G AZ

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.04.21 Nr93

Wielkiego

ETA

Xiestwap O ZNA N SKI EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. WannowAi.

.JIj93. - W Czwartek dnia 21. Kwietnia 1836.

Wiadolllości zagran czoe.

F r a n c y a.

Z Paryża, dnia 10 Kwietnia.

Przy sposobności odbyiej na wczorajszem posiedzeniu Izby Deputowanych dyskussyi wyraża jeden z dzienników tutejszych: "Rozumiemy, że Xiążę Broglie i Hr. R'gny kolejno kroki czynili, aby dostąpić wydania zwłok Na poleona. Wszakże nieukładano się drogą urzędową, lecz Generał Sebastiani, mający sobie udzielone w tej mierze instrukcye, ustnie tylko czynił swoje wnioski, wiadomo bowiem, ie Anglia wcale sobie tego nie życzy, żeby zwłoki rzeczone miały być do Francyi (prowadzone. Ręczymy za to z ubolewaniem ; niechaj rząd nasz sobie nie tuszy, żeby kiedykolwiek te ziemskie szcjąlki Napoleona miał odziedziczyć. Anglia nigdy na to nie zezwoli. Szczątki te są dla niej znakiem zwycięstwa, którego nam lem mniej ustąpi, ile że ono równocześnie siało się przedmiotem Spekulaeyi. St. Helena była dawniej, jak wiadomo, wyspą, do której okręty nie przybijały jtk tylko dla zabrania świeżej wody. Odkąd Be Napoleon na niej więzienie i grób swój znalazł otrzymała wielkie znaczenie. Anglicy z 'wszystkiego korzystają, a rząd angielski każe sobie pozwolenie oglądania grobu

Napoleona drogo opłacać. Ciekawość * Anglików i niejakaś pobożność, któl1\ niektórzy Francuzi dla zwłok tych eą przejęci, przyniosły rządowi W. Brytanii kilka milionów czy« stego zysku. Nie tuszymy więc sobie, żeby sprzymierzeńcy nasi na naszą korzyść lak drogiej trofey wyrzec się mieli." W Monitorze czytamy: "Elżbieta" zawinąwszy do uścia Girondy, przywozi pisma z d. 14. i 17, Grudnia, w których Gubernaior wyspy Bourbon o poruszeniach donosi, zmierzających do zbuntowania niewolników tamecznych i odkrytych w pierwszych dniach wspomnionego miesiąca. 19 osób pnyareBztowano; trzech już puszczono na wolność; między 16 jeszcze w więzieniu będącemi jest 9 wolnych kolorowych i 7 niewolników.

Śledztwo rozpoczęto; Izba sądowa królewska nadzwyczajnie zwołana. Wypadek ten sprawił szczególne wzburzenie, które z łatwością przytłumić się nie da, kiedy załoga słaba; zbywałoby więc rządowi na środkach, do przytłumienia powstania, jeśliby równocześnie na wielu punktach wybuchnąć miało. Z wielką niecierpliwością wyglądają więc wzmocnienia, o które Gubernator z nalegaDiem prosi." Anglia.

Z Londynu, dnia 9. Kwietnia.

O pokazującem się na łonie kościoła katoHckiego w Irlandyi rozdwojeniu zawiera list je- upraszają, aby urząd naczelnego wodza armii den w M o r n i n g - H e r a l d z Tuamu z d. 33. raz na zawsze zniosła. Odesłano ją do komMarca, co następuje: Muszę zwrócić uwagę missyi wojennej; poczem Prezes tej kommisWP a ua na nową katolicką sektę. Wiadomo syi Izbie oświadczył, ze sprawozdanie o bud.

j u i, jak szybkie postępy uczyniło w Birrze zecie wojny już wygotowane i źe wszyscy (Parsontown) usiłowanie zaprowadzenia czy- członkowie w tern się zgadzają, że i bez naŚciejezego sposobu czczenia Boga, aniżeli iest czelnego wodza armii obejść się można. Mloten, którego się kościół katolicki trzyma, demu xieciu, małżonkowi Królowej, postanoKsiądz jeden, Pan Crotty, którego usiłowa- wie nie to naturalnie bardzo będzie nieprzyjenia nieraz już uwagę Anglii na siebie zwraca- mnem. - Ponieważ Pan Campos zapomoźki ły, ogłosił właśnie teraz okólnik, w którym pieniężnej od kontrahentów tabaki zażądał, eię znajdują następujące z pióra katolickiego odbyło się d. 22. zgromadzenie wszystkich r«e kapłana wypływające uwagi godne miejsca: czonych kontrahentów, na ktorern żądanie mi "Protestanci Irlandscy! Przypomnijcie sobie, nistta z uszczypliwemi uwagami odtacucouo.

iż jesteście potomkami bohaterskich przodków, Mąż ten musi się nareszcie przekonać, że za co w świemej rewolucyi r. 1688. za sprawę urząd swój podziękować powinien, ponieważ obywatelskiej i religijnej wolności krew swoje j li d żadnego w nim nie pokłada zaufania, przelewali a potem ginące swobody ojczyzny podał się też istotnie do dymissyi, której wszewskrzesili nad grobem nieubłaganego despo- lako nie przyjęto. - Niedawno temu spiknięła ty, który swoje przysięgę zgwałcił, układy się w Los N eves pod Valen<;a do. Minho groz ludem swoim zerwał i stał się narzędziem mada zbrojnych Miguelistow, którą wszelako w ręku bezbożnych Jezuitów i księży, ogła- po ubiciu 2 i zabraniu w niewolą 13 rozproszoezających naukę, że żadna religia bez papizmu I"" w drugiem miejscu, Moncao, ujęto 4 ostać »ię nie może. Rozpoczęliśmy jawną woj zb'rojnych Miguelistow z szefem. Guerilasów, IIC z tyranią i duchem gnębiącym rzymsko- Barbosa. W okolicach rniast Vizeu, Agueda, katolickiej hierarchii kraju tegos jesteśmy, ró- p e l r a i A veiro krzątają się bezustannie bandy wnie jak wy, śmiałymi i rześkimi obrońcami złodziejów i Miguelistow a w Canecas kusił wolności religijnej, nie zaprzeczonych praw )ę d. 19. człowiek jeden z okrzykiem: "Niech sumienia, któremu żadna władza ludzka praw żyje Don Miguel! " o zakłócenie por/ądku przepisywać nie może. Jeśli się nam dz eło publicznego; 'tegoż dnia zamontowano lam to uda, towarzyszyć mu będą najzbawienniej - dwóch ludzi. - Długi spór między Infantką 6ze skutki dla sprawy prawdziwej religii w Ir- Donną Izabellą Maryą i Xiężną Braganca lanclyi. Wielu z pomiędzy księży katolickich, o pierwszeństwo przy dworze został zdaniem zwróciwszy w tej chwili oczy swoje na nas, naszem w zeezły Czwartek przez Królową roawyglądają z obawą wypadków naszego przed- strzygnięty. Gdy albowiem towarzystwo arsięwzięcia. Skoro zobaczą, źe my wespół tystow jeżdżenia na koniu w ujeżdżalni pałacu I protestantami mężnie na drodze naszej dalej Belem przed Królową i całym dwoiem sztuki postępujemy i kajdany gnębiciela kruszymy, swoje pokazywało, wyznaczyła Królowa obok niejeden z nich uczuje się męstwem natchnie-] siebie krzesło z prawej strony Infantce a po ty, aby przykład nasz naśladować i siebie sa- lewej, Cesarzowej." mego i trzodki swoje od jarzma despotyzmurzymskiego oswobodzić," Nowa ta sekta zdaję się być mieszaniną katolicyzmu i protestant yfcmii; a tak np. zatrzymuje mszą, obchodzi wszelako ją tylko jako akt dziękczynienia, nie jako akt ofiary błagalnej. W samym Birr jest przeszło 2000 zwolenników tej nowej sekty, (Uważamy, źe wiadomości te wyjęte z gazet p r o t e s t a n c k i ej, zreformowanej Anglii pod względem wiarogodności swojej nie są stano. wiącemi. )

Portugalia.

Ti p e s zamyka pismo z Lizbony z dn. 27.

Marca, w którem między innemi czytamy: "Podano Izbie osobliwszą petyćyą patryotycznego klubu w Lizbonie, W której N. Panią

B e 19 i a.

ZBruxelli, dnia 7. Kwietnia.

Król nasz przyjął onegdaj Pana Roberta Adair, który od kilku dnipizybył tu z Berlina, Qd niejakiego czasu rozchodzi się pogłoska o częściowej odmianie naszego Ministeryum. Członkami przyszłego Ministeryum mają by* Panowie: Villain XLV., Siassard, Coghen, Fallon, de Puydt i t. d.

Niemcy.

M o n a c h i u m, dnia 4. Kwietnia/ G a z e ta A u g s b u r g s k a zawiera następujący artykuł: "Zajęcie Krakowa jestto energiczna odpowiedź na rozpościerane W Izbach hancuzkich. żale nad niepodległością Polski i ira. tychże mów nagana. Jesito odpowiedź Leonidasa Xerxeeowi: "Przyj dź i weź!" - Przebiegane dzieje Prancyi z ostatnich lat sześciu , trudno się spostrzedz, że wolność mówienia przerodziła się w wolność tworzenia szumnobrzaiiących frazesów, bez żadnego znaczenia . . ' I przeIstoczyła naturę polemiki parlamentowej, której celem nie czcze słowa, lecz fakt a być powinny. - Minęły czasy, kiedy Europa 2a wielki uważała wypadek mowę, jaką w Izbie Deputowanych francuzkich wyrzeczono kiedy przyjaciele mówcy iłuińnie u stóp mó wnicy powinszowania mu swoje składali. Wówczas jeszcze Prancusi wielkim narodem mianować się mogli. Lecz dzisiaj, jakiż wpływ na Europę wywierać mogą wewnętrzne Prancyi wypadki p Któż u nas zajmie się ministervum francuzkiem? Kogo dziś obchodzą więcej lub mniej zdolności w drrktrynerach, lub w śródkowem stronnictwie, (tiers-parci)? Łatwo wi. z eć, że już nie ma stronnictw we Prancyi, I ze tam nędzne tylko i współubiegające się z sobą panują koterye, - Stan ten rzeczy nazwaćby można polityką kramarzy (politique d'epiciera). Europa nie z obawą, bo któżby się podobnych dzieciństw obawiał, lecz z pogardą odwa a się od tych wszaskliwych koieryj; zadowolnIoua z tego, że postępuje podług zdrowych zasad polityki 1 słuszności, me troszczy się bynajmniej o tych kouryi istnienie. wie do b r z e, źe sprawa Krakowa przej dzie jak wszelkie inne. Prancya narobi hałasu; - niech sobie krzyczy, wolno jej; jak to dziecię, któremu dają zabawkę, aby je uspokoić, 1 wszystko pozostanie jak było. Lecz gdyby Prancya ośmieliła się dobyć" oręża, gdyby wiedziona dawnym ducbtm-zdoby c/y, zapragnęła przenieść" się pa nad brzegi Renu, wu *c/as niechaj paruięia, że jrżeli Prancuzi zapomnieć nie mogij granic nadreńskich , to są miliony Niemców, którym tkwią w pamięci Wogezyjskie granice (des Voges), i który na każde wspomnienie o porażce pod Jena, przypominają sobie zwycięstwo pod Rosbach. Ktoi zaprzeczy, e to wspomnienie wiele innych wywołuje, I że możnaby oderwać jeszcze od Prancyi Alzacyą, Lotaryngią i Pranche- Com te, niegdyś prowincye niemieckie. - Wówczas Prancya opowiadać będzie rnogłi swoje zwycięstwa etylem swojego 2ggo bulletynu, "

Z dnia 10. Kwietnia.

Goniec przybyły do stolicy dnia g. Kwietnia z Ankony przywiózł wiadomość, że N. Kroi nasz wracając z podróży swojej do Grecyi dn. 14, o 5;. z południa (u przybędzie. J. K. M.

wymówiwszy się z przyjęcia wsselkich okazałych uroczystości, zostanie więc jedynie 1 tylko szczerą ludu swego radością pozdrowiony. Zresztą cies2y się J. K. M. najpoźądańs-zetu zdrowiem.

Srany zjednoczone północnej Ameryki.

Z Nowego Yorku, dnia 10. Marca.

. Izb reprezentantów w Washington przyJęła bIl względem wsparcia pogorzelców w N owym - Yorku. , Donoszą z Pensacola pod d. so. Lutego, iż oddział wojska, wynoszący 1,100 ludzi, wyruszy! pod dowództwem Grnerała Gaines przeciw Indyanom, którzy w znacznej liczbie mają stać niedaleko Tampa. Statek wojenny "Vandaha" znajduje się w Tampa, gdzie a zostawać aż do ukończenia wojny; żołnIerze morscy rego statku wspierać będą działania wojska lądowego.

ROZlllaite wiadolllości.

(Z Tyg. Pet. ) - S t a t y s t Y K a. Huchowhństwo Grecko unickie w Iiossyi w roku 1834. - D u c h o w i e ń s t w o ś w i e c k i e . Kościołów parafialnych w diecezyi Białoruskiej byio 599 w diecezyi Litewskiej 770; kościołów filialnych w d. B. 136, w d, L. 3 7 ; Kaplic w d. B. 7 O 2, w d. L. 325; xięży wszelkiego stopnia w d. fi, 956, w d, L. 1,050; u arło w obu diecezyach 53, nowo wstąpiło 12- Parafian pici obojej w d. B. 680,393, w d. L. 829.88S- - Włościan należąc>ch do dóbr duchownych podług osratniego popisu w d. B. 6,6go płci męskiej, 5,310 pici żeńskiej; w d. L. 2,001 p. m., 1,985 p. ź. - Kapitałów (licząc na srebro) w d. B. lokowanych na dobrach lub w zakładach skarbowych 129,909 rub., bez ewikcyi 50,154, procentów od rnch 7,145 r.; w d. L. lokowanych 21,444, bez ewiktyi 3,000, procentów 1,229 r. - W seminaryach nauczycieli 24, w seminaryach d, B. uczniów 109, d. L. uczniów 300. Szkol parafialnych w obu d. 2, uczniów 83, Szpitalow 157, w nich mających opatrzęnie 470. - Duchowieństwo zakonne. W diecezyi białoruskiej było klasztorów męskich mających parafie 8> w Litewskiej 13. niemających parafij w d. B. 4, w L, 8- - Pi lialnych klasztornych kościołów w d. B. g; kia. sztornych kaplic w d. B. 4, w L, 2. - Zakonników professów w d. B, u 4, w d, L. 203, nowicyuszow w d. B. 12, w d, L 3. - Umarło zakonników i nowicyuszow 17, wstąpił zakonnik i, przesało na obrządek Rzymsko- ka je) płci w d. B. 72,39, w d. L. 21,832. WioŚcian duchownych podług ostatniego popisu w d. B. płci męskiej 3,869, płci ieńskej 3,933; W d. L. p. m. 5,620, p. i. 5,300. - Kapitałów (licząc na srebro) w d. B. lokowanych na dobrach lub w zakładach skarbowych 116,630, bez ewikcyi 12,130, procentów od nich 6,817» w d. L, lokowanych 313,541, bez ewikcyi 719, procentów 15,538 - Szpitalow 12, w nich mających opatrzeni 74, szkól I I, uczniów 325. Klasztorów lińskich w d. B alorusk, 3, w Lit. 7; mniszek w d. Bialor. 28, w Lit. 44. W nowiciacie w d. L. 2. - Włościan w d.

B. p. ffi. 113, p. i 104; w d. L. p. ffi. 1,330, p. ź. 1,271. Kapitałów w d. B. '12,432 r., w d. L. 77,260 r. Szkół dla świeckich dziewcząt 8, uczenie 118- Szpitalow 3, w nich mających opatrzenie 9. Duchowieństwo Protestantskie W Russyi w roku ib34- L u t e rs ki e g o wyznania. Kościołów głównych 350, przypisanych 188 > szpitalnych i domowych 35, domów modlitwy 259. Duchowieństwa w ogóle 468, w tej liczbie super intendentów 5, pastorów 314. Reformowanego wyznania. Kościołów głównych 21, przypisanych 8, domów modlitwy 5, w ogóle 34. W tej liczbie pod wiedzą Litewskiego retormowanego synodu kościołów 28, - Duchowieństwa w ogóle 0eób 31. Przy ogłoszeniu tego spisu nie oirzymane jeszcze były wiadomości z gubernij Wołyńskiej, Kostromsk ej i Jarosławskiej . - Duchowieństwo Ormiańsko-Gregoriańskie w Rossyi W roku i834- Kościołów 52, w tej liczbie katedr. 81 kościołów parafialnych 36- Kapłanów 85. Seminarium I. Szkół parafialnych 13.

Parafian płci obojej 34,767. Klasztorów 3, zakonników 5. Duchowieństwo Ormiańskokatolickie. W gubemii Podolekiej kościołów parafialnych 4, kaplica i, kapłanów 4, parafian płci obojej 566. Włościan podług ostatniego popisu płci męskiej 131, płci żeńskiej 131. Kapitałów na srebro 8t,082 r. procentów od nich 1,192 r. W Gruzyi, w obwodzie Kaukaskim i w prowineyach Zakaukaskich, kościołów parafialnych 2.6, kaplica 1, kapłanów 57, parafian pici obojej 8-445- O kościołach w Tauryckiej gubernii wiadomości nie otrzymano. - Duchowieństwo Mahometańskie w 1\ossyj w roku 1834. Meczetów Dźem-dżemi czyli eobornych 2,168. W tej liczbie w gubernii Kazańskiej 400, w gubernii Orenburskiej 639, w gubernii Permskiej 124, w gub. Tauryckiej 599. - Parafialnych 3,782 w tej liczbie w gubernii Orenburskiej 823. w Tauryckiej 1,325.

· · · »11I» 1in

SPROSTOWANIE.

W numerze wczorajszym pisma naszego «tron. 498.

kolumna lewa, wiersz 35., zamiast »zaciągach takie nie ukończono« czytaj »zaciągów takich nie ukończono«.

OBWIESZCZENIE.

Włość G r o d n i c a w Krobskim Powiecie, milę od Gostynia położona, będzie dnia 20. Czerwca r. b. rano o godzinie iotej w budynku konsystorskim przy Tomie od St. Jana r. b, na trzydzieści lat przez publiczną licytacyą wydzierżawioną, o czerń się chęć mający dzierżawienia uwiadoiniają. Warunki dzierżawne mogą być od 1. Maja każdego dnia prócz niedziel i świąt od 8mej do i2tej godziny rano, a po obiedzie od 2giej do 6 ej w Registialurze naszej przejrzane. Poznań, dnia 18. Kwietnia 1836.

Konsystorz Generalny Arcybiskupi.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

W księdze hypotecznej nieruchomości tu na Stym Marcinie pod Nr. a. położonej, czeladnikowi malarskiemu Janowi Broksz i małżonce jego Maryannie z Poppow należącej, stoją dla starozakonnego Abrahama Markusa Lissa na fundamencie wystawionej przez tychże małżonków Brokez pod dniem 29, Kwietnia 1805. r. sądowej obligacyi w Rubryce I I I , Nr. 2, w zastawie i z zezwoleniem uiyików w miejsce przysądzonych prowizyów wspomnionej nieruchomości przez dekret z dnia 19o Maja 1805. r. 2500 tal. zaintabulowane.

Wspomniona obligacya z dnia 29. Kwietnia 1805. r. na 2500 tal. jakoli też później przez Abrahama Markus Lissa na rzecz Simon Hirsche! Sachs z fundamentu tejże wystawionej cessyi zaginęły 5 przeto wzywamy niniejszym wszystkich tych, którzyby do rzeczonych dokumentów jako właściciele, cessyonaryusze, posiedziciele zastawni, lub innym sposobem jakiekolwiek pretensye mieć sądzili, ażeby na terminiednia 6. Czerwca r. b. zrana o godzinie n. przed Deputowanym Referendaryuszern Wnym Krueger w Izbie posiedzeń naszych stanąwszy, pretensye swoje tak co do rzeczonej obligacyi jako i cessyi podali i udowodnili, gdyż inaczej na wieczne w tym względzie milczenie skazani zostaną i amortyzacya zaginionych powyż wepomnionych dokumentów nastąpi. Poznań, dnia 26. Listopada 1835« Król. Pruski Sąd Ziem sk o-mieiski.

W Ł o p u c h ó w i e pod Murowaną Gośliną Stoją 110 tłuste skopy na przedaj ,