Wielkiego

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.05.22 Nr117

TA

Xiestwa

POZ NAŃSKI EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannomhi.

*JIr 117. - W Ś fa dę dnia 22. Maja 1833.

Wiadolll0ści zagranIczne,

Królestwo Polskie, Z Warszawy, dnia 15. Maja.

Ogłoszenie iv Królestwie. Po!skUm. .

W punkcie trzecim postanowIenIa d Ia 19.

Kwietnia (i. Maja) 10*32. r. W przedmIocI r związania byłego wojska polskiego, oznajmlOnem zostało: że oficerowie tegoż wojska, równie jak j ego urzędnicy i urzędnicy byłej polskiej Kommlssyi Rządowej W jn1'. którzy mieli udział w rokoszu, otrzymają sWIadectwa) uwolnienia od służby; lecz dopóki takowe wy. dane im nie zostaną, pozostają pod zarządzeniem Głównego Sztabu czynnej armii i używj:t opieki praw wojskowych rossy skich, podlegąjąc tymże w razie przekr?CZenIa, . (idy w chwili obecnej wIelu z pomIędzy vvyż rzeczonych oficerów i urzędników uzyskało już z Kommissyi, do ich rozklassyfik?»ania i udzielenia im wsparcia w WarszawIe ustanowionej, świadectwa uwolnienia; przeto dh zaradzenia wyniknąć mogącym z tego powOOu nieporozumieniom, ogłasza się dla powszechnej wiadomości wszystkich mieszkańców Królestwa Polskiego i w celu stosownego w creT do kogo należy wykonania.- że ofice owi* byłego wojska polskiego i należący do nIe

go urzędnicy opatrzeni świadectwami uwol.nienia, równie jak i wojskowi niższych stopn t » goź wojska, z pod zaciągu ojskow go WYję I, ulegają odtąd władzom cywIlnym I w ra Ie przekroczeń sądzeni będą podług praw cYWIlnych z wyłączeniem jedynie przestępstw, za które' w myśl postanowienia J fgo . Ce arskoKrólewskiej Mości z dn. 17. (23.) KWIetnIa. r. b: winni, pod sąd wojenny odda want mI byc mają. W Warszawie d. 50. Kwietn. (12, Maja) 1&33* Główno dowodzący czynną armią GenerałFeldmarszałek Namiestnik Królestwa Polskiego, Xiążę Warszawski !lra?ia P aszkiewicz ErywanskI,

G 2 e c y a, Z S yra, dnia ig. Kwietnia.

Ma tu być zwołany Kongres narodowy grecki dla złożenia Królowi przez naród priyeięgi wierności. Włochy.

Z Neapolu, dn;a 21. Kwietnia.

Statek parowy "Francesco I.", wyp ynął sfąd d. 16. b. re. do Grecy i i Turcy f. LIczny tłum ludu zgromadził się na brzegu. Opróce 40 ludzi okrętowych, znajduje się na tym sfijku 109 podróżnych, między którymi jest rólewicz. Bawarski Następca tronu, z orszakIem podr.ii; inni udadzą się tylko do Stambułu, Suiyroy, Nauplii, Palias, Malty i Messyny.

Na «tatku tym użyto wszyetkitgo, co słuiy do bczpitczermwa i wygody; znajduje się oral biegły lekarz i doświadczony c birurg. VVspornniony etatek przybył dn. 17. b. m. wieczorem do Mtssyny, gdzie d. 19. b, m. przyjął na 6 woj pokład Króla N eapolnańskiego, ceJem przewiezienia go do Pietranera w Kałabryi,

A u s t r i a, Z P e s z t u dnia 25. Kwietnia.

Pogłoski o nieporozumieniach, jakie zaJsc rniały w Siedmiogrodzie, były nader przesadzone. Szło jedynie o to, iż nowy Prezes tamecznego Gubenuum, do którego wyboru Stany W, Xiestwa są według praw upoważnione, nie mógł być t< raz rni<mowanY.przez Sejm, jako od dawnych lat niezwoływany. Podroż feldmarszałka Vlassics, który jest Wielkorządcą (Banus) Kroacyi, chciano wystawić jako bodącą w związku zpowyźszym wypadkiem. Ale dowiedzieliśmy się, że podroż ta tyczy się jedynie sprawy tureckiej. Z dnia 26. K wiej ni a .

Ostatni reskrypt królewski z d. ló. b. m. do Sejmu węgierskiego w Piezburgu, chociaż mógł niepodobać się większości członków tegoż Sejmu, pozyskał jednak pochwałę ludzi rozsądnych i prawdziwie tchnących miłością ojczyzny. Ob« jmuje on umiarkowaną w przyzwoitym sposobie naganę nadzwyczajnego toku dotychczasowych obrad sejmowych, i przedewszyslkiem wzywa do zajęcia się propozycjami krolewskiemi, mającemi na celu dobro kraju, ido przyspieszania prac, z uchyleniem wszelkich pomniejszych przedmiotów, żadnego użytku- nieprzynoszących. Polecono szczególniej artykuły względem nadania własności gruntowej włościanom, polepszenia sądownictwa, i pociągnienia szlachty do znoszenia niektórych ciężarów krajowych dla ulgi innych mieszkańców. Widoczną jest rzeczą, iż reformy te, aczkolwiek ji szcze niedosyć rozciągłe, mogłyby sprawić dobroczynne skutki; a wszelako spodziewają się mocnego oporu ze strony arystokracyi; gdyż ta nie chce nic ustąpić dobrowolnie z przedawnionych swych przywilejów, i usiłuje być sama panią w kraju, -który nazywa wolnym, Ciekawem jest, jak rza,d pokona tęn opór. Kamienic tu wypada, iż w Węgrzech właściwie sama tylko szlachia ma swoich reprezentantowi albowiem deputowani miast wolnych nie mają na Sejmie wid. kiego znaczenia, tak dalece, iż tylko według upodobania deputowanych stanu szlacheckiegobywają przypuszczani do kreskowania. W i ę b szość nar o d u, skiadająca się z klassy rolniczej nie ma w cale reprezentantów. Z T r y e s t u , dnia 4. Maja, Według doniesień z Alexandryi C. K. Podpułkownik kawaler Prokcsch, wypłynąwszy ztąd dnia 7. Marca na fregacie austryackiej Lipsia, po burzliwej żegludze przybył dnia 2.

Kwietnia wieczorem do portu Alexandryi.

Wice kroi Egiptu ma teraz pod swą władzą przestrzeń ziemi zamieszkaną przez 15 milionów ludzi, zaś reszta krajów będący cli pod panowaniem Sułtana ma ludności 1« milionów.

B e 19 i a.

Z BruxeJli, dnia 7. Maja.

Hrabia Felix Merode wrócił tu z Paryża; Stany prowincyi Antwerpskiej nie dozwoliły Magistratowi miasta Autwtrpii podwyższyć akcyzy, celem wynagrodzenia tych, którzy zostali uszkodzeni przez rabunki w roku 1831 .; natomiast zaś dany będzie zasiłek pieniężny z pożyczki, zaciągnionej na mierną prowizyą. Miasto JLeodyum ma ludności 56,402. dusz< Dochody tego miasta wynoszą 637,206 fr.

]' 2 a n c y a.

Z P a ryż a , dnia 11. Maja.

Podróż Xiecia Orleańskiego nastręcza politykom tutejszym nieokreślone pole do domysłów. Bajce wymyślonej przez gazety niemieckie o związkacłi ślubnych między Xięźną N astępczy nią ironu angielskiego z Następcą tronu irancuzkiego, nikt tu wiary nie daje. Stosownie do N o u v e 11 i s t e otrzymał rząd drogą telegraficzną wiadomość, że republikanie lugduńscy zupełnie odstąpili zamiaru swego wyprawienia na d. 12. m. b. uczty (o której już wzmianka była w piśmie naszem)Czterech oficerów pułku 49, obwinionych o wynurzenie w kawiarni życzenia swego, ujrzeć wkrótce wskrzeszoną Rzeczpospolitą, oddalono natychmiast z ich korpusu i wysłano bez korowodów dwóch do Algieru, a dwóch do Guadeloupe, Polacy pozostali w Besangon mają być rozłożeni po rozmaitych miastach; części ich czekają w Caen. M e s s ag e r wyraża: Listy z Grecyi donoszą, iż teraz nieodzownie postanowiono, aby Ateny zostały stolicą nowego Królestwa. Miasto ma być opasane murem, w obrębie którego 40,000 ludzi wygodnie będzie mogło osiąść. " Kząd rozkazał przyłożyć pieczęć do hotelu zmarłego Xiecia Dalberg, aby papiery nieboszczyka zabrać; mniemamy, że rodzina Xiecia eie papiery na stronę uprzątnąć nie omieszkała. Sąd As?yzów w Angers oprócz redaktora gazety Q u o t i d i e n n e, skazał jeszcze wydawcę gazety R e v e n a n t , Pana de Calvimont, z przyczyny zelżenia Podprefekta w Segre na jednomiesięczne uwięzienie i 1500 frank, kary pieniężnej. Redaktora nowej gazety le R e p u b l i c a i n z powodu artykułu pod napisem: le pauvre diable industriel, oskarżono o podżeganie do obalenia rządu istniejącego. Courrier de la Sarthe zamieścił podpisaną przez Maira miasta le Lude odezwę mieszkańców tamecznych, w której ci oświadczają, ie imienin Króla obchodzić nie będą, ponieważ nie są kontenci z systematu rządu. Dziennik G a r d e n a t i o n a l wychodzący w Marsylii, donosi z Tunis pod d. 19. Marca: "Miasto Tunis jest od kilku dni podobne do twierdzy- Port przywiedziono do obronnego stanu, a blisko miasta obozuje 10,000 wojska. Wszystkich Muzułmanów powołano do broni.

Przyczyna tych uzbrajań nie jest wiadomą.

Stan chrześcian wpośród tylu uzbrojonych krajowców jest bardzo nieprzyjemny i szkodliwy dla handlu. " Zbiór dzikich zwierząt w ogrodzie roślin uzupełnia się.. Są tam teraz a hyeny, 2 tygrysy, 4 pantery, 1 jaguar, 10 lwów, i giraffa. Dzienniki oppozycyjne mniej więcej ganią budżet podany Izbie deputowanych. J ournal du Commerce spodziewa się, że wspojnniona Izba nie przyimując żadnego powiększenia opłaty od wina i likierów w ilości SO mdiotidw, odzyska uiraconą popularność.

Dziennik N a t i o n a l radzi Minis'rom, aby przeczytali rozprawy względem opłaty od słodu w Izbie niższej angielskiej, i ztąd pomiar« kowali, co sądsić wypada o projektowanein przez nich powiększ niu opłaty od wina. Wszystkie inne Dzienniki łączą mniej więcej klęskę Ministeryum angielskiego, względem 0płaiy od słodu z projektami fana Humann, Wszystkie listy z zachodnich Departamentów zapewniają, ii obecność Rrola będzie miała wielki wpływ na uspokojenie umysłów w Wandei. List St. Orner pod dniem 30. Kwietnia wyraża: "Według wszelkiego podobieństwa do prawdy, wojsko wkrótce zajmie obóz w tutejszej okolicy. Wydane w tej mierze rozkazy Ministerstwa wojny przyprowadzają się do skutku. Wojsko przeznaczone do tego obozu, składa się z pierwszej i drugiej dywizyi armii północnej. Z drugiej strony donoszą, ii bajerya oblężnicza 4go pułku ma wyiść zSt.Omer, i udać się do Calais, Gravdins i Dunkierki." N a wniosek Ministra morskiego wydał Król postanowienie względem zniesienia karpiętnowania i zrządzania kalectwa, na iakie dotąd skazywano niewolników w osadach francuzkicłi. Dzisiejszy Monitor ogłosił obadwa prawa względem wyznaczenia pensy i zdobywcom Bastylii" i względem wsparcia wychodźców politycznych, Są one datowane dnia 36. Kwietnia. Gazeta akwisgrańska donosi z Paryża pod dniem 30. Kwietnia: "Panowie Guizot i Cousin mocno ganią wybuchłe w Niemczech powstania, jako naśladowanie Francuzów. Ile w interessach wewnętrznych zaczyna świtać, tyle w sprawach zagranicznych dnieje. Nie trzt ba wielkiej przenikliwe.ści do rozeznania, iż spór Baszy Egiptu z jego Panem, są to cienia chińskie; lecz czy inne Mocarstwa obojętnie na to spoglądać będą i nie wmieszają się, z pewnością utizymywać nie można, chociaż już od miesiąca daleko większa jest nadzieja, że wszystko spokojnie będzie załatwione. Xiążę Broglie postanów.! wszystko poŚwięcić, aby uniknąć wojny; zdanie jego jest popierane przez Króla i Pana Sebastiani. Marszalek Soult oświadcza się za środkami energicznemi. " Panowie Bascans i Sarrut, wydawcy, a Pan Mie, drukarz D/.i< nnika T r i b u n e, pociągnieni do tutejszego sądu kryminalnego z powodu artykułów umieszczonych w 4 numerach tegoż Dziennika, zostali wczoraj uznani za niewinnych i uwolnieni. lIr. Saint Auljire odjechał do Wiednia z tern wyraźnem zleci niem, ażeby przedstawi! Dworowi austiyackiemu potrzebę ogólntga kongressu, dla naradzenia się w sprawie tureckoegipskiej .

A n g l i a.

Z Londynu, dnia 10. Majn Ministrowie przeparli z wielką trudnością drugie odczytanie bilu reformy kościoła Irlandzkiego, i nie ulegało żadnej wątpliwości, ie mimo twierdzenia przeciwników ich, jakoby w obradach zachodziły błędy techniczne środek ten jednak zostanie bezwarunkowo uchwalony. Niektórzy zTorrysow, np.SirRoberi Inglis , całkiem się sprzeciwiają środko. witemu, nie chcąc nawet Parlamentowi przy. znać korapeteneyi, czynić postanowienia względem własności kościoła; ale większość Torrysów do tego stopnia się nie posuwa, lubo nie sprzyja wnioskowi dotyczącemu się zmniejszenia liczby biskupstw i tej części' bil u, slosuwnie do której przeszło 60,000 funt. rządzenie Ministrów. Ministrowie, do teraźniejszego przynajmniej zakresu, posiadają nietylko większość Izby niższej, · lecz nawet, wedle zdania naszego, opinią publiczną, kiedy powszechnie w tero bię zgadzają, te Irlandya równie w miarę ludności swojej ewangelickiej, j*k i w stosunku do Anglii prawie zupełnie ewangelickiej, większą ma liczbę Biskupów, niż potrzebuje, i źe eiż Biskupi tak ogromne mają docbody, iź uszczerbek stąd wzrasta dla kościoła samego. Z tćj więc strony Ministrowie tłuść są zabezpieczeni; ale wykonanie jednego tego środka im jeszcze bynajmniej nie wyjedna zaufania i przychylności narodu. Podług zdania protestantów w Irlandyi, sądzących, źe to ograniczenie kościołowi icb uwłacza, »byl srogich użyli reform, a zdaniem katoliHiw , niedostate« cznych. Zatrzy manie dziesięcin (choć w kształcie czynszu od gruntów) oburza tych ostatniib, ile źe utrzymanie ich duchowieństwa saweze jeszcze na nich spada. W Anglii także witlkie się pokazuje zniechęcenie; ona albowiem przepełniona tloiątl najemnikami irlandzkimi, widząc brzemię utrzymania swoich ubogich przez ustawiczne przybywanie tułaczów irlandzkich zwiększone, życzy naturalnie gorąco, aby ubogich irlandzkich w doIDU zaopatrywano; przeto też intkonttnci Anglicy, iź nie przeznaczono części dziesięcin na ich utrzymanie. Ponieważ to jednak nie nastąpiło, tuszono sobie, iź się Parlament da skłonić do zaprowadzenia podatków dla ubogich w Irlandyi; ale i ta nadzieja nie zjściła się; gabinet albowiem oświadczył, iź po niedogodnościach sprawionych przez złą administrscyą praw dla ubogicb w Anglii, nie wypada Irlandyą na podobne narażać niebezpieczeństwa; ustanowiono więc wprzód Kommissyą, mającą rozpoznawać położenie ubogich w Irlandyi i stan zakładów na ich korzyść istniejących, - To Parlamentowi ró »nie ra złe wzięto, jak że miasto rozstrzygnąć naraz, źe dzieci nie dostąpiwszy wieku pewnego nad 10 godzin cndzień w rękodzielniach pracować nie powinny, dopiero jteztze Kommissyą w tym celu ustanowił. - Plan fuinisteryalny względem emancypacyi Murzynów zostanie Parlamentowi wkrotre przełożony; ale nie tak rychło, jak Ministrowie przyobiecali (d. 15, m. b,), kiedy naprzód raidz.iby pozyskali przyzwolenie osadników tu mit szkających, jako też agentów osadników w koleniach, którzy wszelako dotychczas w nczynieoiu Ministrom potrzebnych udzieleń się ociągali, <- Wzbranianie się zniesienia podatku od domów l okien oburzyło ogól ludności Londyńskiej przeciw Ministrom; odbywały się we wszystkich prawie dzielnicach miasia zgromadzenia, na których posiępowanie gabinetu równie, jak Deputowanych, którzy przeciw obietnicy swojej aa zatrzymaniem podatku głosowali, ostro ganiono. Rozumiem wprawdzie, źe nie przyjdzie <io tego, aby serio miano się wzbraniać płacenia tego poboru, ale tyle jednak pewna, źe Ministrowie popularność swoje postradali. Zresztą nie uchylili oni dotychczas ani w samym Parlamencie wszystkich trudności, kiedy już nanowo dwa zapowiedziano wnioski ku zniesieniu wymienionego podatku. Prócz tego postanowił P, W. Ingelby wnieść o skasowanie c a ł e g o podatku od słodu, a tak więc Ministrowie jeszcze kilka razy będą musieli bronić swego systematu skarbowego. - Panu John Hobbouse ofiara, którą poniósł zrz6nając się swoich posad, nic nie pomogła; komli) ii e ti c i jego powiadają, iź dawszy raz przyrzeczenie, źe przeciw podatkowi od okien i domów glosować będzie, (o też powinien był uczynić bez wględu i ogródek; sądzę leź, źe przy nowym wyborze, kończącym się dzisiaj po południu, kAndydatoui radykalnemu, Pułkownikowi Evans, będzie musiał ustąpić. Aczkolwiek uważam, źe z przyczyny wpływu przemagającfgo przyjaciół swoich w tej dzielnicy miasta, jednakby był obrany, gdyby Torrys nie wystąpił jako trzeci kandydat. Jeśliby albowiem tylko szło o wybór między Wbigem i Demagogiem, Torrysowie niemylnieby za Whigem głosowali; ale obecnie dali oni kandydatowi swego stronnictwa kreski swoje, a skutkiem tego będzie, źe Parlament jeszcze jednego zagorzałego demagoga w gronie I wojem ujrzy. - Dodatek, Właśnie w tej chwili wybory skończone.

Pułkownik Evans został obrany większością głosów 170 -O planie rządowym względem Murzynów donoszą mi, źe wedle niego niewolnicy wszyscy w ciągu lat 12 wolność swoje, a osadnicy wynagrodzenie za to 15 milionów i monopolium cukru na targach naszych przez pewną ilość lat otrzymać mają. Niedawno wyszedł z pod prasy 12sty rapport wydziału o podanych parlamentowi petycyach, między które mi jest 662 o ściślejsze obchodzęniedzieli z 158,774 potlpisami, 23 z 16,584 Podpisami o nadanie swobód Izraelitom, 61 z 20,283 podpisami o skassowanie dziesięciny w Irlandyi, 304 z 12,1];,062 podpisami o niezwłoczne zniesienie niewoli w osadach, 36 2 r6 158 potlpisami o zniesienie opłaty od domów i 0Łień, 67 293,019 podpisami o postanowienie, w fabrykach, 72 z 7 A 998 podpisami o zniesienie opłaty od piwa, 65.! z 413,989 podpisami o uchylenie bilu względem środków zmuszaiących w Irlandyi, Od początku roku bieżącego rachować można co tydzień przeszło 200 ludzi różnego stanu, po większej części rzemieślników, rolnikowi handlujących, którzy udali się z tąd do nowej południowej Walii, kraju Vandiemen, Kanady i Zjednoczonych stanów północnej Amery. ki. W zeszłym tygodniu popłynęło 200 takich ludzi na dwóch okrętach amerykańskich do Nowego-Yorku.

Na sessyi Izby Wyższej dnia 5. b. m. z powodu podanej petycji z Edynburga o powolne jniesienie niewoli w Indyach zachodnich, Xiążę Wellington w głosie swoim usiłował wystawić szkodliwość nagłego nadaniaswobódniewolnikom. Lord Suffield odpowiedział, iż nie ma żadnej wsi w Królestwie, gdzieby nie wiedziano, iż powolne zniesienie niewoli tyle znaczy, co wieczne jej utrzymanie. Hrabia Fizwilliam oświadczył, iż w podobnych pet ycyach opuszczają się zawsze korzyści z obecnego stanu niewolników. Dziś dany będzie w teatrze Kings koncert na dochód ubogich muzykusów, oraz pozostałych po nich wdów i sierot. Między znakomitszemi artystami, grać także będzie Kawaler Paganini.

W Edynburgu zachorowało także kilka osób na influenza.

WWWbVVWtjWbV

ROZlllaite wiadolll0Ści.

Posłów Beja Tyttery w Paryżu pytano się na ostatnim balu dworskim, jakim się ta zabawa podoba? "Wybornie," odpowiedzieli z największą naiwnością, "albowiem mieliśmy -wielką przyj emność, źe raz przecie w Paryżu do wolnego seraju byliśmy zaproszeni." Sławny koń angielski Prince Llewellyn, kupiony został niedawno przez pewne towarzystwo w Londynie za 75,000 fr. Towarzystwo .to zamyśla przy pierwszych gonitwach zarobić znaczne summy tym koniemo stanie polskiego przemyslu. Z Gazety Handlowe) Petersburskiej.

(C«JS II{ Rok 1830 zaczął się pod najpomyślniejszA wróżbą. Przemysł jawił wszędzie postępy; wszędzie dążenie do ulepsztń; wszędzie siły płodne odrodzonej Polski szybko rosły, rozwijały się i wszystko rokowało dla niej długotrwałą epokę kwitnienia. Rolnictwo zajmowało przeszło milion rąk, lecz do odbycia wszystkich rolniczych robot, liczba ta nie była dosiateczn A i dla tego zaczęto uiywać wielu machin, pracę ludzką, zastępujących. Ilość otrzyrnanych płodów starczyła nie tylko na wewnętrzne pomnożone potrzebowanie, lecz i na wywóz za granicę. Przy ludności zwiększonej do 1,488.000 licząc po 5 korcy na człowieka, ilość zboża wyniesie 7,440,000 korcy, a licząc korzec po 12 zip., otrzymamy wartość 89,280,000 złp, -r Te 7,440,000 korcy w porównaniu z ilością wywożonego zboża z Gdańska, która 1823. r. dochodziła do 525,027 korcy, równe są surnmie z lat czternastu wywozów z tego głównego punktu bałtyckiego zbożowego handlu. Pomuno zwiększonego wewnątrz potrzebowania i większego rozchodu na produkcyą wina i pi. wa, zapasy do wywozu za granicę nie były mniejsze od dawnych i jeśli się dawały słyszeć skargi rolników, te zawsze pochodziły z nadmiaru, nie zaś z niedostatku. Chow bydła szedł także pomyślnie, bydła rogatego liczono 2,120,000 sztuk, koni 85,000, owiec 3,100,000, świń 800,000. Licząc po 2 A fnt. wełny z owcy, ogół wyniesie 6,975,000 f, licząc zaś każdy funt po 2Izłt., otrzymamy wartość ig,i8«.i30 zlot. Starania powszechne o rozszerzenie i udoskonalenie owczarstwa, rokowały najlepszą nadzieję na przyszłość, zwłaszcza, że przy staraniach rządu 1 banku, jwelna polska weszła nakoniec w powszechny handel. Za pośrednictwem banku zjawiło się po raz pierwszy w Warszawie na Sto-jański jarmark wielu zagranicznych kupców, którzy przy pomocy banku zakupili tak wielką ilość wełny, iż rząd umyślił zostawić tej gałęzi handlu zupełnąswobodę , gdyż odbyt nie potrzebował już dalszej pomocy 1 pośrednictwa. W roku tym ilość wywiezionej wełny była 2,869,000 funt., wartości 7,172,500 zł., kiedy w r. 1829. podług wiadomości urzędowych wywieziono tylko za 616,594 złotych. Na równi z rolnictwem zakwitały rzemiosła i handel, czynnie wspierane obrotami banku, który we Wrześniu, w swojem zdaniu sprawy za rok 1829., po dwuletnim bycie miał już zysku 3,392,077 złt.j lecz to nie stanowi największej jego zalety, gdyż główny cel tego zaltładu nie polega właściwie na zysku, lecz na wspieraniu wszelkich gałęzi przemysłu. J akoż bank dopomógł mu obrotem kapitału 634,8681529 zł., a nadal zapowiedziano obrót jeszcze większy. W skutek Monarszego rozkazu, bank miał założyć w najdogodniejszych punktach państwa, magazyny na skład zboża pozostającego w nadmiarze, tudzież innych lat porobić nowe sztuczne drogi, na przestrzeni 3CO mii, aby otworzyć komunikacye między wszystkitmi częściami kraju i przez to ułatwić wymianę płodów, ku większemu ożywieniu przemysłu i handlu. Osobliwszćm to będzie zjawiskiem w historyi, iż pomimo tak dobroczynnych urządzeń, służących za najpewniejszą rękojmią obecnej i przyszłej zamożności narodu, ludzie przewrotni lub zaślepieni namiętnościami, powzięli zamiar puścić na ofiarę wszelkie nabyte dobro, W czasie, kiedy dobrze myślący Polacy patryotycznie usiłowali dopomagać rządowi do zagruntowania krajowej pomyślności, knował się spisek na obalenie publicznego porządku, pod którego wpływem zaczął i powinien był ustalić się kwitnący stan Po bki. W nocy z 28. na 29. Listopada zgubny ten zamiar wybuchnął z całą okropnością towarzyszącą rewolucjom. W ciągu 9 miesięcy Polska stawiła krwawa scenę wojny i spustoszeń - rolnictwo, rękodzieła i handel zmartwiały, jakby rażone piorunem: broń i ładunki stały się jedynemi płodami polskiego przemysłu. Nieszczęśliwy ten kraj ujrzał się znowu ofiarą wewnętrznych zamieszek, które były przyczyną wszystkich jego klęsk wciągu kilku wieków. Zdaje się, iż Opatrzność kazała mu dopić czary nieszczęść, zgotowanych pizez zgraję buntowników; tern dotkliwszą była dla Polski strata dobrodziejsiw , wylanych Z hojności rossyjsk eh Monarchów, którzy, zagładziwszy głębokie ślady dawnych jej cierpień, nadali krajowi temu byt nowy, pod ochroną nieznanej mu dotąd spokojności i mądrych ustaw. Palec Boży groźnie ciążył nad wslrząśnioną Polską. Oprócz wojny niszcząca zaraza zabierała jej mieszkańców i odcięła j ej związek z innerni pogranicz .nemi państwy. Ludność i byt dobry Polski do kniete zostały w samych swych zasadach. Jakie smutnym był widok tego kraju, kiedy pokój znowu doń powrócił!

(Dokończeniejutro. ')

OBWIESZCZENIE.

Po nastąpionem zarządzeniu z strony władzy wyższej Dysmernbracyi folwarku Zalasewo zwanego, dó Ekonomii rządowej Swarzędzkiej należącego, w powiecie Poznańskim niedaleko miasta Swarzędza ] 1 nuli od miasta Poznania położonego, z domu dotychczasowego mieszkalnego folwarcznego, z owczarni w roku 183'. nowo budowanej, z stodoły folwarcznej wielkiej, z piwnicy i z trzech domów fa

milijnych głdwny etablissement utworzony został, który w ogrodach i roli ornej 447 mrg. 69 [Jpr., w łąkach .A7 - 147 w pastwiskach ... 237 46 W miejscach nieużytecznych w to podwórza i place do zabudowania . . . . 25 gl wogóle. .797 mrg. J73 Qir.; zupełnie odseparowanych otrzymał. Etablissement rzeczony drogą licy tacyi publicznej sprzedanym być, wystawienie zaś na sprzedaż alternative, tak na własność dowolną, jak również prawem dzierżawy wieczystej, nastąpić ma. T e rmin łicytacyi do tego na dzień 20. Czerwca r. b. przed południem o godzinie 9. w Izbie wielkiej posiedzeń naszych w Poznaniu przed Wnym Assessoren! Regencji Naumann wyznaczyliśmy. Wzywając uzdatnionych i co do wypłat właściwych zamożnych nabywców, nadmieniamy, iż chęć nabycia mający, czyli raczej nabywca, obowiązany daniny duchowieństwa na etablissemencie rzeczonym spoczywające e t c, jak również pobory ziemskie 24 procenu, czyli pobór gruntowy ponosić. Oprócz powyższego, przyjmuje nabywca na przypadek wydzierżawienia wieczysrego, kanon spłacalny 120 tał, rocznie wynoszący, jak niemniej wkupne przez licytacyą wznieść się mające, klórego minimum na 2440 tal. posianowiono. N a pizypadek sprzedaiy prawem własności dowolnej, minimum wkupnego 36CO tal. wynosi. Na kaucyą za podanie swe, o ileby takowe na nabycie prawem własności, lub też prawem dzierżawy wieczystej nastąpiło, w przypadku pierwszym tal. 1000, w drugim zaś tal. 5CO w pieniędzach gotowych, lub w papierach państwa, złożyć winien. -I wkupnego bądź na własność, bądź prawem dzierżawy wieczystej, w każdym prz\padku przed tradycyą nastąpioną, zapłaconą być musi, Anszlag z mappą i regestrami mierniczemi, jak niemniej szczegółowe warunki sprzedaży, w Registraturze do przejrzenia złożone znajdują s'ę, .mogą takowe także u Burmistrza Browna w Swarzędzu być przejrzanemi, który zarazem polecenie odebrał udzielania względem realności etablissementu objaśnień żądanych, Poznań, dnia'3. Maja 1033.

Królewsko-Pruska Wydział poborów stałych, dowych»

Regencya, dóbr i lasów rzą