GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.04.18 Nr90

Wielkiego

TA

Xiestwa

ZNAŃ SKI EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W IIeKe2a i Spółki. - Redaktor: A. Wannowshi.

JW90.- W Poniedziałek dnia 18. Kwietnia 1836.

Wiado lllości k raj owe.

? B e r l i n a dn.a 15. Kwietnia.

" , . , Wyjechah General Major i ..kom enderujacy iitę brygada, jazdy, GravenItz, do Wrocławia.

<WMWW*VMjWVl

Wiadolllości zagranICZne.

Królestwo Polskie.

Z Warszawy, dnia 9. Kwietnia.

Kommissya Rządowa Przychodów i Skarbu podaje do wiadomości, źe dwoma postanocieniami Najjaśniejszego Pana, jednej daty, z dnia 37. Stycznia (8. Lutego) 1836. udzielone «ostały pensye następujące: 4\ - A. Emerytalne zwyczajne, i dodatki: J P. Augustinowiczowi Janowi, Referendarzowi Stanu Nadzwyczajnemu, Naczelnikowi Wydziału Wymiń w Kommissyi Rządowej Spraw Wewnętrznych, Duchownych i Oświecenia Publicznego, w ilości złt. 4,550. JP. Augustyn wiczowi Rochowi, Chirurgowi Obwodu LIpnoskiego, w ilości złt, 650. J P. Borow kiemu Józefowi, Sędziemu Trybunału CywIlnego Województwa Lubelskiego, w ilości złt.

*) Wymieniamy tu tylko «Baczniejsze; w ogóle jest 0«

5 400. JP. Badaniemu Ignacemu, Radcy Stan Dyrektorowi Wydziału Administracyi ogólnej w Kommissyi Rządowe; Spraw Wewnętrznych, Duchownych i Ośwrecenia Publicznego, w ilości zlt. 8i750. JP. Brenn Józefie z Niemnjewskich, wdowie po Eryku Brenn KontrolIerze Kassy Generalnej Towarzystwa Ogniow., w ilości złt. 2,5CO. J P. Bieńkowskiemu Stefanowi, b. Pisarzowi Materyałów Mennicy, w ilości złt. 825. J P. Boguckiemu S anisławowi, b. Poborcy Kasey Obw. ŁęczyckIeg o, w ilości złt. 1,200. > J P. Cbrząńskiej Maryi Klarze z Haniuszów, wdowie po Józefie Chrząńskim, Sędzi Appellacyjnym, oraz synowi ichi, w ilości zlt. 8»500. J P. Chrzęciewskiemu Mateuszowi,' Adjunktowi Kontrolli Skarbowej przy Sądach Województwa Płockiego, W ilości złt. 1,250. J P. Danielskiemu Franciszkowi Referendarzowi Stanu Nadzwyczajnemu 'Kommissarzowi 2mu Dyrekcyi Glnej Poczt: emerytowi, podwyższenie peneyi do s. złt. 10,000. JP. Garczyńskiemu Wojciechowi, Radcy Prokuratorowi G lnej, peneyą w. i10ści złt. 8,000. Gąeiorowskiemu MurgrabIemu pałacu rządowego, Briihlowskim zwanego, w ilości złt. 2,160. J P. Gano Andrzejowi, b. Assessorowi Ekonomicznemu przy Kommissyi Województwa Augustowskiego, w ilości złt.

3)375- JP- Hassmanowi Wiktorowi,. pozos a; łemu synowi po Franciszku Hassmanie, Sef cle 3,750. JP. Jankowskiej Annie tle Pignan, wdowie po J anie Jankowskim, Podsekretarzu W Kancellaryi Rady Administracyjnej, oraz iórce jej, w ilości zip. i, too. JP. Jankowskiemu Nikodemowi, Adjunktowi Policyi Wykonawczej w Cyrkule iszym miasta Warszawy, w ilości zhp. 3,000. JP. Jabłońskiemu Samuelowi, byłemu Assessorowi Ekonomicznemu przy Kommissyi Województwa Mazowiec, w ilości złtp. 2925. J P. J anike Karolowi, Rachmistrzowi Koutrolli Najwyższej Izby Obrachunkowej, w ilości złtp. 4.QQO. J P. Karczewskiemu Ignacemu, Radcy Prokuratoryi Generalnej, w ilości zlip. 8,Oco. J P. Khfiń skiemu Michałowi, Referentowi Wydziału Wyznań i Oświecenia w Kommissyi Rządowej Spraw Wewnętrznych, Duchownych i OŚwiecenia Publicznego, w ilości złtp. 3,300.

JP. Kulczewskiemu Maciejowi, Pisarzowi Ko mory Konsumowej w Siedlcach, w ilości zl:p. 3,000. J P. Kopystyńskiemu Ignacemu Rachmistrzowi w Najwyższej Izbie Obrachunkowej, w ilości złtp. 2,000. Konkowskemu Waleryanowi, pozostałemu synowi, po Karolu Kotikowskim Professorze, a w końcu J. spek torze przy Gimnazyurn Płockiem, w ilości złtp. 868 gf_ 19- JP- de L'iide Samuelowi Bo guiniłowi, byłemu Dy lektorowi Gimnazyurn Wojewódzkiego Warszawski« go, w ilości zltp.

JS.OOO. JP. Łazowskiemu Piotrowj, Sędziemu Appellacyjnemu emerytowi, do pensyi dodatek w ilości złtp. 2,800. JP. Maciejowskiemu Antoniemu, Sekretarzowi Rtterentowi w Kan cellaryi Rady Administracyjnej, pensya w ilości złip 5.250 J P. Młodzianowskiej Magdalenie z Rysów, wdowie po Jozefie Młodzianowskim, Sędzim Najwyższej Instancyi, oraz 6ynowi ich, w ilości złtp. 4,750. JP: Młodzianowskiemu Janowi, Sekretarzowi Generalnemu Kommissyi Rządowej Sprawiedliwości, w ilości zltp. 7,600. JP. Noelowi Teodorowi, Sędziemu Appellacyjnemu, w ilości zHp. 8,500. JP. Obrębskiemu Sylwestrowi, Kommissarzowi Wydziału Skarbowego w Województwie Augusiowskiem, oprócz pensyi, dodatek w ilości zhp. 6,250. J P. Szczepanowskif mu Rochossi, Sędziemu Trybunału Cywilnego Wo jewództwa Sandomierskiego, w ilości złtp, 5,400. - B. Pensye roczne i dodatki w drodze J aski: J P. Kreczunowiczowi Grzegorzowi, Sędziemu Appellacyjnemu, pensyą z dodatkiem, w ilości zHp. 7,000. J P. Kwiatkówskiemu Kajetanowi, b. Dyrektorowi Gimnazy. urn Wojewódzkiego w Kielcach, oprócz pensyi z dodatkiem, w ilości złtp, 4,000,

Stanisław Malinowski, rodem z wsi Woźnik, Powiatu ŁęczycŁiego Województwa Mąj zowieckiego, obecnie lat 45 wieku liczący, 0debrawezy nauki obranemu przez sie ie powołaniu właściwe, został mianowany w roku lS ' 7« Patronem przy Trybunale Cywilnym 1. Instancyi Województwa Mazowieckiego, a w roku 1833. posunięty na Adwokata przy Sądzie Appellacyjnym Królestwa Polskiego.

W pierwszych kilku lalach zawodu Obrońcy, zdolności Malinowskiego zapewniły mu byt korzystny, Później wszakże oddając się pijań etwu i nieoddzielnemu od tego próżnowaniu, odstręczyi od siebie wszystkich, którzy mu swe sprawy powierzali, tak dalece, iż gdy ma urząd jego żadpego już nie przynosił zysku, od takowego dobrowolnie zażądał uwolnienia i onoż w Sierpniu r. 1834. otrzymał. Tutaj Malinowski wystawiony na dotkliwą nędzę, potępiony w swem sumieniu, które mu wyrzucało zrządzenie włainej niedoli, nadto jur zepsuty, aby się poprawił, niemający dosAć wiary, aby na jej łonie pociechy szukał, pragnął tylko przytłumić glos sumienia, przypisując przyczynę swego nieszczęścia, komuś trzeciemu, gdy on ią w głębi swego jestestwa nosił. W lej walce z samym sobą, przywołu je na pamięć dawne mniemane, jakoby od Prezesa Trybunału Cywilnego I. Instancyi Województwa Mazowieckiego, poprzeefnjo swego Zwierzchnika, Piotra Pawia Brzozów, «kiego, doznane pokrzywdzenia, a chcąc się koniecznie łudzić, w nim upatruje sjirawcę swego smutnego położenia, i krwawą zemstę postanawia, Dwa lygodnie pielęgnuje siraszny zamiar, a na dokonanie onegoź przeznacza d . , 8 (20 ) M 1835 ta .est wla, Zlen. . arca r. » 1 srue trzeci, po doznanej od Prezesa Brzozowskiego dogodności; albowiem on w dniu 5- C7 -) t. m. 1 r. w skulk u prośby Stanisława Malinowskiego, syna jego Marcejego, na Aplikanta Kancellaryi Trybunału przyjął. W dniu 8> (20.) Marca r. z. Malinowski, przeciw swemu zwyczajowi, nie używa mocnych napojów, aby go ręka nie zawiodła, około 2 z południa kupuje noż, troskliwie go ukrywa, oczekuje pory zastania Pre 1 eaa Brzozowskiego w jego mieszkaniu przy ulicy Krakowskie Przedmieście pod L. 2,7831 dokąd przed godziną 3cia, się udaj e; ale dowiedziawszy się, iż Brzozowski był przy stole wraz z kilku osobami, odchodzi, w'polgodziny powraca, właśnie w ów czas Prezes Brzozowski całkiem ubrany, chwilę nawet zwyczajnego spoczynku poświęcając służbie, dyktował odpowiedz na podanie przytomnego intereeenta; Malinowski zdradziecko z lyłu za głowę jedną ręką go chwyta, a drugą nożem szyję przerzyna, z taką zaciętością, iż gdy ied.en z znajdujących" się w tyraie sa wskiego w przyległym, rzucili się na Malinowskiego, on eię nie dał oderwać od tej ofiary, i owszem już na zamordowanym razy ponawiał aź do zupełnego prawie odcięcia głowy, a żonie i synowi zabitego, przy wydzieraniu noża, ręce pokaleczył. Pojmany na gorącym uczynku Malinowski, zbrodnię z wszelkimi SECzegolami przyznał, wszakże zdawał się wslj dzić, iź takowej dopuścił się bez pozoru na wet do jakiejkolwiek urazy przeciw Prezesowi Brzozowskiemu, przytoczone bowiem przez niego rozmaite okoliczności, które miały w nim przeciw Brzozowskiemu nienawiść zapalić, według ścisłego śledztwa sądowego, okazały się być przezeń zrnyślonemi, wyjąwszy, iź gdy przed niejakim czasem Malinowski nie opłacał komornego, Prezes Brzozowski, z obowiązku urzęd u, na żądanie właścicieli domów w których Malinowski mieszkał, dozwalał zajęcia jego ruchomości, oraz, iź przed kilku laty, udzielając Malinowskiemu w ogólności nadto korzystne świadectwo, nadmienił w temźe jedynie, iź nie był dosyć pilnym, niemniej, iź w roku 1833« przedstawiając Malinowskiego do posunienia na wyższy stopień, z dobrym dla niego skutkiem, wspomniał o podawanych przeciwko Malinowskiemu skargach z wyraznem atoli z strony swej objaśnieniem, iź co do tychże, Malinowski po większej części się Usprawiedliwił, Tak urojone przyczyny do niechęci Malinowskiego, przeciwko Pre zesowi Brzozowskiemu, nasunęły wątpliwość o stanie jego umysłu, wszakże najtroskliwsze śledztwo, spostrzeżenia pojedynczych Lekarzy, w różnych zbierane czasach, i zdanie Ogólnej Rady Lekarskiej udowodniły przytomność umyełu Malinowskiego, tak w czasie powzięcia zamiaru, jakoteź wykonania onegoź, niemniej dotąd trwającą. W tern położeniu Sąd Kryminalny Województw Mazowieckiego i Kaliskiego, wyrokiem z dnia 23. Kwietnia (5. Maja) 1835 roku skazał Malinowskiego na karę śmierci, przez ucięcie głowy mieczem wykonać się mającą; Sąd Appellacyjny Królestwa Polskiego w dniu 13 (25 ) Sierpnia I 8j 5 roku pomieniony wyrok potwierdził, a Sąd Kassacyjny założony rekurs w dn. 28- Października (9. Listopada) t. r. odrzucił. Najjaśniejszy Cesarz i Król mając sobie powyższe wyroki przez Radę Administracyjną Królestwa przedstawione, godząc Swe miłosierdzie z potrzebą zab'zpieczenia swych poddanych od podobnych zbrodni, raczył Malinowskiemu w dniu 9. (21.) Marca r. b zamienić karę śmierci rzerzywistej, na śmierć polityczną, z odesłaniem go do robót w kopalniach Syberyi na całe życie, ale zarazem rozkazał, aby Najwyższa Je

go wola dopiero była wtenczas złoczyńcy objawioną, skoro już wszelkie przygotowania do istotnego onegoź stracenia będą dopełnione. W wykonaniu czego, w dniu wczorajszym było oznajmmnem Malinowskiemu, iż dziś ściętym zostanie, w nocy spowiadał się, d«W zrana między 7 a ósmą w towarzystwie kapłanów i kala był wywieziony przez miasto na miejsce zwyczajne tracenia, tam znalazł grób wykopany., z pokorą i przytomnie wstąpił na śmiertelne rusztowanie, miał sobie jeszcze raz ogłoszone skazanie na śmierć, posadzono go i przywiązano do stołka, obnażono, obcięto włosy, zawiązano oczy, a kat miecza dobył; wtenczas dopiero na znak dany przez Sędziego kierującego exekucya, zasłonę odjęto z oczu Malinowskiego i onegoź rozwiązano; na widok świata, do którego naleźyć, że mu wolno jeszcze będzie, wcale sobie niepodchle biał, po raz pierwszy w toku całej sprawy spostrzeżono w oczach jego łzy, z wdzięcznością wysłuchał postanowienia Najjaśniejszego Pana, a w oczywistem wzruszeniu żądał wiadomości o swych dzieciach,- w końcu okuty, bezpośrednio do miejsca przeznaczenia odesłany został. - w Warszawie dnia 27. Marca (8. Kwietnia) 1836 r.

Z dnia II. Kwietnia.

W dn. 6. b. m. przeniósł się do wieczności Kasper Gruszecki, b. Sędzia Appellacyjny Królestwa Polskiego, Emeryt, Orderu Św.

Stanisława 2giej klassy kawaler.

JF r a n c y a.

Z P ary ż a, dnia 6, Kwietnia.

N a dzisiejszem posłuchaniu Sądu przysięgłych słuchano obrońców osób uwikłanych w zbrodni N euillijskiej. Wyrok zapewne dopiero jutro nastąpi. Proces, jaki miał wczoraj C o d z i e n n i k przed tutejszym Sądem przysięgłych, wypadł na korzyść tego dziennika. Po świetnej obronie Pana Berryera oświadczyli Sędziowie, źe odpowiedzialny wydawca, Hrabia Lostanges, oskarżony o znieważenie osoby królewskiej, jest n ie w i n n y. U dzielone już pismodowódzcy eskadry angielskiej nad połn. wybrzeżem hiszpańsko (p. artykuł z Hiszpanii), nadało na giełdzie dzisiejszej lekki impuls papierom hiszpańskim; byłyby one może jeszcze bardziej poszły w gorę, gdyby pismo owe na giełdzie Londyńskiej większe zrobiło było wrażenie. Zresztą dowiedziano się tutaj, ie wojsko morskie angielskie pod Santanderem liczy tylko 1100 ludzi. Niektórzy twierdzili dziś na giełdzie, źe kilku agentów Mendizabala w Londynie i Paryżu miało poczynić potrzebne środki dla uskutecznienia wykupu kuponów procentowych hiszpańskiego długu przypada. Ministeryalny J o u r n a l de P a r i s czyni uwagę, iź od czasu wstąpienia na tron Ludwika Filipa nigdy jeszcze Ministeryum nie Otrzymało przy glosowaniu tyle kresek, ile Pan Thiers w przedmiocie funduszu na tajne wydatki, co jest skazowką zupełnego zaufania ze strony Reprezentantów. Obok Xiecia F i tz - Jam e s siedzi teraz w Izbie Deputowanych nowo- obrany jawny Legitymista P. Calemare-Lafayette. J o u r n a l d e s D e b a t s czyni uwagi nad wzmagającą się liczbą kolei żelaznych w Niem czech. O statkach parowych na Dunaju wyraża się, iź Austrya tym sposobem zdoła utrzymywać szybką i pewną kornmunikacyą zachodniej Europy ze Stambułem i Trapezuntem.

Z dnia 7. Kwietnia.

N a posiedzeniu dzisiejszem Izby Parów naradzano się nad żądanym przez Ministra malynarki dodatkiem 7! mil. fr. do tegorocznego budżetu, Hr. Tacher korzystając z te; sposobności podał pytanie Ministrom, czyby zatargi z Stanami Zjednoczonemi Ameryki północnej po spłaceniu obecnie już przypadającej kwoty, zupełnie były załatwione. Pan Thiers tak na to odpowiedział: "Prawda 10, ie część przyznanej Sianorn Zjednoczonym summy wynagrodzenia już wypłacono; zaliczono bowiem 18 mil. fr. Całemu światu znajome oświadczenie Prezydenta Jacksona, które nam zadoeyć czyni; ostatnie poselstwo usuwa zupełnie owe nieszczęsne nieporozumienia. Obie Izby oświadczyły w adreesie swoim, iź nie było zamiarem Prezydenta, poselstwem swojem uwłaczać honorowi Francyi. Mimo to odłożono jednak wypłatę aż do przybycia Pana Barton i nastąpiła ona dopiero, gdy Pan Barton osobiście sposób tlómaczenia poselstwa ze strony rządu amerykańskiego potwierdził.« -- Vicomte Dubouchage był tego zdania, ie ostatnie poselstwo Prezesa Jacksona tak zadość czyniącego oświadczenia nie zawiera, jakiego Generał Valaze w znajomej poprawce swojej iądał. Rząd zapewne inne odebrał udzielenia, o przedłożenie których tern bardziej wnosi, ile że w tym przedmiocie chodzi o uchwa łę zapomóźki. Prezes Rady odrzekł, iź inne dokumenta rządu nie doszły, że wszelako zdaniem jego, honorowi i godności E'rancyi zadosyć się stało. Potem przyjęto projekt do prawa prawie jednozgodnie.

Dzisiaj obiegają znowu pogłoski o nowym episku, wyśledzonym wczoraj przez polic.yą; twierdzą powszechnie ie przeszło 150 osób, a między temi teź wielu dystyogwowanych,przyaresztowano. Wszakże J o u r n a l de Pa« ris zbija wszystkie te wieści. Gdy Król onegdaj przez Versailles miał przejeżdżać, kazała policya wszystkie domy ulicy głównej dokładnie zbadać. Postanowiono teraz rowy idące pod ulicą i służące do spływu wody, w żelazne kraty opatrzyć, ażeby się tam nikt nie mógł ukrywać. Z dnia 8- Kwietnia.

Na początku dzisiejszego posiedzenia Sądu Assyzów zebrał Prezes ogół obrad, poczerń o godzinie w pół do dwunastej przysięgli do pokojówewoich się udali. Przedłożono im następujące pytania: l) Czy istniał w roku 1835. spisek, zmierzający do popełnienia zabójstwa na osobie Króla; czy popełniono albo przygotowano czyny końcem urzeczywiemienia zamachu? 2) Czy mieli w tym spieku udział Gabriel, CI uvea u (i inni)? 3) Czy uczynił Boireau w roku 1835. Fieschiemu (nie przyjętą przez tegoż) propozycyą połączenia się z spiskowymi? 4) Czy obrazili Huillery, Husson, Hubert i Leroy w 1835- r. a) Kommissarza policyi pełniącego obowiązki swoje zelżyweoii słowy, b) Agenta policyi podobnie pełniącego obowiązki swoje, wyrazami? )J; czy c) wydawali publicznie buntownicze okrzyki? - W chwili odejścia poczty (o godzinie 5. z południa) wyrok przysięgłych jeszcze nie był zapadł. Względem obrad, które się wczoraj w Izbie Parów o zapłacenie należącej się Stanom Zjednoczonym summie toczyły, przytaczamy tu jeszcze następujący wyjątek z mowy Vkomta Dubouchage: "Jeśli zdaniem Ministra (Thiers) sprawa amerykańska zupełnie załatwiona, nie zachodzi żadna przyczyna utrzymywania nadal flotty na stopie wojennej. Kommissya nasza sądzi wprawdzie, że kiedy inne mocarstwa morskie się uzbrajają, Frańcya im ustąpić nie powinna. Podzitlam to zdanie, rozumiem wszelako, iż nie powinniśmy zawierać «przy mierzą sprzeciwiającego się korzyściom naszy-rn. Francya dosyć często (czego historya dowodzi) jęła się oręża na korzyść obeycfi, którzy jej nareszcie całe brzemię wojny bez najmniejszego wynagrodzenia narzucili. Dwa wielkie mocarstwa mierzą się teraz poderzliwem okiem. Francya z obydwoma w przyjacielskich zostaje stosunkach. Jedno z tych mocarstw, t. j. Anglia, radaby nas w sprawę ewoję wplątała, jak gdyby nie było innych mocarstw, którym zwiększenie sie. potęgi rossyjskiej zagraża. Ale dla czegóż Anglia tak się obawia? Z dwóch przyczyn, któro Ęrancyi wcale nie dotykają; oto obawia się Anglia, ażeby Rossya drogi handlowej do Indyów Wschodnich sobie nie utorowała; powtóre tak też tern władać morzem, które Dardanelle zamykają, i którego dotychczas zagarnąć nie mogła. Być może, źe Anglia zaślepiona zasadami absolutyzmu morskiego, nawet o niespodzianem zamyśla zniszczeniu całej marynarki rossyjekiej jednym zamachem; wszakże właśnie ta marynarka rossyjska połączona z naszą i północno-amerykańską mogłaby nam przy mądrej polityce nader być pożyteczną, nie ażeby morza ujarzmiać, lecz aby je znowu oswobodzić i dla wszystkich ludów świata uczynić przystepnerni. Tuszę więc sobie, ie jeśli do kroków nieprzyjacielskich przyjdzie, Fraticya zbrojną zachowa neutralność, czego godność jej, sprawiedliwość i interes wymagają." - PrezesRady oświadczył, źe na tak ważne zapytanie na prędce odpowiedzi dać nie może. A n g l i a.

Z Londynu, dnia 8. Kwietnia.

Sun wyraża: "Stosownie do pisma z Santarrderu z d. 22. z. m. wydał rząd nasz do stojącego w porcie tamecznym kapitana fregaty rozkaz, aby kroki nieprzyjacielskie przeciw Karolistom rozpoczął ' W tym celu wylądowało z "Phoenix" 120 ludzi, a po tych wysadzą jeszcze na ląd 300 żołnierzy i 60 art ylerystów do posługi rac kongrewsjcich. Fregata miała na zajutrz wyjść pod żagle aby stTzedz wybrzeżów i zasłaniać miejsca, którym Karoliści zagrażają." Donoszą z Malty, iż odebrane tam listy % Tripolis wyrażają, źe obwody Tajura i Zaurure wzbraniają się płacić haracz Baszy, który przeciw nim wysłał 2,000 żołnierzy tureckich jt 3,000 krajowych. Korpus ten po zaciętej bitwie, przymusił mieszkańców w Tajura do zapłacenia 7,000 piastrów, i dania zakładników za przyszłą swoją uległość. Dziennik N a t i o n a l I n t e l i g e n c e r wychodzący w Waschington, zawiera następujące porównanie ludności Zjednoczonych Stanów w r. 1790 z ludnością w roku 1830. R. 1790 było ' ludzi kolorowych 756,8531 r- 1830 zaś 2,328.626. Z tych jest 319,586 wolnych, a 2,009 o 5 o niewolników. Biała ludność wynosiła 1790 roku 3,172.473. W roku zaś 1830 liczono białych ludzi 10,530,440. Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 28. Marca.

(Gazety jrancuzkie.)- Minister Wojny odebrał następującą depeszę od Naczelnego Wodza armii północnej z Wittoryi z d. 24. Mar ca: JW, Panie! Mam honor przesiać JW, Panu kopią pisma urzędowego, jakie przez mego Adjutanta, Pułkownika Lacartego, od dowódzcy eskadry angielskiej nad wybrzeżem

Kantabryjekiem odebrałem. Podałem pismo to do wiadomości całej armii aby dać nowy dowód uprzejmości i wytrwałości, z jaką sprzymierzone z nami mocarstwa sprawę Królowej i wolności hiszpańskiej wspierają, i aby zarazem pokazać bezskuteczność wszelkich natężeń i ofiar naszych nieprzyjaciół, L. F. Cordova. Wspomniane pismo jest następującej treści: N a pokładzie okrętu N. Króla W, Brytanii, Castor, w przystani Santanderskiej dnia 22« Marca 1836. JW. Panie! Pospieszam z doniesieniem JW. Panu, iż rząd N. Króla Angielskiego wydał rozkaz udzielenia JW. P a n u i dowodzonemu przez Niego wojsku najdzielniejszej pomocy, aby wstrzymać wojsko Pretendenta od opanowania tych obronnych na wybrzeżu leżących punktów, w których jeszcze chorągiew Izabelli I I. powiewa, i odebrać znowu powstańcom te punkta, które już opanowali. Eskadra N. Pana znacznie wzmocnioną została okrętami i wojskiem z Angin ' , aby ułatwiała i zasłaniała wszelkie działania wojenne, jakie JW. Pan na tej części wybrzeża rozpoczniesz Zarazem oświadczam JW, Panu, źe wszystkie pod memi rozkazami będące okręty odebrały rozkaz, w skutek którego wojsko Królowej na pokład swój przyjmować i takowe na oznaczonych punktach na ląd wyeadzać mają. Przez oddawcę pisma tego przesełam zarazem dokładne wyszczególnienie liczby wojska, jaką każdy okręt na pokład swej przyjąć może. Może JW. Pan być zapewnio« ny, ie siły należące do mojej eskadry czynnie wpływać będą do poruszeń armii hiszpańskiej i źe im to, co do mojej osoby, prawdziwą sprawi przyj emność, gdy życzeniom JW« Pana będę mógł zadosyć uczynić. Mam honor i t. d. John Hay Kapitan okrętu N, Króla W. Brytanii, Castor, i dowódzca eskadry krążące; nad północnem wybrzeżem Hiszpanii. G a z e t a n a d w o r n a umieściła następujące uwagi nad tą depeszą: Otwarta, szczera i wspaniałomyślna pomoc sprzymierzonego z nami narodu angieiskiego, zapewnia prędkie ukończenie wojny domowej, czego wszyscy dobrze myślący Hiszpanie gorąco pragną. Teraz, gdzie siła morska angielska wspiera obroty naszej armii, nie zdołają powstańcy opanować żadnego punktu na wybrzeżu północnem; będą' zarazem przez to pozbawieni środka utrzymywania z łatwością swych związków, przyspasabiania sobie wsparcia i urządzania swoicli obrotów i kombinacyi podług upodobania. Podczas gdy nasze wojska otrzymują, dzielne i sprężyste wsparcie w swoich operacyach, będą zarazem "miały wszelką wolność ścigania swych nieprzyjaciół na wszystkie strtb

, j przysłał narrt z swej strony zapas broni i amunicji i wydał roekaz, aby wszystkich powitań ców szukających na ich ziemi schiomenia, w głąb kraju wyprawiać, i poczyniono takie wszelkie przygotowania, aby przeszkodzić zupełnie dowozowi broni i amunicyi dla powstań ców. Ścisły ten związek mocarstw, które traktat poczwórnego przymierza podpisały, i ich sympatya ku sprawie Izabelli 11. nadają, tej sprawie siłę moralną, która nad wsz>etkiemi usiłowaniami powstańców zwycięstwo odniesie. Takowe postępowanie rządów angielskiego i francuzkiego jest dowodem zaufania, jakie mocarstwa te w naszym pokładają rządzie. Zapewniamy, nie obawiając się zawod u, ie od dnia 14. Września upłynionego roku traktat poczwórnego przymierza, z powodu usiłowań naszych ślachetnych sprzymierzeńców, miał te pomyślne skutki, jakich się po nim spodziewano, i źe tak uskuteczniony został, jak tego wymagał wysoki cel, w jakim był zawarty, W E s p a n n - o l u czytamy przeciwnie: Ministeryum hiszpańskie nabawiło się pod wzglę dem pytania interwencyi nieprzyjemnej sprzeczności. Ledwo eo Gazeta nadworna odrzuciła myśl o obcej interwencyi, aż oto nadchodzi wiadomość od armii północnej, że eskadra angielska krąiąca po morzu kantabryjskem, Otrzymała rozkaz wspierania armii Królowej przy kaźdem działaniu na tem wybrzeżu. Może źe Ministeryum powie, źe współdziała nie tego rodzaju nie jest interwencyi; ale wtedy bylibyśmy istotnie w kłopocie, gdyby nam przyszło wyjaśniać znaczenie tego wyrazu. Jakkolwiek bądź, sądzimy, źe interweneya angielska podług określenia traktatu poczwórnego przymierza nie mogła przestąpić zakresu, na który się mocarstwo to ograniczyło. Przecież Stało 8 ę istotnie t o, co rząd jeszcze przed tygodniem hańbą i poniżeniem być mienił. Nie dziwiąc się z resztą temu, uważamy tymczasowo oświadczenie Anglii za nową rękojmią prędkiego zwycięstwa dla sprawy wolności. T e n ź e E s p a n n o I wystawia następujący stan Hiszpanii: "Mamy liczne wojsko; kraj dostarczył niedawno 100,000 żołnierzy; budżet wojenny wynosi 780,964,637 realów; oprócz tego mamy znaczną liczbę gwardyi narodowej, a mimo tego wszystkiego wzmagają się fakeye; związki w kraju są przerwane, przemysł i handel zniszczony; własność gruntowa przez najdzikszy wandalizm spustoszona, W żadnej części administracji krajowej nie panuje porządek i zgodność; nie znajdziemy ani bezpieczeństwa na gościńcach, ani opieki w kilkuprowincyaeh; mieszkańcy WIeJSCY cisną się do miast znaczniejszych; najbogatsi posiadacze szukają schronienia w stolicy tutejszej, lub wynoszą się zagranic ę; powaga rządu zniknęła w niektórych okolicach, w innych jest słabą i chw ejącą się, a wszędzie bezsilną i niemogącą sjiełnić swego powołania, oraz przywrócić uskutecznienia praw," B e 19 i a.

ZBruxelli, dnia 7. Kwietnia.

Pan i Pani Beriot (sławna Malibrao) dadzą tu koncert na rzecz i korzyść wychodźców Polskich, Niemcy.

Z Augsburga, dnia 29. Marca.

G a z e t a P o w s z e c h n a zawiera zdanie astronoma Gruithuisen o odkryciach, jakie ni, byto Herschel uczynić miał na księżycu. Czcigodny ten mąż naśmiewa się z grubej nie> wiadomości bezimiennego pisarza, który najprzód w dzienniku amerykańskim N ew-York Evening Post (z d.3i. Sierpnia i835> Nr. 3510.) ogłosił zupełnie zmyśloną wiadomość o odkryciach Pana Herschel. W I szczególności okazuje niepodobieństwo, aby przez teleskopy, Bóg wie jak wielkie, dały się dojrzeć na księżycu: pojedynczy ludzie podobni do nietoperzów, atoli z rękami i z nogami; trzy kościoły ze słupami szafirowemi i jaśniejącemi ogniem metalIowym; palmy, bydło rogate, antylopy jednorożne i t. d. Dowodzi wreszcie, że niepodobieństwo jest rozeznać w takiej odległości kolorów; że księżyc nie ma żadnych mórz, ani gor kryształowych; i źe powietrze na księżycu będące 5 razy lżejsze od naszego, nie« zdatne jest do latania, chyba gdyby kto miał skrzydła niezmiernej wielkości. Z Frankfortu n. M., d. 9. Kwietnia, Listy z Wiednia z dnia 2. m. b. donoszą o przybyciu tamże Xiecia Radziwiłła, który po bardzo krótkiej podroży gońcem tam przyjechał z Petersburga, Rozumieją, źe depesze jego dotyczą się obsadzenia Krakowa. Szwajcaria.

G oni e c S z w aj ca rs K i przytacza następujące uwagi, które tu powtarzamy, nie ręcząc za ich prawdziwość: W wszystkich częściach katolickiej Europy liczono na końcu zeszłego wieku jeszcze około 12,OCO klasztorów. Roku 1790. sama Portugalia miała 520 wielkich opactw i klasztorów; Hiszpania 3552; Francya 1087 (nie licząc w to 14>953 małych filialnych klasztorów, hospieyów i l. d.); Włochy niezliczoną moc. W Królestwie Neapolitanskiem mianowicie posiada'o duchowieństwo dwie trzecie części wszelkich dochodów i niemal połowę wszelkich posiadłości nieruchomych, W Auitrji zniósł Cesarz Józef I I. od le w "ciągu dziesięciu lat w dziedzicznych krajach ausrryackich liczba 882 zniżyła się do 469. VV Francyi zniesiono klasziory 1790. r.

Przecież 18,000 zakonników i 30,000 zakonnic, zmuszonych opuście zakątki klasztorne, po bierało przez kilka lat pensye. W pomniejszych państwach niemieckich zniesiono podobnież klasztory 1803. roku, w Bawaryi 18104 gdzie w liczbie 200 prawie połowę posiadłości zajmowały. Piussy w tym samym roku chwyciły się tego samego kroku. Majątkiem lun uposażył Król fundusze kościelne, szkolne i ubogie. N apoleon zastosował krok takowy także do Polski j Włoch. W Rossyi ujrzał się Cesarz Mikołaj w konieczności z powodu zaszłych nad użyć, nie tylko ograniczenia klasztorów, ale takie i znieś enia wieju z nich. Przeciwnie zaś o .to się starał, aby w Wilnie założono rzymsko - katolicką akadfim ą dla kształci nia pobożnych i śwjBiłych księży. W ogolę znikło znowu w ciągu ostatnich ośmiu lat w Europie przeszło 300 klasztorów, Mierna liczba tylko tychże, w stosunku do da Mniejszych czasów, utrzymuje się obecnie w państwie austryackiem i w Włoszech. Mało nader jest ich jeszcze w Rossyi,' Polsce, Bawaiyi, Fiancyi i Portugalii. Lrcz katolicka część Szwajcaiyi, mogąca mieć do 900,000 dusz, oosiatja 127 klasztorów i łu>spi.cyoW z przeorami, obejmujących 2 do 3COO zakonników i zakonnic; stosunkowo przeto przynaj mn ej 20 razy więcej aniżeli w całej monarchii austi yackićj, w której 27 rnifonow katolików żyje. Kanony Bernbki, Bazylejskj, Scliaffliauski, Waadtski i Genewski nie mają wprawdzie klasztorów; ale Ziirychski ma r, Luzernski 10, Urski 5, Srhwyzki 6, Oberwaldeński 3, N iderwaldeński 2, G laruski l, Zugski 3, Freiburgski 15, Soloihurnski 9, Appenzellen 4, S1. Gallski 15, Biiiir U enski 7, Aargauski b, Thurgau>ki 10, Teseinski lo, WalIiski 8, N eucha telski l,

T u 2 C Y a.

Z K o n s t a n t y n o p o l a, dnia 16 Marca.

Spodziewany tu test cesarsko-austryacki Admirał P an dolo.

ROZlllaite wiadolllości.

Nowe płody poezy i franc uzkiej. -rr Edgard Q.uin.et wydał nowy liryczno bohaterski poemat pod napisem: Napoleon. Sądem anawcow- Htwor teri nie zawiera nic więcej, jak tylko opis obrazu N apoleona w pięknych wierszach, niekiedy w tonie śpiewnym, niekiedy w opowiadającym, pełno tam miejsc zachwycających, pełno dobrych i więlbjch myśli, 3 jednak je6tto tylko samo opisywanie, które wrażenia sprawie nie może, i-zęste deklamacyje i tok j ednotonny żadnego nie budzą interesu. TViaz to powszechne ubieganie się, aby iilozoficznym zagadnieniom nadawać ciało i poetyczny charakter, zrządziło największe nieszczęście poezyi i zabiło jej ducha. W nowych romansach same tylko występują na scenę ideje, nieszczęśliwe ideje w frakach i surdutach- ludzi tam nie ujrzysz, i z tegoto pochodzi, ii nasi młodzi pisarze, zachwyceni własnemi ideami, tak wiele o swoich ideałach trzymają. Lamartine wydął oczekiwany swój poemat: Jo-celyn, jv którym maluje wiejskiego plebana; ma 10 być litwor, jakiego dotąd Francy ja nie miała.

P an D u p a t y, jak w i a d o m o , z o s ta ł c z ł o n - kiem akademii francuskiej, a Wiktor H ug o, który był jfgo spolz.awodniieuj, tą rażą nie Otrzymał mitjsca. Nazajutrz po swojem mianowaniu posłał Pan Dupaty bilecik do Pana H ugo z nasiępującemi wierszami: Avant vousje monte a Z'auteZ, Mon age avait droit d'y pretendre '.

Deja vous etes immorteZ, Et vous avez Ze temps d' attendre, Toz po polsku: VV epolnym zawodzie ubieźahm pole, Moj wiek mi prawo nadał do nagrody; Już nieśmiertelność na twem błyszczy czole, Czekaj kolei, tyś jeszcze tak młody.

Dzienniki zgadzają się, że to myśl bardzo piękna; z lem wszystkie m akademij a ta nie może być inaczej uważaną, jak tylko za przytułek inwalidów lijerackicb. (Rozm. L w .) Gdy Bonaparte układał swoje księgę praw, rada stanu zdumiała się nadzwyczajną szybko» ścią, z jaką ją objaśnił przytaczaniem na pamięć całych ustępów prawa rzymskiego, cze£0 się po nim wcale nie spodziewano, ile, że całe życie swoje spędził śród szczęku broni. J eden z radzcow stanu zapyiał go, jakimby się sposobem obeznał z powyższym przedmiotem, naco ten odpowiedział: "Będąc jeszcze porucznikiem dostałem się niesprawiedliwie do więzienia, gdzie oprócz; stołka starego i framugi w ścianie, w której się znajdowała duża księga, to jest: Pandekta, żadnych nie było sprzętów. A nie mając przy sobie ani papieru, ani atramentu, ani ołówka, byłem bardzo ucieszony z odkrycia tej nieoszacowanej księgi. Była ona lak gruba, a na marygintsie tak zapełniona uwggami, żebym był miał co czytać nie próżnując i sto łat w więzieniu. Pozbawiony wolności przez dni 10, korzystałem z czasu tego, czytając decyzyje prawników rzymskiego prawa." W Malmaison znajdował się dawniejszym czasem bardzo piękny przez Izabeja malowany portret Napoleona, który był własnością Cesarzowej Józefiny. Przed kilką laty sprzedano takowy pewnemu Amerykaninowi, nazwiskiem Sanderson, a ten ofiarował go w podarunku Generałowi Jakson. Gmach publiczny, gdzie tea obraz się znajdował, w czasie pożaru w Nowym-Jorku został zupełnie obrócony w perzynę, cudem tylko wyzwymieniony portret bez szkody ocalał. Jak wielki dochód czynią, dzienniki w Paryżu z tego wnieść można, że Pan Boule kupił prawo wydawania dziennika Messager des chambres i dziennika du Commerce za cenę 150,000 frank., a na drugi dzień odstąpił ten ostatni Journal Panu Mauguin za 70,000 fr.

Pan Lindsay w Londynie zrobił odkrycie, przez które płyn elektryczny do oświecania ulic użytym być może. Wielu już blizkiemi byli tej myśli; jednakowoż nikt nie wpadł na Bposób zamienienia iskier w ciągły ogień, tylko Pan Lindsay. Płomień wydobyty przez niego jest silny, jasny, bez dymu, wszędzie może być użytym, a mianowicie w lampach bezpieczeńatw do kopalni. Sir John Ross stawny podróżnik powiada, li zabójstwo między Eskimczykami bardzo rzadko się wydarza; lecz w razie, gdy się coś podobnego przytrafi, winowajca skazany jest na wieczną samotność, czyli od każdego członka pokolenia tak dalece bywa unikany, że ci, którzy się z nim spotkają, odwracają się, by nie spojrzeć na niego. Na pyranie, dla czego zabójca nie jest zaraz ukarany śmiercią, odpowiadają Eskimczykowie, iż przezto równąby na siebie ściągnęli winę, jak sam zabójca. Widać jak głos natury i jej prawa, prowadzą do najpiękniejszych ustaw.

SPRZEDAŻ KONIECZNA.

Sąd Główny Ziemiański I. Oddziału.

Dobra szlacheckie X i ąź n o w Powiecie Wrzesińskim, przez Dyrekcyą Ziemstwa oszacowane na 66,520 Tal. 30 sbgr. 10 fen. wedle taxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze ma być w terminie do dalszej licytacyi na dniu 20, m. Czerwca 1 836przedpołudniem o godzinie lotej w miejscu posiedzeń zwykłych sądowych sprzedane, na który kupna cbęć mających niniejszem wzywamy; Poznań, dnia 30. Marca 1836.

SPRZEDAŻ KONIECZNA.

Główny Sąd Ziemiański W Bydgoszczy. Dobra szlacheckie Mruczyn w powiecie Bydgoskim oszacowane na 24,127 Tal. 1 sgr.

of fen. wedle taxy mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, mają być dnia 4, Czerwca 1836. przed południem o godzinie litej w mIeJSCU zwykłem posiedzeń sądowych sprzedane.

OBWIESZCZENIE.

Wieś Braciszewo w powiecie Gnieźnieńskim położona, ma być w 19lelnią dzierżawę, od Sw. Jana 1836. * aż do tego czasu 1854q publicznie wydzierżawioną. Tym końcem wyznaczony jest termin na dzień 18. Czerwca r. b. o godzinie gtej zrana tu w Gnieźnie, o czem Publiczność zawiadomiając nadmieniamy, że kaucya dzierżawna 1000 T al. w listach zastawnych z naleźącemi do nich kuponami wynosi i źe inne warunki dzierżawne w Registraturze naszej przejrzane być mogą. W Gnieźnie, dnia 7. Marca 1836.

Konsystorz Generalny Arcybiskupi.

KJ 3 Gospodarzom wiejskim = d poleca handel nasion Braci A u e r b a c h przy Butetskiej ulicy następujące nasiona bardzo dobrego gatunku i doświadczonego rostkowania, jako to: czerwoną i białą koniczynę, francuzką lucernę, angielski i francuzki rejgras, (życicę trwałą), eporek, brzankę, sparcetę (wykę wonną) i wiele innych nasion, według cen najumiarkowańszych targowych.

Zmianę mieszkania mego z ulicy Gołębiej na ulicę Wodną pod Nr. 183 > uprzejmie donosi. - Poznań, dnia 15. Kwietnia 1336. C A n d e r s, frizyer.

Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy

Dnia i 4. Kwietnia 1836.

Papiera- Gotowi mi zną

Oblipi długu państwa · .

po 1Ępo iOił

Zachodnio- Pruskie listy zasta

102*

Listy zastawne W, Xh;;stwa Poznańskiego. . .. 1031 <fWschodruo-Pruskie · 1021

103£