od jednej osoby wynosi 3 Talary. N a miesiąc dam is iekcyt, każda po -2 godziny, Poznań, dnia 12. Grudnia 1833« Karol Kulzius, wraz« żoną, konceesyonowany nauczyciel tańców,

Doniesienie handlowe.

Piękne cytryny z Messyny stu sztuk p.

10 sgr., i z Malagi po 3 Tal" pojedynczo po 6 i 7 gr» pol., piękne apclzyny z Messyny i świeże rodzenki w gronach, otrzyma! J, Verder

Ulubione świece, tak nazvane oszczędności, z knotallli SkOWellli, nie topiące się i nie wydające przykre pachu, mojej własnej roboty, sprzedaj po 7 sgr. E d war d Cz arnikow, mydl; przy ulicy Fryderykowskićj Nr. 167. w o o mu niegdyś Pana Mańkowskiego

Ceny zboża na Pruska, ffilarg w*SS w Poznania, Dnia 18 Grudnia i83 3 * Tal. śgr, t«n. do Tal. egt Pszenica I 1 6 I IQ Żyto 25 27 Jęczmień 15 16 Owiea 15 16 Tatarka ,5, I 7 Groch . 5 I 7 Ziemiaki 6 Siana c e tnar a 7 110 ff.. 15 Ig Słomy kopa 2 1200 ff 4 5 Masła garniec l zz so