GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.02.09 Nr33

Wielkiego

TA

Xiestwa

(/JNK NANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dehera i Spółki. - Redaktors lI. Wannowtki.

JW 33,- We Wtorek dnia 9. Lutego 1836.

Wiadolllości krajowe.

A Z B e r l i n a , dnia 6 . Lu t e g o .

N. Pan raczył "Austryacko Cesarsko- królewskiemu Podpułkownikowi głównego sztabu, R e i c h e, dać order Orła czerwonego 3. ki.

MWbWVbWLVUW

Wiadolllości zagraniczne.

F 2 a n c y a.

Z P a ry ż a, dnia 29. Stycznia.

Tylokrotnie wzmiankowany wniosek Pana Gouina pod względem zniżenia renty brzmi w sposób następujący: Art. 1. Minister Skar. bu upoważniony będzie wymieniać, począwszy od dnia ogłoszenia niniejszego prawa, pięć procentowe renty za 4 i 3 procentowe, i takowe natychmiast zaciągnięte być mają w wielką księgę długu publicznego. Art. 2. Właściciele rent pięcioprocentowych mogą się tylko zamiany takowej w ciągu trzech miesięcy, licząc od dnia wyznaczonego królewekiem postanowieniem, domagać. Przepisanie pod następnemi tylko warunkami uskutecznione być mole: Właściciel pięćprocentowej renty odbiera, podług swego wyboru, albo rentę czteroprocentową z sześciu anouiietauil jednego franka, albo trzyprocentową z 13 annuitetami ą franków, Art. 3. Po upłynieniu wspomnianych wyiej ttzech miesięcy podzieli Minister Skarbu nie zamienione pięćprocentowe renty na serye, które losem oznaczonym porządkiem gotowizną spłacone będą, i to ico fr. za każdą rentę pięćfrankową. Spłacenie to uskuteczni się albo z funduzu rezerwowego kassy umorzenia, albo z kapitałów wpływających z negocyowania nowych 4 lub 3 procentowych rent, Art. 4. N egocyowanie tych ostatnich ma się odbywać publicznie i z więcej dającymj; najmniej sza zaś cena powinna skarbowi te przynaj mniej przynieść korzyści, , jakie osięgane bywają przez warunki ustanowionej zamiany w artykule 2gim. Art. 5. Wszystkie sprocentowe renty, w skutek obecnego prawa przez skarb Wymienione albo spłacone, wymazane zostaną z wielkiej księgi. Przez czynność takową osiągnięte oszczędzenie idzie zaraz na korzyść budżetu; tymczasowo przecież połowa przynajmniej oszczędzonej summy użyta będzie do spłacenia owych annuitetów. Sposób wykupywania tychże ustanowi rosporządzenie Królewskie. Art. 6. Przeznaczony na teraz fundusz na umorzenie 5 procentowej renty podzielony będzie sto dług tego jak przepisanie na jeden lub drugi gatunek większe lnb mniejsze będzie. Wczoraj wieczorem głoszono powszechnie, ie Pan Humann do Strasburga wyjechał, albo w nocy wyjedzie, Konstytucyonista zbija tę pogłoskę i powiada: J estto nędzną taktyką albo obmierzłem oszczerstwem. Jakże teł można wrzeczy samej przypuścić, aby dyplo* matyk, uwikławszy Izbę deputowanych w tak ważne pytanie, tniał się w chwili obrad oddalić? Powtarzamy tę do wiary niepopobną pogłoskę dla pokazania jedynie, czego się nienawiść polityczna dopuścić może. Z dnia 30, Stycznia.

P r o c e s F i e s c h i e go. (*) Fieschi i współ, obżałowani jego nie zostali wczoraj wieczorem, jak początkowo postanowiono, lecz dzisiaj dopiero do więzienia pałacu Luxembourg wwiezieni. Na całej drodze z Conciergerie aż do wspomnionego pałacu ustawione były oddziały sierżantów miasta i gwardzistów municypalnych, a pojazdowi prócz tego towarzyszył oddział jazdy. Po Fieschim i Pepinie przywieziono Boireau, Bescher, a o gtej Moreya. Wewnątrz i zewnątrz pałacu nie użyto nadzwyczajnych środków wojskowych, a ogród Luxembourg dla publiczności otwarty. Natłok ludzi, kupujących bilety do wejścia za ogromne ceny, zwiększał się od chwili do chwili a trybuny publiczne w sali sessyonalnej po odemknięciu onej w okamgnitniu ciekawe tłumy prawie szturmem zajęły i zupełnie przepełniły. We środku sali przed krzesłem Generał-Adwokata leżały przedmioty dowodów: między inne mi kuferek, dwa «wiązane pakiety, puginał długi, powróz, pilnik, kapelusz czarny i szary i machina piekielna, ustanowiona właśnie naprzeciw miejscu które Marszałek Mortier w Izbie zajmował, O godzinie 12. wstąpiło kilka Parów; między nimi wzbudzał największą uwagę Xiążę Tallejrand, który na trzeciem zasiadł krześle, po prawej stronie Prezesa. Opierał się idąc na ramionach Hr. Mollieu. Z krążącej w sali listy świadków pokazało się, że w ogóle 101 świadków obwinienia a 5t świadków obrony zapozwano. Obrońcy obźałowahych wstąpili jeden po drugim. Są nimi P P . Parquin, Chaix« d'Estange, Benoit, Scribe, Piocque, Patorni i Fabre. O godzinie I. wprowadzono oskarżonych w śród oznakdw naj żywsz ej ciekawości

(*) Objętość pisma naszego nie dozwala nam doniesienia o czynnościach Sąd wych w t j sprawie w całości umieszczać. Udzie1ac więc będziemy ciekawszych', tylko WY.iątków szanownym czytelnikom naszymze strony zgromadzenia. Fieschi nasamprzód wszedł. (Następują opisy zewnętrznej postawy i ubiorów 5 wyżej wymienionych zbrodniarzy.) Parów było J70 obecnych, - Prezes, Baron Pasquier, ogłosiwszy rozpoczęcie obrad, podał obżałowanym zwyczajne wstępne pytania. Fieschi odpowiedział głosem przeraźliwym, iż się zowie Józef Fieschi, ma lat 41, jest mechanikiem, rodem z Murato na Korsyce i mieszkał na ostatku na Boulevard du TempIe Nr 4 50. Morey, któremu ze względu na stan zdrowia jego siedząc wolno było odpowiadać, oświadczył, iż ma lat 63, jest siodlarzem, rodem z Chassaigne i mieszkał w Paryżu na ulicy St. Victor Nr. 23. - Piotr Teodor Pepin ma lat 36, miał handel korzenny, rodem z Remy, (W tej chwili ofiarował Fieschi żandarmowi obok niego siedzącemu tabakierkę prosząc, żeby tabaki zażył.) Bescher ma lat 40 a Boireau 25. - Następnie rozkazał Prezes pisarzowi Sądu, żeby akt oskarżenia odczytał; ale zaledwo pierwsze słowa czytać zaczął, a usłyszano na trybunie świadków głos J?rzerażający. Rozeszła się w sali pogłoska, ze Nina Laseave omdlała. - Podczas odczytania aktu oskarżenia gęsta i miny Fieschiego powszechną wzbudzały uwagę. Spoglądał z pogardą na współobźałowanych, porywał się często z krzesła, zażywał tabaki i pokazy. wał, źe akt oskarżenia go zadowołnia. _e_e (DalszY ciąg_ nastąm.) Obiegająca wczoraj w giełdzie pogłoska o zwycięstwie Krystynów (d. 21.) nie potwierdziła się, owszem powiadano dzisiaj, źe w miejsce Generała Cordovy Mina nastąpi.

Anglia, Z L o n d y n u, dnia 30. Stycznia.

Aby wychodźcom Polskim w Anglii pokazać, źe nawet po Whigowskićm ministeryum nie wiele dla sprawy swej spodziewać się mogą, udziela S u n pisma, wydanego przez Hr. Grey w r. 1814 do Kościuszki i w którem między inne mi wyraża: "J eźli na ostatniem posiedzeni u nie tyle sprawie Polskiej poświęciłem czasu i staranności, iłem sobie sam życzył, pochodziło to z przekonania, ie wpływu stanowczego na politykę ministeryum mieć nie mogę i z obawy, abym niebezpieczeństa losowi narodu, którego sprawa mi tak drogą, zagrażającego nie zwiększył, bez nadziei udzielenia mu czynnej pomocy." - Z lista tego," powiada S u n, wynikałoby, źe Lord Grey miał zamiar dostąpiwszy wpływu dostatecznego, ująć się rzeczywiście za sprawą gnębionego narodu: ale po upływie lat 16, gdy Torysów obalono a Wbigowie z Lordem Greyem na laków równie nic nie uczyniono, jak: dawniej i t. d.

Hiszpania Gazeta powszechna donosi z Madrytu pod d, 7. Stycznia:, Z wielkićm oczekiwaniem wyglądają, tu wniesienia przez Pana Mendizabala projektu do prawa względem wewnętrznego długu państwa. Pierwsze naturalnie nasuwa się pytanie, jak wielki jest ten dług? KortezowiezKadyxu podali go na 5,972,871>647 realów, Kortezowie z 1820. r. uznali summe 14, O 1 O, 573, 391 real., z których od 7,205,792,0"'8 realów procent opłacać miano. Spodziewają się, że przy dokiadnem obliczeniu summa ta znacznie zmniejszona będzie. Pan Mendizabal us anowil Kommi6eyą z trzech urzędników wydziału skarbowego, i zbiór kassy umorzenia długu krajowego zażądał wszelkich podań i dowodów, dla poznania jak najdokładniejszego ilości całego długu jako też i środków, na które 1iczvc można, dla ułożenia pewnego sye ematu. Skoro mający być skonsolidowany dług oznaczony będzie, zamyślają go zamien ć na nowe obligi długu, od których procent od dnia zamiany wypłacany będz e. Ponieważ prowizye w półrocznych, jak dotąd, ra« łach opłacane będą, upłynie zatem przynajmniej 9 miesięcy do pierwszego terminu wypłaty, a aż dotąd spodziewa się także Pan Mendizabal zakończenia wojny domowej.

Szczęśliwy ten wypadek dozwoliłby mu zniżyć budżet wydatków państwa z 900 na 700 milionów, a uzyskane 200 milionów obrócić na opłacanie prowizyi. Główną zaś rzeczą jest, że, jak głoszą, przy sprzedaży dóbr narodowych skonsolidowane papiery państwa podług swojej zupełnej nominalnej wartości przyjmowane być mają. 'W roku 1822. podano wartość włości przeznaczonych na umorzenie długu państwa na 7,500,000,000 feitów, a w skutek raportu zdanego przez Kommissyą finansową Kortezom d. 1, Marca 1823., przewyższała osiągnięta cena od dnia 1. Stycznia J821. do 11. Lipca 1822. taxe o 86, a później oi60prC. Jeżeli więc wojna domowa prędko ukończo.na zosfanie i przez ustalony" rząd bezpieczeństwo własności i ppieka sądowa r)J;pe* wniona będzie, wtedy dla posiedzicieli hiszpańskich papierów skarbowych otworzą się niezawodnie pomyślne widoki. N a teraz więc zależy główna trudność na wypośrodkowaniu środków do rychłego. ukończenia wojny domowej. Do szukania tych środków, gdzie mu się podoba'" upoważnia Pana Mendizabala wotum zaufania. * Już w ciągu roz

praw w tej mierze wykazało się, źe P. Mendizabal wszystko na mniejszą bierze stopę, aniżeli Pan Toreno. Ten oświadczy}, że na utrzymanie tak słabej armii północnej potrzeba miesięcznie 30 do 40 milionów, a Pan M edrano (były Minister spraw wewnętrznych) mniemał, że koszta utrzymywania 100,000 no* wo zacięźnego wojska 700 milionów wynosić będą. Lecz podług raportu rządowego zebrano dotąd zamiast owych 100,000 ludzi tylko 46,983) a Pan Mendizabal oświadcza wyraźnie westamento, że potrzeby roczne nawet 70,000 ludzi opędzi 75 milionami, a od tej summy należy się jeszcze odciągnąć 40 do 48 milionów, które wpłyną od tych, co się za« płaceniem 4000 realów od ełużby wojskowej uwolnią. (Dotąd wpłynęJo podług urzędowego doniesienia 15,474,000. realów) . Na każd-y przypadek wykaże się teraz deficit, i dla pokrycia niezawodnie tegoż potrzebował Minister tak nieograniczonego pełnomocnictwa, a źe swe środki tai, pochodzi zapewne z tej-: przyczyny, źe mu ich się kilka nastręcza;a jeszcze wyboju między niemi nie uczynił. Ponieważ ilości niedastajacej> summy dokładnie znać nie mógł, nie mógł także i nic pewnego zażądać. Lecz ponieważ Minister ko« niecznie o pieniądze starać się musi dla pokrycia bieżących wydatków woj ennych, bez zaciągnięcia nowej pożyczki, można się przeto prawie domyślać, źe znaczni zagraniczni kapitaliści, z którymi Pan Mendizabal jako osoba prywatna w stosunkach finansowych zostawał, zechcą m u, jako osobie prywatnej taką eummę gotowizną zaliczyć, jakiej na naglące wydatki potrzebuje, a która podług jego powyższego obliczenia tylko 25 do 30 milion, wynosić będzie. Takowej dostawy pieniędzy zapewne Pan Mendizabal .nie poczyta za poźyczkę, tak jak zaciągnięcia wojska posiłkowego angielskiego i wkroczenia posiłkowego korpusu portugalskiego do Hiszpanii nie poczytuje za współdziałanie obcych mocarstw. Łatwo także wystawić eobie można, źe zagraniczni kapitaliści tylko w skutek otrzymanego przez Pana Mendizabala wotum zaufania i za pewną; rękojmią pieniądze zaliczą, Rękojmi tej może się jeden % pomPędzy tych zagranicznych rządów podejmie, których własny interes najbardziej, z utrzymaniem się obecnego Ministeryum hiszpańskiego jest połączony, a któryby w traktacie handlowym, mającym być na ten prz.ypadek pod przewodnictwem Pana Mendiśabala zawartym z Anglią, do czego już potrzebne poczyniono kroki, obfite źródło wynagrodzenia znajdować (O niepomyślnych' skutkach, jakie traktat takowy dla systematu cznego gabinetu Madryckiego za sobą pociągnąć może - o tern milczy zupełnie korespondent Gazety powszechnej.) M e e s ag e r zawiera następujące pismo z Madrytu z d. 20. Stycznia które niejakie daje wyjaśnienie względem tak nazwanej tajemnicy Pana Mendizabala: "Dziwy zaczynają na jaw występować. Przygotowano dla łatwowiernych trojakie ułudzenia: i) Anglia z bezinteresownością, znamionującą wszystkie jej czyny (!), zaliczy z góry 2 miliony funt. azteri. Zato traki at handlowy z Anglią zawarty zostanie, który prócz innych warunków, przyprawiających nasz przemysł o zgubę, jej oraz przyszłą posiadłość trzech naszych na morzu Środziemnem leżących wysp zabezpiecza. J edynym przy tern zamiarem, wyprzedzić Francyą, mogącą mieć plan, ponieważ wyspy te dla osady algierskiej nieodbicie są potrzebne, sająć je w zastaw za go mil. fr., które rząd hi« ąspański jej winien. Układ ten zatrzyma znaczenie swoje, dopóki rząd hiszpański z długu tego się nie uiści. Ale to zapewne długo jeszcze potrwa, a) W r. 1823. dochód z dziesięcin w Hiszpanii podawano na 500 mil. real. N asz wielki Menriizabal chce te 500 mil. na kapitał zamienić, uwalniając własność od zapłaty dziesięcin, ale żądając za to od właścicieli raz na zawsze dziesięcieiokej wypłaty. 3) Dług wewnętrzny bezprocentowy wynosi prawie Smilliardów realów, zagraniczny prawie 3 miJliardy, razem więc prawie 11 milliardów.

N asz wielki Minister zamyśla tę eummę na dług czynny zamienić i aby inskrypcyą takową otrzymać, ma każdy dawniejszy wierzyciel jed,ną trzecią w obligacyach a dwie trzecie w gotowiźnie zaliczyć." (? )

A u s t 2 Y a.

Ze Lwowa, dnia 27. Stycznia.

Dnia 22. m. b. umarł tu były Generał wojsk Polskich, Wincenty S2eptycki, w 53 roku życia.

lUmmem- -

<H-W-

PrzezemnrS tu założony Instytut dla Panien, uzyskał potwierdzenie Prześwietnej Regency! w Poznaniu, Reskryptem z dnia S8go Lutego 183[. roku Nr. 632.

Wtększa część tutejszych Duchownych i Nauczycieli, dwie urnnie będące Guwernantki 1 ja sama, udzielamy następujące nauki: religią dla obudwóch wyznań, język niemiecki, francuski i polski, fizykę, geografią, historyą naturalną i powszechną, rachunki, kalligrafią,rysunki 1 splewanie, jako i muzykę w mojem pomieszkaniu, gdzie panny ćwiczone bywają w mówieniu obcym językiem, w wszelkich robolach kobiecych, a na szczególne żądanie rodziców i w- gospodarskich zatrudnieniach. J esiem przekonana, że szanowni rodzice, których córki u mnie były albo jeszcze zostają przyznać zechcą, że się staram z miłością nauczycielki miłość maiki połączyć, Wreście czuję eię- obowiązaną szanowną Publiczność o ciągiem istnieniu mego Instytutu niniejszem zawiadomić, bowiem mylnie rozgłoszono, jakobym go nadal utrzymać nie miała i łaskawie upraszać tych rodziców, którzy mi swe córki powierzyć, życzą, aby się domnie listami frankowanemi zgłaszać raczyli, Wschowa dnia 2, Lutego 1836. r, Karolina Thierry.

Ceny tegorocznie «f NASION «Októrych u mnie nabydź można załączone zostaną do Poznańskiej gazety piątkowej, to jest z dnia 12. Lutego r. b. Nr. 36. Zwracam tymczasem na to uwagę szanownych osób, które nasiona odemnie kupować zwykły. Fryderyk Gustaw Pohl w Wrocławiu, mieszkający przy ulicy Schmiedebruke Nr. 12.

P r Z e d a i, o w i e c.

W Kar n i e pod Wolsztynem jest do sprzedania 300 macior i 250 skopów, młodych i zda. tnych do chowu, tudzież 80 baranów zarodowych, z owczarni Xiecia Lichnowskiego, za które cena ustanowiona klassa 1. po 3 O, klassa II. po 20, klassa III. po 12 Talar., zaręczając że w tutejszej owczarni żadna nie panuje zaraźliwa choroba. Owce mogą codziennie być widziane w wełnie do 14. Czerwca.

Wyciąg Z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia 6, Lutego i 836, Papiera- Gotowimi zną po po Obligi długu państwa . 1021 IOlf , Obligi bankowe ai do włącznie Zachodnio- Pruskie listy zasta103 Listy-zastawne W, Xi stwa Poznańskiego« . . . 104 1031 Wschodnio- Pruskie . . , 103 1074 1