GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.05.10 Nr108

Wielkiego

NAN

TA

Xiestwa

SKI EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dehera i SpóihL - Redaktor: A. IVannomki.

JI#108. - We Wtorek dnia 10. Maja 1836.

Wiadolllości krajowe.

Z Berlina, dnia 7. Maja.

J. K. M, Xiąźę Karol powrócił tu z Magdeburga.

* 1 . M'VW*V\ 1 VI\ 1

Wiadolllości zagranIczne.

R o s s y a.

Z Petersburga, dnia 16. (28) Kwietnia.

Reskrypt Cesarski z dn, 29, Marca b. r. N aszemu Generałowi jazdy, Członkowi Rady Państwa- Roźnieckiemu. "Stale gorliwa służba wasza, oznaczona mnogiemi dowodami przywiązania waszego do T r o n u, tudzież odznaczające się wypełnienie włożonych na was obowiązków, zjednały wam szczególne względy Nasze, w dowód, których mianujemy was kawalerem orderu Swiętego Apostołom równego xigcia Włodzimierza pierwszej klassy, którego znaki przy niniejszem przyłączając, rozkazujemy wam przywdziać na siebie i noeić stosownie do ustawy. Przy tern pozostajemy ku wam Cesarską laską Naszą na zawsze przychylni. " Prawie w jednym czasie dwie wieśniaczki: jedna w powiecie Czerfcaskim, gubernii Kijowskiej, ze wsi Tekłowki, Agata Litwinienfcowa, druga w pow, Ranienburskim, guberi Riazańskiej ze wsi Zmijowki, Anna Mitrofanowa, odznaczyły się rzadkim czynem. Każda z nich miała syna w wojsku i ci, w roku przeszłym, zbiegłszy, przyszli do domów w celu ukrjcia się; lecz obie, szlaclutną powodowana gorliwością, wydały swych synów w ręce władzy. Na doniesienie o tern PP. Kijowskie* go Wojennego Gubernatora i Cywilnego Gubernatora Riazańskiego i na Zdanie Komitetu P P. Ministrów N. Cesarz jmć 14. Marca b. r, roskazać raczył dać Litwinienkowej i Mitrofanowej srebrne medale, na wstędze S. Anny, dla noszenia na piersiach. F 2 a n c y a, Z P a ryż a, dnia 28 Kwietnia, Ciało dyplomatyczne zostało zawiadomione, że Król w dzień swoich imienin dnia l, Maja o godzinie Ąte) popołudniu odwiedziny przyjmować będzie. Dla małżonek Posłów zagranicznych przeznaczono dzień 30. Kwietnia, wieczorem o godzinie fcj'Dej. Zabawy publiczne będą te same co w poprzedzających latach. N a polach Elizejskich urządzono dwa wielkie teatra dla wojskowych paniomimów . W ogrodzie Tuilleryjskim odbędą się o godzinie 5tej popołudniu zabawy muzykalne. Przy rogatce du Tióne będzie także teatr jeden urządzony; (u równie jak na polach Eli do tańca, a za nastaniem ciemności spalony zostanie fajerwerk; toź samo nastąpi i na placu zgody. Ogród Tuilleryjski, wielka alea, pole Elizejskie i budynki publiczne będą oświecone.

Z d n i a 3 o. K w i e 111 l a. * Wyjazd Xiąźąt do Niemiec nastąpi niezawodnie dnia 2. Maja. JJ, KK. MM. staną d. . 5. w Trier, d. g. w Halberstadt, a cI. 11, po* południu w Berlinie. Orszak Xiecia Orlean skiego skla<!a srę z Gern rat · Porucznika Kawalera Baudrand, Para Francyi lIgo Adjułanta Królewicza; z Generał Majora Barona Marbot, z Xiecia Valengay, Hr. Montguyon" Szefa szwadronu w sztabie głównym; Rotmistrza Xiecia Elchingen i Szefa biura Pana Asselin. W orszaku Xiecia Nemours są: Generał- Porucznik HT. Colbert, Par Francyi i pierwszy Adjutant Xiecia. - Królewiczowie potrzebują na każdej etacyi 25 koni. Gazety tutejsze późniejszą podróż Królewiczów opisują, w następujący sposób: Z Berlina udadzą się przez Szląsk óo Wiednia; z Wiednia na Tyrol do Medyolanu. Po dziesięciodniowym po bycie, podczas którego Xiąźęta te zwiedzą miejsca, na których owe świetne bitwy Rzeczypospolitej i Cesarstwa stoczone zostały i udadzą się do Turyn u a z Tu» rynu przez Szwajcaryą do Lugdunu, skąd po Łilfcadniowym pobycie do Paryża wrócą.

G a z e t t e d e s T r i b u n a u x 16 wymienia osób, które wczoraj przyaresztowano. Pewnych wiadomości o tym policyjnym środku ostrożności dotychczas ni» mamy. Od kilku dni mamy tu nadzwyczaj zimne powietrze a dzisiaj (d. 30.) śnieg pada. T e m p s zbija pogłoskę, jakoby w koszarach tutejszych rozkaz dzienny przeczytano, upoważniający oficerów załogi do wstąpienia w szeregi legionu zagranicznego. Na wiadomościach z widowni wojny hi« szpańskićj zbywa dzisiaj zupełnie, Z dnia f. Maja.

Dzisiaj obchodzą uroczystość imienin Króla.

Aż do 2. godziny z południa (kiedy poczta odchodziła) zapowiedziane przez programat uroczystości odbywały się bez najmniejszego zakłócenia spokojności. Xiąźę Tallejrand nie uda się w podróż do Niemiec (o czem gazety mylnie donosiły) lecą do dóbr swoich Valengey, Kur y e r f r a n c u s k i do n o si: »W yp r a w i o n o rozkazy do Tulonu, aby tam n okrętów a między temi 4 fregat pierwszej rangi skoncentrowano' Sądzą, źe eskadra ta zostanie oddana pod rozkazy Admirała Hugon i że Krdl, za »im pod żagle wyjdzie, ja, oglądać będzie.

Słychać powszechnie, źe wyprawa ta do wód Lewantu przeznaczona, tworzyć tam ma flouę ewolucyjną, skoro stan spraw politycznych utrzymanie spokoju rokować będzie. Czternastu wychodźców Polskich, co kon.

federacyą podpisali, wczoraj z Paryża wyje» chało celem udania się do Londynu; do liczby tych należą P P. Dwernicki, Ledochowski i Dunin. Pierwszy z nich ożenił się w dniu przed wyjazdem Sivoim z młodą i bogatą Francuzką. A n g l i a.

Z L o n d y n u, dnia 2g. Kwietnia, Pewien dom handlowy zamieścił w T i m e s następujące uwiadomienie: "Kapitanowie 3ch okrętów, przybyłych z ładunkami dla nas z Dunaju zeszłej jesieni, powiadali nam, źe wpływając i wypływając z tej rzeki przez Kozaków rossyjskich zatrzymani zostali, którzy papiery ich przetrząśli i władzom rossyjskim do podpisania podali, źe wszelako oni (Kapitanowie) papierów swoich z powrotem otrzymać nie mogli, zanim nie zapłacili kilka piasirów hiszpańskich, pod pozorem źe i inne okręty podatek ten płacą. J eden z tych Kapitanów opowiadał dalej, iż osadę swoje na ląd chciał wysadzić, aby okręt wz dłuż brzegów rossyjskich ( c o zwyczajnie się dziej e podczas ciszy) trelowaćj wszakże Kozacy rossyjscy przyłożywszy dzidy swoje do piersi tych ludzi grozili im, źe ich do rzeki wrzucą, jeśliby natychmiast na okręty swoje nie powrócili. Dopiero gdy Kapitan nabiwszy działo Kozakom zagroził, źe da ognia do nich, jeśliby ludziom swoim nie dali pokoju, ustąpili. Innym okrętom, nie mającym bandery angielskiej, wolno się trelować na wybrzeżu rossyjskiem. Deklaracyą, o tych wypadkach z dokumentem Kapitanów doręczył, śmy d. 8. Grudnia Ministeryum spraw zewnętrznych i odebraliśmy od tegoż dnia 11« następującą odpowiedź: "Zlecił mi Lord Palmerston'oświadczyć Panu, źe uwaga Posłów N. Pana w Petersburgu i Konstantynopolu na zażalenia pańskie niezwłocznie zwróconą zo> stała, t, j. na przeszkody stawiane ze strony władz rossyjskich wolnej żegludze na Dunaju i na odwłokę zachodzącą w Konstantynopolu w udzielaniu fenaanów dla okrętów pańskich. J. Backhouse"

Zjednoczone Stany mają 61 kolegiów, 21 szkół teologicznych, 21 szkół lekarskich i 8 szkół prawa. Liczba ucznlOW pobierających nauki w akademiach wynosi 3,475. Oprócz tego jest 663 słuchaczów teologii, -13t prawników i około 3,000 słuchaczów medycyny. Ludność Stanów Zjednoczonych wynosząca 12,863)858 tak jest podzielona; Kolorowych 319,576 Niewolników . ,. · · 2.009.050 Razem , »2,803,858 Lord Palmerston kazał oznajmić, że przez depeszę królewsko - angielskiego Kon6ula w Bukareście, Pana R, G. Colghoun, 2 dnia 7, Marca, otrzymano wiadomość, iż panujący Hospodar Wołoszczyzny, Xiąźę Ghika, miasto l port Kraiłowa, będący dotąd li portem składowym, wolnym portem ogłosił, i pozostanie tylko miejski podatek od tytoniu i tabaki, oraz od win, jak dalece le artykuły na potrzeby miasta w prowadzonerni zostaną.

Portugalia.

Morning- Herald zawiera korrespondencyą prywatną z Lizbony z dnia 11. Kwietnia, w której się znajduje opis uroczystości odbytych w czasie przybycia Xiecia Ferdynanda i zaślubienia tegoż z Królową. . Przyjmowano Xiecia nader uprzejmie i wspaniale, rysy twarzy jego i piękna postawa ciała zrobiły bardzo miłe wrażenie na umyśle ludu. Królowa oczekiwała go z niecierpliwością na balkonie pałacu N ecessidades, nachyliła się aby wzrok jej spptkał się z wzrokiem męża i już z daleka witała go poruszeniami ręki i wachlarza; Xiąię ndkrywszy głowę dziękował jak najserdeczniej za lak uprzejme przyjęcie. Skoro wysiadł z pojazdu poszła Królowa z balkonu do pokoj u, i into po raz pierwszy widziała się ta dostojna para. Bogu tylko wiadomo, dodaje korrespondent, ile Królowa w tej chwili czulą. Ujrzała Królowa pięknego i w kwiecie młodości będącego młodzieńca, jakiego tylko romarityczność serca dziewicy wyobrazić może; ujrzał Xiąźę młode, piękne i dobrocią serca tchnące oblicze, jakiego tylko serce jego zapragnąć mogło. Jedli razem obiad; potem powrócił Xiążę na okręt parowy, a Królowa pozostała w pałacu, wylewając ost3tnie łzy wdowieńskie i gotując się na następny dzień szczęśliwy, w którym sama małżonka, a kraj Xiecia miał otrzymać. N astępnego dnia, 10., Odbył się obrzęd ślubny w kościele katedralJIYT. Królowa przybyła z pałacu, Xiąźę z okrętu parowego; z powodu niecierpliwości zawcześnie przybył i zmuszony był czekać przez pól godziny przy drzwiach głównych na przybyce Królowej. Ceremonie kościelne, sprawowane przez Patryarchę, trwały godzinę a następnie powróciła para królewska w jednym pojeździe galowym do pałacu N ecessidades. Tam ukazali się na balkonie i 8000 ludzi gwardyi narodowej defilowało przed niemi. Wieczorem oświecono miasto. Nazajutrz przybyli,

bardzo uszczęśliwieni jak się zdawało, na posiedzenie Kortezów, które Królowa rozwiązała. Powrócili potem do pałac % gdzie była wielka prezcntacya, a wieczorem odwiedzili dom o p e ry . W piśmie jednern z Lizbony z d. 19. Kwietnia, umieszczonem w T i m e s , czytamy: Kraj znajduje się w bardzo opłakanym stanie.

Deputowani opuszczają nas nie zabierając z sobą bynajmniej dobrego wyobrażenia o rządzie; lud moi-e się wzbraniać będzie płacić podatki, a daj Boie, żeby się dalej posunąć nie chciał. W elka trudność utworzenia Ministerium najlepszą jest odpowiedzią dla tych, co obecne położenie Portugalii pomyślnerti być mienią. Wojsko nie byłoby i dziś jeszcze odebrało żołdu swego, który mu się juz d. 15. należał, gdyby kilka osób, chcących licytować Leizirias nad Tagiem, nie było zaliczyło nieco pieniędzy za biletami skarbowemś. - W chwili, w której Pan Campos swój urząd złożył, przyjęli Kommissarze, wyznaczeni do-uregulowania żeglugi na Duerze, propozycye Pana Imbrechta i Cambronery, którym interes ten z strony Hiszpanii poruczono. - Rząd z wielką tylko trudnością zdołał zebrać pieniądze potrzebne na opędzenie bieżących wydatków, i trudności te bardzo łalwo powiększyć się mogą; jeżeli wkrótce nowego nie utworzą Ministeryum.

T u 2 C Y a.

G a z e t t a di Z a r a umieściła następujące pismo z Livna (w Bośnii) z do. 7. Kwietnia; Od chwili mego ostatniego listu, w którym wynurzyłem nadzieję, że pierwsze moje do. niesienie będzie pokojem tchnące; zjawiły się przeciwnie wypadki, z których bynajmniel wnosić nie moźn"a, aby Paezalik ten mógł się cieszyć stałym pokojem. Hordy buntowników, które się tu były zebrały, nietylko się nie rozeszły, ale nadto liczba ich powiększa się codziennie przez przybywanie nowych z Kroacyi, które przechód swój oznaczają okrucieństwem i ciemiężeniem, jakiego się przeciw biednym mieszkańcom , a szczególniej przeciw chrz< ścianom dopuszczają. ' Z K o n s t a n t y n o p o l a, d. 13 . Kwietnia.

Między dyplomatami ciągle nadzwyczajną spostrzegamy czynność; zmiana gońców między stolicą naszą a Paryżem, Londynem i Petersburgiem istotnie szczególna. Wspaniałornyślność Cesarza Rosyjskiego w zmniejszeniu należącej mu się kontrybucyi i nadzieja bliskiego ustąpienia Rossyan z Sylietryi nie zmieniły tego stanu niepewności, kiedy wedle pogłoski umniejszenie ID na mocy nowego nastąpiło traktatu, który wszystkie dawniejsze nowicie traktat z Chunkiar Skelessi bbzwaiunkowo potwierdza. jCzekamy więc wkrótce angielskiej i] (rancuzkiej flott y na morzach naszych; flotn Rossyjska już z północy wyruszyła, aby groźne zająć stanowisko na morzu &oiUienanem.

«vfivwi«vM<wvi

ROZlllaite wiadolllOŚci.

Nowe płody liter, rossyjskićj, Księgarz Rallistratów w Petersburgu ma zamiar wezystkich zagranicznych autorów, którzy dzieje Rossyi, zacząwszy od Jana I I I. aż do Piotra W. pisali, pod redakcyją radzcy nadwornego Semenów, na język rossyjski tłumaczyć, i w dwunastu tomach wydać.- Poezyje P, Benedyktów, które świeżo wyszły zwóciły szczególniejszą uwagę czytającej publiczności. J ęzyk w nich piękny, i wielkie bogactwo myśli i uczuć. - Do dzieł wyszłych w Rossyi, a mających za sobą stronę uczoności i pożytku, należą: "Statystyka gubernii J enissej skiej, " przez Stepanowa; "Statystyka handl u," przez N ebolszyna; "Opisanie krajów zakaukaskich," przez Zubowa-; i "Podróż około świata," przez Lulkę. Szczególniej statystyka Pana Stepanowa zaleca się opisaniem zachwycającetn niektórych okolc, co w dziełach ścisło naukowych rzadko się zdarza. Co zaś do najnowszych romansów, z tych: "Pałac z lodu," przez Łaszeszcznikowa, odznacza się wybornem skreśleniem charakterów historycznych i zajmującemi wypadkami; także: "Gospoda," przez Stepanowa, romans obyczajowy wielkie zyskuje pochwały. Wydanie arabskiego pierwotworu : "Podróże Abulfeda," wraz z rossyjskim przekładem przez prof. Heilling, wyjdzie w Petersburgu.

W liście Armanda Marrast, umieszczonym w Nationalu, jest opisana owa ogromna świecka władza, przywiązana do biskupstwa Durham, którą wszakże teraz od duchownej odłączono. Biskup mianował się Królem, Hrabią; Naczelnym Wodzem i Palatynem Durhamu, Jako Kroi mógł był nawet zdrajców kraju ułaskawiać, na wszystkich aktach publicznych kładł swoje pieczęć, w jego imieniu wydawano wyroki, miał on pałac w mieście, pałac na wsi, parki, ogrody, polowania, sokolnie. Jako Wódz Naczelny miał pod sobą cały zbrojny zastęp, jako Hrabia zasiadał na ławie Biskupów w izbie liordów; nakoniec jako Biskup rozrządzał 70 parafijami i mnóstwem diakonatów i t, d,

Sławny matematyk starożytności Archimedes nie mógł cierpieć kobiet autorek, i zwykł był mawiać, że gdyby wszystkie białogłowy pisały, tedy na 1000 ludności żeńskiej udałaby się ledwie jedna nie zła książka, chociaż i w tem nie ma nic pewnego, to zaś pewna, że za tę jedne książkę byłoby 999 obiadów źle zgotowanych, dzieci nie umytych i nie uczesanych, gospodarstw zaniedbanych. Do tego wyrachowania dodać jeszcze trzeba wysokie o swym rozumie przekonanie, lekceważenie woli mężowskiej: konieczne skutki zarozumiałości pisarskiej. Archimedes tak się ucieszył z odkrycia tej formuły, iż na podziękowanie zarżnął w ofierze Jowiszowi olimpijskiemu 777 kur, które chciały pisać jak koguty.

Wszedłszy do przedsionków teatru Druniane w Londynie, wzrok nasz pada na posąg Szekspira, między stojącymi po bokach posągami Keana i Garrika. Ale jakież to miejsce obrano dla wielkiego męża! Podstawą jego jest komin, l.a którym ogromny ogień się pali, Otóżto co się nazywa po angielsku, pożytek z pięknością połączać! Wielki poeta stanowi razem i szyję od komina co można tak tłumaczyć, że wdzięczny naród, klótego niegdyś on rozgrzewał, teraz jego ogrzewa. Prostacy! nie przychodzi im na myśl, że dosyć kiedy sztuki Szekspira przestawiają, już biją poty na niego ! "Byłoto w gorącym dniu lipcowym (pisze pewien podróżnik), jakiś zażywny i nie najgorzej ubrany mężczyzna, zbliżywszy się do mnie na uliey, wyciągnął rękę i prosił o jałmużnę. Wspomogłem go kilką groszami, i uczyniłem mu wyrzut, że nie godzi się, aby tak zdrowy i młody człowiek nie wziął się do jakiej pracy." ""Ach, dobry panie! nie mogę teraz trudnić się mojem rzemiosłem."" - "J akież twoje rzemiosło?"- ""Jestem do zrzucania śniegów, '"' "odpowiedział i odszedł, spozierając na mnie z pod oka," (R L,) I I .. . . . . . . . ..... .....'" I 1........- - · I

Wyciąg Z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia 7, Maja 1836.

Papiera- IGotowimi I zną

Obligi długu państwa Obligi bankowe ai do włącznie Ut. H Zachodnio- Pruskie listy zastawne . . . . . Listy zastawne W, Xi«;;stwa Poznańskiego.... i Wschodnio- Pruskie . . . i bziąskie Ipo 102Jpo «MI

1.Ml( 1051