G

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.07.23 Nr170

Wielkiego NAN

TA

Xiestwa

SKI EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: JI. Wannomli.

JW 170.- W Sobotę dnia 23. Lipca 1836.

Wiadolllości zagranIczne.

A n g l i a.

Z Londynu, dnia 12. Lipca.

W sobotę nadeszła tu przez Wiedeń wiadomość o złożeniu z urzędu Reis- Efendego, i ta spowodowała G lob e do umieszczenia panegiryku na potęgę i wpływ rządu angielskiego. Ze zaś jeszcze doniesienia wprost o tym wypadku nie otrzymano, przypisuje to wspomniana gazeta tej okoliczności, ie goniec wiozący depesze o lem zdarzeniu do Londynu, w Stmiime miał zachorować. Kur yer i G lob e zajmują się w swoich ostatnich numerach bardzo sprawami angielskiego legionu posiłkowego w Hiszpanii i zażaleniami tegoż z powodu zaniedbania go przez rząd hiszpański- Podług najnowszych wiadomości z San Sebastyanu z dnia 7. m. b. umieszczonych w owych gazetach, miał Generał Evans poprzedniego wieczora odebrać, zaspakajające oświadczenie z strony Mmisteryum madryckiego , w skutek którego żołd za legły ma być wypłacony, a tak niektórzy oficerowie legionu, co się już do dymissyi podali i tym sposobem Generała Evansa do wydania pizyganiającego roztazu dziennego skło nili, znowu wnioski swe o dymissye cofnęli. Chociaż legion ten ciągle jeszcze nieczynny " spodziewają, się przecież, że wkrótce spręży

ste rozpocznie działanie» Listy z San Sebastyanu potwierdzają, umieszczona w gazetach francuskich wiadomość, ie Espariero ścigał z przeważnem wojskiem Karolistów" którzy do Asturyi wkroczyli, a jeden z tych listów twien dzi nawet, że Karoliści już pochodu swego zaniechali i z Asturyi na dawne swe stanowiska wrócić zamyślali. Korpus krystynowski, zbity przez Karolistów przy wkroczeniu tychże do Asturyi pod Santanderem d. 27. i a8- z. m. pod wodzą. Gorneza, był korpusem odwodowym Brygadyera Tello, który miał być eałkiern rozproszony i utracić 1000 ludzi w żabi» tych, ranionych 1 w niewolą zabranych. List będącego teraz w Londynie Pułkownika Coneidine do wydawcy Kury e r a oświadcza zresztą, że tylokrotnie opisywany rozkaz dzienny Generała Evansa z dnia 1&- z. m. tylko się do zbiegów legionu ściąga, którzy" na przypadek ujęcia swego rozstrzelani być mają. VV liście Niemca jednego z Londynu wyrażono: Wszystko, co matematyczna kombinacya, techniczna zręczność i mechaniczna siła wielkiego i wzniosłego wydać mogą, znajduje się w Anglii na najwyższym stopniu doskonałości. Duch wynalazczy nie zna tu żadnych granic, bo dostatek pieniędzy i duch przedsiębiorczy tego są rodzaju, że corok nowa myśl się zjawia. Wynalazek tak ważny dla marynarki i ludzkości, aby za pomocą, hermetycznie

A.

eamkniętych, powietrzem napełnionych rur, które okręt otaczają, tenie od zatonienia zachować, chociażby jui całkiem wodą był napełniony, zaprowadzony został na wielu okrętach w porcie porismutskim, gdy litzne doŚwiadcztma użytku jego dowiodły. Zważywszy, że w niektórych latach zatapia się 4 do 500 okrętów, należy wynalazek im za najważniejszy dla państwa morskiego uważać. Rozmaitość, jąka zachodzi w użyciu pary w rozlicznych odnogach mechaniki, musi także wkrótce zrządzić rewolucyą w sposobie prowadzenia wojny, a doświadczenia czynione tu codziennie z perkinską. armatą parową, mogącą w ciągu godziny 25000 kul wystrzelić, dostatecznie okazują, fe dotychczasowy sposób prowadzenia wojny nadal na żaden sposób utrzymać się nie może. Oficer bawarski przebywający tu obecnie, wynalazł także silę, która eiłę pary pod względem poruszania okrętów 1 wozów jeszcze ma przewyższać. Zdaje się, że rząd angielski zwraca całą swoje uwagę na tę myśl nową i angielskim inżenierom poruczono zbadanie stósowności użycia tejże, Niemcy.

Z F r a n k f o r t u n. M. , dnia 8 Li p r a, ( G D Z. POWSZ) - Już dawno podzielano tu i gdzieindziej przekonanie, że wychodźcy polityczni niemieccy w Szwajcaryi będą myśleli o wichrzeniu spokojnoeci Niemiec, dopóki im pobyt tamże wzbroniony nie zostanie. Nie można było ani myśleć o tern, żeby znani zagorzalcy sami przez się do umiarkowania przyjść mieli, bo się już tak dalece w ultraliberalnym zanurzyli mule, ie im się cofnąć niepodobno było. Wiele zatem zależało rządom niemieckim, na tern, aby Związek szwajcaiski o ich zabiegach przekonać. Ostatnie kuszenie się Odmłodzonych Niemiec otworzyło nareszcie wszystkim oczy i upadek ich przyspieszyło. Prawa narodów nie dozwalały dłużej cierp eć w kraju wichrzycieli takowych i przekonano eię o nieodzownej potrzebie oddalenia zupełnego tychże. Można więc teraz 2 pewnością przewidzieć, że N iemcy z strony Szwajcaryi już więcej niepokojone nie będą, bo rząd tameczny daje zapewnienie tego rodzaju, iż zapewne na półśrodkach nie zaprzestanie. W tym duch u także przyspieszają śledztwo w sprawie zabitego LesBynga i rząd, którego się to dotyczy, o wszyskiern zawiadamiają, Lecz inne zachodzi pytanie, czy do zabójstwa tego nie wpływały i inne za granicą będące osoby? W ostatnich dniach uwięziono tu młodzieńca jednego, 'zostającego w związku z wychodźcami w Szwajcaryi, i wai ue papiery miano u niego znaleść. Mówią tu także o uwięzieniu córki jednego obywatela,

9: iO

> .

która ju? raz Z powodu wypadkdw szwajcarskich do Sądu pozwaną była. Zdaje się przeClez, ie rewolucyoniści ci nie obiecując sobie jeszcze teraz pomyślnego ekuiku tylko dla przyszłości pracują i w tej także myśli ścisłe z mieszkańcami zamorskiemi utrzymują związki. Tymczasem wsj.tlkie ich nadzhje spełzną na niczem, bo mogą być aż nadio przekonani, że każdy ich krok rządom nie tajny będzie. Z dnia 13. Lipca.

Podług tutejszego dziennika przybył tu .wczorai z Francyi Xiążę Tallejrand z rodziną ewoją.

Szwajcarya.

Z Bern, dnia 8. Lipca.

Dnia 5. b. ID. przybył tu oddział niemieckich wychodźców, rzemieślników i t, d, wypędzonych z Zurychu, których przy uprzejme) pomocy Miasta Sejmu i Poselstwa fiancuzkiego do Francyi wyprawić mają; tymczasowo zaś umieszono ich w tutejszych więzieniach dla odbycia jeszcze nowego badania. - Onegdaj miano jedoego niemieckiego złotnika, na zaniesioną skargę przez Posła austryackiego, ie tenże w czasie' uroczystości walnego Sejmu, w poniedziałek w kościele Sw. Ducha powiedział: należałoby wypędzić z kraju Posłów, nabawiających Szwajcarya zmartwienia i nieszczęścia, po wysiedzeniu kary więzienia, wy. puścić na wolność, ale z Szwajcaryi oddalić, - Onegdaj wydarzył się bardzo nieszczęśliwy przypadek, pod Thalgutem bowiem zatopił SA mocno obładowany zwyczajny statek, płynący co tydzitń trzy razy zThunu do Bernu. Według jednego podania miało na nim być 18 osób, z których tylko 8 ocalało; według drugiego zaś 29 i jeden tylko pływaniem się wyratował. Pod Bernem wydobyto już z Aary 5 trupów.

Z S o lot u r n u, dnia 7. Lipra.

Tego wieczora o godzinie 61 dało się tu uczuć dość znaczne trzęsienie ziemi. Termometr okazał 21 stopni. W 1 o c h y.

Gazeta powszechna pisze z nad granicy włoskiej pod dn, 7. Lipca: Także i Papież za A prosił Xiążąt francuzkich do Rzymu i ci zaproszenie to przyjęli, lecz w skuiek zamachu na życie ojca wrócili spieszno, jak wiadomo, do Francyi. Papież podobno mocno ubolewał, że nie będzie miał sposobności poznana osobiście Xiąźąt francuzkich. Ważnem byłoby także dla niego, gdyby się był mógł z nimi rozmówić o różnych stosunkach, a mianowicie o tylokrotnie przez gazety ogłaszanem, lecz jeszcze nieuskutecznionem opuszczeniu Ar.kony. Sądzą wprawdzie, źe to wkrótce na nie popiera bynajmniej zdania takowego. · - Z Tryestii donoszą, źe przybyli, lam w ostatnich dniach wygnani z Krakowa Polacy maja, być niezwłocznie na, angielskich i amerykańBkicli okrętach częścią do Anglii, częścią iło Ameryki przewiezieni,

T u 2 C Y a.

, W umieszczonem z Konstantynopola z dnia 15. Czerwca w Morning Chronicie piśmie donoszą, źe Porta nadzwyczajne czyni przy. gotowania, aby nagiemu uderzeniu na Dardanelle zapobiedz. Wydała rozkazy, ady milicyą z Rumelii i brzegów Azyl mniejszej pod zamkami lemi skoncentrowano. "Gdy fregata Angielska "Barham« (pisze dalej koirespondtnt) na początku Czerwca przybywszy przed Dardanelle na zwyczajnej przystani pod pierwszą twierdzą na eironie azyatyckiej, na kotwicy stanąć chciała, spostrzeżono z okręiu szczegulny riich w twierdzy, oraz ze <<.l-ziała na okręt rythtowano. Już czynił kapitan »Barhamu« przysposobienia, aby na powitanie to odpowiedzieć, gdy nagła powódź okręt z linii wystrzału uprowadziła. Twierdzą teraz, źe przyczyną tej nieprzyjacielskiej dernonstracyi nie dawno wydany rozkaz, aby żadnemu okrętowi nie pozwolono stanąć pod działami twierdzy, jezli nie wykaże ii rmanu, dającego mu na to pozwolenie. Pułkownik Angielski Consi« dine wraz z 2. majorami, a. chirurgami i (i podofficerami przybył na "Barhamie" w celu wstąpienia do służby Tureckiej. Pod względem sjirawy Pana Churchilla zdaje się, że okręt ten w niepomyślnej zawinął chwili." - T i m e s dołącza do tego doniesienia wiadoiność, źe fregatta "Barham", nie otrzymała po Zwolenia wpłynienia do Dardarrellow i źe trzeba było okręt z Konstantynopola wysłać, pby depesze i zapasy z pokładu "Barhamu," przewieść do Konstantynopola, JJ ii "

WW wW vw» vwi*

ROZlllaite wiadolllości.

Z P o z n a n i a. - Osławionego złodzieja, imieniem Kaczarek, który z więzienia z Wscho wy był uszedł, zoczyło w bliskości miasta tego kilku ludzi i ścigało go, Złoczyńca jednego 4. nich w piersi tak ugodził nożem, że len na.

tychmiast ducha wyzionął, a drugiego zranił niebezpiecznie w twarz; nareszcie pokonano go i wydano w ręce sprawiedliwości. - Kość, ół w Schłichtingsheim został przed kilko dniami w nocy okradziony. - Za pomocą czynnych usiłowań Wójta Kummer w Niechanowa pod Gnieznem, udało się władzy trzech

9óeeuszłych zbrodniarzy po zaciętym z strony ich oporze znowu przyaresztować,

Z B e r l i n a - Hrabia Anastazy Raczyński wydał tu pierwszj tom wielkiego dzieła swego: "Historyja nowszych postępów malarstwa w Niemczech." D o l i t e r a t u r y s ł a w i ą ń.s k i ej. - W u k Stefanowicz wrócił nie dawno z podróży do Czarnej Gory, zebrał mnóstwo nowych slow i pieśni ludu, i zamierza wydać tum 51V swego zbioru serbskich pieśni, tudzież opisanie narodowych zwyczajów. W ogóle rzecz godna uwagi, źe u Sławian południowych daje się widzieć dość ożywiony, chociaż mały ruch księgarski. Lic z ą, że w Państwie Auslr > J ackiem 1 Bialogrodzie w roku przeszłym wyszło do 10 zabawników, t. j:' almanaków w narzeczach: serbskiem, słowackittn, horwackiem i kraińskiem. Książki i kalendarze drukuje Się w Wiedniu, :Budzie, Kailogrodzie, Lublanie, Siebiemcy 1 1. d.

Zdanie Bulwera o stanie.teatru we F r a n c y i. - Śjawa teatrów zaczyna się przyćmiewać w cale) Europie; zdaje tnę, iż są niektóre rodzaje sziuki, świecące przez czas niejaki i gasnące polem, jak wygnrzale wulkany. We Francyi nie tylko pod względem' dobrego bytu upadają, tea tra, ale nabito i talent a u torów, pomimo hojnego wsparcia, nie moie sie wznieść do szczytu. Francuscy autorowie otworzyli nowy dla sztuki zawód, wyrzekając się na zawsze natury. Goniec u'staw'nie za nacizwyczajnościami, usiłują trwogę obudzić, przez wprowadzenie o biazow, jakie nigdy nie istniały w rzeczywistości. Dziecię wkłada na twarz maskę, jeżeli chce kogo sirachem nabawić; toż i hancuscy autorowie czyniąjak dzieci. Niebawern wyczerpią oni powszechne źródło okropności i nadzwyczajnych zbrodni; jeżeli i to się skończy, gdzież będą już szukać działań dramatycznych? Po Wieży Nesle moźnasz co okropmejszego wymyśleć? W dramacie tym bohaterka najprzód otruła swego ojca, dalej sprzątnęła wszysikich swoich kochanków sztyletem, lub topiąc ich w wodze. Pa takiem skreśleniu płci pięknej zaiste trudno odgadnąć, co może być wzorem doskonałego wykończenia u francuzkich poetów? Pominąwszy dzieła Wiktora Hugo, i płód najnowszy Alexandra Dumas: Don Juan de Marana, także do tego rzędu należy; w pierwszym akcie bohater morduje niewinnego x ędza, nie przepuszcza własnemu ojcu, i staje się przyczyną, śmierci dwóch przyjaciółek; w drugim akcie wykrada narzeczone swego brata, ogołaca go z bogactw i tytułów, i pozwala go służbie swo la, wygrawszy pierwej w karty od niego kochankę; w czwartym zabija brata...; w piątym zaś (kiedy juz wszystko wymordował dla rozrywki), bije eic i tańczy 2 tymi, których na tamten świat posłał, a w końcu porywają go szatany. Słowem, teatr francuzki w najemutniejezym jest etanie; siał on się miejscem walki dwóch szkół, lecz walczący nie dali sobie nawet pracy pogrzebania wszystkich poległych. ' N owy melodramat: I/home de rochers miał wielkie powodzenie w Paryżu. Biały nj e. dźwiedź ma w nim najpierwszą rolą, karmi on i wychowuje młodego, dzikiego człowieka, zaCa mu publiczność oklaskami nagradza Miasto Newross w Irlandyi ogłosiło publicznie zakład o zoo funt. szterł., że w całej Irlandyi nie ma ładniejszych dziewcząt jak w tawern mieście»

SPRZEDAJ KONIECZNA.

Główny Sąd Ziemiański w Poznaniu I» Dobra szlacheckie C h e ł m n o w Powiecie SzamotuIskim, przez Dyrekcyą Ziemstwa osza» cowane na 38,124 Tal. 14 sgr. 11 fen, wedle taxy mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w iiegistraturze, maj ą ubły. ć dnia 27. Października 1836*przedpołudniem, o godzinie lotej w miejscu zwykłem posiedzeń sądowych sprzedane. Niewiadomi z pobyru wierzyciele jako tea i ci y których pretensye dotąd w księdze hypo

tecznej nie są wpisane, zapozywają się nlnleJszem, aby eię najdalej w terminie powyższym zgłosili, albowiem w razie przeciwnym z preteneyami swe mi realnemi na dóbr wspomnionych wyłączeni być mają i wieczne im w lej mierze milczenie nakazanem zostanie, Poznań, dnia 23 Marca 1836.

«-,,,.,...,,,,,.,,,.«, ." OBWIESZCZENIE POLICYJNE, Położony między tomem 1 przedmieściem Ostrówek most, względem uskutecznić się maH ce J LI: , o" " 1 A reperacyi rozebranym i przejazd <<>d tomu na Srodką podczas reperacyi hamow a n V ID zostanie; z powodu którego wszelkie po Je"Y od przedmieścia Środki txlko dro ą w bok w. Jańskiego młyna przez Berdychow nad tamą do miasta przybyć, a odjeżdżające z miasta pojazdy tą samą drogą do przedmieścia Zawad dostać się mogą. Publiczność się uwiadomią, i£ od 33. m. b.

powyź rzeczone hamowanie przejazdu nastąpi, ażeby się każdy przed szkodą zasłon, 1. Poznań, dnia 19. Lipca 1836.

Królewski Dyrekcyą poiicyi powiatu i m i »s t a . Dwa konie» jedna bryczka na czterech ryeorach, jeden wóz do ładunku jako też dwa inne, pięć wozów na dwóch kołach, kilka sa net ., niektóre pó łszory () dw4ch i je dnego konia i do tego. naleiąre sprzęty, są od 85go Lipca r. b. do sprzedania. Stajnia i wozownia z górą spichrzową są zaraz i jedna stancya od Sw. Michała r» b. do najęcia u Kimlera na Nowych Ogrodach Nr. 131.

W niedzielę dnia 24. Lipca 1836 r« bcjdij mieli kazanie

W ciągu tygodnia od dnia 15. ai do 21. Lipca 1836,

Nazwy kościołów«przedpołudniempopołudniuurodziło się chło- dziepców. wcząt,ślub wzięło parumarło płci płci mesk. zeńsk. W kościele katedralnym X. Laferski W kościele farnym S. Maryi Magdaleny , ., - Dz. Wróblewski S W h - Mans. Duliński . ojciec a . . . .

Bernardynów . . ". : - Prob. Kamieński X.Subd. Thielmann (Parafia Sgo Marcina.) Franciszkanów . . .. - Gward. Akoliński (Parafia Sgo Rocha.) Dominikanów . . .. - Przeor Scholz: W klaszt. sióstr miłosierdzi"» Kler. Sucharski W ewangelickim S, Krzyża Su-perint. Fischer Pastor Friedrich W ewangelickim S. Piotra Bad. Kons. Diitschke W kościele garnizonowym Pastor dyw, Iloyer

Og;ółem

10 i' 10 I 8 j 7 I