GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.04.02 Nr78

Wielkiego I

Xi e s twa NAN

SKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dektra i Spółki. - Redaktor: A. Wunnowshi.

Alf 78.

We Wtorek dnia 2. Kwietnia 1833.

OBWIESZCZENIE.

Najjaśniejszy Kroi raczy! nakazać urządzenie W inny eposob zarządu spraw gminnych i policy jnych po wsiach i w mniejszych miastach Pro wincyi Poznańskiej, z przyczyny iź dotychczasowy okazał s:ę niedostatecznym i calowi przeciwnym. Z polecenia Król. dostojnego Minieteryi Stanu podaję poniżej do wiadomości publicznej: i) Najwyższy rozkaz gabinetowy z d, g, m. b. Stanowiący, tymczasowo na lat trzy, urządzenie spraw gminnych i policyjnych. 2) U dzieloną ku wykonaniu onegoź N aczelnemu Prezesowi, a przezN. Pana zatwierdzoną, instrukcyą. Względem przywiedzenia do skutku Najwyższych postanowień, niezwłocznie potrzebne nastąpią rozporządzenia. Tymczasem zaś pozostaje się zupełnie przy dotychczasowem urządzeniu i zwracam J mć. dziedziców dóbr w Prowincyi uwagę mianowicie na postanowienie pod i. Najwyższego rozkazu gabinetowego, podług którego urząd wójtowski ma być w dotychczasowym sposobie sprawowanym, dopóki nowy wóyt stosownie do następujących przepisów niezostanie ustanowionym. Berlin, dnia 24. Marca 1833Naczelny Prezes W. Xiestwa Poznańskiego, Flottwell

Wykazane przez Ministerjum Stanu w raporcie z dnia 13. z. m. znaczne wady w teraźniejszym zarządzie spraw policyjnych i gminnych po wsiach i w mniejszych miastach Prowincyi Poznańskiej, skłoniły Mnie do wydania na najbliższe trzy lata następujących tymczasowych postanowień, których zachowując sobie przejrzenie i zmienienie, zalecam Ministerio Stanu, ażeby Mi wcześnie przed upłynieniem tego terminu zdało wsparty opinią raport o rezultatach urządzenia z szczególną uwagą na postępy, osiągnięte tymczasem z regulacyi stosunków między dziedzicami i włościanami. 1) Wyrzeczony w Moim rozkazie 2 dnia 16.

Kwietnia 1823- obowiązek dziedziców dóbr do sprawowania urzędów wójtowskich, ustaje. Każdy iednakże dziedzic winien pełnić obowiązki tego urzędu w dotychczasowych obrębach tak długo, dopóki nowy wóyt podług następujących przepisów nie zostanie ustanowionym. 3) Dobra szlacheckie, gminy wiejskie, mniejsze miasta i należące do stanu gmin wiejskich, oddzielne posady (wieczystodzierzawne, wieczystoczynszowne, młyny i t. p.) podzielone będą na okręgi. Każdy okrąg mieć będzie na czele urzędnika, pod nazwiskiem Wójta, który w nim obowiązki urzędnika policyjnego i kommunalnego w Moiem imieniu sprawować będzie. czyniony w stosunku ludności, tak iżby ani mniej 2000, ani więcej 6000 dusz niezawierał . 4) Przy tworzeniu okręgów utrzymane być mają ile możności teraźniejsze obręby dominialne, nierozrywając będących w związku Obwodów dominialnych jak tylko w nieodzownej potrzebie. 5) Wójtów mianuje Regencya tymczasowo na lat trzy, a Naczelny Prezes potwierdza. 6) Regencye, nie mając same sposobności obrania zdatnych osób, mogą polecić należącym do okręgu wójtowskiego dziedzicom dóbr, przełożonym gmin i właścicielom oddzielnych posad, lub temu dominio, dla którego posiadłości wójt wyłącznie ma być ustanowionym, proponowanie sobie zdatnych kandydatów, bez obowiązku jednakże trzymania się tych propozycyy. 7) Mieć chcę, ażeby w ciągu pierwszych trzech lat wyznaczyć się mające dla wójtów rernuneracye z kass publicznych były wypłacane, zastrzegam jednakie Sobie dalsze po upłynieniu tego czasu postanowienia. m W każdym zaś przypadku gmina okręgowa ma obowiązek podejmować koszta urządzenia osobnego lokalu urzędowego i opału onegoż w miejscu zamieszkania wójta. g) Obowiązki wójta mają o) we względzie zawiadywania policyąo b ejmować wszystkie te przedmioty, któremi trudnili się dotychczasowi wójci w swych okręgach i burmistrze w małych miastach, i które wójtowi okręgowemu prócz tego, stosownie do wydać eięinającej instrukcyi, przez Regencye poruczone będą. Wykonywa on te obowiązki w powierzonym mu okręgu, jako organ władzy rządowej, jest podrzędnym Radzcy Ziemiańskiemu, a jego natomiast rozporządzeń winni bezwarunkowo dopełniać wszyscy należący do jego okręgu właściciele dóbr szlacheckich , gminy wiejskie i miejskie i ich przełożeni, tudzież poeiedziciele oddzielnych włości, z zastrzeżeniem rekursu do Radzcy Ziemiańskiego i do Regencyi. i) Interesami gminnemi w należących do okręgu wójtowskiego gminach miejscowych, zawiadywać będą i nadal dotychczasowi ich przełożeni · -sołtysi i burmistrze z przydanemi im do pomocy osobami -r lecz kontrola nad tym zarządem do wójtów należy. c) Sprawami gminnemi całego okręgu kieruje wójt stosując się do instrukcyi, która mu będzie udzieloną, winien on jednakże do rozkładania danin gminnych i do uchwał, dotyczących interesu kommunalnego całego okręgu,przywoływać dziedziców dóbr szlacheckich , przełożonych udzielnym gminom miejscowym i posiedzicie li oddzielnych włości, jako reprezentantów całego okręgu. 9) Przełożeni pojedynczych gmin miejscowych będą: aj w małych miastach, tudzież w gminach wiejskich, we względzie ich stosunków własności uregulowanych, przez osiadłych w nich udzielnych właścicieli nieruchomości i proce dernikow, stosownie do wydać się mającej w tej mierze instrukcyi, pod prezydencyą wójta, na lat sześć obierani i Radzcy Ziemiańskiemu przedstawiani. Wszakże teraźniejsi ustanowieni na całe życie burmistrze w małych miastach zostaną u trzymani, dopóki ich uwolnienie od obowiązków lub pensyonowauie na przepisanej drodze nienastąpi. Względem kandydatów na urzędy sołtysów wiejskich zasięga Radzca Ziemiański nasamprzód opinii dziedziców dóbr i potwierdza ich po przekonaniu się o ich zdatności. Burmistrzów miejskich potwierdza i nadal Regencya; 6) w nieuregulowanych jeszcze gminach wiejskich obiera dziedzic sołtysa i wnosi o potwierdzenie do Radzcy Ziemiańskiego, który je odmówić jest mocen i obowiązany, skoio ma ważne powody powątpiewania o zdatności osoby przedstawionej; c) urząd sołtysa, obowiązanym jest każdy wybrany do tego mieszkaniec, memogący prawnie wymówić się od opieki, na lat trzy przy. jąć i sprawować. Jednakże na jego żądanie gmina miejscowa nietylko winna mu wynagradzać podjęte konieczne wydatki, ale też dawać za jego fatygę stosowną remuneracyą, którą w razie potrzeby Regencya ustanowi. U stanawianie sołtysów w nieuregulowanych gminach wiejskich takich dziedziców, których prawa stanowe ustawą Moją z dn. 26. Grudnia 1831. z powodu należenia do powstania w Polecę zostały zawieszone, służy, przez czas trwa. nia tej suspensy!, Radzcy Ziemiańskiemu powiatu. N aczelny Prezes prowincyi Poznańskiej ma sobie poleconern wykonanie tej ustawy, stosownie do przyłączonej tu napowrot instrukcyi, którą zatwierdziłem, a Minisleryum stanu starać się będzie o równoczesne ogłoszenie tej ustawy i instrukcyi przez gazety i dzienniki urzędowe prowincyi, Berlin, dnia 9. Marca 1833«

(podp.) Fryderyk Wilhelm.

Do Ministeryum Stanu, xr celu wykonania Najwyższego rozkaz« gabinetowego z dnia 9. Marca r. b., stanowiącego urządzenie zarządu policyjnego i kommunalnego w gminach wiejskich i małych miastach Prowincyi Poznańskiej.

Do . 2. 3. i 4. Przy zakreślaniu okręgów wójtowskich mniej uważać naleiy na liczbę mieszkańców, jak na geograficzne, proeederowe i inne stosunki, które takiemu zarządowi znaczenie i ważność nadają; w szczególności rozumie się to o mniejszych miastach, których wcielenie do okręgu wójtowskiego dla t e g o do pewnej liczby dusz nieprzywiązano , ażeby Regencya rozpoznać mogła, czyli się więcej uwłaściwiają do składania części gminy okręgowej, lub więcej do oddzielenia ich od tejże. Utrzymanie obwodów dominialnych jest nader poźądanćrn tak we względzie adrninietracyjnym , jakotez dla zachodzących, w wielu przypadkach, prywatnych stosunków prawnych, vi których mieszkańcy obwodu takowego względem siebie i względem dominium zostają, i dla tego też w wielu przypadkach trzeba będzie, z pojedynczych dominiów znacznej rozległości, oddzielny tworzyć okrąg wójtowski. i?rzy oznaczeniu okręgów, wypadnie polecić Radzcy Ziemiańskiemu, ażeby użył pomocy Deputowanych powiatowych i innych roztropnych mieszkańców powiatu. Może także .Regencya, z zastrzeżeniem przychylenia się N aczelnego Prezesa, zażądać opinii Stanów powiatowych względem wygotowanego podziału. N a każdy zaś przypadek potrzebnem jest zatwierdzenie podziału przez Naczelnego Prezesa.

Do 9. 5. Ustanowieni przez Regencya wójci, wykonoją jako urzędnicy rządowi przed Radzcą Ziemiańskim przysięgę i otrzymają od Regencyi patent na czas (rwania ich urzędu.

Regencye są obowiązane, wybierając i ustanawiając wójta, mieć szczególniej wzgląd na właścicieli gruntowych w okręgu; w niedostatku zaś tych, na oficerów, feldweblów i podoficerów, którzy się w służbie dobrze sprawowali i zdatność do takowych urzędów posiadają. Mogą także urzędy te być powierzśnemi burmistrzom w należących do okręgu miastach i innym osobom, które Regencye do sprawowania takowych posad uznają być zdatnemu I We wszystkich zaś przypadkach powinna Reigencya przekonać się, iż sposób myślenia mają'cej być wybraną osoby odpowiada obowiązkom winnej N. Królowi wierności i uległości, Aos p olicie wymaga się takiej kwalifikacyi, jaka burmistrzowi w średniem mieście jest potrzebna. Znajomość języka niemieckiego, jako języka krajowego, o ile jest potrzebnym do piśmiennych czynności i tlo zdawania raportów, stanowi się za nieodzowny warunek; w równym stosunku znajomość języka polskiego w tych okręgach, w któiych tym językiem narodowym większość mówi." Przy wybieraniu właścicieli gruntowych nieuważa się na naturę posiadłości gruntowej. N aleiy mieć wzgląd tak na właścicieli dóbr szlat heckicli, jakotez na dzierżawców wieczystych i na zostających w równych stosunkach posiedzicieli grun towych, tudzież na członki gmin wiejskich i miej« skich. Co do osób, nienależących ani do tej klassy, ani do oficerów, źeldweblow i podoficerów, niemają Regencye obowiązku, trzymać" się przepisów prawnych, wydanych względem osób stanu wojskowego i cywilnego, którym służy prawo do umieszczenia na jakiej posadzie; przy równej jednakże zdatności należy dawać pierwszeństwo uprawnionym do zaopatrzenia osobom. Do , 6. bkoro Regencye robią użytek z udzielonej im mocy wzywania członków gminy okręgowej, ażeby proponowali kandydatów, niepoirzeha oddzielnego tym końcem zebrania się reprezentantów tej gminy, owszem dosyć jest, gdy Radzca Ziemiański, lub inny przez Regencya wyznaczony Komissarz, zażąda od nich na piśmie lub ustnie takowych propozycyi i te, z opinią swoją, Regencyi poda. Do 9. 7- Oznaczenie dla wójtów remuneracyi, w miarę indywidualnych każdego okręgu stosunków, zostawia się Regencyom. W razie ustanowienia na ten urząd właścicieli gruntowych z okręgu, zależeć najczęściej będzie tylko na stósownem wynagrodzeniu ich za połączone z sprawowaniem urzędu koszta i stratę czasu, spodziewać się bowiem można po obywatelskiej tych mężów gorliwości, iż; powierzony im z szczególnego zaufania urząd jako rzecz honorową uważać i traktować będą. Miejsce zamieszkania wójta, skoro tenże ri tenależy do klassy tej właścicieli gruntowych, powinny Regencye ile możności przeznaczać w środku tflręgu, zachowując jednakże wzgląd na to, ażeby mający mu,być danym przez gminę lokal urzędowy w miejscu j ego zamieszkania mógł być bez zbytnich trudności wynalezionym. Do 9. 8. Nieuważa się za rzecz konieczną, wyliczać szczegółowe obowiązki wójta, jako zawiadowcy spraw policyjnych jego okręgu; dosyć owszem jest, oznaczyć zakres jege powinności urzędowych przez odwołanie się na wskazane dotychczasowym wójtom funkeye, jako organu zwierzebniczych władz rządowych. Do N aczelnego Prezesa należy, ażeby kazał wypracować przez Regencye prowincyi dokła nego, tudjieź względem współdziałania wójtów przy poborze podatków publicznych, tatowe, po uzyskanej approbacyi właściwych Ministerstw, zatwierdził i następnie ogłosić kazał. Prawo i obowiązek wójta do rozpoznawania kontrawencyi policyjnych w jego okręgu, podawania ułożonych przezeń rezultatów karnych Radzcy Ziemiańskiemu do potwierdzenia i wyjednania jego autoryzacyi do spełnienia kar, należy w tej instrukcyi wyraźnie opisać. O potrzebne lokalności do spełnienia kary aresztu czyli więzienia każda gmina według przepisów prawa starać się jest obowiązaną. Może 6ię jednak ułożyć w tej mierze z innenii gminami tegoż okręgu. Co do zarządu kommunalnego, starać się należy o utrzymanie i'ułatwianie ile można samodzi- laości kazilej gminy miejscowej w zaradzaniu kommunalnym jej interesom. Gdy niemożna jeszcze uznać za rzecz stosowną, aby już teraz ułożyć formalną ordynacyą kommunalną dla prowincyi Poznańsk ej, pora owszem ta dopiero po ukończeniu regulacyi między dziedzicami i włościanami i po większem wykształceniu się wyobrażeń o sprawach kommunahiych nastąpić może, zaczem należy teraźniejszą, jużto postanowieniami prawnemi, już zwyczajem upoważnioną organizacyą gmin miejscowych w zarządzaniu ich mająikiem zatrzymać, tymczasem zaś troskliwą zwracać uwagę na polepszenia, jakie w posiępie czasu spoetrzedz się dadzą, i po upłynieniu najbliższych lat szfściu zająć się uprojełuowaniem redakcyi zupełnego regulaminu kommunalnego. Tymczasem dosyć będzie, względem warunków potrzebnych dla ważności uchwał gminnych, równie jak względem prawa dozorowania przez władze rządowe majątku kom

Wiadolllości krajowe.

Z Berlina, dnia 30 MAarca.

J. K. Mość Panujący Xiążę L u c c a wyjechał do Drezna. Z dnia 31. Marca.

JJ. KK. MM. Wielkie Xiestwo M e c k l e nb u r g - S c h we r i n, wrócili tu z Ludwigsjust,

Wiadolllości zagraniczne.

T u 2 C Y a.

Z Belgradu, dnia 13. Marsa.

(Z Gaz, Powsz.) Stosownie do listów

munalnego, trzymać się przepisów Powszechnego Prawa Krajowego, a co do wyboru przełożonych gmin miejscowych, postanowień Najwyższego rozkazu gabinetowego z dnia 9.

m, b., względem czego Naczelny Prezes udzieli jeszcze oddzielną Regencyom instrukcyą. Do . 9. Podług jakiego stosunku zbierane być -mają składki na potrzeby gmin miejscowych, zostawić również rnoina uchwałom każdej gminy, zachowując, na przypadki zażaleń o przeciążenie, rekurs do wójta, Radzcy Ziemiańskiego i Regencyi. We względzie składek pieniężnych dla okręgu wójtowskiego trzymać się należy dotychczasowej miary rozkładu respective % na ofiarę i - na podymne, dopóki niewyjdzie inne prawne postanowienie; pozostają także w swej mocy dotychczasowe obowiązki gmin wójtowskich do utrzymywania ubogich, tudzież do naprawiania traktów i dróg, tak długo, dojióki ich wyjść mające ustawy względem tych przedmiotów niezmierną. Będące już w wykonaniu obowiązki tego rodzaju pozostają przy dotychczasowych okręgach wójtowskich. VVladze prowineyalne dopilnują, afeby gminy nieuregulowane jeszcze pod względem stosunków własności swej weszły zaraz po ukończonej regulacyi w zupełne posiadanie swych praw kommunalnych, a potem też do własnego wyboru swoich sołtysów przystąpiły, Berlin, dnia 13. Marca 1833Król. Ministeryum Stanu.

(podp.) FRYDERYK WILHELM, X. Nasiępca tronu.

Baron Altenstein, Scliuckmann. Hr. Lottum, Hr. BemstorjJ. Hake, Maasen. Baron Bienn, Kamptz. Aliihler. Ancillon.

z Sofii, pospolite ruszenie niebawem stanie pod bronią. Ąni przyrzeczenia dane przez wielkie mocarstwa, ani domniemane przyjazne chęci Ibrahiioa, niezaspokoiły Sułtana, Marsz Egipcyan ku Smyrnie nową wzbudził w Dywanie obawę, który teraz z sprężystością powinien obmyśleć środki pomocy. Admirał Roussin twierdzi wprawdzie, że Porta Ibrahima Baszy lękać się niepowinna 1 że sam na się bierze wszelką odpowiedzialność, j .ślibyjaka praygoda konwencyą przezeń zawartą upośledzić miał a; tymczasem jednak powstańcy istotnie dnia 18 . Lu t. Sm yrn ę zaj ęli. Admirał odwołuj e się, by tylko zaspokoić Porte, do datum, kiedy to się stało, utrzymując, że konwencyą dopiero pd dnia podpisania onej może być stanowiącą. tynopola znajdujących się agentów dyplomatycznych wolne zostawiono działanie, Ibrahim Basza byłby juz dawniej uczyniony odpowiedzialnym za każdy kruk nieprzyjacielski, przed sięwziąty przeciw Porcie po odebraniu rozkazów ojca. Rozkazy te nadeszły do niego równocześnie z powrotem Generała Murawiewa do Konstantynopola; opiewały one, aby zatrzymawszy się w miejscu, ocztkiwat wypadku układów. Tymczasem musiały w obozie Ibrahima nowe wydarzyć się przypadki, kiedy bez nadzwyczajnych powodów zapewneby się powtórnie niechwycił oręża. Usprawiedliwia on się tym prftekxtem, iź zajął Smyrnę końcem utrzymywania sobie wolnej komunikacyi z morzem, i szukania portu, gdzieby wojsko swoje na okręty mógł wsadzić. Ale Porta by się także starała, i uderza nas bardzo, że władze tureckie w Smyrnie złożono i w miejsce ich Egipcyanie nastąpili. Posiadłość Smyrny ważna bardzo, przyczyni się niemylnie do podwyższenia roszczeń zwycięzcy, a takI do u trudzenia toku układów. Zdaje się; że sprawy te Porte wielce zmartwiły; wynurzyła przeto Posłowi francuzkiernu zażalenie swoje, że mimo przyrzeczeń jego poskromienia powstańców, ci jednak najbogatsze miasto Azyi opanowali, zadając takim sposobem naj dotkliwszy cios handlowi Lewanty i dochodom państwa. Domaga się niezwłocznego (ustąpienia Egipcyan z Smyrny i iłomaczy konwencyą z dnia 12. Lut., jak się zdaje, w tym sensie, źe Ibrahim Basza aż do stanowczego zawarcia pokoju, obrębu miasta Konieh niepowinien był przekroczyć. Wśród takich okoliczności spodziewać się wypada, że eskadra francuzka na Archipelagu, otrzyma rozkaz udania się do Smyrny.

Niderlandy, Z H a g i, dnia jst. Marca.

W piśmie prywatnem jednego z oficerów naszych w St. Om er pod d. 19. ID, b., czytamy: "B yć może, te to ostatni list, który Pan stąd odemnie odbierasz, rozumieją tu albowiem powszechnie, źe jeśli sprawa holendersko-belgijska wkrótce załatwioną niezostanie, nas natenczas do południowej Francy!, do Tulon u, przeprowadzą. Zresztą tuszymy so bie, źe przynajmniej tymczasowe ugody wkrótce staną. Mamy tylko bardzo mało chorych w lazarecie; nasz naczelny wódz takie do zdrowia przychodzi i przechadza się jui na świeźem powietrzu; natenczas obywatele miasta ustępują mu z uszanowal}iem z drogi i kłaniają mu się grzecznie, Zołnierze nasi z Francuzami się bratąją i

(Ośmieszną istotnie rzeczą widzieć, jak oni między sobą obcują; niektórzy z naszych, którzy ani słowa po fratuuzku nieuniieii, utworzyli sobie jakiś język, »a pomocą którego jednak się wytłóioacz)ć mogą. Mamy nasze parady, jak w warowni, co tydzień; natenczas mnóstwo widzów się zgromadza, dziwiących się dobrej postawie naszych, którzy w tym względzie przewyższają załogę tutejszą francuzka."

B e 19 i a.

Z Bruxelli, dnia 23. Marca.

Journal d'Anvers zawiera, co następuje: "Słychać, źe listy s Vliessingen doiioszą o ukazaniu się finty angielsko - francuzkiej w obliczu wyspy Walcberen; mieszkańcy miasta Vlieseingen mieli ezero prędzej uchodzić i wielka trwoga ogarnęła całą okolicę. Wieść ta wszędzie wiarę znajduje. (P) "

F f-a n c y a.

Z Paryża, dnia si. Marca.

Wczoraj zawyrokowała Izba sądowa w sprawie obźałowanego redaktora gazety N a t i o n a l, Pana Paulin i redaktora dziennika C h a r iv ari, Cuche1. Ostatniego ogłoszono winnym umieszczenia umyślnie fałszywego sprawozdania w działaniach sądowych względem zamachu dnia 19. Listop. i skazano go na uniesie. czne więzienie i 5000fr. kary pieniężnej. Niewolno mu też w ciągu roku jednego żadnych debat sądowych umieszczać. P. Paulin, równie za winnego uznany, na lei sarnę karę został skazany i niewolno mu w ciągu Sch lat żadnych debat sądowych w dzienniku swoim udzielać. Twierdzą, źe wyrok w sprawie Bergerona przysięgli j e d n o z g o d n i e wydali, oraz, źe po obradach trzy minuty trwających jui się byli porozumieli. Zatrzymali się tak długo w pokojach swoich jedynie dla tego, fe Prezes sądu im oświadczyć kazai, że sprawa taka, którą przez ą. miesiące na piśmie, a przez g dni ustnie toczono, przynajmniej na pozór powinna być pod'ścisły wziętą rozbiór. Że wychodźcy polscy z nienajlepszego się cieszą losu wFrancyi, wynika z następującego wydarzenia w Moulins dnia 15. Marca. Oficer polski, przejeżdżając przez to miasto, ujrzał sję w konieczności sprzedania płaszcza swego. Żądał za niego 35 fr" ofiarowano mu wszelako tylko 30. Oficer francuzki wyższej rangi kupił ten płaszcz, ofiarował go zaraz napowrót w darze Polakowi. Wyjechał ten nieszczęśliwy Polak dyliżansem; tenże sam Francuz, dobroczynnie też najął miejsce dla niego. długiej podróży zdrowie swoje zupełnie odzyskał i nigdy się lepiej niemiewał , jak teraz. Gazette donosi: Listy z Londynu zapepewniają nas, że Xiążę Tallejrand obecnie usiłuje wyjednać dla Francyi nabycie części pewnej terrytoryutn; skoro zamiaru tego dostąpi, zamyśla się zupełnie usunąć od czynności dyplomatycznych. Zresztą pragnie gorąco os:ągnienia tego celu, aby zawód swój polityczny Świetnym zakończyć czynem.

Donoszą z Tulonu z dn. 8- m, b,: »Bryg "Surprise" przywiózł tu chorego Xcia Rovigo.

Omało co rozbiłby sięlbył pod Balearskiemi wyspami, gdyż od gwałtownego wiatru napadnięty, już wodg wpuszczać zaczął, tak dalece, iż trzeba było 7 dział wyrzucić w morze, aby gojtylko uczynić lżejszym. Xżę Rovigo cierpi na sadzel gardła. Z dnia 22. Marca.

Izba Deputowanych trudniła się na wczorajszem posiedzeniu, (d. 21. Marca) obradami nad budżetem Ministeryum marynarki. Zaraz przy rozpoczęciu dyskussyi nad tym przedmiotem, Minister marynarki dał się słyszeć w sposób następujący: "M Panowie ! Wypadki zaszłe w ostatnich czasach zniewalają rns do żądania od WPanów kredytu uzupełniającego. Rząd albowiem poczytywał za rzecz nieodbicie potrzebną, wzmocnić eskadrę francuzką na morzu Sródziemnern, mającą się stosownie do budżetu tylko z 100 statków składać dla służby zwyczajnej, a z 20 dla nadzwyczajnej; w skutek czego nastąpiło też pomnożenie wydatków. Ponieważ jednak budżet powinien być dokładnem wyrażeniem wszelkich potrzeb krajowych, poczytywaliśmy za rzecz słuszną zawiadomić Izbę o całym obrębie owych potrzeb w chwili rozpoczynających się obrad nad etatem Ministeryum marynarki, niechcąc później po uchwaleniu etatu występować« prośbą o naddatki. Ogół summy dodatkowej, której żądam y, wynosi 780,500 fI., dzielącej się tia trzy rozdziały. Pytaniem więc, czyby Izba mądrze niepostąpiła, gdyby podział ten na wymienione rozdziały zaraz przedsięwzięła, i w tym cełu całą rzecz powtórnie do Kornmissyi przesłała." Prezes uważał, że ponieważ tu idzie o nowy projekt do prawa, tenże stóswnie do ustaw powinien być wprzódy do druku podany i między bióra rozdzielony. Podobnie oświadczył Pan Eschasseriaux, że wniosek Ministra, aby eummę żądaną natychmiast na budżecie rozdzielono, niemoże być przyjęty, rozumiejąc, że żądanie jego powinno stanowić przedmiot oddzielnego prawa- Po kilku uwagach Pana Auguis odesłano wszelako wniosek Ministra zaraz wprost do Kornmissyi dla budżetu» Prezes wezwał następnie Panów Roger i Lag Cases, którzy imiona swoje kazali byli zapjsać, aby nad budżetem w ogólności zdanie swoje wynurzyć; ob)dwa jednak zrzekli się prawa swego, zabrania głosu, a tak zaczęły się natychmiast toczyć, obrady nad pojed)ńczemi rozdziałami. Pierwszy (place urzędników Ministeryum, 718,700 fI.) na wniosek Kornmissyi zmniejszony został o 8aco fr-, a drugi (koszta biurowe, 215,000 fI.) o 1000 fr. W trzecim rozdzielę przeznaczono na koszta ogólne marynarki 7,704.700 fr. Kornmissya wniosła o zniżenie tej summy o 100,832, a Pan Roger o oszczędzenie 14,000 fr. w placach Dyrektorów Generalnych. Ostatni wniosek stosownie do przedstawienia Ministra odrzucono, pierwszy jednozgodnie przyjęto. - W 4tym rozdzielę żądano 21,388,700 fr. na żołd i uirzytna. nie wojska morskiego; zaprowadzono w nim na wniosek Kornmissyi oszczędzenie 151,000 frnk. Przeciwnie uchwalono na zaprowadzenie regularnej żeglugi parowej między Tulonem, Marsylią i Algierem 400,000 fI., który przedmiot z budżeiu Ministeryum wojny został wykreślony.- Rozdział 5. wyznacza 19,570,000 fI. na budowle okrętowe i materyał marynarki. N ad tern jednak niemożna było więcej głosować, kiedy zgromadzenie już się po części było rozeszło N iektóre głosy domagały się (gdyż jeszcze ani ezósiej niebyło ) wezwania po imieni u, aby kraj opieszałych i niecierpliwych D eputowanych mógł poznać. Gdy się Prezes oświadczył, iż gotów do tego, Sekretarz listę imion przeczytał, po skończeniu czego inny głos słusznie uważał, że to istotnie dzieciństwo, na niesie niezdające, - Sessyą potem solwowano.

Pani de Polignac rozstawszy się z mężem swoim w Ham, żyje obecnie w dobrach swoich Millermont.

Z dnia 23. Marca.

Ostatnie wadomości z Bordeaux pod dn. 10.

m. b. opiewają, że stan zdrowia Xiezny Berry wielką znowu wzbudza obawę. Podczas ostatnich dwóch dni przechodziła ją gwałtowna febra. Piersi nadwerężone zagrażają zapaleniem, Gazette de France zamieściła dzisiaj z czarną obwódką artykuł pod napisem: "Wezwanie do ludzkości," w którym zaklina rząd, aby Xżnę wypuścił na wolność, w przeciwnym bowiprn razie, okropnąby się obarczył odpowiedzialnością. "Otrzymaliśmy, wyraża ta gazeta, właśnie w tej chwili list z Blaye pod d. 19. m. b., z którego wynika, że siły Xiężny coraz bardziej słabną i że się ona ledwo na nogach utrzymać może. Wszystkie wiadomo* dłużej potrwa, życie jej stracone." Z Ankony donoszą pod d. 12. m. b.: ", ,Antemisia," mający wrócić do Francyi, otrzymał podobno rozkaz udania się z zapieczętowanedepeszami do Lewanty." W dzisiejszym M es sa ger czytamy: "Wiadomości, którym niewypada odmawiać wiary, głoszą, że układy w sprawie belgijskiej dn, «2. III. b. w Londynie nanowo się rozpoczną." Gazeta Cou-rrier dei a Moselle, donosi pod d. 19. m. b., że artylerya stojąca pod Elwin, Verdun i okolicach odebrała rozkaz zbliżenia się do granic belgijskich. N amik Basza, dowódzca gwardyi tureckiej, przybył tu wczoraj z Londynu. Zabawi tu przez dwa tygodnie, poczem północnedwory zwiedzić zamyśla. Mówi płynnie po francuzku. Xżę Orleanu odbył w 20. godzinach podróż z Bruxelli do tutejszej stolicy. Dziennik Messager pisze: "Minister wojny ma być bardzo urażony na Doktrynerów, i powiedział jednemu z przyjaciół swoich: "Wybrali mię, bo im byłem potrzebnym; teraz zaś myślą, iż mogą obejść się bezemnie . Potrafię atoli wprawić ich w taki kłopot, iż pożałują czynu swego." Od kilku dni postrzegano, iż żaden członek ciała dyplomatycznego niebył u Ministra spraw zagranicznych, co dało powód do wieści, iż prosił Króla o uwolnienie od urzędu, lecz Monarcha na to niezezwolił .

Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 12. Marca.

Wypadki zaszłe między Hr, Punonrostro i Panem Zea Bermudez spowodowały pier* wszego do wyzwania na pojedynek Ministra, p o c ć m ten, nitpodjąwszy naręczaka, wprost się udał do N. Pana. Sprawa ta honorowa · tanowi teraz główny przedmiot rozmów w publiczności i być może, że P. Zea zbrzyriziwszy sobie kłótnie takowe, za urząd swój podziękuje. Pogłoska o uznaniu Donny Maryi przez rząd nasz dotychczas wcale się niepotwierdzija; a jednak utrzymują powszechnie, że to mimo dzielnego oporu Xiężny Beira, bawiącej obecnie przy dworze naszym, jednak nastąpi. Jakoż twierdzenie to sprawdza w wysokim stopniu list Komendanta okrętu angielskiego "S1. Vincent" do dowódzcy hiszpańskiego w V ig o, ogłoszony przez gazety. W tem piśmie albowiem wyraźnie oświadczają, ie mocą najnowszych układów prawa Donny Maryi wkrótce, niechybnie i powszechnie zostaną uznane, Milczenie rządu, który w Gazecie Nadwornej nietaja! zamieścić przeciwnego oświadczenia, także do potwierdzenia tej opinii poniekąd się przyczynia. Zaledwro zabłysły nam lepsze widoki na przyszłość, gdy już podupadły nasz handel nanowo zaliwii.ić zaczyna. W rniarę wzrastającego zaufania ku rządowi idą też. kursą nasze w górę; nigdy giełda lak niebyła ożyWIona.

Portugalia.

Z Lizbony, dnia 5. Marca.

Dnia 4. m. b. w okolicach pod Porto stoczono bitwę, e wypadkach której niemamy doiąd pewniejszych wiadomości. Wiadomość tę doniósł telegraf.

A n g l i a.

Z Londynu, dnia 22. Marca.

Cała połączona eskadra dn, 19. m. b. znowu do Deal wróciła; razem z nią fregata" Scout," która w sobotę z depeszami rządu wypłynęła była do Admirała; wyprowadzają stąd wniosek, że ugody z Panem Dedel pomyślniejszy wzięły zwrot; wszakże na pewniejszych w tej mierze wiadomościach zbywa zupełnie. Francuzka fregata "Syrenę" udała się z Wice-Admirałem Villeneuve na pokładzie do Cherbourga, dla naprawy. - Sir Pultenej Maicolm opuścił na kilka dni swój okręt "D enegal," podczas których tenże do Sheerenes« się puścił, aby go naprawiono. "Malabar" stracił nad bizegami holendersfciemi kotwicę ikiersztak, i uda się podobno do Portsmouth, aby tam szkody swoje powetować. Reszta eskadry stoi pod Deal na kotwicach; przyłączy! się jeszcze do niej bryg francuzki.

ROZlllaite wiadolllOŚci.

Kupiec jeden w Lugdunie otrzymał nieda- I wno transport bawełny, w której środku znajdował się dobrze opakowany - trup murzyna. St. Moccia, xiądz nioski, 5@ lat mający i wyszczególniający się rzadką znajomością starożytności klassycznej, posiada, jak pisze dziennik florentyński, dziwną moc jakąś utrzymywania się nad wodą. W najbyatrzejszych rzekach, w rozhukanych falami jeziorach, w najdzikszych wirach strumieni, utrzymuje się na powierzchni wody. W czasie pogody zwykł z z .łoźonemi na krzyż rękoma kłaść się na bałwany wodne, gdzie często usypie spokojnie, jak w łóżku, to na tę, to na owę obracając się stronę, Cała tajemnica zasadza waży, jak ilość wody, równająca się ogromowi ciała jego.

OBWIESZCZENIE.

Gościniec we wsi Obrze powiecie Babimostlim pod liczbą 13. leżący do massy konkursowej po ś. p. Cbrysiyianie Grundke należący i sądownie na Tal. 1308 oceniony będzie drogą ezekucyi, na wniosek kuratora konkursowego w terminach na d z i e ń 16. L u t e g o i8 3 3 -» dzień 18. Marca 1833-, i dzień 3. Maja I 833., tu wyznaczonych, z których ostatni jest peremtorycznym, publicznie najwięcej dającemu prze dana. Chęć kupienia mający, wzywają · ię nań niniejszćrn.

Zarazem zapozywają się stosownie do przepisu z dnia 16. Czerwca 1820. wszyscy niewiadomi wierzyciele realni, celem udowodnienia swych pretensyi mieć mogących do gospodarstwa najpóźniej w wyznaczonym ostatnim terminie. W przeciwnym zaś razie z nałożeniem im wiecznego milczenia zostaną z niemi wyluszczeni. Taxe i warunki kupna codziennie w Regiłtra turze naszej przejrzeć można. Międzyrz<i;z, dnia 17. Grudnia 1832.

Król. Pruski Sąd Ziemiański.

Podaje się niniejsze m do publicznej wiadomości, ie kupiec tutejszy L e y s e r P u l v erm a c h e r i narzeczona jego B e rt a z domu E l ki s z przed zaślubieniem swojern na mocy kontraktu sądowego w dniu 4, Lutego I. b. zawartego wspólność majątku nie zaś dorobku w przyszlem swem małżeństwie wyłączyli, Poznań, dnia 8. Lutego 1833.

Królewsko-Pruski Sąd Pokoju.

OBWIESZCZENIE.

N a wniosek kuratora pozostałości po wdowie Annie Katarzynie Buszkę wzywają się wszyscy niewiadomi sukcessorowie i spadkobiercy, jako też niewiadomi wierzyciele, aby w przeciągu 4ch niedziel, a najdalej w terminie dnia 15. Kwietnia r. b. tu w Sądzie Pokoju wyznaczonym osobiście lub też piśmiennie zgłosili się, w razie zaś przeciwnym z swe mi pretensyami do wiadomych już wierzycieli odesłanymi zostaną. Chodzież, dnia 14 Lutego 1833.

Królewsko - Pruski Sąd Pokoju,

Dostawa rozmaitych materyałów budowniczych dla tutejszej twierdzy, będzie znowu oddaną na rok jeden w antrepryzę najmniej żądającemu, drogą submissyi na piśmie. Warunki szczegółowe przejrzeć można każdego dnia w biorze fortyfikacyjne<<!, Submissye do dnia 15. Kwietnia I. b w wieczór pod pieczęcią złnżonemi być mające, na których treść wyrazić należy, będą we wtorek dnia 16. Kwietnia I. b. zrana o godzinie gtej w rzeczonem biorze wobec «ubmiitentow otworzone, i następnie z najmniej żądającymi, jeżeli oświadczenia ich co do cen będą mogły być przyjęte, zosianą zawarte formalne konrrakty z zastrzeżeniem approbacyi Król. powszechnego wydziału wojennego. Poznań, dnia 31. Marca T833« K ról e w s k a F o r t y f i K a c ya.

Doniesienie handlowe.

Trzeci transport exiraprzedniego świeżego wędzonego łososia, dostał ostatnia pocztą i przedaje funt po talarze Karol Gumprefhf.

Doniesienie o nasionach.

Świeży espacet, świeżą lucernę, czerwoną i białą koniczynę, jakoli też i prawdziwy angielski reygrass, odebrał w tych dniach, wizystko świeże i przedaje* w najurniarkowańszyc U cenach Kar o l G u m p r e c h t .

Znaczny zapas leodyjskich dubeltowych I pojedynczych flint, pistoletów i tercerolikow, dalej jedwabne i majlandzkie kapelusze dla mężczyzn, jakoteż pra*wdziwą dubeltową wodę kolońską a la Zanoli, polecają w cenach umiarkowanych Alexander i Swarzenski, w Rynku w domu kupca Pana F, W. Graetz.

Wyciąg Z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia 30. Marca i 833.

Papiera- Gotowi- I mi

Obligi długu państwa Obligi bankowe aź do włączniepo mpo

Zachodnio- Pruskie listy zastawne . m Listy zastawne W. Xiestwa Poznańskiego. , 100 Wschodnio- Vruskie 9t)i

105!