G

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.04.07 Nr81

ZE

Wielkiego

Xic;stwa

-

ZNANSKIEGO

'Nakładem Drukarni Nadwornej W Dehera i Spółki. - Redaktor; A. Wanrwwski.

.n>' 8 1 . - W Czwartek dnia 7 . Kwietnia 1836.

Wiadolllości zagraniczne.

Wolne miasto Krakaw.

Z nad granicy Polskiej, dnia 16. Marca.

Stosownie do listów z Krakowa znajduje się jeszcze część na wygnanie do Ameryki skazanych Polaków na Podgórzu. Za wstawieniem się albowiem rządu austryackiego', który na tej wyprawie wdzięczność wszystkich prawdziwych przyjaciół Polski sobie uekarbił, tym indiwiduom, co dobra posiadają albo w innych pewnych są stosunkach, których raptowne zerwanie z wielkąby było połączone szkodą, dano czas do załatwienia spraw swoich. Podąją liczbę tychże na 200 i rozumieją powszechnie, iż wiele rodzin otrzyma pozwolenie osiedlenia się w głębi monarchii austryackiej. Resztę z Krakowa wywiezionych Polaków odprowadzono już na miejsce przeznaczenia ich. Wojska sprzymierzone w przeciągu Kwietnia z kraju wolnego miasta ustąpią. F 2 a n c y a.

Z Paryża, dnia 26. Marca.

Posiedzenie Izby Deputowanych z dnia 25» Marca. Pan Mornay zwrócił wśród rozpoczęcia obrad nad tajnemi wydatkami, interpellacyą o naj nowszych wypadkach w Krakowie do Ministra spraw zagranicznych. Prezes rady odpowiedział: W lej chwili idzie jedynie owewnętrzną politykę Ministeryum, byłoby przeto niedorzecznie wdawać się już teraz. w stosunki zewnętrzne; Ministeryum nie odrzeka się zresztą odpowiedzialności za swoje postępowanie, ale sądzi, ie wszelkie uwagi nad tym przedmiotem odłożone być powinny aż do rozpraw nad budżetem wydziału spraw zagranicznych. Pan Laffitte powiedział, że uwagę takową, w pamięci zatrzyma. P. Pages zbijał następnie wczorajszą mowę Pana Guizota, którego obwinia o to, że dawniejsze namiętności w Izbie znowu wzniecić zamyśla. Dalej zabrał głos Minister sprawiedliwości, Pan Sauzet: MP, Pan Minister spraw wewnętrznych rozwinął już wprawdzie zdanie gabinetu, ale wiecie, jaki obrót wczorajsze wzięły obrady. Rząd przeto mocno był o to naglony, aby się stanowczo i jasno oświadczył. Naprzód winienem wam dać zapewnienie, że gabinet w żaden sposób nie jest zawieły; nie potrzebuje nikogo prócz samego siebie; wszystkie czynności jego z pośród niego wychodzą. Nie dla tego, żeby miał mieć głupią dumę i odrzucać obce rady, gdyby mu się stósownemi zdawały, lecz gabinet, czczący sam siebie nie bierze rad takowych za podstawę polityki swojej. Gabinet, któryby byl odbiciem tylko innych zdań i rsposobów myślenia, nie swego własnego, nie poznałby nie kraju. Musiałem to powiedzieć, MPanowie i powiedziałem nie spuszczając z oka szacunku ku tej Izbie i pojedynczym członkom tejże. - Z ukontentowaniem M P. składamy hołd uszanowania przeszłości, i umiemy cenić przysługi wyświadczone w przykrych czasach. Lecz te zdania, te usługi, nie powinny obecności uszczerbku czynić. Nie jeste śmy ani Ministeryum z dnia 13. Marca, anI 2 dnia fi. Października; jesteśmy i będziemy Minisieryura z d. 22. Lutego, (brawo w środkowein centrum; Pan Guizot, przeciw któremu szczególniej uwaga ta wymierzona była, rozmawia żwawo z swymi sąsiadami). Słowa te, M P., mają swoje znaczenie; dowodzą one, że wstępując do nowego gabinetu dobrześmy rozważyli tok naszych czynności i kierunek, jafci im nadać pragniemy. Bez takowe?o. poprzedniego postanowienia żadna admInIstracya do niczego zobowiązać się n e. możeJeatto prawda niezaprzeczona. AdmInIstracya W czasie swego utworzenia powinna się naprzód porozumieć względem swego sposobu myślenia i przyszłości; inaczej zniknie, nim jeszcze krok uczyni. (Oklaski!) Widzieliśmy, źe teraz towarzystwo czuje przed wszystkie m potrzebę porządku, bezpieczeństwa, jedności i pokoju. Po rewolucyi, która miłość własną tak bardzo nadwerężyła, obojętność tak mocno wstrzęsła, porządek na/gwałtowniejszą jest potrzebą. Mysi ta jest główna, rzeczą w nowym gabinecie i winniśmy wam powiedzieć, że zasady porządku, mające znaczenie od 1830. r» są w oczach naszych świętemi. Tak, myśl ta porządku ożywia nas i kieruje nami; uważamy niewykonane prawa za największe nieszczęście w państwie. Lepiej żeby praw nie było, aniżeli żeby istniejąc« żadnej powagi i zna« czenia nie miały. D!a tego to szczególniej surowo przestrzegać będziemy wykonania praw. - Przychodzę teraz do potrzeby jedności i pokoju; jestto główny punkt w położeniu państwa. S tronnictwa zaczynają się rozwięzywać, trzeba eię starać o połączenie ich z sobą', jest to myślą kraju, tronu i adressu. T ej myśli wiernymi być powinniśmy. Wypada n m p wiedzieć co rozumiemy pod połączenIem SIę stronnictw z nami. Nie idzie tu o niemogącą być zastosowaną teoryą, ani też o nadziej e bez ceJu; nie idzie tu o znieważenie rządu przez nierozmyślne uprzedza ie, ale tylko C? połączenie tych, którzy do Jednego z namI zmierzając ćeju, różne o nim mają wyobrażenia. - Nie trzeba taić przed sobą istnienia stronnictw ale także nie należy za wysoko oceniać ich przewagi. To bowiem podchlebia

ich dumie, podsyca ich odwagę i zagraża bezpieczeństwu państwa, (w centrum: bardzo dobrze!). Stronnictwa jeszcze żyją, ale są mocno wstrząśnione; nie nadawajmy im nowej mocy naszeroi nieostróżnerai słowami. W je« dnern znajdujemy intrygi, dumę, przekona« nie. wypada odkryć intrygi, pogardzić dumą a p;zekonanie dla nas pozyskać. Powinniśmy liczbę zapaśników w lem wojsku zmniejszyć. Na łonie tych stronnictw znajdują się między pragnącymi zniweczenia istniejącego porządku tacy, którzy gotowi są połączyć się z stałym, mądrym i umiarkowanym rządem. Tych pozyskamy dla nas panowaniem porządku i wznoszeniem szczęścia publicznego; pozyskamy ich, gdy interessa te, będące i ich interessa» mi bardziej popierać będziemy, niż to dotąd ktÓrykolwiek rząd uczynił. - Także żywioł religii o ile w karbach prawa pozostaj e, z nami p łączymy; lecz z wyobrażeń religijnyc nie zrobimy narzędzi potęgi, bo słudzy relIgii o tyle tracą na prawdziwej godności, o .ile na osobistym zyskują wpływie. (Bardzo SIU« ezniej oklaski) - Inne stronnictwo marzy o niepodobnej do prawdy formie rządu. Pomiędzy poczciwemi ludźmi zdania takowego znajduje się wahające się mnóstwo osób, nie mających własnego zdania i gotowych korzystać z każdego nieładu, okrywając podłe namiętności płaszczykiem patryolyzmu i mi oś i ojczyzny. Tych osób żaden rząd dla sIebIe pozyskać nie pragnie; każdy myśleć tylko będzie o przytłumieniu ich bezprawiów. Ale któżby z drugiej strony śmiał zaprzeczać, że i między temi osobami wiele jest zwiedzionych, które do nas powrócą? - e w?ln.o rządowi tamować całkiem przyszłoscI anI SIę też nieubłaganym okazywać dla żalu i do rozwagi przychodzących osób. - Rząd lipcowy reprezentuje młodą i staTą Prancyą; łącz,Y.0!l przypomnienia przeszłości z sławą teraznIe szości to jego żądanie, jego piękny prZYWIlej. (Oklaski!) Głupi tylko rząd zaniechałby chwili w której umyely pojednania pragną; szalon tylko ponowiłby oburzenie. Nie trzeba się poniżać, ale też nie trzeba przeciwnika uciskiem i poniżeniem rozjątrzać. Tak czyniący rząd ściągnąłby na siebie srogą odpowiedzialność przed całym światem i potomnością. - Tyrański rząd niech się trzyma zasady divide et impera, konstytucyjny koj arzyć powinien aby rządzić i to jest hasłem naszego gabinetu (reunir pOl{2 gouverner), Wt.edy b dziemy potężną więks/ość na naszej stron e mieli a ta i największym burzom czoło stawIe potrafi. Te są nadzieje, wypa?ki polityki,. jakiej IIi gabinet trzymać zamysla. SkutkI te dnia, ale za to tern są pewniejsze. Do takiego eystematu rządu wzywamy waszego współdziałania, a na tera« wotum, które za dowód waszego poczytamy zaufania. (Głośne oklaski). Gdy już nikt głosu nie zażądał, przystąpił Prezes do przegłosowania. Było 350 Deputowanych obecnych; 251 głosowało za zezwoleniem na tajne wydatki, 99 przeciw temu. U rzędowe oświadczenie Mauguina względem źyczonej neutralności na przypadek woj. ny między Bossyą i Anglią, sprawiła mocne wrażenie. Klucza do tej tajemnicy znaleść nie trudno. Mauguin wie dobrze, że Król do takiej neutralności skłania, a ponieważ stale zawsze do osiągnienia wydziału spraw zewnętrznych zmierzał, chciał sobie takiem oświadczeniem drogę do celu tego utorować. Hiszpania.

Z Ba-rcelony, dnia 8. Marca.

Stan nasz skarbowy polepszy się, chociaż bardzo powoli. Przedaż dóbr narodowych doznaje wprawdzie trudności, wszelako znalazło się juź kilku kupujących. Mina, który chce rozpocząć kampanią, po wielu usiłowaniach otrzymał 100,000 piastrów od Junty handlowej i A.yuntamiento. Jutru wyjdą ztąd 2 pułki, a później wyjdzie oddział saperów gwardyi narodowej, który ma oszańcować Casarnasarca. · Postanowienie Królowej nakazuje wszystkim cudzoziemcom osiadłym w Barcelonie, aby w 48. godzinach oddalili się z miasta, B e 19 i a.

ZBruxelli, dnia ro. Marca.

Izba Reprezentantów ukończyła wczoraj rozprawy o budżecie ministerstwa spraw wewnętrznych i zajęła się obradami względem traktatu handlowego z Brazylią. Przy tej sposobności Pan Rodenbach żądał objaśnienia w tftn, ii teraz okręty belgijskie na Tamizie 0placają większe cło, niż dawniej. Minister spraw zagranicznych odpowiedział, iż w tej mierze podał gabinetowi angielskiemu przełożenie, które zapewne pomyślny skutek weźmie, co gdyby nie nastąpiło, w tym razie użyle zostaną podobne środki względem okrętów angielskich, Niderlandy.

Z H a g i, dnia 20. Marca.

Pan Buren Vice Prezydent Zjednoczonych krajów północnej] Ameryki i potomek rodziny, która się wyniosła z Hollandyi, został obrany członkiem drugiej klassy królewskiego niderlandzkiego Instytutu. Król Jmć potwierdził już ten wybór. Fabrykant instrumentów Mayerhofer w Utrechcie wynalazł sposób, przez który za przy. ciśnieniem nogą noty muzyczne przy fortepianie przewracać można. Wynalazca otrzymał na to patent swobody,

Szwajcarya Z Bern, dnia 14. Marca.

Pan Waldmann i Xiądz tiornhauser podali do wielkiej Rady wniosek o zniesienie wszy« Bikich klasztorów w Kantonie; wniosek ten poruczono Komissyi do roztrząśnienia. Tymczasem rozporządzono, aby we wszystkich klasztorach nieprzyjmowano odtąd nowicyuszów, i aby niezwłocznie ukończono inwentarze wszystkich klasztorów,

Włochy.

Z Genui, dnia 12. Marca.

Eskadra Sardyńska pod dowództwem KontrAdmirała Hrabiego Serra, wróciła wczoraj z Malty do tutejszego portu.

T u · 2 C Y a.

Z K o n s t a n t y n o p o l a, dnia 25. Lutego.

W ogólności nie zmienił się tu stan rzeczy.

Zdaje się, iż doniesienia! dzienników o nadzwyczajnych układach, które się tu odbywać mają, zasadzają się na mylnych domysłach. Ze wszystkiemi prawie pełnomocnikami dworów europejskich układa się teraz Porta względem taryffy, dogodniejszej dla handlu z Turcyą. Uwalano, iż na przedmieściu Pera, prze* pędzono tegoroczny karnawał weselej, niż, dawniej. Bal dany u Posła Cesarsko-rossyjskiego w tłusty Czwartek, był bardzo okazały. Małżonki Posłów utworzyły bardzo pięitny kadryl złożony z kostiumów charakterystycznych. Internuncyusz Austryacki i Poseł Pruski dawali także bale kostiumowe. W tych uroczystych zabawach nie mieli udziału Posłowie angielski i francuzki, z powodu, iż bardzo odlegle mieszkają, bo aż w Therapie, nad kanałem Czarnego morza. G a z e t t e di Z a r a donosi 04>OW8taniu wybuchłem w Liwnie przeciw władzy Suitana, Powstańcy zniewolili Baszę M usselim Fird us Ihirna Beja do schronienia się w tak zwaną twierdzę Reiskuka, gdzie ile możności broni się z wojskiem, będącem pod jego rozkazami. Powodem do tego poruszenia ma być rozkaz Sułtana o przywróceniu ubioru europejskiego, i o zaciągu wojska z Kadyluku liwneńskiego, który-to rozkaz Basza chciał uskutecznić w obrębie władzy swojej.

JIJIjWVWWWKVW»z p o z n a n i a . - Dziennik U rzędowy Król« Regencyi w Poznaniu z d. 5, Kwietnia zamyka między innemi następujące obwieszczenie Królewsk. Bady szkolnej: Odwołując się do obwieszczenia naszego z dnia 28. Lutego r. z., tyczącego się uwalniania uczniów gimnazjalnych w tej prowincyi od opłat szkolnych, stanowimy w skutek wielorakich nad użyć, doszłych do naszej wiadomości: 1) iż odtąd takie uczniowie wyznania katolickiego, chcący się wrzkomo duchownemu poświęcić stanowi, mają podlegać postanowieniu tamecznemu ad 2. i dopiero wtenczas być uwalniani od opłaty szkolnej, gdy, udowodniwszy swe ubóstwo, okażą się godnymi tego dobrodziejstwa. 2) Jeżeli znajduje się już najwyższa liczba uczniów bezpłatnie nauki pobierających, która w gimnazjach tej prowincyi czwartą część wszystkich uczniów stanowi, wówczas, przy równej godności, mają pierwszeństwo aspiranci wyznania katolickiego, chcący się udać do stanu duo chownego, a po nich nn być miany wzgląd na synów urzędników, 3) Każdy uczeń uwolniony od opłaty szkolne), dostawszy świadectwo z Nr. 4., utracą to dobrodziejstwo na następne półrocze i może je tylko znowu odzyskać, gdy otrzyma lepsze świadectwo (p rzynajmniej N ro. 3 ). Gdyby co do uczniów katolickich, chcących być xiężmi, zachodziła jaka wątpliwość, czyliby nie byli mogli lepszego otrzymać świadectwa, wówczas nauczyciele ich Hassy, wyexaminuja ich pod prezydencyją dyrektora instytutu i od wypadku examinu za leżeć będzie daUze ich przypuszczenie do bezpłatnego brania nauk lub usunięcie od niego. Podając postanowienie to do wiadomości powszechnej, oświadczamy, i£ Dyrektorowie gimnazjów tej prowincyi mają zalecenie postępowania podług niego przy uwalnianiu uczniów od opłat szkolnych; - doniesienia, (zamieszczone już dawniej w Gazecie naszej) względem konfiskaty majątków, polskich poddanych; - następującą pochwalę: Wójci obwodowi Weigelt w Miłosławiu i Naschinski w Wólce, powiatu Wrzesińskiego, odznaczyli się chlubnie niezmordowaną czynnością i roztropnością podczas ujęcia na dniu 5. m, b, W wielkim boru Szczodrzejewekim niedaleko posady celnej Pogorzelice , osławionego, w d» SI. Grudnia 1835- z twierdzy Głogowy zbiegłego rozbójnika Antoniego Śliwińskiego, co, z pochwalą, do publicznej podajem wiadomości; - doniesienie o zasłudze: Ekonomowie kościoła, P P, Geisner i kupiec J okisch w Międzyrzeczu, należącą im się jaku takim płacę

7 Tal, za rok 1835. przeznaczyli na sprawienie książek szkolnych dla dzieci ubogich.

Znany oryentalista JózefHammer mianowany został przez Cesarza Jrnci Ausiryackiego baronem, przyczem otrzymał herb domu hrabiów de Bourg- Stall, których linij a męzka w 1817 roku wygasła i dobra Heinfeldt.

OBWIESZCZENIE.

Do wydzierżawienia łąki kameiaryjnej wraz z pastwiskiem pod Bocianką od 1, Maja r, b. na trzy po sobie następujące lata, powtórny termin licytacyjny na dzień 9, Kwietnia r. b. przedpołudniem o godzinie lotej w ratusznej sali sessyonalnćj naznaczonym został, na który chęć dzierżawienia mających z tern wzywamy nadmienieniem, iź każdy do licytowania'przystępujący kaucyą 50 Talarów złożyć obowiązanym jest. Warunki dzierżawne w czasie godzin służbowych w Registraturze naszej przejrzane być mogą. Poznań, dnia 30. Marca 1836.

Magistrat

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Z pobytu niewiadomi sukceseorowie czyli bliżsi krewni w Strasburgu (Brodnica) w Prusiech zachodnich w dniu 9. Października 183'. na cholerę, zmarłego wachmistrza <<iły kraju* wo-obronnej 38go Poznańskiego szwadronu R a d i c K e wzywają się niniejszem, aby w przeciągu gciu miesięcy a najpóźniej w wyznaczonym przed Sędzią Bonstedt w Izbie naszej iristrukeyjnej na dzień 16. Grudnia 1&36. zrana o godzinie lotej terminie osobiście lub też przez prawnie umocowanego pełnomocnika się stawili i dalszych rozrządzeń w lej mierze oczekiwali, w przeciwnym bowiem razie sukcessya fiskusowi jako za przypadłą uznana, one'mu jako takiemu pozostałość do dalszej dyspozycyi wydaną, a wszelki bliższy lub równego z nim stopnia dziedzic, dopiero po zaszłej prekluzyi zgłaszający się, wszelkie, jego czynności i rozrządzenia za dobre uznać i przyjąć obowiązanym będzie, nie będąc zaś już tuocen żądać odeń kalkulacyi lub wynagrodzenia pobieranych użytków, będzie musiał przestać jedynie na tern cokolwiekby się naówczas jeszcze z sukcessyi znajdować mogło. - Poznań, dnia 24. Listopada 1835Król, Pruski Sąd Ziemsko-miejski.