GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.05.24 Nr118

Wielkiego

TA

Xiestwa

Z N A Ń S K I E G O.

Nekładem Drukami Nadwornej lleKeca i Spółki. - Redaktor: A. Wanno wski.

JWl18. - We Wtorek dnia 24. Maja 1836.

Wiadolllości krajowe.

z Berlina, dnia 19. Maja. Uzupełniając podaną dawniej krótką wiadomość o przybyciu Xiąźąt O r I e a n s i N e m o u r s do stolicy tutejszej uważamy jeszcze, ie gdy JJ. KK. MM. natychmiast po przybyciu swojein N. Panu się przedstawili, N. Pan osobiście JJ. KK. MM. nawzajem odwiedzić raczył. - Wczoraj dał J. K. M. Xiąźę August dostojnym gościom wielki obiad; poczem JJ. KK. MM. )K całym dworem znajdowali się na reprezentacyi opery Spontiniego "Alcidor" w wielkiej operze. Wieczorem było liczne towarzystwo · gromadzone na pokojach J. K. M. ci Wilhelma, syna N. Pana. - Wczoraj byli JJ. KK. MM, Xiajeia francuzcy na rewii wojsk.

Z dnia 20. Maja.

N. Pan raczył Xi ciu Maxymilianowi au Wied dać order Orła czerwonego pierwszej klassy. N. Pan raczył Tajnych Radzców finansowych von Tenspol e i Ei,ch m.ann. w Ministeryum skarbu mlanowac Tajnymi NadRadzcami finansowymi.

Wczoraj dał Poseł N. Króla Francuzów, Pan Bresson, na cześć Xiąźąt Orleans i N e m o u r s w pomieszkaniu 6wojem na placu

Paryskim dejeuner dansant, w którym to celu Poseł na dziedzińcu hotelu swego wielką i mY» gustowniej ozdobioną salę wystawić kazał. N. Pan raczył wspaniały ten festyn, na kióry 400 osób było zaproszonych, ubtcnością swoja, zaszczycić; byli też przytomni wszyscy Xią« ięta i Xieiniczki domu panującego.

Dzisiaj przedpołudniem odbył się drugi manewr korpusowy wojsk w okolicach Hasenheide pod Berlinem.

Wiadolllości za g ranICZne.

R o $ s y a.

Z Petersburga, d. 37. Kwietnia (9. Maja).

Przez rozkaz dzienny Cesarski, z dnia 2r.

b. m. Glowny Dowódzca Archangielskiego portu l Archangelski Wojenny Gubernator Admirał Gall mianowany Członkiem Rady Admiralicyi. na miejsce zaś jego przeniesiony do Arch'angelsk Główny Dowódzca Sweaborgskiego portu i Sweaborski Wojenny Gubernator Kontr - admirał Suli<na; Dowódzca l brygady łasziowych ekwipaiów floty Bałtyc kiej Generał-major Walront ma sprawowac obowiązki Głównego Dowódzcy portu Sweaborgsktego i tamecznego Wojennego Gubernatora, Rfekrypt Cesarski z d. 2g. Marca r. b. "N aszemu Rzeczywistemu Radzcy Stanu, Pomocnikowi Ministra Sekretarza Stanu Królestwa Polsk ego Turkułłowi. W nagrodę gorLwoŚCią odznaczonej służby i prac waszych, najlaskaw.ej mianujemy was kawalertm orderu Sw, Apostołom równego Xiazgcia Włodzimierza drugiej klassy, którego ozdoby przy ninielszem załączone, rozkazujemy »am przywdziać i nosić według Ustawy. Pozostajemy Cesarską łaską Naszą wam przychylni." Przez Reskrypta Cesarskie mianowani kawa Jarami orderu Sw. Anny i. klassy: z koroną, dnia 29. Marca, Rzecz. Radzca Stanu Mistrz obrzędów Dworu J. C Mości Hrabia Zawadowski i tegoż orderu lej klassy, dn. 12. b m. Radzca Tajny, Członek Departamentu Udziałów Rodziny Cesarskiej Mawrin.

Ogłoszenie. - Wołyńska Gube inijalna Likwidacyjna Kommissya dla likwidacyi długów przywiązanych do skonfiskowanych majątków powstańców uwiadamia: że tak odkryte, jako i nieodkryte majątki, następujących osób, za uczestnictwo ich w (loiskiem powstaniu, zostały skonfiskowane dla skarbu, a mianowicie: fI) w Żytomierskim powiecie 1) obywatela Marcina Szamowskiego, 2) obywatelskiego sy na Michała Budzyńskiego, 3) brata tegoż Wincentego Budzyńskiego, 4) Dymisyonowanego byłych Wojsk Polskich Majora Kazirnie» rza Sadowskiego, 5) mianującego się Kapłanem Karola Różyckiego i synów jego: 6) Stanisława, 7) Edmunda Różyckich; Szlachty: 8) Antoniego Topczewskiego, g) Altxandra Bibkowskiego (czyli - Bakowskitgo ), 10 Jana "Uchackiego, 11) Michała Felińskiego, 12).

Fil'pa Wilkowskiego, 15) Antoniego WyhoAvektego, 14) Józefa Kijanowskiegu, ij) Antoniego Jabłońskiego, i6)Jana Bydłowskiego, 17) Tytusa Szarzyńskiejjo, 18) Walerego Ho hola, 19) i 20) braci Franciszka i Xawerego 'Wojewódzkich, 21) Felixa Zozuhńskiego, 22) Pafnucego Krynickiego, 23) Stanisława Ku Czarskiego, 24) 25) 126) Wojenek», Jana i Ignacego Kułakowskich, 27) Jana Komara, 28) Xawerego Morgulca, ig) Tyinot usza Olezewskiego, 30) Narcyza. Rosołowskiego, 31) Piotra Tumaniewicza, 32) Jozefa Chmielewskiego, 33) Leona Ciszewsk ego, 34) Józefa Petrykowskiego, 35) Jozefa Poradowskie g o, i 36) Mateusza Ortyńskiego. N owogradwołyńskirn: 37) Obywatela Kaspra BroinirBkiego, 38) M.chała Sufczyńskiego, 39) Jana Ilińskiego; S'lachty 40) Kaspra Chlebowicza, 41) Xawerego Polanowskiego, 42 ) Jana Kozika, 43) Jana Woronicza, 44) Franciszka AŁagowskiego, 45) Tichona Archipowa, 46)

Szymona Mudryka i 47) Archipa Fasola.

Włodzimierskim: Obywateli: 48) Hrabiego Jana Bohdana Tarnowskiego, 49) Hrabiego Michała Ronikera, 50) Karola Ołenckiego, 51) 55) , 53) Walerego, Modesta i Sylwe6tra Rotermundów, 54) Alexandra Arno, 55) Jana Grabowskiego, 1 56) Augusta Cieszkowskiego, J7) Hippobta Wojciechowskiego, 58) Andrzeja Wereszczańskieg«, 59) Eugeniusza Szewali«, 60) Andrzeja Wolańskiego, 61) Antoniego Wąsowicza, 62) Jana Wysokińskiego, 63) Hippoliia Wnukowskiego, 64) Stefana Wienckowskiego, 65) Romana Zubowicza, 66) Adama Konstantynowitza, 67) Grzegorza Kułakowskiego, 68) Wincentego Kmity, 69) Jana Kozłowskiego, 70) Jana Lisickiego, 71) Cyj>ryana Niebyłowskiego, 72) Hilarego Piłowskiego, 73) Wawrzyńca Paprocki« go, 74) Jana Rusyłowicza , 75) Antoniego Tyczyńskiego, 76) Alexandra Tyczyńskiego (lub Mizael) 77) Stefana Norbut, 78) Kazimierza Czechowskiego , 7 g) Ludwika Czerskiego czyli Szczerskiego, &0) Waleryana Janowskiego, #0 Walentego Budzilowicza, 8a) byłego assessora Włodzirnirsk;ego Ziemskiego Sądu Tomasza Szaniawskiego, 83) Obywatelki Izabelli Cif mniewskiej, 8]) Trzaskowskiego, 85) Moejyńekitgo, g6) Marcina Szymańskiego, 87) Franciszka Głuchowskiego, 88) Jozefa Hulanitkiego , 89) Jana Zabłocki« go, go) Jana Lazawskiego, 91) Łukasza Suskiego, 92) Włościanina Ignacego Sowickiego, 93) starozakonnego Benca Dirnenta. W Kowelskirn Powiecie: Szlachty: 94) Wilhelma. Wojewódzkiego, 95) Xawerego Joach mouicza, 96) Białkowski' to, 97) Ludwika Micolskiego, 98) Suwacze bskiego, 99) Stanisława Słuźewekiego, 100) 101) 1 102) Teofila, Achillesa i Maxyrn.liana Brezów. W D J - bieńskiui powiecie: oby wateiskub córek: 103) Kataizyny Rohozińskiej, 104) Emilii Te-leżyńskiej; szlachty: 105) i lob) Antoniego i Wincentego Weim;ńskich, 107) Józefa Gogolewskiego, 108) Piotra Wolskiego, 109) Stanisława Iwanowskiego, 110) Konstantego Wilińskiego, 111) Jozefa Makowskiigo, 112) Piotra Olszewskiego, 113) Felicyans Rynkiewicza, 114) Dominika Rynkiewicza, 113) Frydryka Renarda, -116) Jana Skalskiego, 117) Karola Klarnrata, 118) Joachima Merzwicbego, n g) Ignacego Raczyńskiego, ] 20) Walentego Franciszka Sesieckiego (także Siesicki), 121) Doktora Jozefa Ekelta, Kleryków Beresteckiego Trynitarskiego klasztoru: 122) Augusta Wotelana, 123) Lucyana Gtmbieckiego, 124) Konstantego Malinowskiego, 123) Romualda Moczulskiego, 126) Ludwika Sa dowekiego, 127) Jakóba Rudnickiego; Wb LiszczAńikieuo, ug) Alexandra Łukowskiego i Staro zakonuycli: 130) Gerszona Anszejowicza Morgulca, 131) Jozefa Lejzorowicza Listryna, 132) Berka Mej; row.icza Barmaka, 133) Lej bisza Fajwel iowicza WiJeztejna i 134J Mieszczanina Antoniego Szuleckiego. W Rówieńskim powiecie: 135) Xi ny Babiany Czętweityńskiel, 1.3&) syna jej Edmunda, Obywatelskich synów: 137) Teodora Skirmunda, 138) i 139) Władyeława i Kazimierza Poninsktch; Szlachty: 140) Jana Głowackiego, 141) Smorczewskiego, 141) Wincentego Dolanoivskiego; 143) Jozeła Zygockiego, 144) Ana stazego Onnina, 145) Kaspra Glassera; Zakonników Dornbro« ickiego Pijarskiego klasztoru: 146) Ludwika Jerzykowicza, 147) Seweryna Kulikowskiego; 148) Professora Klewańskiej Powi a towej Szkoły Wi n c e n t e g o Jastrzembskiego, 149) Professora Michała Pace wicza; Uczniów Międzyrzeckich: 150) Michała Wojnowekiego, 151) Jana Kudery, ]53) Konstantego Karanacki-go, 153) Ludwika Olszewskiego, i 154.) Tomasza Odyn iecki ego. W Krzemienieckim Powiecie: !5j)Hiabugo Jana Marcina dwojga imion Ledoihowsk ego, 156) obywatelskiego syna Ludwika Horody.

skiego, 157) Xiedza Jozefa Werdele; Szlac/i y J58) byłego Adwokata Krzemienieckiego Powiatowego Sa/lu Ignacego Sławeckiego, 159) Karola Zarzyckiego, 160) Franciszka Tecława, 161) 162) 163) i 164) Dawida, Lu dwika, Maxyrniliana i Ftanciezka Eliaszewirzów, 165) Henryka Chońekiego, 1G6) Jana Szadheja, 167) Ignacego Grockiego, 168) I gnącego Mariusowicza, 169) Alexandra Rudzkiego, 170) Subjekta Krzemienieckiej apteki Brodbkiego. (Dok. nast ) F I a n c y a, Z Paryia, dnia 13. Maja.

Podana przez M o n i t o r a z dnia 8» wiadomość, źe Generał Evans po utarczce pod St. Sebastianem Karolistow ai do Hernani ścigał a d, 6. miasto to zajął, pokazuje sie; być bezzasadną. Taż gazeta bowiem dzisiaj przeciwnie donosi: »Wojsko Generała Evans opa nowawszy szańce Karolistow, zatrzymało się nad Venta przed Hernani, aby nieco odpocząć Wiadomości z d. 9. opiewają, źe w tej chwili dzierżąc wysokości od Sant Sebastianu aź do Venty szańce sypie. Załogę w Hernani wzmocniły dnia 7. trzy bataliony Karolistow a Eguja sprowadza tamie jeszcze 7, aby uderzyć na An g I i ków. Szefowie Karol istow, Sagastibelza i Jbero, polegli w ostatnich utarczkach dnia 5, W miejsce pierwszego nastąpił Iluriza. Listy z Portugaletty z d. 6. donoszą, ie d. 5, w Biłbao żywy słyszano ogień z broniręcznej w.kierunku ku Llodw>. Wiadomość ta potwierdza (zdaje się) dawniejsze doniesienie nasze, źe dnia 5. utarczka zaszła między Cordova i Egują. Zbywało dotychczas na dokładniejszych, nowinach o tern siatciu się; wszakże nie przypisują sobie Karoliści zwycięstwa. Krystyoowie weszli d. 5. do Esieiii. Dnia 7. została eskadra angitlska przed Ponugaletią przez 600 żołnierzy od marynarki wzmocnioną. Bilbao otrzymało loco żołnierzy wzmocnienia, Równie bezzasadną była podana d. 9. m. b.

w Monitorze wiadomość o ustąpieniu Karol stow z Cerdagny. Przeciwnie czyiamy w dzienniku wschodnich Pireneow następujące jrtsmo z Bourg Madame pod Perpignan z Unia 4. M aj a: »Karol iści w 4000 wojska wtargnęli w nocy z dnia 1. na 2. Maja pod wodzą Generała Torres do hiszpańskiej Cerdag ny.

Lezące nad samą granicą wsie A I P i Aja zaj d i j u ź z e ś u i i e m, ta k d a I e c e , ź e m a ł o t Y I k o mieszkańców ujśś mogło. Zbywa na dokładniejszych wiadomościach, ale rzecz sama niezawodna, Karoliści zabrali mnóstwo bydła a wielu zakładników musi być rękojmią dla zapłacenia wypisanej przez nich kontrvbucyi. Rodzina wiejska, która się szczęśliwie dostała przez gianicę, ścigana była przez kilkunastu żołnierzy aź na nasze terrytoryum. Głowa lej familii, niejakiś Morer, został z konia ściągnięty a jego syn jako zakładnik odprowa. dzooy." Stosownie do listów z Kayonne z d, 7. Generał Karolisiów Sagaetibtlza ugodzony kulą działową z okrętów angielskich w tej poległ chwi b, kiedy właśnie w okopach rozkaz-y dawał żołnierzom swoim. Ciało jego sprowad z o n o d o wsi L e i z a (w p o b h i u T o I o z y), g d z i e się rod/ił. Journal du Commerce twierdzi, że Poseł hiszpański dn. 4. Maja interwencyi fiancuzkićj drogą urzędową zażądał, źe mu wszelako rząd odpowiedział, iź Królową wspierać będzie 1 nadal, jak dotychczas, ale nie mieszać s ę zbrojnie 00 spraw Hiszpanii; zresztą da Posłowi po zamknięciu obecnego posiedzenia dokładniejsze wyjaśnienia. Dzimniki tutejsze donoszą, i£ Pan Ouvrard otrzymał od Papieża order Złotej 0sirogi, a od Wielkiego Xiecia Toskańskiego, order Wierności. Prezes Rady i Minister Handlu, przyjęli onegdaj Generała Allard. Zapewniają, ii związki Francyi z La h o re, będą bardzo ważne dla obydwóch krajów. Kilku artystów i uczonych otrzymało wezwanie, aby towarzyszyli Generałowi Allard i zwiedzili okolice, które nieco ucywilizował, - dotąd jednak zdaje ZDaje trudności.

Z d n i a 13 . M aj a .

Czytamy w jednym z tutejszych dzienników oppozycyjnych: Głownem pytaniem, jakiem się, obecnie Ministrowie 1 Deputowani zajmują, dotyczy się osady algierskiej. Między członkami Kommissyi budżetowej znajduje się, jak wiadomo, wielu, którzy glosują, za zaniechaniem Algieru i tylko kilka punktów na wybrzeżu morskit tn jeszcze nadal zatrzymać pragną. Nie można zaprzeczyć, że osta tnie wyprawy do Maskary, Trernezenu i Titer! posiadłość tameczną znacznie rozprzestrzeni ły, tak, że dla utrzymania lego wszystkiego znacznie by armią zwiększyć wypadało. Lecz Kommissya budźeiowa ani słuchać nie chce o zwiększeniu nakładów już obróconych na rzecz osady i przekłada prosie wojskowe zajęcie punktów nadbrzeżnych. Wojsko przeto tameczne nietylko nie ma być powiększone, ale nadto o zmniejszeniu go zamyślają. Marszałek Clauzel jedyny raz dopiero na obrady wspomnianej Kommissyi wezwany został; tymczasem plany jego względem rozszerzenia osa dy spełzły na niczern. N ie stracił przecież odwagi i postanowił teraz wystawić Izbie na publiczne»! posiedzeniu korzyści, jaki« by Franrya z założenia osad na wybrzeżu afrykańskie») odniosła. Dowiedzioną jest rzeczą, że ostatnie wypiawy wywarły znaczny wpływ moralny na różne pokolenia arabskie. Wiemy podobnież z pewnością, że od owego czasu handel z Europą znacznego zwiększenia nabrał. Do lego tyle tylko potrzeba było, aby osoby handlem zajęte Algier przez czas niejaki za prawdziwą osadę francuzką uważać mogły. Z dnia 14. Maja.

N a posiedziernu dzisiejsźem Izby Depu towanych toczyły się dalsze obrady nad zażądanym przez Ministrów kredytem 4,580000 fr. dla ukończenia rozmaitych budowli publicznych i pomników w stolicy. Słychać, że przy sposobności przyszłych uroczystości Lipcowych kara dożywotnego uwięzienia dwóch z pomiędzy Ministrów Karola X. t. j. Panów Chanteluze i Guernon de Ranville, w wygnanie zamienioną zostanie. Piszą z Bajonny z d. g. Maja o 5. godz. wiec z o r e m: " N i e s i e p o g ł o ska, ż e krwawa p o d Wittoryą zaszła potyczka, w której Krystyniici znaczną ponieśli stratę. Źródło, z którego pogłoska ta wypływa, w prawdzie nieco zamącone; ale w Bergarze, Mondragonie i innych bardziej oddalonych gminach uderzono we wszystkie dzwony dla uświetnienia zwycięstwa Karolistów. Batalion Guidów przybył

do Hernani." - Lieły z nadgranicy hiszpańskiej z dnia 10. niezawierają citkawych nowin. Mendizabal zamyśla istotnie nową zaciągnąć pożyczkę, i aby zamiaru tego dopiąć, postanowił długowi odłożonemu pewne dać pierwsztńsiwo. Wezakźe dom Rothst Irldów w żadne układy z nim wdawać się nie chce. Z okolic S1. Sebaslianu mamy wiadomości sięgające aż do dnia 8- wieczorem. Karoliści dzierżyli swoje dawniejsze stanowiska w Hernani i Venta Oriamendi; Kryetyniści stali w Mhramon, gdzie się oszańcowali. Yrun i Fuentarabia otrzymały mocniejsze załogi Ka rolistowskie. Główna kwatera Don Cailosa była d. 7. ciągle jeszcze w Elorio. Z dnia 15. Maja.

Piszą z Bajonny z dnia 10. m. b.: "P o wycieczce Anglików z San Sebaslianu panuje tam dawniejsza ineczynność; być mo-źe, że znaczna strata, którą Generał Evans d. 5. poniósł, przyczyną, dla czego dalej posunąć się nie odważa. Obie struny uważają na siebie pod gamemi murami Sebastianu i gdyby Kommodore Hay z swerni statkami parowemi Karolistów nie utrzymywał na wodzy, ci zapewneby już dawno szczęścia swego doświadczali i zaparliby Anglików do samej twierdzy. Ewans sam w urzędowym raporcie podaje stratę swoje na 1000 zabitych i rannych i czeka niecierpli - wie wzmocnienia. Generał Eguja przybył wczoraj z 6 batalionami i kilku działami do Hernani; może więc wkrótce znowu przyjdzie do walki."

A n g l i a.

Z Londynu, dnia 10. Maja.

Słychać, źe poseł tutejszy Neapolitański, Hr. Ludolff, odebrał rozkaz, aby Xtecia Kapuy u dworu nie przedstawiał i źe też dla tego wspomniony Xiąźę dotychczas na pokojach u Królestwa J chmść niebył . Z dnia 13. Maja.

Xiąlę Kapuy, który w sobotę po południu z Miss Penelop e Smith z Londynu był wyjechał; powrócił onegdaj do hotelu swego Mivar1. Para ta, nie otrzymawszy w Londynie pozwolenia do ślubu, miała być w GretnaGreen, gdzie jej kowal znajomym sposobem dał ślub. Wedle gazety Morning- Herald 0PUSCl Hr. Pozzo di Borgo w pierwszym tygodniu miesiąca Czerwca Anglią, uda się naprzód do Paryża, potem do Anwizgranu a z tarntąd zwiedzi Włochy. Baron Maltitz, przybywszy tu z Berlina, zostanie tu podczas nieobecności Hrabiego jako Sprawujący inttresa. Pan Łomonosoff, mianowany posłem rossyjskim przy dworze Brazylijskim, wyjedzie stąd w ciągu Lieven Londyn zwiedzi, jest bezzasadną T i m e s opowiada, ie znakomity dyplomat Rossyjski w dni u, w którym wydane przez Podsekretarza Stanu dla spraw zagrań, pismo do domu handlowego Bella (Patrz Nr. gazery naszej 117.) ogłoszone zostało, odbierających to pismo upraszał, aby mu go udzielili, oswiad czając, że o wybieraniu ceł nad ujściem Dunaju i o ukazie z dn. 7. Lutego wcale nx nie wić; życzyłby więc sobie przez korresponden cyą owego domu z Lordem Palmerslon bliższych w tej mierze zasięgnąć wiadomości. Wszakże, wedle gazety Times, nie przychylono się do proźby dyplomata i nie udzielono mu rzeczonego pisma. Stosownie do listów t Odessy tu nadeszłych, urządzono tam kamienicę nakładem 60.coo rubli, przeznaczoną na przyjęcie Cesarza i Cesarzowe) Rossyjskiej, którzy, (jak słychać) w ciągu Maja do Odessy się udadzą. Morning - Chronicie pisze, ie z Brest fIotte z 10 okiętów liniowych i 11 fregat złożoną na morze Śródziemne wyprawią, aby tam stalą utworzyć staeyą fcancuzką. C h r 0nicie dodaje, ii się spodziewać wypada, ie stacyonowana na tern morzu flotta Angielska na równej zostanie postawioną stopie; sądzi, że połączenie tych eskadr najlepszym środkiem dla usialenia pokoju i przytłumienia wszelkich aggressyi w pierwszych zarodach. Podług nadeszłych tu z Konstantynopola * dnia 20. z, m. wiadomości jui Porta ai do dnia tego wypłaciła Posłowi rossyjskiemu 34 miliony piastrow, i jui tylko 16 milionów do pierwszego terminu brakowało. Sełian nie p<chwalił wniosku Dywanu aby w spłacaniu dać wexel wys'awiony na Mehmedav Alego i osą dził być rzeczą przyzwoitszą napomnieć tegoi listownie, aby się uiścił w zapłacie naleiytości przypadającej jeszcze łv Marcu. Z d n i al). M aj a.

Upowszechniła się pogłoska, ie Lord Melbourne za dni kilka r Minisieryum wystąpi i z przyczyny słabości zdrowia od urzędowania Się usunie. Naradzał się podobno w tej mierze z Lordem Mulgrave, Lordem · Leitnantem Irlandyi, który w razie rezygnacyi Alelburna wysokie w przyszłym gabinecie zajmie miejsce. Hiszpania.

T i m e s zawiera następujące pismo z Madrytu z dnia r. Maja: Kraj ten, jego rząd i lud są obecnie igrzyskiem intryg knowanych częs ścią przez krajowców, ubiegających się za ur z ę darni, częścią takie przez zagranicznych awaniurników, pragnących korzystać z błędów inamię tności sterników hiszpańskich. Pocz

6i9ciwość i czynność Mendizabala stawiają jedyną zaporę tym intrygom i z tejto przyczyny usiłuje wielu obecnie zniweczyć jego zamiary, a nawet, co s.ę mnie innym narodom dziwnem zdawać bę dzie, niektórzy naczelnicy stronnictwa ludu, których pomocy przy tworzeniu nowego Minisieryum zażądał, z nim <<ię nie połączyli, Moie się tu nie jeden zapyta, czyli ludzie ci, przekonani o swych większych zdolnościach, nie zechcą własnych swych rozwinąć środków. Niektórzy z nich pragną wprawdzie lego, ale niesiety wszyeikie ich środki są tylko górnobrzmiącemi, czczemi słowami, bo sztuki rządzenia mało eię kto uczy, a duma tych wielkich mężów równa się ich niewiadomoścr. Procerowie boją się wszelkiej reformy, żeby ta i ich nie spotkała. Chcą się oni pozbyć Mendizabala, ait by, jak powiadają, utrzymać stanowisko wskazane im statutem królewskim, nie pomnąc, ie lenie, jeżeli reforma nie nastąpi, poruszenie ludu wrazz Procerami zniweczy. Stronnictwo to magnatów daje się dziwnem zdarzeniem powodować kilku obrońcom zagranicznej interwencyi i sprzeciwia się Mendizabalowi broniącemu honoru i niezawisłości Hiszpanii. Jeden z ujemnych środków tych zabii gow na lem polega, ie arm-ą hiszpańską przesadzoną i satyryczną niemal pochwałą oficerów, a wystawianiem niedołężno- ' ści wodzów poniżyć się starają. Naczelny wódz Cordova popierał niedawno bardzo gorliwie środek takowy, pragnąc zostać pierwszym Ministrem. Do tego dodać należy intrygi zawiedzionych liberalistów , którzy się gniewają o to, ie im się urzędy, pensye lub nagrody w podzielę nie dostały, i dla tego kr.-yczą, aby z ogólnego zamieszania korzyść jaką odnieść. Ci tedy pozorni liberaliści z nieprzełamanym uporem wynajdują w każdym czynie rządu wady i złe zamiary, i chociaż Ministeryum prócz jednego członka uzupełniono, przecież ci zawołani patryoci krzyczą, aby miejsce Minisira iriarynarki, którego Pan Mendizabal przez kilka m esięcy bezpłatnie zastępował, obsadzono. Byłby to zaiste ważny powód, gdyby marynarka hiszpańska znaczna była, ale przy obecnym jej nędznym stanie, rzecz cała śmiechu tylko waita. Jutro przecież'" toczyć się będą w Jzbie Prokuradorów obrady nad tym przedmiotem; taka jest zapalczywość tych zawiedzionych osób. Nadto miały jeszcze nadejść Jisty od oficerów z zażaleniami przeciw rządowi. Te mają być także przełożone Izbie, aby tern większej narobić wrzawy. - Przyczyną całego nieukontentowania jest brak pieniędzy, a byleby te były, nikt się o to nie troszczy, jak długo jeszcze wojna dumowa potrwa. Teraźniejsze Minis'e* nowej ukończyć pożyczki, a mówią, że jutro uczynią wniosek o upoważnienie do zawarcia pożyczki. - Zwolennicy Karolistow cieszą się zapewne z bolesnych usiłowań owych liberalistów , twierdzących, że potrafią rządzić Hiszpanią. L u d, bystrością właściwą południowych krain mieszkańcom, poznaje niedołęstwo tych samolubów i wie, że jeden Mendizabal więcej mu pomoże niż mnóstwo tak nazwanych patryotów. Bolesnego przecież doznałby naród uczucia, gdyby mimo wszelkich ofiar i usiłowań w zebraniu 70,000 ludzi, żadnego ważnego nie doczekał się skutku. Karoliści obawiają się mocno pomyślności Mendizabala i dla tego wszelkiego dokładają starania, aby go strącić. Zdziwi to zapewne osoby znające finansowy talent tego Ministra, że wielu liberalistów, a między tymi i tacy co 1&12, i 182.3roku byli dowódzcami konstytucyonistów, twierdzą, iż publiczną sprzedażą dóbr narodowych wielką szkodę krajowi wyrządził, gdy własność wartującą 50 milionów funt. szterl. za 2j mil. chce sprzedać. - W zeszły piątek panowała wielka radość między stronnictwem franciizkiem, rozeszła się bowiem pogłoska, ie wojsko francuzkie do Hiszpanii wkroczyło. Papiery poszły w górę i głoszono, że obecny Minister niezwłocznie weźmie dymissyą. Lecz oświadczenie Miuisira w sobotę, że wojsko francuzkie do Hiszpanii nie wkroczyło, zniszczyło to słodkie marzenie. Teraźniejszy Minister wojny przyjmie zrzeczenie się z strony Cordovy. Generał Rodil wyjedzie zaraz do armii i sarn, jako Minister, dowództwo obejmie, aby odwagę żołnierzy na nowo ożywić. Lecz boją się, żeby nie doznał wielu przeszkód z strony zwolenników teraźniejsztgo Naczelnego w»uiza.

Portugalia.

Z L i z b o n y, dnia 2g. Kwietnia.

(Times.) - N owy Gabinet składa się z 4.

Parów i 2. Deputowanych. Exminisirowie Loule, Mouzinho d'Albuquerque i Loureiro chcieli się raz jeszcze u trzymać, ale pod warunkiem, że Xiąźę Ferdynand nie zostanie Naczelnym Wodzem wojsk; tymczasem Królowa im odpowiedziała, że praca ich w tej mierze daremna. Xiążę_ odbył przegląd 5 regimentu strzelców, którego jest Pułkownikiem, i był wielkiemi oznakami radości przyjęty, poczem darował prostym żołnierzom 100 Severeignow, a muzyce 25. Dnia 26. Kwietnia była znowu mustra. Xiąźę- wystąpił w mundurze Generalnego Feldmarszałka. Przytomnymi byli Królowa i świetny sztab główny, w którym znajdował się Xiąźę Terceira i Marszałek Saldanha, Lecz żadne okrzyki nie dały

się słyszeć między publicznością. Wieczorem zaszczyciła Królowa z Xieciem i Xięźną Braganzą bal lizbońskiego klubu. Znajdowało się na nim około 700 osób, wszystkie niemal w mundurach z orderami, a między temi znakomita ślachta, ciało dyplomatyczne i angielscy oficerowie morscy. Dziś jako w rocznicę nadania karty, odbędzie się przegląd całego wojska liniowego i guardyi narodowej. Niemcy.

M o n a c h i u m, dnia 10. Maja.

Wedle pogłoski częsc bagaży podróżnej N. Króla Ottona Greckiego dnia 16 Kwietnia na brygu greckim z Pireus do Ankony wyprawiono, a Król sam miał wkrótce po tern za tym okrętem w drogę się puścić, aby w drugiej połowie Maja przybyć do Niemiec. Nitspokojności w Grecyi były stosownie do najnowszych doniesień uśmierzone, rozbójnicy wynieśli się do Thessalii, a powstańcy schronili się do Ali banii albo w rozsypkę poszli. Dawniejsi żołnierze, którzy w wojnie o niepodległość walczyli, zgromadzili się stosownie do wezwania Królewskiego wszędzie pod chorągwie i przytłumili rokosz prowadząc zwyczajem swoim wojnę Gnerylasów. Kilku przywodzców rozbójników i powstańców stawiło się z hufcami swemi w o bozie Królewskiego wojska, aby siej poddać i złożywszy przysięgę wierności walczyli dniem potem z największą zaciętością przeciw dawniejszym towarzyszom swoim. Nawet kapitanowie wielkiej wziętości, jak n. p.

Hadschi Petros , poddali się z całą rodziną i żołnierzami swemi dowedzcom rządowym a postępowanie to każe się spodziewać, że podobne sceny buntu i rozbojów, jakie zaszły nad granicą i w Akarnanii, się nie powtórzą. A u s t 2 Y a.

Donoszą z Tryestu z dnia 6. Maja: "Wyszedł tu ostatniemi czasy oddział wygnańców politycznych Krakowskich do Marsylii pod żagle. Byli to ostatni, którzy sę tu znaj dowali; ale czekamy znowu nowych. - Chol ra tu jeszcze nie ustała. T U 2 C Y a.

M o r n i n g - C h r o n i c l e i T i m e s zawierają doniesienia prywatne z Konstantynopola z dn. 13. Kwietnia. Podług tychże mieli górale czerkascy n» początku Marca napaśdź na rossyjski transport, przeznaczony z Tamanu do TifIisu, i takowy zabrać. Gościniec do Georgii jest bardzo niebezpieczny i trzeba znacznej liczby wojska dla zabezpieczenia tego. Kuszono się kilkakrotnie ale napróżno o założenie nowego gościńca r Anapy wzdłuż wybrzeża, przezcoby się droga o trzecią część skróciła. Teraźniejsza droga do północnego Kubanu nie-tylko jest za kreta, ale nawet niebezpieczna mieszkańców Daghistanu.

Rozll1aite wiadoll1ości.

z p o z n a n i a. - Dziennik urzędowy Król. Regencyi w Poznaniu z dnia 17, Maja zawiera między inne mi następujące obwieszczenie cenzuralne: Król. Najwyższe kollegium cenzuralne dozwoliło dnia 6, Kwietnia r. b. przedaży następujących pism polskich: J) Wiśniewskiego: Bakona metoda tłumaczenia natury, Krakow 1834- 2) Książka do nabożeństwa, War szawa 1835- 3) Szwecja, wspomnienia jesienne z r. 1833 , przez Alex Przesdj .jeckiego , War szawa 1836 4) Abecadlnik obrazkowy z historyi naturalnej, Warszawa 1835« - następujące doniesienie o targu: Chcąc mieszkańcom mas: a szlacheckiego Ostrorogu w Powiecie Szamotuiskim, ułatwić kupowanie pierwszych pogrzeb życia, dozwoliliśmy mu largu tygodniowego, który się "w każdą ś r o d ę" odbywać będzie.- następujący wykaz ludności: W ciągu rOKU; 1835 w «tanie cywilnej i wojskowej ludności Departamentu Poznańskiego a) zaślubiło eię 697» par, b) urodziło się 29,954 dzieci, c) umarło 20,930 osób, a zatem urodziło się więcej jak umarło 9024 osób. Z porównania teraźniejsze) tabełli ludności 5l tabellą z r. 1834- okazuje się, iż roku 1835» 569 małżeństw mniej zawarto, 2152 dzieci ranej się urodziło i 2567 osób mniei umarło jak r. 1834- Z narodzonych b\ło J5,J30 chłopców, J4.Ó2J dziewcząt, między ktoremi 318 dwojniąt i 3 trojnią1. Względnie roku 1834. był') 137 porodów dwojniąt a 8 trojniąt mniej; pilnych w eloplodów nie było r, 1835. Dzieci n eprawego łoża było: a) goB chłopców i b) S22 dziewcząt, ogółem 1628; a zatem względnie 1834. rOK II *54 «miej. Stosunek dzieci neprawego względnie prawego łoża ma eię jak x do 18, a zatem zupełnie jak r. 1834- Urodziło się nieżywo chłopców prawego łoża 439, nieprawego 47, dziewcząt prawego łoża 30Ó, niepraw. 40, ogółem 832» więc 44 uimej jak r. 1834. Stosunek urodzonych nieźywo do urodzonych w ogólności ma się jak 1 do 36/\ , w miastach jak 1 do 25-ff-, po wsiach jak i d o 4 ?-i !lb U marło śmbrcią naturalną i z osła bierna 2603 osób, między któremi znajduje się 62 mężczyzn i 69 kobiet wieku lat 90. Z różnych nieszczęśliwych przypadków uległo gwałtownej śmierci 166 osób płci męskiej, 57 płci żeńskiej, a zatem 80 osób mniej niż roku 1834. Odebrało sobie życie 45 osób płci męskiej i g płci żeńskiej, ogółem 53 osób, a za)),pT 15 więcej jak roku J834. Przy zleieniui w połogu utraciło życie 346 kobiet, a zatem 46 mniej jak r. 1834- N aturalna ospa sprzątnęła 303 osób, a więc 301 mniej niżeli r. J834Na wodowstręt nikt r. 1835. nie umr.rł. roku zaś 1834- jedna osoba siała się Jego ofiarą. Prócz tego umarło na choroby wewnętrzne gorączkowe 6140, na choroby wewnętrzne dlugotrwające 4995, na choroby nagle życia pozbawiające, na krwiotok, apoplexje, paraliże i t. d. 1566, na zewnętrzne choroby i szwanki 3g8, na niepewne choroby 347 1 " ogółem 16,570. - uastępujące kroniki osobiste: Król.

Ministerstwo spraw duchownych, naukowych i lekarskich dało teraz ostatecznie praktycznemu lekarzowi i akuszerowi Dr. Bender, urząd fizykatu w Powiecie Pleszewskim, który tenże dotąd tymczasowo sprawował. Stosownie do ustawy z dnia 30. Czerwca 1834M tyczącej się postępowania w inieressach podziałów wspólności, ablucjów i urządzeń stosunków pomiędzy dziedzicami dóbr a włościanami, obrani i potwierdzeni zostali na Deputowanych powiatowych w Powiecie Szremekim: a) Dziedzic dóbr N owca i Radzca Ziemstwa kredytowego Wierzbiński, 6) Dziedzic dóbr Małpina Ignacy Bojanowski,

Z P r a g i . Zasłużeni w literaturze czeskiej mężowie Wańka i Siedlaczek, ze szkodą wielką dla literatury z tym się pożegnali światem. - Pan Jungmann, prefekt gymnazialny w Pradze, dostał od rossyiskiej akademii w Petersburgu złoty medal, za napisanie czesko-niemieckiego Słownika. Tegoż Słownika wyszedł już tomu drugiego zeszyt drugi, a*to od stronnicy 137 do 336; od słowa kosie do Liśeg.

Czułość małżeńska miewa niekiedy bardzo zabawne wyrażenia. Na cmentarzu kościoła parafialnego w Berdyczowie daje się widzieć szeroki plaski kamień z następnym nagrobkiem: Joze/ata, Kamulicka. Rejenta/a, Pomału Bałtekiego. Urodzona 15. Maja. Roku 1780. zmarła 3 Marca. Roku i804. - Tu. lezę. i.czekam, z upragnieniem mego. ukochanego, mrjJa. N a jednem posiedzeniu cesarskiej akademii umiejętności w Petersburgu, przy końcu Grudnia przeszło roku, akademicy Len2 i Parrot dali bardzo zaszczytne zdanie o rysie podróży, odbytej po Austryi, południowej RoBsyi, Turcyi europejskiej, Syryi i ,Ęgipcie przez marszałka Marrnon t, i nadesłanej tejże akademii; zawiera ona postrzeżenia o wysokości gór, o magnetyzmie ziemnym i atmosferze; wszystko zaś co się tycze polityki, obyczajów i przemysłu w tych krajach które marszałek zwiedzał, W osobnćm wyjdzie dziele. (Rozm, hw.)