r

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.03.15 Nr63

Grz..

Wielkiego

.vsu

II X i st w a

PO ZNANSKo.

N akładem Drukarni . N adwornej ty, Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowshi.

]1* 63.- We Wtorek dnia 15. Marca 1836.

Wiadolllości krajowe.

Z Berlina, dnia 13« Marca.

N. Pan raczył Radzcę, Intend«, ntury F o s s mianować Intendentem 2go korpusu armii i patent jego własnoręcznie podpisać.

*tjW Tnn.* VW* ww

Wiadolllości zagranICZne.

Fr a n c y h.

Z P a ryż a , dnia 5 Marca, Przebywający w Paryżu Polacy ulegają znrrwu od niejakiego czasu ściślejszemu dozorowi. Zdaje się że przy zapornoikach, płaconych im z kass towarzystw patryotycżnych, zabię.gów pewnych się dopuszczano, które podejrzenie rządu wzbudziły, Przyaresztowano zatem zbieraczy tych zapomóźek i zhadtno mieszkania wielu Polaków, z czego jednak tyle tylko sieJ pokazało, że ci wychodźcy w największej żyją nędzy. - Doszła Izby Deputowanych podpisana przez 187 Polaków petycya dotycząca się zajęcia Krakowa, l Czynności sądowe w sprawie domniemanych uczestników w przedsięwziętym na ulicy N euilly zamachu na życie Króla, rozpoczną eię przed tutejszym Sądem Aesyzów dnia S3, OJ, b,

Stosownie x!o wiadomości z Bajonny z dnia 29. Lutego działania Karolistow w północnej Hiszpanii pomyślne czynie postępy. Mały obronny port Plencia, 4 lieues od Bilbao, poddał się Karplistom d. 25. m. z. po trzydniowem oblężeniu w chwili, kiedy szturm przypuścić miano. Dowodził Karolistami osobiście lir, CaBa Eguja. Załoga, z 202 piechoty i 19 artylerzystów złożona, dostała się naturalnie w niewolą; pozwolono jej jednak \vstą< pić w służbę Don Carlosa. W mieście znaleziono wiele am unicyi i 13 dział, Karoliści stracili przy oblężeniu 26 zabitych i ranionych. Zapewne poddało się też już i Lequeitio.

Główna kwatera Don Carlosa była dnia 25go w Durango, Dnia 23go 6tanął tam oficer angielski od korpusu Generała Ew' ansa, ofiarując Don Carlosowi usługi swoje; zowie się John Willkinson i jest Kapitanem. Listy z Saragossy z d. 24. donoszą, że 44. nowozaciężnych z miasta teAo zbiegłych na stronę Karolistow przeszło, Cordova stoi spokojnie w dolinie Ulzama, doznając ciągle braku żywności,* uważa na niego Ituralde. Z dnia 6. Marca, Memoriał des Pyrenees zawiera, co następuje; Z bolesnem nader uczuciem tłómaczyrey 2 D i a r i o S a r a g o s k i e g oniniejszy rozkaz dzienny« Przeczytaliśmy go kilka* dowierzali. Rzeczony zaś rozkaz jest treści następujące;': "Natychmiast po odebraniu depeszy Pańskiej wręczyłem ją Generał-Kapitanowi prowincyi (Generałowi Minie), sądząc, źe nie jestem upoważniony do rozstrzelania matki buntownika Cabrera za popełnione przez syna jej okrucieństwa. Teraz o godzinie 4iej z południa odbieram z Katalonii rozkaz JW, G e . nerał- Kapitana, wyrażający, źe ż y c z e n i o m naszym zadość się czyni. Stosownie do tego zostanie matka okrutnego (iabrery jutro o 10. godz. rozstrzelaną; jego siostry i krewni innych hersztów powstania zostaną aresztowani, aby okrucieństwom tych barbarzyńców p r z e z u kar a n i e drogich im osób tamę położyć. (Podp.) Augustin N oguerae. II D z i e n n i k s p o rów etawający i tą rażą w obronie ludzkości i słuszności, uważa względem przytoczonego rozkazu; "Istotnie pojąć nie możemy, żeby się tak bezecnego czynu dopuścić miano; dla honoru Hiszpanii i jej rządu chcemy o prawdzie tych udzieleń jeszcze powątpiewać. A n g l i a< Z Londynu, dnia 4. Marca.

Podług listów z Malty z dn. 11. Lutego popłynął znany missyonarz Wolff do Alexandr\i, aby stamtąd dostać się do Abissynii 1 Totnbuktu i wszędzie opowiadać ewangelią.

Odebrano w Malcie listy z Korfu dn. 23. Sty_" cznia, gdzie Lord N ad - Komraissarz posiedzenie prawodawcze wysp Jońskich zamknął. W mowie swojej podziękował członkom za przyjęte przez nich środki, a mianowicie za jednozgodność i liberalność, z jaką w miejsce nadzwyczajnych wyp'lat na pokrycie należącej się Anglii kontrybucyi za opiekę dawaną wyspom Jońskim, stałą raz na zawszę opłatę obmyślili i tym sposobem ustanowienie, nader korzystne dla wysp, na raz do skutku przypro« wadzi i. Malta wolna była od zarazy morowej, ale w Samos i Tenedos pokazały się jej ślady. T i m e s do tego obecnie stopnia zapalczywość swoje posunęła, źe wczoraj długi artykuł przeciw jrlandskiemu bilowi reformy municypalności lemi zakończyła elowyj Jesteśmy wgłębi duszy naszej przekonani, że, czem kolwifk byli Whigowie w upłynionych wiekach, Ministrowie, roszczący Sobie obecnie prawo do ich nazwiska, są najcięższem morainem przekięstwera i największą polityczną hańbą, jaka kiedyś na naszej ciążyła ojczyźnie. Gazeta Dworska donosi, ii Pan Bethune, Generał- Porucznik Brisbane, Pan Campbej}, Pan Rivtk Carnoc , Podpułkownik Fair

3,1fax, Pan Kenzie, Pan JIrrr, Pan Newman, Pan Poulet, Pan Ro e, Vice-Admiral Rowley i Pan Saivle otrzymali dostojność Baronów połączonego Królestwa Wielkiej Brytanii. Na sessyi Izby Niższej dn. 29. z. m. Lord John Russell złożył Izbie następującą odpowiedź Króla J mci na adres przeciw lożom 0ranźystów: "Chętnie przychylam się do prośby objętej w adresie wiernej mojej Izby Niższej, abym użył środków, jakie uznam za przyzwoite do skutecznego zatamowania loi oranźystów, i w ogólności wszystkich towarzystw politycznych, które wyłączają osoby innych wyznań religijnych, mają tajemne znaki i symbola, a innych stowarzyszeń używają do osiągnienia swoich celów. N iezmienną wolą moją jest zatamować wszystkie takie towarzystwa w mojem państwie, i z ufnością polegam na wierności prawych poddanych moich, ii w tern przedsięwzięciu wspierać mnie będą.» Zajmowała się potem Izba róźnernr mniej waźnemi przedmiotami. Dnia 25. z. m. odprawiło się w Newcastle zgromadzenie dających składkę na pomnik, który ma być wystawionym Hrabiemu Grey. Przyjęto plan Pana Green, według którego ma być wzniesiona kolumna wysokości 120 stóp, a na niej ma stać kolosalna statua Hrabiego, roboty rzeźbiarza Bailley. Wyznaczono Kommissyą, która wybierze stosowne miejsce na ten pomnik, i zajmie się jego wysławieniem. Rozchodzi eię pogłoska o zawartym już traktacie handlowym między Wielką Brytanią i Hiszpanią, który Pan Mendizabal miał ułożyć 2. Lordem Palrnerston. Według tego traktatu, okręty angielskie płynące z towarami do południowej Ameryki, zawijając do portów hiszpańekich, opłacać będą tyle, ile okręty hiszpańskie; dotychczasowa zaś oplata równała się zupełnemu zakazowi. Korzyść ta ma być rozciągnioną do mocarstw, które poczwórny traktat podpisały. Podczas ostatnich burz na morzu zatonęło blizko 40 okrętów przy brzegach angielskich, a zwłaszcza wschodnich. Xiąźę Wellington , który od czasu zagaja nia Parlamentu nie należał do obrad i bswit w maj ętności swoj ej, wróciwszy do stolicy, znajdował się ną sessyi laby Wyższej dnia 26, z. m. Głównym przedmiotem rozpraw był wniosek Lorda Wharnchffe, aby podano listf wszystkich Sędziów pokoju, mianowanych po prjyjęciu bilu względem reformy władz municypalnych, oraz tych, których rząd nie potwierdził. Wspomniony Lord twierdził, ii Ministrowie postępowali w stronniczym epo» byli przeciwnemi drugiej części wniosku; o co gdy nie nalegał Lord Wharnclifie, przyjęto więc pierwszą część w,niosku, to jest, aby podano Jistę imienną mianowanych Sędziów pokoju. N a eefiSyi Izby Wyższej Margrabia Londonderry zapowiedział, iż dla zbicia potwarzy czynionych w Izbie Niższej, wniósł dnia 3go Marca, aby uchwalono poselstwo do tejże Izby o przesłanie kopii sprawozdania Kommiasyi względem loź Oranźystów. Zapewnił oraz, M n gdy nie był Oraniyetą. Lord Wynford oświadczył, iż sam uczyniłby taki wnio. BeK, gdyby go zacny Margrabia nie uprzedził.

C o u r i e r zapewnia, iż Admiralicya przy mianowaniu dowódzców okrętowych będzie tfraz mieć większy wzgląd na zasługi, nie zaś na prorekcve, lub majątek, jak dotąd się działo. Członkowie oraz Izby Niższej nie inają być mianowani oficerami marynarki. Znowu jeden z zamarzniętych na morzu lodowałem okrętów przybył do zatoki Peterhead. Przywiózł on wiadomość, iż jeden tylko z tych okrętów zatonął. Wkrótce wyjdzie ciekawy opis ostatniej wojny w Portugalii, przez Admirała Napier; a szczególniej tej c?ęści, w której rzeczony Admirał tak się odznaczył.

Z dnia 5. Marca.

W zeszłym tygodniu przybył tu gońcem mianowany przy poselstwie tutejszem rossyjekiem Sekretarzem Pan de Berg; depesze, które przywiózł, mają być barcizo ważne; w kilka godzin po jego przybyciu wysłano znowu gońca do Petersburga. W dniu wczorajszym toczyły się w Izbie Niższej obrady, dotyczące eię zwiększenia siły zbrojnej angielskiej, której konieczność ze względu na stan polityki obecnej powszechnie uznają. (Ciekawsze wyjątki z tych obszernych dyskussyi zamieści Redakcya Gaz. Po znańskiej w jutrzejszym numerze) JI u s ,t 2 Y a.

Z WiedniaS, dnia l. Marca.

D o s t r z e g a c z A u s t r y a c k i do n o s i o Krakowie: "Ponieważ przekonano się, żemilicya miasta Krakowa, składała się po większej części z indywiduów podlegających wygnaniu, jako uczestników w rewolucyi polskiej niebędących rodem r wolnego okręgu, zaczem, w podobnym przypadku snalazł sie Generał Kaufmann spowodowany do rozwiązania tejże milicyi, co z największą spokojnością i bez edwłoki dokonane zostało. Wkrótce nastąpi jej reorganizacya, - Dzieło expulsyi, wypeł<da cię skutecznie od czasu wkroczenia wojskna ziemię krakowską; ilo dnia 22. Ldtego w wieczór, liczba przybyłych na Podgórze, wynosiła 39r. - Najzupełniejsza spokojność panuje w mieście."

ROZlllaite wiadolllOŚci.

W tych dniach wyszedł z druku pierwszy poszyt pisma pod tytułem: "A r c h i w u m IV* logiczne, pis m o czasowe, poświęcone? o ś w i e c e n i u i z b u d o w a n i u r e l i g ij n emu, wydawanego przez J, M. Xiedza Jabczyńskiego, Kanonika katedralnego poznańskiego. Pismo to podzielone na trzy główne oddziały, zawiera w pierwszym poszycie swoim, złożonym z )0 arkuszy, następujące artykuły: l) O niezmienności religii Jezusa Chrystusa i stosunku jej do ,oświaty. 2) Obraz dobrego pasterza. 3) Zycie Sw. Cypryana Biskupa i Męczennika. 4) Różnice prawa kościoła polskiego od powszechnego prawa kościelnego. 5) Krótka wiadomość historyczna o pogrzebach w pierwiastkowych wiekach chrzęściaństwa, 6) Synod dyecezalny poznański, odbyty pod przewodnictwem Adama Konarskiego, Biskupa poznańskiego, dnia 26. Października 1564 r. (Synod ten nie był dotąd drukiem ogłoszony, i jest ważnym bardzo materyałem do historyi kościoła polskiego.) ?) Dzieła teologiczne w polskim języku, wyszłe z druku od r. 1833 do dzisiejszych czasów. 8) Kronika archidyecezyi gnieźnieńskiej i p 0znańskiej. 9) Doniesienia · zagraniczne, io) List Innocentego XI. do Maryi Kazimiry, małżonki Jana I I I . ]l) Odpowiedź Piusa VI dana Generałowi Berthier. 12) Proroctwo o Papieżach, przypisywane Sw. Mtlachiaszowi. 13) O zwyczaju malowania jaj czerwono i święcenia ich na święta wielkanocne- - Wy* danie ozdobne, na białym papierze i pięknym drukiem. J. M. X. Kanonik Jabczyński zasługuje na wdzięczność współziomków, że niezrażony żadnerni trudnościami, nieodłącznemi od przedsięwzięć tegorodzaju, szczupłe chwile wolne wśród rozlicznych zatrudnień powołania i urzędu swego poświęca wydawaniu tego nader użytecznego dla Katolików w archidyecezyi poznańskiej i gnieźnieńskiej pisma.

Pan Ernst GUn;ther, księgarz w Lesznie, wydawca szacownego pisma: Przyjaciel l u d u ogłosił prospekt na pismo czasowe pod tytułem: Przewodnik rólniczo. przemysłowy. Pismo io wychodzić będzie eB dwa tygodnie w półtora arkuszowych poezy nosi Zip. 16. Pan E. Gąsiorowski, doktór medycyny i Chirurgii, znany już nie co literackiej Publiczno. Ści z dziełka swego: Brevis rei medicae in Połonia deUneałio, ab antiquismis temporibus usque t ad ano 15 06, zamierza obecnie wydać w polskim języku: Historyą sztuki lekarskiej w Polsce od najdawniejszych c z a s ów, a i d o rok u 1836. D z i e ł o t o, jak prospekt opiewa, składać się będzie z dwóch tomów, i obejmie: l) Prace uczone lekarzy polskich z odłączeniem ich biografii i sądu o ich dziełach. 2) Przyczyny wzrostu i upadku sztuki lekarskiej w Polsce. 3) Historyą polskich akademij z względu na sztukę lekarską. 4) Historyczną wiadomość o zarazach, lub innych tego rodzaju klęskach, które w rozmaitych czasach Polskę dotknęły. Prenumerata na to dzieło wynosi Zip. ig.

Sławny Józef Andrzej Załuski wyprowadza w jednem z pism-swoich, żartobliwym sposobem, wyraz poddany od wyrazów francuzkich peau d'an«, (skóra ośla), albowiem za jego czasów skory poddanego nie wiele bardziej szczędzono od skóry osła.

OBWIESZCZENIE.

Wieś ślachecka S w o r o w o z folwarkiem D r o g i , w obwodzie Regencyi tutejszej, pod Rawiczem położona, i do Ugo Bronikowskiego należąca, ma bydź w drodze publicznej licytacyi od Sgo Jana 1836 r. na trzy następne lata, najwięcej dającemu w dzierżawę wypuszczona. W tym celu wyznaczony zosiał termin na dzień 27. Maja r, b. Brana o godzinie 10iej w izbie naszej sądowej przed Sędzią Sądu Ziemiańskiego Ur. Geyert, Ochotę dzierżawić mających wzywamy niniejsze<<! na tenże termin z tem nadmienieniem, że warunki dzierżawne tak w naszej, jako tez i w Registraturze Sądu Ziemsko · miejskiego w Rawiczu, jako też i u tutejszego Kommisearza Sprawiedliwości W. Mittelstaedt przejrzane bydź mogą, Każdy licytant winien zresztą niżeli do licytowania przypuszczonym zostanie, 5 o o Aal« kaucyi złożyć. Poznań, dnia 27. Lutego 183*6.

Król. Główny Sąd Ziemiański.

Wydział pierwszy.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

W księdze hypotccznej nieruchomości (a na Stym Marcinie pod Nr, 2. położonej, czeladnikowi malarskiemu Janowi Brokez i mai. żonce jego Maryannie z Poppow należącej, stoją dla starozakonnego Abrahama Markusa Lissa na fundamencie wystawionej przez tychże małżonków Broksz pod dniem 29, Kwietnia 1805. r. sądowej obligacyi w Rubryce I I I.

Nr. 2. w zastawie i z zezwoleniem użytków w miejsce przysądzonych prowizyów wspomnionej nieruchomości przez dekret z dnia Igo Maja 1805. r, 2500 tal. zaintabulowane.

Wspomniona obligacya z dnia 29. Kwietnia 1805. r. na 2500 tal. jakoli też później przez Abrahama Markus Lissa na rzecz Simon Hirschel Sachs z fundamentu tejże wystawionej cessyi zaginęły,. przeto wzywamy niniejszym wszyeikjch tych, którzyby do rzeczonych dokumentów jako właścittele, cessyonaryusze, posiedziciele zastawni, lub innym sposobem jakiekolwiek pretensje mieć sądzili, ażeby na terminiednia 6, Czerwca r. b. zrana e godzinie 11. przed Deputowanym Referendaryuszem Wnym Krueger w Izbie posiedzeń naszych stanąwszy, pretensye swoje tak co do rzeczonej obligacyi jako i cessyi podali i udowodnili, gdyż inaczej na wieczne w tyra względzie milczenie skazani zostaną i amortyzacya zaginionych powyi wspomnionych dokumentów nastąpi. Poznań, dnia 26. Listopada 1835Król. Pruski Sąd Ziemsk-o - miejski.

U iv iadomienie smlerci.

Dnia 12. m. b. rozstał się z tym światem mąż moj Alexander Sierzynski, po dziewięciutygodniowej chorobie, na paraliż płuc, w 33 roku wieku swego. z Zamku Rydzynskiego, d. 13. Marca 1836« Owdowiała Sara Sierzynska, z domu Wagner. ,

'i - i

JI!I1I

Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia i 2, Marca i S 3a,

Papiera- Gotowimi znąpo po Obligi długu państwa .. 1021 1011 Obligi bankowe ai do włącznie

Zachodmo- Pruekie listy zasta1031

Listy zastawne W, Xiestwa Poznańskiego.

Wschodmo- Pruskie Szląskie » · » .

1074