GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.06.24 Nr145

, Wielkiego \

YJI.: Ul/t-, · *..,

Xi e s twa ZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i SpółkL - Redaktor: A. Warmvmhi.

JW145- W Piątek dnia 24. Czerwca 1836.

Wiadolllości krajowe.

Z B e r l i n a, d, 21, Czerwca.

N. Pan raczył dotychczasowego JRadzcę reg,encyjnego KI e b s w Poznaniu mianować N adradzcą regencyjnym i Dyrektorem tamecznej Kommiesyi generalnej. N. Pan raczył Królewsko Saskiemu Generał-Majorowi Schreibersho fen, jako przywożącemu pismo notyfikacyjne względem śmierci ś, p. Króla Antoniego Saskiego i wstąpienia na tron naj dostojniejszego następcy jego, oraz Królewsko - Saskiemu Ministrowi stanu, nadzwyczajnemu Posłowi i pełnomocnemu Ministrowi przy dworze tutejszym, Generał-Maforowi M i n k w i t z , w celu przyjęcia z rąk jego nowego pisma go zawierzytelniającego, dać wczoraj posłuchanie na zamku Charlottenburg.

Wyjechał etąd: JO. Xial<; Bogusław Rad z i w i ł ł z dostojną małżonką, do Cieplic,

Dwór królewski przywdziewa jutro dnia 3r, Czerwca żałobę po ś. p. Królu saskim na (rzy tygodnie ze zwykłemi podziałami.

Wiadolllości zagraniczne.

Królestwo Polskie.

Z Wa rsz a wy, dnia 16 Czerwca.

Onegdaj na pokojach zamkowych, JO. Feldmarszałek Xiai<; Warszawski, Namiestnik Królestwa, przyjmował powitania Członków rządu, Generałów, wyższych Officerów, Urzędników wiadz wszelkich i Obywateli. F 2 a n c y a.

Z P a ryż a, dnia I I. Czerwca.

N a wczorajszćm posiedzeniu Izby Deputo» wanych toczyły się dalsze obrady nad budżetem osady algierskiej. Pan de Łaboulie byt tego zdania, iż nietylko 4 główne punkia, Oran, Algier, Bona i Bugia, lecz też cały kraj będący teraz w posiadłości francuzki ej , zatrzymać wypada, kiedy honor narodu nie pozwala ustąpić z niego. P. Desjobert, członek Kommissyi budżetowej, bronił wniosków tejże, jako nie zmierzających bynajmniej do zrzeczenia się tej osady , Jęcz tylko do powrócenia do systematu mniej wojennego. Twierdził, ie środki administracyjne, dotychczas w Algierze użyte, okazały się być równie zgubnemi, jak despotycznemi; byłoby to bań bą dla Francyi, że części powagi swojej n<;« dzarzowi takiemu, jakim jest Juesuf, odstąpiła. JuBsuf nicztim innem, jak renegatem i barbarzyńcero, choć armii ważne wyjednał mówcę do porządku wezwano, kiedy Jussuf do najmężniejszych należy oficerów przy korpusie algierskim. Prezes wszelako odrzekł, ii raczejby ich wypadało wezwać do porządku, kiedy mówcy przerwali. Poczem P. Desjobert dalej tak się tłumaczył: »Czy chcecie wiedzieć, jak się ten Jussuf odezwał, gdy 4go Bejem Konstantyny mianowano? Oto słuchajcie: "" Skoro w Bejliku moim osiądę (powiedział), każę 6 najbogatszych mieszkańców ściąć i zagrabię ich majątki, i aby kraj utrzymać w na leży tern uszanowaniu, postanowiłem cotydzień stracić jednego mieszkańca. "" (Oznaki oburżenia. Okrzyki: «To nędzarz!" rozlegają się po całej Izbie; wrzawa się zwiększa.) Pan Desjobert udzieliwszy jeszcze kilka innych ry80W z zawodu wojskowego Jussufa w nowszych czasach, podał następnie wykaz szkód poniesionych przez armią od chwili osadzenia Algieru. Stosownie do tego umarło dotych-czas w Afryce w lazaretach 11,438 ludzi (nie wra< chowawszy więc w to tych, co w bitwach polegli), a 302 ranionych powróciło do Francyi z roszczeniami do pensyi, przezco się etat pensyi o 94,000 fr. powiększył. - Pan Laurence ujął się za Szefem szwadronu, Jussufetn, i zganił przeszłego mówcę, że tylko z niekorzystnej strony męża tego opisał i wszelkie łożone przezeń dla dobra Francyi zasługi milczeniem pominął. Pan Guizot powstał na wnioski Kommissyi względem reduk-' cyi i nie pochwalał wcale li tylko militarnego osadzenia kilku punktów nadbrzeżnych. N areszcie zamknął posiedzenie Marszałek Clauzel, ręcząc Izbie, że inatruScyi sobie danych nie przekroczył i fe gotów zdawać sprawę z postępowania swego, (O ostaecznym wypadku obrad, które się jaknajkorzystniej dla Ministrów skończyły, donieśliśmy już w Nr.

132. Str. 778. gazety naszej) Słychać, iż tu przybędzie Król Greek*.

Journal du Commerce pisze, iż Gene- · rał Allard miał ważną naradę z Ministrem spraw zagranicznych, któremu udzielił otrzymane przez Egipt doniesienia, mogące nadać zup etnie inny kierunek polityce naszej. Generał Allard zajmuje teraz stanowisko, w kto" rern zwraca na siebie uwagę trzech mocarstw; jedno z nich zasięga od niego przez posła swe

IJUIU t*ldlJVlllC UdWdl"uA WIUUUIHW, u. Q, Ltiaia (w dzieńirnienin Królaangielskiego )suteśniadanie z tańcem, na ktorem się znajdowało około 600 osób. Uważano, iż Pan Thiers okaaywal s;ę dosyć zimnym dla Ambasadora angielskiego, a przeciwnie wiele rozmawiał z Hrabią Pallien.

Chociaż tu wiele mówią o tern, że Xiąż s ta Orleans i N emours mają zamiar zaślubić X ę imczki niemieckie; przecież nie zbywa na iakich I którzy mniemają, żecelem iib podroży jest pozyskanie ręki Xiezniczki Berry (M a d e - moiselle). Planem tym mają się trudnić P P . Blacas, pewien niemiecki Minister i P. Thiers.

Xiążę Orleans ujr?ał Cesarza Ferdynanda po raz pierwszy w Sch6nbrunn. Kiedy Monarclia powitał Xię>ia w języku francuzkim, Xiążę odpowiedział po niemiecku: "Wasza Cesarska Mość pozwolisz, iż w niemieckim ję rYKM odpowiemy. Od młodości uczyliśmy się z upodobaniem tego pięknego języka. Jest on ojczystą mową zacnego narodu, dla ktorfego oddawna szczególne czujemy przywiązanie i szacunek." Zdaje się, iż uzbrojenia w Szwecyi nie podobają ssę Anglikom. Lord Granville unika widocznie towarzystwa Pana L6wenhielm, Posta szwedzkiego, który ciągle w ścisłych stoeunkach z Hrabią Pahlen zostaje. Pan Thiers nie zdaje s;ę być zupełnie za dowolonym z postępowania Pana Rayntval. Szczególnie nie podoba się pierwszemu cbełphwość i duma diugiego. Być łaiwo może, iż miejsce Pana Rayntval w Madrycie zajmie Pan Migu#t, znany historyk, przyjaciel Pana Thiers, List z Bona pod ein. 29. Maja wyraża: "Obóz pod Clausel Drean będzie gotowy z końcem przyszłego miesiąca. Założenie jego jest wyborne; pariujf- bowiem nad obszerną doliną l tym sposobem stanie się warownią przeciw Arabom. Mieścić w sobie może wygodnie 3 do 4 tysięcy ludzi. Rowy mają 13 stop szerokości, a 9 stóp głębokości; prócz tego, są 2 bastyony i 3 blokhauzy. Wszystkie wały wyłożone darniną; że zaś ziemia jest gliniasta i kredziasta, po deszczu więc staje się stwardniałą przez upal słońca. N a pół wystrzału działowego od obozu odkryto przedziwną studnię, zasilaną przez 6 lub 7 źródeł; Arabowie nie znali jej wcale, bo dotąd była zasypana ziemią. Jazda nasza przędsiębierze częste wycieczki o 10 do 12 md francuzkich na drodze do Constantine, nie doznając najmniejszej przeszkody," Xiążę Elchingen, drugi eyn Marszalka Ney,lUlU UJ ICH IX/OI\I\/\ lllbUUUb(Jl. JI UWtg" V.W--- V-, .odtysowal facyatę jego w swoim pugilaresie, Prosta tablica marmurowa z napisem: Ja est ne le Marechal Ney, oznacza ten d o m, zamieszkały teraz przez kowala.

Z dnia 13. Czerwca.

O klęsce Pułkownika Valdeza w dolnej Aragonii donosi pismo z Saragossy z Otto 4. tn. b. co następuje: "Batalion dywizyonu Cabrery pokazał się dnia 30 Maja przed wsią Kanon, 25 lieues od Saragossy, na gościńcu wiodącym · 2 Daroka do T< ruel Zabrawszy tu zapas żywności, chciej się udać z powrotem, gdy nagle przez 1200 Kryslynów pod wodzą Puillownika Valdez napadnięty został, który mając przemagające siły Karohsiow do ucieczki zniewolił. Juź był odebrał Karohstom zabrane zapasy żywności, gdy się znienacka od 5 batalionów karolistowskich i 300 jazdy otoczonym ujrzał, które go tak z wszystkich stron parły, Że o cofnięciu się ani myśleć nie niogł. Valdez widział eię w konieczności kapitulowała z całym korpusem swoim i tylko 12 ułanów szybkości koni ocalenie swe zawdzięcza. Zdaje się, źe wiadomość ta żadnej nie ulega wątpliwości." - Stosownie do innych doniesień miało się V aldezowi udać "'przebić się przez szyki nieprzyjaciół, zaś mnóstwo oficerów jego miało się dostać w niewolą,. Pogłoska, że ci wszyscy za rozkazem Cabrery mieli być niezwłocznie rozstrzelani, potrzebuje dalszego potwierdzenia, W doniesieniach łych podają liczbę ujętych Krystynów na 600, a zabitych na 200. Z dnia 14. Czerwca.

Stosownie do telegrafu nadeszła do Tulonu wiadomość o ezczęśliwern przybyciu okrętu liniowego "N estor" do ujścia Tafny w dn. 3. m. b. Dnia następnego (4.) zrana o godz. g. wysadzono na ląd wojsko, które natychmiast obozem stanęło. Korpus załogi obficie był w żywność opatrzony a stan zdrowia jak najpomyśhiiejszy. Dn. 6. m. b. spotkał «Nestor,« wracając, kilka innych okrętów, o których eądłil, źe należą do eskadry Contre-Admirała Hugon. Jeśli rzecz istotnie tak się ma, tedy drugie wzmocnienie, wyprawione dla Generała Arianges, zapewne dn. 7. m. b. do ujścia T<>fny zawinęło. "Nestor" powrócił do Tulonu dnia 12. Z dnia 15, Czerwca.

Stosownie tlo Konstytucyonisty Xiąźęta Or« Ifans l N emours najdalej dnia 30. Czerwca do Paryża powrócą.

Xiążę Kapuy przybył z młodą małżonką swoją do Calais. Oboje powracają do Wioch. Dla Hr, Pozzo di Borgo przysposabiają pomieszkanie w hotelu synowca jego na rue du Faubourg St. Honore; Hrabia ofiarowanych sobie pokojów w hotelu poselstwa Rossyjskiego nie przyjął. Wedle pogłoski, zabawi przez miesiąc cały w Paryżu a potem uda się do Turyn u, Lukki i Florencyi.

Na posiedzeniu wczorajszem Izby Deputowanych rozpoczęły się obrady nad budżetem ministeryum skarbu. Powstał P. Laffitte, przy samym wstępie w obszernej rozprawie na Ministrów, poczerń Minister skarbu obrony gabinetu się podjął. Horace Vernet wyjeżdża dzisiaj do Petersburga; miał wczoraj posłuchanie prywatne u Króla. Wiadomości z Madrytu dochodzące do d. 7.

m. b. są rnałoznaczne. Cordova nie był jeszcze powrócił do armii; wyprawiono za to 2 bataliony piechoty i 100 kyrassyerów z Guadalaxara do dolnej Aragonii, gdzie Karolisci wielkie czynią postępy. Minister wojny wydał oraz rozkaz do głównej kwatery armii północnej w Wittoryi, aby też stamtąd 3000 żołnierzy w owe zagrożone strony wyprawiono» - Główna kwatera Don Carlosa była stosownie do lifitów z nadgranicy Hiszpańskiej, dn. 16. Czerwca w Willafrance. Słychać, że »i« kazane przezeń nowe nabory wojsk w Nawarze 18000, wAlavie 5000, w Guipuzkoi 7000 a w JtJiskai 9000 wynosić mąją-, A n g f i a.

Z L o n d y n u , dnia 10. Czerwca.

Podług Kur y e r a miał Xiążę Karol bruświcki w czasie swego ostatniego krótkiego pobytu w Anglii mieć na celu odzyskanie swego majątku prywatnego. Tenże sam dzinnik powiada: Niejeden z dzienników paryskich usiłuje zapewnić, źe między rządami francuzkim i angielskim w skutek ostatniej zmiany ministeryalnej w Mądry, cie nie przyszło do żadnych zatargów mogących nadwerężyć zobopolną przyjaźń i zgodę. I dla czegoźby też to nastąpić miało? Anglia nie pragnie bynajmniej mieszać się do interessów obcych «.arodów, a dyplomatycy jej Whigowie równie jak Torysowie, mają ai pouszy do czynienia z wewnętrzne mi sprawami, jeżeli ich dostatecznie chcą dopilnować. Standard dziwi się temu bardzo, ie Generał hiszpański Mendez Vigo, który przed kilku laty w Londynie małżonce swojej, córce Cangi Arguellesa, na publicznych Koncertach śpiewać pozwolił, i na którego rozkaz także kilka 13t (emu około 5° osó b, między teini wielu liberalistów , na morzu parami powiązanych z pokładu wyrzucono, ra co mu pod żadną amnestyą powfot do jego ojczyzny nie miai być dozwolony, przecież niedawno i< mu oświadczył się przybyć do Hiszpanii. Początkowo, mówi ten dziennik, pokazał siej w Barcelonie lub Walencyi, Jęcz radzono mu aby się na Ivice ograniczył. W czasie zaburzeń w Walencyi udało mu się przecież, riewiedzttć jakim sposobem, wemknąć się tannźe, do owych rozruchów. Później pozwolono mu za wstawieniem się Quesady, przybyć do Madrytu albo raczej przybył on tam sobie bez ceremonii, ale aż do upadku Mendizabala ciągle się jeszcze ukrywał. W ostatnich czasach przecież nie tylko się publicznie pokazuje, ale nadto można go także codziennie w bliskości pałacu widzieć, i nawet do Ministrów wolny ma przystęp. Rzecz ta warta jest publicznego ogłoszenia. Potwierdza się w.' adomość , ił Margrabia Sligo podał prośbę o uwolnienie siebie od urtędu Gubernatora Jamajki. Ciągle przychodzą do parlamentu petycje ptzeciw dziesięcinie i za bilem ministeryalnym względem reformy duchowieństwa irlandzkiego. W Manchester zebrano 30,000 podpisów na te petycye, a 10,000 w Belfast, gdzie większość stanowią protestanci. Położenie Irlandyi zdaje się być okropnem.

W kaidem mieście, w każdej parafii, odbywają się zgromadzenia. Gdy jednak organizacya miast mało obchodzi wieśniaków, przeto i dziesięcinę wmieszano do tego, przypuszczając, iż ci sami Lordowie, którzy miastom irlandzkim odebrali korporacye, odrzucą także i wnio BeK o dziesięcinie.

Najświeższe listy z Nowego Yorku, pod d.

4, Maja, potwierdzają wiadomość o cofnięciu się Texyanow w głąb kraju i ściganiu ich przez dwie dywizye inexykanskie, z których każda wynosi 2,000 ludzi. Santana prowadzi wojnę z niesłychanem okrucieństwem. Pułkownik Fonnin z 70 żołnierzami i Pułkownik Johnson z takimże oddziałem, cofając się wgłąb kraju, zostali odcięci, a lubo poddali się w niewolą wojenną, rozstrzelano ich jednak ze wazystkiemi ludźmi, których mieli przy sobie. Cały dwór nasz i zagraniczni Xięźęta znajdowali się onegdaj na wyścigach konnych w Ascotto, wieczorem był wielki obiad w zamku Windsor, Zdaje się, iż nawet gazety torysoskie utraci ły nadzieję, aby Lord Melbourne wystąpił 2 ministeryum. Stałość z jaką Lord John Russell zapowiedział zamiar opierania się wnioskowi O'Connella względem reformy Izby Wyższej, zupełnie zaspokoił Hrabiego Grey i innych Lordów, należących do stronnictwa Whigów, tak dalece, iż przy ,ciąglej ich pomocy teraźniejsze ministeryum jest mocniejszem, nia kiedykolwiek, chociażby nawet sporu o dziesięcinę nie mogło w tym roku załatwić. N a sessyi Izby Niższej uchwalono większo, ścią 300 kresek przeciw s?6i, aby bil względem dziesięciny w Irlandyi został powtórnie prze

czytany. Ti m ee cieszy się b ardz o, ii większość za bilem ministerialnym była (ak małą; twierdzi oraz, ii jest rzeczą oczywistą, że 39 członków, którzy stanowią większość, niezdo łają zamienić tego bilu wprawo, ktoreby protestantyzm w Irlandyi zupełnie wytępiło i własność duchowieństwa protestanckiego oddało w ręce Katolików. Odebrane tu wczoraj listy z Lima potwierdzają wiadomość, iż Salaberry z potęgą swoja} lądową i morską udał się ku Are qui p a, któreto miejsce S anta - Cruz zostawi) bez żadnych środków obrony. Jeźli w tym pochodzie będzie szczęśliwym, otworzy mu się droga do Boliwii. Solar dowodził jeszcze wojskiem Solaberry w Callao. Na sessyi Izby Wyższej, po podaniu kilku petycyj, Margrabia Clanricarde wniósł, aby ffzeci raz przeczytano bil względem zrobienia kolei żelaznej; lecz na przełożenie Xiecia Wellingtona odłuźył swój wniosek do późniejszego czasu. Zamieniła się potem Izba w wydział względem bilu tyczącego się dyecezyi Durhamskiej, i postanowiono naradzać później o poprawach proponowanych przez Lorda Lyndhurst, a mających na celu utrzymanie Sądu w Durham. Przy tej sposobności Margrabia Londonderry przemówił się z Xięciem Wellington : pierwszy wyrzucał drugiem u, iż tak często oświadczając się za utrzymaniem wszystkich dawnych instylucyj, chce len bil popierać z przyczyny, ii Kommiseya do spraw duchownych poleciła środki w nim objęte- Margrabia Londonderry rzekł między innerni: "Jiźli zacny Xiążę chce chwalić wszyetko, co wspomniona Kommiseya poleciła, musi także chwalić wiele z tego, co jest poleconem przez tych, którzy bardzo się różnią z nim w zdaniu względem panującego kościoła. Pod pierwszym rapportem znajduJę nazwiska Panów: R. Peel, Wynn it. d. a pod drugim nazwiska Panów: Melbourne, Rice, Hobhouse, których sposób myślenia odstępuje znacznie od sposobu myślenia członków składających pierwszy rapport. W drogim rapporcie wyrażono: " V i c e H tabia Melbourne uwiadomił nas względem dvecezyi Biskupiej Durhamskiej, iż Król J mć pochwalił plan odłączenia sądownictwa od władzy biskupiej, pod względem świeckim i postawienia Hrabstwa Durham w równi z inne mi Hrabstwami angielskiemu" Teraj zacny Xiąźę oświadcza, ii chce popierać ten hl, mający znieść owo sądownictwo, a to z przyczyny, iż projekt ten poleciła Kommissya duchowna. Atoli okazuje się, iż nie Kommiseya, ale Lord Melbourne plan ten polecił. Chciałbym wiedzieć, dla czego zacni Lordowie opuszczają mnie w op dów bil len popierają? Polecenie Kommiesyi nie jest iadną pobudką do popierania jednego e najniesprawiedliwszych środków, jakie kiedy przedłożono Parlamentowi." ,Xiążę Welling. ton odpowiedział: "Zacny Margrabia dziwi sie" iż chcę podany bil popierać. Miałem u. dział w mianowaniu członków Kommissyi, o której zacny Lord w mowie swojej tak często wzmiankował, a chociaż od czasu, jak piastowałem urząd, Kornmissya ta doznała znacznej cdaiiany, poczytuję się jednak za szczęśliwego, iź mogę popierać proponowany przez Ministrów środek, który się zasadza na rapporcie członków owej Kommissyi. (Zawołano: Słu chajcie! Słuchajcie. ') Zacny Lord uskarża <<ię, ii został opuszczonym i zawiedzionym; rzecz owszem ma się przeciwnie; z względu bowiem, iż gdy byłem na urzędzie, zacny Lord zgadzał się ze mną względem mianowania tej Kommissyi, słusznie twierdzę, iż zacny Lord opuścił mnie i zawiódł." O doniesionej już chorobie małżonka Królowej Portugalskiej piszą co następuje z Lizbony pod rln. 12. Maja, w liście prywatnym, umieszczonym w Morning Herald: "VVpa. łacu gruchnęła wieść, że młody Xiążę z powodu mocnego oziębienia się cierpi na wrzód w gardle i że zmuszony jfst w łóżku leżeć. Mówiono, że słabością takie same okazywała eymptomata, jakiemi owa rozpoczęła się. która pierwszego małżonka Królowej o śmierć przyprawiła. Wiadomość la lotem błyskawicy rpzeezła się po mieście i przeraziła powszechnie. Przerażenie to wzmogło się jeszcze, gdy usłyszano, że osoby dwór składające nalegały na "to, ażeby zaciąguiono rady li karzą portugalskiego, podczas gdy Xiąźę chciał tylko używać swojego z N iemiec przywiezionego przybocznego lekarza. Spór ten trwał tak dług o, że Xiążę, gdyby była słabość spieszniej postępowała, musiałby był bez pomocy lekarekiej przenieść s ę do wieczności. Lecz jak Da szczęście powoli t"'Iko wzmagała sic choro ba, a dwór i wydział lekarski miały czas kłócenia się o to, jakim sposobem chorego leczyć należy. Osoby otaczające Królową tak dobrze przerobić ją umiały, ii i ona chciała namówić swojego małżonka, ażeby dał się kurować podług systemu portugalsk ego, to jest puszczeniem krwi i wódą, sposobem wybornego doktora Sangrado, znanym z romansu »Gil blas; Xiąźę zaś poszedł za własną wolą i lekarz, kiórego bardzo roztropnie przydał mu ojcu c w Niemczech, utrzymał się przy swojem zdaniu, podejmując 6ię w prawdzie naradzania się z każdym, jakiego mu dadzą lekarzem, lecz oświadczywszy pr«ytem dobi

tnie, fe zapisywać będzie lekarelwa Ii z własnej apteki i ze sam je choremu podawać będzie. Zapewnił, co później sprawdziło się także, że słabość Xiecia była nieznaczną, i obowiązywał się wyleczyć go w 48 godzinach, skoro sam jeden do tego należeć będzie; lecz portugalski lekarz wstrząsnął na to siwą głową swoją i mniemał, że nie ma ratunku, jeźli Xieciu krew puszczoną nie zostanie. Ale Xiąźe wetał nazajurz w istocie złdżka, a dnia trzeciego wszelkie eymptomata słabości zniknęły. Chwalą tu powszechnie postępowanie lekarza niemieckiego." Zjawiła się tu karłowata para małżeńska, mąż ma 25 cali wysokości i nadzwyczajnie ogromną głowę, a żona 36 cali; on ma lat 49, ona zaś 30, Karze) jest rodem z Manilli, i nazywa się Sanijago de los Santos, karlica rodem z Birmingham. Poznali się oboje w Anglii, i tak gwałiowną wzajemnie uczuli ku sobie miłość, że chociaż nie mogli się zrozumieć, wszelako serca ich natychmiast się porozumiały, i w 5 miesięcy po pierwszem widjieniu się zawarli z sobą śluby małżeńskie. Z dnia 13 Czerwca, N a posiedzeniu onegdajszem przyjęła Izba niższa znamienitą »głosów większością (86) wnioski Lorda Russell przeciw poprawkom, jakie Izba wyższa w bilu municypalnym Iriandyi poczyniła. T i m e s nie tai tego, że obecne przesilenie, zachodzące między obiema Izbami, niejaką wzbudzać powinno obawę.

Stosownie do wiadomości z Lizbony z dnia 5 m. b. Siany ledwo co zgromadzone, znowu już rozwiązane zostały. Przyczyną tego ma być zacięta oppbzycya, która się w większości zgromadzonych przeciw Ministrom objawiła. Cz-ynności tern się rozpoczęły, że Pan Silva Carvalho d. 31. Maja zasady swoje względem podzwignienia podupadłych za ostatniego MInistersiwa interesów skarbowych objaśniał. Wszakże chciano z Ministrami Silva Carvalho i Agujar spor wieść o ich miejsca, ponieważ po mianowaniu swojem na Ministrów nie podali się powtórnemu wyborowi. Przecież pierwszemu usiąpiono, ale względem drugiego znaczną większością głosów postanowiono, aby się powtórnie dał obrać. Wynurzono także wielkie nieukontenfowanie z przyczyny mianowania Xiecia Ferdynanda Feldmarszałkiem, kiedy to postanowieniom Sianów wbrew się sprzeciwia; ale X>ążę Terceira dowiódł, źe mianowanie to, przedsięwzięte już w Styczniu stosownie do treści kontraktu przedślubnego, dziełem przeszłych Ministrów, a oświadczenie 10 antiministeryalną część oppo' -ycyi do outcz<-nia przywiodło. N owe Kortezy zwołane na d. 15. Sierpnia, a wypadku nowych wybo wością.

Hiszpan i a.

Z Madrytu, dnia 29. Maja.

Oto jest postanowienie królewskie, tyczące się zwołania nowych stanów, ogłoszone dziś w Gazecie Dworskiej: "Izabella I I. z Bożej Łaski, i t. d. Wszem wobec > każdemu z osobna nasze pozdrowienie. Aby jak najściślej połączyć tron ukochanej Córki moJej z prawami wspaniałomyślnego narodu hiszpańskiego, postanowiłam po wysłuchaniu Rady Ministrów i stosownie do rozporządzenia z dnia 28. Września 1* z. zwołać Stany, które zgodnie 7. koroną przejrzeć mają statut królewski, aby trwałe zachowanie zapewnić prawom zasadniczym monarchii przez zastosowanie ich do potrzeb wieku XIX i do teraźniejszych korzyści narodu hiszpańskiego. Stany te mają się zająć przedmiotami zwyczajnego prawodawstwa, do czego na mocy władz\ królewskiej, na mnie zlanej, przedłożę projekta. Rozkazuję przeto, aby dostojni Parowie i Prokuradorowie Królestwa zebrali się w dniu 20 Sierjmia r b. w stolicy. Aby przegląd statutu królewskiego nie był odwleczony, mają Prokuradorowie obrani być podług projektu do prawa o wyborach, przyjętego przez byłą Izbę Piokuradorów, który do niniejszego rozporządzenia dołącza się. Taka jest wola moja. - Dan w Prado, dnia 24. Maja 1836.- Ja, Królowa Rejentka. - Do Don X. Isturiz, tymczasowego Prezesa Rady.«' Pułkownik hiszpański (Generał belgijski) Don Juan van Haien, bawiący od kilku dni w tutejszej stolicy, wyjedzie jutro do Aragonii, gdzie mu polecojio oszańcować kilka miejsc, i dokąd udadzą się dwa bataliony artylieryi. A u s t 2 Y a.

Z Wiednia, dnia 11. Czerwca.

Xiążęta Orleański i N emourski, po dość długiej rozmowie pierwszego z nich z Xieciem Metternichem, Kanclerzem państwa, dziś w południe o godzinie li tej wyjechali stąd udając się do Turyn u. Z T r y e s t u, dn. 4. C z e rw c a.

Wiadomości nadeszłe z Wschodu, a mianowicie z Egiptu, są pod każdym względem za. spakajające. Stan zdrowia w tym ostatnim kraju znacznie się poprawił, a eprzęt bawełny wiele zysku rokuj; , bo właśnie mokre i chłodne dni wiosienne , które u nas dla rolnictwa tak szkodliwemi były, przyczyniły się wielce w Egipcie do wzrostu bawełny i innych gatunków zboża. Z Kons-ulera angielskim znowu Mehmed Ali w stosunkach przyjacielskich zostaje. Zdaje on się do życzeń tegoż skłaniać i związkom handlowym, które w ostatnich

czasach z poddanymi angielskimi bardzo ograniczone były, większą ważność nadać zamyśb, ile że systemat monopoliow, tak uciążliwy dla handlu, a na kior>in cała dotychczasowa polnyka Mflnneda Alego polega, powoli ma zupełnie ustać.' Toby i nam korzyść przyniosło, ile że już i terasz powodu zaprowadzenia regularnej żeglugi paro« ej do krajiw wschodnich i z powodu libeialniejsz«-go obchodzenia się rządu rossyjskiegn z żeglarzami na Dunaju większy nierównie ruch w rozsełaniu towarów naszych spostrzegać się daje. U rządzenie tutejszej kawiarni Lloydskiej, mającej na celu obeznanie kupców naszych' z politycznemi stosunkami wszystkich ile mo. źtiości krajów i obudzenie ducha spekulacyjnego, okazało się w ostatnich czasach bardjo użyleczńem; przełożeni tejże użyli wszelkich środków, aby w Trytście utworzyć gatunek głównego składu przedmiotów handlu wecho« dniego i dla spokojności panującej na W scho. dzie potrafili taki nadać obrót rzeczom, kióre w przyszłości zamiarowi ternu bardzo sprzyjać będą i miasto nasze w tym stanie postawią, ie do najpierwszych miast handlowych należtć będzie. Rząd, dokładający wszelkiego starania do wzmagania handlu, niczego nie zanie« dbuje i wszędzie zamiarom i życzeniom tutejszego stanu kupieckiego ochoczą niesie pomoc. Xiążę Metternich, Protektor Lloydu, zjednał sobie wielkie zasługi względem U go instytutu, a tern samem i względem rozszerzenia handlu naszegorVW\ <vw» w V t jVW»

ROZlllaite wiadolllości.

Z P o z n a n i a . Dziennik Uizędowy Kroi, Regencyi w Poznaniu z d. 3.1. Czerwca zawiera między inne mi następujące obwieszczenie Kroi. Regencyi: Według . 39G - 398. Ty t. 8- Cz. 2. Pow. Prawa Krajowego niewolno stowarzyszeniom czeladzi rzemieślniczej (bractwom) odbywać samowładnie Schadzek, jako żadnej pomiędzy- sobą nieskła.

dającym korporacyi. J ak dalece mogą im takowe być dozwolonemi, powinny tylko za przyzwoleniem cechmistrza mieć miejsce. W iakich przypadkach starsi i ławnik cechu mogą, uważając tego potrzebę, być przytomnymi na schadzkach czeladników. - Przypominając ten zakaz samowolnych schadzek czeladników, us!anawiarny zarazem za każde onegoź przestąpienie karę policyjną 2 Tal. lub stosunkową karę więzienia przeciw ka 4 .dernu przestępcy w myśl Instr. dla Regencyi z d. 23, Października 1817- $. 11-» i zalecamy władzom miejscowym, dozorującym czeladźj, ażeby za karę tę wymierzały; - doniesienie o chorobie bydi"'ie,: Z powodu wybuchmenia parchów pi.międ<ty owcami w Annabergu, majętności Órdziui pow. Szamotuiskiego, zostało zakor (Jonowanie miejsca tego we względzie komriiunikacyi co do ow ec wełny i ostre) paszy zaiżadzorjemj doniesienie o zapisie: Zmarła w Bojanowie supermtendentowa Marya Ro z-yha z Lehmanów Maerkaiz, zapisała w teatarnencie na d. 15. Kwietnia r. b. sporządzonym a d, 2, Maja ogłoszonym: a) ewangelickiej szkole miejskiej w Rawiczu na budowlę domu szkolnego aoo Tal., - b) ewanithekiemu kcściołowi w Bojanowie na budowlę organów 100 Tal.; następującą kronikę osobistą: Były porucznik Muricfiow zpstał dnia 1. m. b.

od ty mczasowego sprawowania urzędu radzczoziemiańskiego, Powiatu Obornickiego uwobnionym, i takowe Rererendarjuszowi Regen, Crumpert powierzonem ; - i obwieszczenie JW, Tajnego Nadiadzcyunansowego i prowincyalnego Dyrektora poborów, dotyczące się deklarowania plantacyi tabacznycb.

Kolumba, gdy! wiadomo ił ten wielki ieghiz zwiedził w roku 1477 Islandyą i niepodobna mniemać iżby tam nie był się dowiedział o poprzednich odkryciach.

W tych dniach opuścił prasse drugi Poszyt Archiwum teologicznego, wydawanego w Poznaniu przez księdza Kanonika J abczyńskiego Zawiera następujące przedmioty: l) Co zyskał ród ludzki przez religią Jezusa Chrystusa pod względem wiary i obyczajów? 2) O początku władzy dziekanów foralnych. 3) Mowa S. Cypryana Biskupa Kartagińskiego o upadłych w wierze. 4) Wiadomości niektóre o klasztorze XX. Benedyktynów w Lubiniu w WieI» kiem Xigstwie Poznańskiem. 5) Breve Piusa VI I I. o związkach małżeńskich Katolików z członkami innych chrz-eściańskich wyznań, 6) O Maronitach. 7) Statuta kolegium lubrańskiego (dokument bardzo ważny do historyi szkół w dawnej Polsce.) 8) Literatura leologiczna. (Tu dowiadujemy się, źe J P. Dębiński, organista przy kościele. katedralnym w Poznaniu zamierza wydać P i e ś n i na» b o ź n e, które zwykfe bywają śpiewane przez lud przy obchodach kościelny eh z dołączeniem niektórych pieśni Karpińskiego i około trzech mszy w polskim języku. Zważają« na wielki niedostatek dzieł tego rodzaju w naszym języku, życzymy z serca, aby chwalebny zamiar P. Dębińskiego znalazł u duchowieństwa w krajach dawnej Polski dzielne wsparcie.) 9) Kronika Archidyecezyi gnieźnieńskiej i poznańskiej, JO) Doniesienia zaKrólewskie Kopenhagskie towarzystwo, ma> graniczne. 11) Rozmaitości.

jącę na ctlu poszukiwanie starożytności póhio M u z e u m peryodyczne pismo czeskie wycnych, oznajmuje źe niezwłocznie ma wydać chodzące w Pradze, w najnowszym numerze dwa dzieła: l) Antiquitates Britannicae et Mi- swoim zawiera między wielu interesująeemi bernkae; tu zawarte są szczegóły objaśniające szczegułarni także zdanie uczonego Szaffaryka najdawniejszą historyą Anglii i Irlandyi, wy- o naj dawniejszym psałterzu polskim, który czerpnięte ze starożytnych rękopisów irlandz- Hrabia Dunin Borkowski przed niedawnym kich i innych krajów dawniej Skandynawii, czasem z druku wydał. i 2) Antiquitates Americanae, czyli zbiór wia- W roku 1835 wyszło we Francyi 6700 dzieł domości z podobnychże rękopisów powziętych i pism nowych; pomiędzy tą liczba, znajduje i tyczących się podróży i wypraw jakie ze Skan- się 29 dzieł w języku włoskim, 7 w niemieckim, dynawii od X. aż do XIV. wieku były czy- 4 w portugalskim, ig w polskim, 2 w nonunione w celu odkrycia Ameryki. Względem greckim. tego ostatniego dzieła dowiadujemy się, źe - · rękopisy których jest treścią zawierają auten - Po odkryciu siły wodnej pary zdawało się tyczne świadectwa, dowodzące, w sposób za- źe to już jest kres siły zewnętrznej, jaką człodrternu sporowi nieuległy , źe Ameryka Poł- wiek stwarzać i rozrządzać może. Ale ofri nocna była odkryta przez'N ormanów w końcu jesteśmy w chwili, kiedy para daleko ustąpić X. wieku, źe potem w XI. i XII. częstokroć będzie musiała nowemu działarzowi, pod przez nich była zwiedzana; następnie, w koń wszyfflkiemi względami mającemu nieskończona cu X I I I. wieku została powtórnie odkryta nad nTą wyższość. Dajemy tu niejakie wyoi często zwiedzana w ciągu X I V . Jest przeto braźenie tego szczególnej ważności wynalaskui rzeczą prawie niewątpliwą, źe znajomość tych - >- W roku jeszcze J820 sławny Oersted odto faktów była pobudką do sławnej wyprawy krył, ie elektryczność ma własność zradzania

Z B e r l i n a. - Tu tej sza królewska akademia kunsztów, na posiedzeniu odprawionern dn. 10. b. ni" ogłosiła nagrody uczniów tejże akademii za ich celniejsze twory malarstwa, kompozycyi muzycznej i t, p. Między niemi wymieniony jest Adolf Stahlknecht z Warszawy. Oirzymał także nagrodę Antoni Grodź cki, stolarz z Xigztwa Poznańskiego. kierunku polaryzacyi; przedłużać jego trwanie według potrzeby, lub przerwać je w oka mgnieniu. Doświadczenia pokazały że pomnażanie czyli natężanie eiły tego elektromagnetyzmu zależy od woli człowieka i niema granic. Od czasu odkrycia Oersteda uczeni w wielu krajach pracowali nad jego rozwinieniem, ale teraz dopiero potrafiono ziścić szczęśliwą myśl zastosowania tego nowego pierwiastku siły do machin. N a posiedzeniu towarzystwa naturali - 6tów założonego przez P. Senckenberg, we Frankfurcie nad Menem, odbytem i. m. b.

Professor, Doktor Medycyny N eef czytał o tern obszerną rozprawę. Drugi członek towarzystwa P. Wagner sporządził model machiny elektromagnetycznej, który działaniem ewojem pokazuje, jak pożyteczne i obszerne będzie zastosowanie wynalazku. Machiny tego rodzaju tę mają wyższość nad parowemi, że siła ich może być powiększaną według upodobania i w jednej chwili wstrzymaną; że daleko będą tańsze, lżejsze i że najmniejszemu nieulegają niebezpieczeństwu. Pan Wagner pracuje teraz nad dwoma modelami innego rodzaju. Wkrótce wypadek tych doświadczeń będzie ezczegółowie podany do powszechnej wiadomości i użycia.

OBWIESZCZENIE.

Z odwołaniem się do obwieszczenia naszego t dnia 4. Kwietnia r. b. podajemy niniejszem do publicznej wiadomości, iż do wydzierza wienia dóbr W i t k o w a w powiecie gnieźnieńskim nowy termin na dzień 27. Czerwca r. b. popołudniu o godzinie 4iej wyznaczonym xostal. P o z n a ń , dnia 17. C z e rw c a 1836.

Dyrekcya Prowincyalna Z ie mstw a, OBWIESZCZENIE.

Ja niżej podpisany uwiadomiam Szanowną Publiczność, ii wszelkie gatunki cegieł stojące na placach, jakoto: w cegielni Jeżyce, 1000 po Talarów 7, sgr, 5; w cegielni Rataje Tal. 7, egr. 5; w cegielni za magazynem Tal. 8, sgr. 5 ; sprowadzone ze Starołęki na placu Pana Obsta na Grobli Tal. 8, sgr. 5, od dnia dzisiejszego sprzedawać będę; kwity zaś na takowe przezemnie lub mojego syna w domu moim na ulicy Poj ezuickiej pod Nr, 219. na żądanie za gotowiznę wydane będą, Poznań, dnia ao. Czerwca roku 1836.

J a n E l i a 8 z f w i c z.

Pierwsza część dzieła gospodaiskiego bloka eotylko opuściła prassę w tłumaczeniu polekiem. Druga część wyjdzie w dwóch miesiącach. - Poznań, dnia su. Czerwca 1836lOb w i e s z c z e n i e. Uwiadomiam naj g uniżeniej JWW. WW. Panów i Szano% wną Publiczność, iż znany snycerz przeg szło lat 19 na Grobli zamieszkały, który I wyrabia figury, kapitele jonickie, dory{: ckie, rzymskie podług przepisu Fionola I i innego rodzaju rzeźby tak w marmurze, S kamieniu ciosowym, w kości jako też :' w drzewie, przeprowadził się od l. KwieI tnia r. b. na Chwalisz ewo pod Nr. 20. do js JPani Hanke. f J ó z e f Bor kowsk l, rzf źbiarz.

Porządnie toczone osie do pojazdów z lanemi buksami, glejwickie emaliowane statki kuchenne, machiny do rznięcia sieczki z mosiężnemi hybarni o czterech i o jednym kroju poleca handel żelaznych towarów Augusta Herrmanna stary rynek N ro, 53.

'" Zegarki cylindrowe kieszonkowe w najO- nowszym kształcie, stołowe alabastrowe, II platerowane, bronzowe i wszelkie inne II{ przedmioty tego rodzaju na ostatnim fi II lipskim jarmarku zakupione, za naju- J? · miarkowańsze ceny ofiaruje

)K

Masłowski,

Leon

Kf Świeży porter otrzymał i poleca biorącym partyami jako też butelkami w umiarkowanej cenie J. H. P e i s e r, w narożniku Jezuickiej i Wodnej ulicy.

Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów 1 pieniędzy.

Dnia 2i. Czerwca 1836.

Papiera- Gotowiini zną

Obligi długu państwa . .

Obligi bankowe aź do włącznie lit. H. o.;. · Zachodnio-Prutkie listy zastawne Listy zastawne W. Xiestwa Poznańskiego .

Wschodnio- Pruskie Wąskie ·po « »A

101,l]; lm 104 I 1021 10Si

102}