GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.08.01 Nr177

Wielkiego

NAR

TA

Xi ęs twa

S K Io.

Nakładem'Drukarni Nadwornej W IIeKe2a i Spółki. - Redaktor: A. WannowM

)J( 177. - W Poniedziałek dnia 1. Sierpnia 1836.

Wiadolllości krajowe.

z B e r l i n a, dnia 29, Lipca. N. Pan raczy! Cesarsko- Rossyjskiemu Radzcy kollegialneftiu i Dyrektorowi poborów Aifthon wJurburgu, w gubernii Wileńskiej, dać order Orła czArwonegp 3, ki.

WWWWbbWWW «

Wiadolllości zagraniczne.

Królestwo Polskit.

Z Warszawy, dnia 35 l;ipca.

W czasie tegorocznego targu Swięto -Jańekiego na wełnę w Warszawie dowieziono jej tylko 8.794 centnarów, 58! funtów, oprócz wyważonej w tym czasie na wadze bankowej 2,661 centnar" & fumów, z tegorocznej strzyży pochodzajcej; a zatem w stosunku do ilości na zesłlorocznym targu, 15,576 centnarów wynoszącej, blizko o połowę mąjćj. Z okoliczności tej nie należy jednak wnosić A iź produkeya wełny w kraju zmniejszyła'się, bo ten mniejszy dowóz na targ warszawski pochodzi z tego, ie w *widokaeh handlowych, które wcześnie z wiosną były ożywione, zakupione eostały przed strzyżą ze zlecenia zagranicznych domów, jakoteż przez miejscowych spekulantów, znaczne partye wełny na owcach, które, ile się zdaje, do wywozu za granicę przezna

czone zostały. Ogólną bowiem produkcyą roczną wełny w kraju szacować można, co do rJIaBKY płudów, na 50 do 60,00b centnarów, a ponieważ z wykazów obecnego stanu fabryk sukiennych 4vyprowadzić się daje wniosek, iż te nie więcej jak czwartą część tej ilości, to jest; od 12 do 15,000 centnarów przerobić mogą, wypada ztąd, iż reezta, jako szczególAstanowiący wywozowy handel polski uważaną być może. Z dości na targ przywiezionej, długo ceny nie mogły się-ustalić, i pierwszych dni żadne prawie kupna do skutku nie przyszły. Producenci bowiem nie odstępowali od wyższych c e n, które zastosowali do cen 2a-« granicznych, a szczególniej do targu wrocławskiego; kupujący zaś z swej strony, wstrzymując się od kupna, zamierzyli przetrzymać sprzedających, i zniewolić do umiarkowanych cen, jakoż ostatniego dopiero dnia targ zosta! o.żywiony, i kupna tak dalece zrobiono, iź przy schyłku targu małe tylko partye do sprzedania pozostały, Z postępem ulepszenia w apreturze, przez którą pośledniejsze gatunki wełny uszlachetniają się w samym wyrobku, szczególniej poszukiwane i płacone były średnie i ordynaryjne gatunki wełny; jakoż za wełnę, za Etórą r. zeszłego płacono od 40 do 60 talarów, zapłacono w r. b. od 60 do 80 tal, za centnar 132 funt.; progressya ta nie była tyle znaczną przy wełnach cienkich, które w stoaun w obecnem położeniu handlu tych korzyści właścicielowi, ile ich stosunkowo odniósł posiadać?, wełny średniej, lub ordynaryjnej; z tą wszelako uwagą, źe pierwszego korzyści, jako polegające na drodze ogólnego postępu, stają się trwalsze m i, niżeli drugich, jako więcej od chwilowych widoków handlowych zawisłe. - W przecięciu biorąc, zapłacono w r. b, za wełny średnie i ordynaryjne io do 20 od eta, za cienkie 59 wyżej nad ceny zeszłoroczne. W gatunkach cienkich odznaczyły się owczarnie Szczyl )iorny i Maluszyna w Województwie Kaliskiem, Brzozowa i Woli Pęcławskiej w Mazowieckiem ; Zegrza w Płockiem; i Gród. ka w Podlaskiem, i witlu innych. Prócz tego przyznać potrzeba, iź w ogóle widać było staranie właścicieli gromad, aby produkt stawał eię coraz lepszym i pokupniejszym, Lubo nie uczyniono jeszcze zadoeyć »sztlkim żądaniom handlujących i fabrykantów w myciu i przyrządzeniu wełny do handlu, czemu inuźe nit« przyjazny stan powietrza podczas strzyży siał eię ha przeszkodzie, widać jednak w whścicielach wielu owczarń usiłowanie w dojśiiu do pożądanego stopnia udoskonalenia, i wogólności pewien postąp pod tym względem. Niektórzy r pomiędzy właścicieli owczarń przyprowadzili na targ barany własnego chowu, które wyrównaniem wełny i czystością pochodzenia, okazywały w oczach znawców znakomity posięp gromad i współubieganie się ze wszech miar korzystne, ,n, o s s y a, Z Petersburga, dn. 6. (tg,.) Lipca.

Dni3 i. b. m, rocznica urodzin Cesarzowej Jmci obchodzona była w Peterhofie wspaniałą jlluminacyą, która nigdy może nie była tak świetna, gdyż tą rażą sprzyjała jej najpiękniejsza pogoda. Uroczystość ta zwabiła wielką liczbę cudzoziemców j prawie całą ludnojć Petersburga.

Prze Ukaz Cesarski do Kapituły orderów, Z dnia U, Czerwca, na przedstawienie P, M inistra Skarbu o odznaczającym się czynie Dozorcy pogranicznej straży IQ klassy Aiexr-go Pietrow, który, z narażeniem się, czyni) rozporządzenia przy schwytaniu w gubernii Wileńskiej kontrabandy, przewożonej zbrojną teką, urzędnik ten mianowany kawalerem orderu Sw. Stanisława 4. klassy. Dnia 19, Maja zdarzył się w mieście gubernijalnem Penzie okropny pożar, którego z po. wodu burzy niepodobna było ugasić. W przeciągu czterech godzin zgorzało 491 domostw, prawie wyłącznie zamieszkałych przez najuboższych ludzi. Ci nieszczęśliwi, pozbawieni wszystkiego, przychodzili do rozpaczy,gdy dobroczynność przybyła na ich ratunek. Mieszkańcy samej Penzy i gubernii złożyli w krótkim czasie przeszło 9000 rubli i wielką ilość wszelkiego zboża, tak iż z liczby tyl u pogorzelców niewidać ani jednego żebraka, F r a n c y a.

Z Paryża, dnia 20. Lipca.

Xiążę Tallejrand jutro spodziewany w Neuilly, gdzie aż do końca tego tygodnia zabawi, Poiem wróci znowu do Valtncay, ile źe stan zdrowia jego nie pozwala mu udać się w zamierzoną dawniej podróż do Niemiec, Tutejsze teatra zawiadomiono urzędownie, źe w czasie tegorocznej uroczystości lipcowych rząd bezpłatnych widowisk dawać nie każe. Obliczono, źe tym sposobem oszczędzą 37,000 franków. J o u r n a I d e P a r i s zawiera następujące wiadomości z Hiszpanii: Karoliatowska kolumna pod Generałem Gomezem wkroczyła d. 6. do Ovitdo, gdzie znaczną wybrała kontrybucyą. Dnia 7, wyruszyła z tego miasta udając 6 ę w dalszą drogę ku Galicyi. Generałowie Espartero i Manso, z których pierwszy przybywa z prowincyi byakajskich, stanęli dnia 8, w uvi edo. Eepartero udał się na czele 12 batalionów w pogoń za Generałem Gomezm, który się musiał przeprawiać przez kilka dość Znacznych rzeczek, 1I1 im do Galicyi przybył, i który nadto, jak zapewniają, zastanie nad granicą tej prowincyi znaczny oddział wojska, gotowy do wzbraniania mu wstępu. Brygarda portugalska, tworząca straż odwodową wojska Królowej, wkroczyła dnia 6. do Leonu. Generał Cordova przybył dnia 15. do Wittoryi, Wyprawił on 4 bataliony do Logrono z poleceniem, aby ścigały dywizyą karolistoweką, która tego samego dnia do Soryi wtargnęła. Piszą z Bajontiy pod d. 15. b. tn.: Pięć karolistow8kich batalionów z łOO końtni przeprawiło się dnia 12. b. rn. w okolicy Etcl i3rryi, 2. godziny od Pampelony, przez Arge i zagrażają Tafaili, - Dnia 9. b. m. udali s ę Generałowie Rotten i Montes, z Caspe i CastelTerano, w 10 do 12,000 wojska do wyższej Ąragopii, i tym sposobem całą dolną Aragonią Karolistom zostawiają. Przyczyną tego ruchu jest zbiegostwo, objawiające się w bardzo niepokojący sposób. - Quilez znajdował się tego samego dnia w Madyanie, 4. godziny od Saragossy na czele 6,000 piechoty i 300 jazdy.

Cabrera etał w.ip.OOO piechoty i 800 koni pod Chandazą.

W skutek wiadomości z Hiszpanii panował wielki ruch na giełdzie dzisiejszej. Proklamacya Cordovy do wojska, zawiadamiająca, źe zdrajcy usiłują w szeregach jego rozsiewać nasienie niezgody, sprawiła między posiedzicie« DOŚĆ. Upowszechniła się takie bardzo pogłoska, źe powtórny wniosek Posła hiszpańskiego o wdanie się Francyi w sprawę jego narodu stanowczo odrzucono. N iektóre osoby twierdziły, nie wiadomo na jakiej zasadzie, źe telegraf zwiastował wiadomość, iź wybory w Madrycie bardzo niepomyślnie dla Ministeryum Pana Isturiza wypadły. Podług wiadomości z Madrytu, doezłych na« dzisiaj drogą, zwyczajną, pogłoska owa zdaje się być bezzasadną. Kroi Jrnć dał wczoraj prywatne posłuchanie Hrabiemu Beriinghieri, Ministrowi Rezydentowi Wielkiego Xiecia Toskańskiego, i z rąk jego przyjął pismo z powinszowaniem unikmonego niebezpieczeństwa w dniu 25. Czerwca. Jeden z dzienników zapewnia, ii Panowie Baron Wrnher, Poseł pruski, i Fabricius, pełnomocnik bollendereki, podali Prezesowi Rady Ministrów notę tych dwóch dworów względem sprawy belgijsko - hollenderskiej. Krok ten niespodziewany dla Prezesa Rady, nabawił go wielkiego kłopotu. Wszystko zresztą odbyło się bardzo dyplomatycznie; notę odczytano urzędownie, po tej formalności pożegnano się wzajemnie i objaśnienia odłożono do dni ośmiu. J eden z Ministrów miał powiedzieć do zaufanego przyjaciela swego, iź Xią£ę Orleans Został juź zaręczony,. Jęcz dotąd niewiadomo z kim. Dzisiejszy M o n i t o r umieścił porównawczy wykaz dochodów krajowych w pierwezem półroczu roku bieżącego z dochodami w lakiernie półroczu iac 1834 i iBA. Przewyźka w roku bieżącym wynosi 11,803,000 franków w stosunku do roku 1835» a 23,453,000 frank, w stosunku do roku J834Król Jrnć otrzymał od Wielkiego Xiecia Sasko - Wejm3rskiego pismo z powinszowaniem uniknionego niebezpieczeństwa. Pismo to podał Pan Weyland, sprawujący interesa tegoż Wielkiego Xiecia. Wczoraj dał Monarcha nasz wstępne posłuchanie Internuncyuszowi papiezkiemu i nadzwyczajnemu Posłowi przy dworze tutejszym G ari b al di.

W kościele domu linwalidów czynią przy.

sposobienia do uroczystego nabożeństwa, które się odprawi dn. 27. bf m. i na którem Kroi Jrnć 7. rodziną swoją enajdować się będzie.

Według dzienników tutejszych, flottę turecką pod dowództwem Tahir Baszy składają następujące okręty: "Mahmudieh" (Mahmud) o 126 działach, "Mesoudieh" (SAęśliwy) o 80 działach, "Mokaddeinei-Chier" (Poprzednik szczęścia) o 76 działach, "Peiki Me6serres" (Posłaniec radości) o 76 działach, "Rehder Nusret«

(Przewodnik do zwycięstwa) o 76 działach; "Burdschi Quafer" (Gwiazda zwycięstwa) o 74 działach, "LherefRefan" (Sławny) o 52 dział ach, "Hafzi Chaman" (Bóstwo opiekuńcze) o 52 działach, " Mazheri- Tekfik" (Szczęśliwy) o 48 działach, "Nezimi-Tapher" (Zefir zwyciężtwa) o 52 działach, "Zazli llha" (Łaska BOBKa) o 48 działach, ..Yareri- Tevfik (Opatrzność) o 50 działach, "A vanni llha" (Pomoc Boska) O' 50 działach, "Kaidi- Tafer" (Przewodniczka zwycięstwa) o 52 oziałach. Oprócz tego wymieniają 6 korwet, % brygi, 10 galiot i 2 statki parowe, Z dnia 21. Lipca.

W Dzienu iku sporów czytamy: "Wczoraj przedsiębrano w St. Denis nadzwyczajne badanie wszystkich podróżujących. Żądano paszportów i przezierano dokładnie listy przewodników poczt, Nitktórzy rozumieli, co wsze* lako nie zdaje się być podobnem do prawdy,' źe jeden z więźniów galerowych, onegdaj odprowadzonych, uszedł; inni twierdzili, źe rząd pewne odebrał doniesienia o awanturniczej podroży Xięźny pewnej (Xięźny Berry). My z naszej strony w domysłach zapuszczać gię nie chcemy." (iazeiy tuttjsze twierdzą i dzisiaj, źe Pan Thiers zgodnie zupełnie z zdanitm Króla Posłowi hiszpańskiemu uroczyście oświadczył, iź, Francya na żaden sposób do spraw hiszpańskich mieszać się nie będzie, Przyczyn pewnych Prezes Rady wprawdzie nie wymienił, ale łatwo dorozumieć się można, iź s:ę obawia, aby duch buntu i zagorzalstwa, wzmagający się warmii Królowej, nie zgorszył oraz wojska naszego; prócz tego chcą się tu też doczekać wypadku wyborów w Hiszpanii. Donoszą z Bajonny z d. 17.: "Gerne», wszedł dn. 6go do Oviedo, a zabawiwszy tara przez kilka godzin wkroczył następnie w granice Galicyi; nie słychać, żeby się tam miały jakie wydarzyć zdroźności; kassy publicznej papiery juź przed przybyciem jego ocalono. Generałowie Espartero i Manso w 16,000 wojską nazajutrz tamże stanęli. Późniejszych wiadomości nie mamy. Generał Cordova stojąc w Mirandzie, uważa na poruszenia nieprzyjaciół. -. Znajomy Biskup Leoński stanął szczęśliwie w głównej kwaterze Don Carlosa. - Rozumieją powszechnie, źe korpus posiłkowy portugalski zostanie odwołany, kiedy podobno powstanie na korzyść D o n Miguela w prowin - cyi Tras - os-AMontes wybuchło. - Zaczyna' się tu wznawiać powtórnie pogłoska o odwołaniu Generała Cordovy i o nastąpieniu w miejsce jego Generała Rodii, który przypadkowo tylko mjawszy udział w Ministeryum Mendizabala, zdań politycznych onegoż nie podzie lowa, poczytująca jeszcze ciągle Cordowę za p,łowną swoAę podporę, na oddalenie jego zezwoli,- ale rzeczą niepodobną, żeby Generał tak nieczynny dtuźćj miał wojskiem dowodzić." Memorial bordelais z dn. i%. zamyka, co następuje: "Cabrera stoi przed bramami Walencyi; armia jego.tak dalece się powiększyła, źe dywizyon 4000 jazdy do Nawarry mógł wyprawić, końcem wspierania działań Willareala. Zdaje się, ie w Galicyi Juntę karolistowską ustanowiono, na czele której stanął Markiz Bobeda. Junta ta dawniejszych ochotników królewskich, rozbrojonych przez Zeę r. 1833- > niegdyś przeszło 30,000 liczą, cych, powtórnie pod chorągiew zwoła.- Don Carlos znajduje się z swoim orszakiem ciągle w Willafrance, - Quilez stoi w 6000 wojska blisko Saragossy." Z Tulonu piszą z dn. 17. m. b.: "Przeznaczenie fregatty "Galathee A nie jtst teraz więcej tajemnicą. Ma ona być w pogotowiu, aby na pierwsze hasło austryackićj fregaty "W 0jak" wypłynąć na jej spotkanie i 300 wychodźców polskich przyjąć na swój pokład, którzy Bobie życzyli, aby ich albo do Cherbourga, albo do Afryki, albo do brzegów Hiszpanii przewieziono, gdzie chcą wstąpić w szeregi legionu zagranicznego." Głoszą o powrocie Admirała Hugon z eskadrą całą do Tulonu. J o u r n a l de P ari s zawiera następujące lakoniczne doniesienie: "Eskadra turecka wysadziła Kapudana Baszę z 2500 wojska pod Meechią na ląd; opuściła zapewne ó 4. Tripolis aby powrócić do Mitykny albo do Dardanellów." (Gazeta Rządowa Pruska dołącza do tego uwiadomienia uwagę, źe tak krótkiej i oderwaIjej depeszy bez komentarza nikt nie zrozumie. ) Z dnia 22. Lip c a.

W jednej gazecie tutejszej czytamy: "Gminy Villette, Believille i St. Denis są przędna otem szczególnego dozorowania ze strony policyi. Od kilku dni krzątają się tam brygady sierżantów, dozierających jak najdokładniej paszportów, udających się do Bruxetli i przy. bywających stamtąd podróżnych. Nadzwyczajna ta baczność władzy stała się powodem do pogłoski, ii siedzą pobytu Xięźny Berry; my wszelako rozumiemy, że to czczym domysłem, i źe zapewne chcą zapobiedz ujściu kilku młodych ludzi, przeciw którym rozkaz aresztu wydano, do Bruxelli. Ale nawet i w samym Paryżu podivojono od dni kilku wszelkie środki ostrożności. Minister wojny wydał do komenderującego iszym dywizyonem rozkaz, aby posterunki przy wszystkich koszarach

i strafe wojsk liniowych w miejscach publicznych podwoił. Prefektura zaś policyi wyznaczyła 4ch sierżantów miasta z każdego dystryktu i oddział gwardyi municypalnej do pełn' etiii służby nadzwyczajnej policyjnej aż po skończeniu uroczystości lipcowych." W Kuryerze francuzkim czytamy: "Czekaliśmy od dwóch dni niecierpliwie wiadomości z Madrytu, aby się przekonać, w jakim duchu wybory wypadają. Stosownie do nadeezłych już doniesień przedwstępne działania wypadły na korzyść stronnictwa ruchu, a nawet sarn Journal Je Paris donosi dzisiaj, ż e d n . 16. P a n M e n d i z a b a l r e p r e - zentantern stolicy obrany został. To objawienie się opinii publicznej w samym Madrycie powinno być poczytywane za klęskę, którą Pan Isjuriz ponosi. N ie można było uczynić wyboru bardziej przeciwnego obecnemu Minieteryum. Nie dająź takim sposobem Panu Isturizowi poznać, źtby krzesła prezesowskiego odstąpił poprzednikowi swemu? J eśli wybory podobnym pójdą trybem, Pan Isturiz mimo wszelkich intryg pewnych Posłów i dworu jednak się utrzymać nie zdoła. Cóż więc na wszystkich tych zmianach skorzystano ? Dawniej łudzono się tern mniemaniem, ż-e Cordova tak nieczynnym, ponieważ prze» Zwycięstwa swoje stanowiska Pana Mendizabala polepszać nie chciał. A zatem pokazuje się obecnie, źe albo Generał Cordova równie nie sprzyja Panu Isturizowi, albo źe jest w niemożności działania. Nieczynność ta armii północnej wszystkie Mmisterya o zgubę przyprawi; a cóż dopiero nastąpi na przypadek klęski?!"

A n g l i a.

Z L o n d y n u, dnia 19. Lipca.

Donoszą z Washington, iż kongres północno - amerykański »ajmuje się powiększaniem wojska. Mniemają, iż 13 nowych pułków będzie utworzonych, i źe wojsko powiększone będzie do .10,400 ludzi. H i s z p a n i a.

Z Madrytu, dnia 12. Lipca.

Dnia 29. Czerwca z rana spostrzeżono na przodkowej facyacie budynku Konsystoryalnego wieńcami otoczony napis: Plac K. on stylu cy i. Władza przecież kazało go niezwłocznie zatrzeć. / Generał Cordova wydał dn. 6, Lipca, przy swoim wyjeździe z Pampelony, proklamacyą, w której się uskarża na niegodziwych ludzi, co pod tarczą wolności na potrzeby i natężenia armii spekalują* i zamiast przykładania się do ulżenia tychże, cieszą się z nieszczęść wojska, a smucą ze zwycięstw tegoż. Tak, towarzysze, wyrażono między inne mi w tej pro lennicy Pretendenta wkradli się między naa i starają, się słabych uwodzić i nieostrożnych odurzyć, a to, aby tyle usiłowań, tyle za ojczyznę przelanej krwi, tyle dla wolności, której najmocniejszym jeeteśmy przedmurzem, poniesionych ouar w niwecz obrócić. Armia, której się aż dotąd przez męstwo udało, zaełonić ojczyznę i wolność, zna od dawnego czasu swoje powinność, i okazała, czego ledność, odwaga i karność dokazać mogą. Hańba nędznikowi, który się ośmieli czernić ją; sam na siebie wyda wyrok, i prędzej nii lot błyskawicy dosięgnie kara zdradę i wiarołornetwo. Krwią nie słowami, czynami a nie krzykiem i deklamacyami brqni się wolności. - Następnie oświadcza jeszcze Generał, że przywróci znowe pewni, równie przez jego poprzednków, jak przez niego ustanowione surowe ustawy i kończy napomnieniem, że rządowi, który wszystko reprezentuje, talie ulegać trzeba. G a z e t y fr a n c u z k i e zawierają następujące pismo z Madrytu z dnia 12- Lipca: Wybory jutro się rozpoczną. Sądzą powszechnie, ie wypadek w ogólności dla Ministrów pomyślny będzie, którzy też nadzieję swoje na zwycięstwie stronnictwa umiarkowanego pokłada« ją i Królowę tern samem zaufaniem napoili. Prezes rady ministeryalnśj pojechał wczoraj do La Grani, gdzie w tym interessie miał posłuchanie u Królowej. Wybory w stolicy wy1 woiaią podług wszelkiego prawdopodobieństwa wielkie spory, i Madryt niezawodnie reprezentowany będzie przez równą liczbę deputowanych należących do stronnictwa poruszenia i umiarkowanych. Znaczn ćjsi kupcy zamyślają podobno popierać kandydatów z stronnictwa poruszenia, lecz majętniejsi posiedziciele i wojsko utrzyma równowagę. - Emissaryusze pewnych tajnych towarzystw zamierzają w czasie wyborów wzniecać niespokojność, lecz rząd o tern zawiadomiony poczynił rożne surowe przygotowania dla zniweczenia owych zamia rów. Wybory po prowincyach pomyślny rokują wypadek. Andaluzya odznaczy się wyborem umiarkowanych deputowanych, i jest to charakterystycznym znakiem zaszłej reakcyi wyborowej, że Malaga postanowiła wybrać sumiennych reprezentantów. Nawet w Saragossie, gdzie postępowanie Generała Evarista San Migueles pochwalono, zdają się otwierać dla rządu pomyślne widok'. Takie i Katalonia dostawiłaby mężów oddanych sprawiedliwej sprawie, g<lyby Generał Mina nie Z3Jmo wał tak dwuznacznego stanowiska; trzeba przecież pierw czekać, jak sobie przy wyboracli postąpi. "Wiadomości zdolnej Atagunii i Walencyi są pomysln'ejsze. Generałowie Rotten, Muntes i Sofia są bardzo czynni. Podług listów z Kartageny r d. 9. ma teraz Gubernator przeszło 1000 ludzi pod swerni rozkazami, Sila ta jest dostateczna do utrzymania porządku, dopóki, przez stracenie morderców, których badanie wkrótce ukończone będzie nie da przestrzegającego przykładu. Sprawami finansowenii czynnie się zajmują. U czynione rządo wi zależenia wystarczyły na opędzenie najgwałtowniejszych potrze b armii. Bilety skarbowe wydane będą przy wypłacie drugiej seryi zaliczeń. W ciągu tego miesiąca mają wręczyć rządowi 40milionow realów, lecz sądzą, że summa ta po całkowitern potrąceniu, ledwo 25milionów wyniesie. Kontrahenci rvzykuja istotnie wiele, bo nie wiedzą, czy Stany to zatwierdzą. Gdyby to nie miało nastąpić, zawieszonoby naturalnie dalsze wypłaty. Tymczasem powszechnie sądzą, że Kortezowie nie zgania zawarcia układu, uciążliwego wprawdzie, lecz nieodzownie potrzebnego.

B e 19 i a.

Z Bruxelji, dnia ig. Lipca.

Dzienniki tutejsze donoszą o następującej pozornej śmierci. Kupiec Delbar , kiory w sobotę umarł pozornie, miał być we wtorek pochowanym, gdy wśród przysposobień 4 do pogrzebu obudził się z letargu i przychodzi do zdrowia.

A u s t 2 Y a.

Gazeta Frankforfska donosi z (Iran (z W ęgier) pod 4 dn. 3. Lipca: "W naszym dawniej tak spokojnym kraju objawiają eię od niejakiego czasu ślady nieukoutentowania z obecnego stanu rzeczy, pochodzące naturalnie od samych tylko zagorzalców. A lak powiadają, ie niedawno (emu w iicznem towarzystwie kilku młodzieńców' z niższej szlachty wznosiło toasty óa cześć wolności i równości. Zabawnie skończyła się ta scena, gdy mieszczanin jeden wystąpiwszy oświadczył: "Bardzo to nas cieszy, bo w takim razie i my równi będziemy Panom." Oburzyło to duchem wolności przejętych paniczów; wypchnęli poczciwego mieszczanina 2 oświadczeniem, iż tylko zamierzają niższą szlachtę zrównać wylesej; chłopi zaś mają zostać, czćm byli. Wiadomo już Panu, że w Htvescherskim komitacie podczas restapracyi (wyborów) przyszło do bijatyki i krwi rozlewu. W śród takowych okoliczności bło> gosławią rozsądniejsi energicznym środkom rządu, który wszystkich o zabiegi buntownicze podejrzanych aresztować kazał. Zachodzi przy tern tylko ta trudność, ie stosownie do starodawnych przywilejów i konstytucyi szła osadzać, chyba że czynu jakiego zbrodniczego istotnie- się już dopuścił. Z P r ag i, dnia 15. Lipca.

Król Grecyi Odo i Królowa Bawarska Teresa, matka jego, następnego wieczora po przybyciu swojem do Marienbadu, zwiedzili przechadzkę do studni kolo krzyia i raczyli tegoż wieczora i następnych przyjmować odwiedziny wielu znakomitych gości. Co rano około godziny 6tej Król pokazuje eię przy studni u krzyia i pije przepisaną wodę; temi dniami w towarzystwie Królowej matki swojej zwiedził Karlsbad i poblizki zamek K6ni b swarth, dziedzictwo Xiecia Metternicha, słynące pięknem położeniem ogrodu i zajmującemi osobliwościami. Oboje Królestwo Jchmość zdają się wielce przyjemnym pobyt swój w tych kąpielach znajdować, któremu ciągle piękna pogoda sprzyja, dla tego też" bardzo częstych uiywają przechadzek. Zdrowie i czerstwość malujące się na twarzy Króla, cera nieco ogorzała slońctrn Grecyi i dojrzała męzkość znamionują jego powierzchność; otwarta zaś przystępność, uprzejmość w mowie i ruchu są cechą obcowania Króla, który 5 do 6 tygodni W tych kąpielach zabawi.

Szwajcaria.

Z Zurichu, dnia 15.Lipca.

(Gaz. szwajcar) - Policya w Bernie nader jest czynna. Codziennie słychać, że w jednem miejscu wzięto czeladnika jakiego pod dozór policyjny, w drugie m uwięziono i I. p. Tjkie w Bielu aresztowano niektóre osoby.

Prócz kilku transportów, uskutecznionych 0statniemi dniami <<10 granicy francuzkiej; wyprawiają znowu jutro oddział t6 Niemców, należących do uroczystości bteinhoelzlowskiej. Lecz zdaje się, że Poseł francuzki nie wszystkim oddalonym osobom wydaje paszporta; niektórym zupełnie ich odmówi, T u 2 C Y a.

Z Konstantynopola, dnia 30. Czerwca.

(Gaz. powsz) - Stan niepewności, w jakim się od sześciu znajdujemy tygodni, ciągle trwa jeszcze. Reis - EfFendego usunięto istotnie od urzędowania i dano Lordowi Ponsonbernu zażądane zadosyćuczynienie, o ile się to z godnością Porty zgadzało. Mimo to ślachetny Lord nie zmienia swego stanowiska i zdaje się, że stale postanowił czekać na insirukcye zażądane z Londyn u, aby następnie albo Konstantynopol opuścić, albo leź znowu w przyjacielskie stosunki z Ministrami Porty wstąpić. Łatwo pojąć; że wśród takich okoliczności Porta zmuszoną się być widzi mieć się na baczności, i że, zanim prawdziwe zamiary Po«ła lub Gabinetu angielskiego wiado

3TO

me nie będą, w takiej postawie zostawać zamyślą, aby na każdy wypadek przygotowana była. Cztery regimenta piechoty wyruszyły do zamków dardanelskich i dwie kompanie bombardyerów wyprawią tamże wodą w ciągu dnia bieżącego. Z drugiej strony wyprawiono gońca do Petersburga, końcem dowiedzenia się, czyliby Gabinet rossyjski skłonnym był do dania pomocy Turcyi, i czyliby sądził, że na przypadek, gdyby oczekiwane z Londydyn u wiadomości tej osnowy być miały, iżby więcej po Porcie żądano, aniżeli ta uczynić jest w stanie, przezcoby pojednanie na drodze dobroci wątpltwem się okazało, chwila nadeszła, w której casus Joederis ma miejsce. Na"dmienić także wypada, że przed usunięciem Reis - Effendego, przy czem jednak liczono na danie zażądanej przez Lorda Ponsonbego satysiakcyi, Dywan podobne zapytanie tuiej8zernu Posłowi roseyjskiemu uczynił, lecz odpowiedź odebrał, że nikomu niewolno naruszać lekomyślnie pokoju europejskiego, i że, gdy Porta ma niesprawiedliwość wynagrodzić, której się mimo wiedzy lub z umysłu opuściła, powinna prawnie i z rozwagą (działać, aby wiedziano, źa to z prawdziwego czyni przeświadczenia. - Konsul angielski w Trypolisie, Pan Warrington, który tu bawił przez kiika tygodni w celu popierania roszczeń wierzycieli aDgielskich do wspomnianej regencyi, powrócił wczoraj na brygu angielskim do Trypolieu, niczego nie dokazawszy. Zostawił przecież archiwum swoje u tutejszego Poselstwa angielskiego, co zapewne dowodzi, że akoro tylko pytanie Churchillowskie załatwione zostanie, powróci tu znowu i poruczony sobie interea na nowo rozpocznie. Spodziewają sig tu przeznaczonego do Persyi Posła angielskiego, Pan Mac-Neila.

Al e x y h Korrespondent Ha m burski donosi: "Stosownie do urzędowych wiadomości z Mexy ku z dn. 26. Maja, nastąpiona d. 21. Kwietnia klęska i wzięcie w niewolą Generała Santany sprawiła tam największe oburzenie, nie stała się wszelako przyczyną obawy. Spokójność w całym obrębie Unii Mexykanskiej została nienaruszoną a tymczasowy Prezes wszelkich się chwycił środków, aby tę spokojność i na przyszłość utrzymać. Kongress generalny wydał dekret, z którego dostatecznie wynika, iż nie jest bynajmniej zamiarem rządu Mexykańskiego wchodzić w układy z powstańcami Texianskimi; owszem czynią wszędzie nadzwyczajne przysposobienia, aby powstanie uśmierzyć i poniesioną klęskę powetować» W tym Cflu miał w pierwszych dniach Lipca liczny i dobrany korpus wojska wyruszyć do w pomoc zgromadzonej juź na widowni wojny armii. Z wszystkich urzędowych aktów wynika, iź rzeczpospolica postanowiła ani na odpadnięcie najmniejsze) cząstki kraju zezwolić, lecz praw swoich bronić do ostatniego. Prawa wszelkie wykonywano z ścisłą skrupus latoością a w ciągu miesiąca Maja ?ostJł też trzeci zabójca Szwajcarskiego konsula, niejaki Pablo Lopez, śmiercią ukarany,

ROZlllaite wiadolllości.

Konie bardzo podniosły się w cenie, i tak w Lipsku nje dawno pięć starych chłopskich fryzów, jttóremi ani wozem, ani wierzchem jichać nie moina, przedano na publicznej licytacyi za 700 talarów, a chociaż nabywca tychże nazajutrz wszystkie p o w i e s z a ł, jednakże był kontent z kupna, bo te konie są pędzla stawnego Pottera. Arcyxiaze Ferdynand Tyrolski trzymał na dworze swoim fcaiła, wysokiego na trzy piędzi, przy tern hajduka, który miał wzrostu eto (I ił, Jako nowy artykuł w handlu pojawił się teraz olej z chrząszczow. Towarzystwo założone na ten cel, zebrawszy w Kwediinburgu 19 milionów tych owadów, olej bić z nich zamyśla. Poczynione w tej mierze próby okazały, iż z 8 garncy chrząszczow, otrzymano 3 garnce oleju. Chrząszcze wkładają się w gliniane garnki, których otwory założone są słomą lub kratą drucianą,- takowe odwrotnie stawiają się nad jakiem naczyniem, chrust się nad niemi zapala i tak olej ścieka. Z pozostałych części można gaz wyrabiać, a z tych pozostałości otrzymywać węgiel dorobienia niebieskiej faiby berlińskiej. Zapał, z jakim Holendrzy kochają się w tulipanach dotąd nie ostygł. N ajnowszy tulipan, zwany "Cytadella Antwerpska", kupiony zosuł przez pewnego miłośnika kwiatów za 16,000 frank.

00 Paryża przywieziono sztandar ze srebra, wartujący od 30 do 40,000 frank., który zmarły Król Wiirteraberski przezuaczył był w darze dla N apoleona. Chorągiew ta ozdobioną jest orłem francuzkim i symbolicznemi godłami «wycięstw cesarstwa francuzkiego. Teraźniejszy onej właściciel, Pan Biihrer w Ludwigsburgu, chce ją przedać rządowi francuzkiemu dla któreg» z muzeów. Pewien chemik w Bostonie wynalazł tak zwany zwierciadlany papier, za pomocą którego, kto zechce, bez żadnej nauki, może rysować i malować, Papier ten ma własność,że jak szklanne zwierciadło odbija wszystkie przedmioty, lecz w stosunkowo mniejszym rozmiarze, Gdy_ zaś ten nowy wyrób, jak wszelki papier przyjmuje rysy ołówka i pociągi pędzla, przeto też wszys ko co się w nim odbija, jako to: osoby, krajobrazy, kwiaty i inne przedmioty, mogą być na nim narysowane, albo też stósownemi farbami powleczone. J eżeli ten zwierciadlany papier rozejdzie się w handlu, natenczas wszelkie inne sposoby prędkiego malowania upaść musją. N astępujące doniesienie umieszczono w pewnej gazecie; "Gdy niżej podpisany, okolicznościami ma r ę c e 2 w i ąz a n e i nie może się trudnić nadal swojem gospodarstwem, przeto postanowił sprzedać takowe z wo i n ej rę ki. " W sztuce latania robiono od dawna bardzo wiele, lecz zawsze bezskutecznych doświadczeń. Za wzór brano sobie zwykle skrzydła ptasie, a nawet i niektórych owadów. J ednakie naśladowanie to nie przyniosło żądanych wypadków, bo wszystkie doświadczenia naj. częściej kończyły się losem Ikara. Pewien ba dacz przyrody i mechanik w Bostonie zastanawia! sę nad składem skrzydeł wszystkich istot latających, i w końcu doszedł do tego odkry. cia, że błony skrzydłowe u nie.doperzów najlepiej przydadzą się do ludzku go lotu. N a ten cel epoił on misternie błony patgaminowf, i na wielkiej równinie przedsięwziął swoje próby, które dowiodły, iź skrzydła niedope« rza, na większą zrobione miarę, mogą nas unosić w powietrze. Pewien właściciel huty szklannej w Anglii na wystawę płodów przemysłowych w Londynie posiał szalową tkaninę z kolorowych szklani nych nitek, który to niesłychany utwór p o. wszechną wzbudza uwagę i w Sommerseihouse na pokaz przechowany zostanie. Tkanina ta jest za szkłem w ramy oprawna; dla swojej delikatności i sztuczności miana jest za arcydzieło szklarstwa i tkactwa, W Chichester pokazują teraz mikroskop, który o 3 miliony razy przedmioty powiększa. N ajwiększy format gazet angielskich został ustonowiony przez bil stęplowy na 1530 cali kwadr. (13 stóp kwadr.) N ajwiększe gazety francuzkie niczem są w porównaniu z tym ogromem, gdyż np. Constitutione! nie ma, jak 390 cali kwadr. Londyńskie zgromadzenie Wesley'oskiego towarzystwa missyjnego udziela teraz nauki religii 150,000 poganom, a członkowie onegoż przetłumaczyli pismo święte na 30 róihych języków. Od Senatu Pensylwanii, w Ameryce półn , podano 153 stóp długą, a przez 5000 kobiet podpisana petycją przeciw pomnażaniu się rzyło eiq tu towarzystwo przeciw paleniu tytoniu i zażywaniu tabaki, którego Prezydent przez pisma publiczne czyni odezwę do publiczności, aby znajdowała się na odczytach Dr. Smyth-Royer: o szkodliwości tabaki.

W i k t o r H u g o urodził się d, 26. Lutego 1802. r. Ojciec jego, będąc Generałem w ar- mii N apoleona, brał go ze sobą po różnych krajacb. Zwiedził z nim Elbę, Włochy, Hiszpanią, - dziecięcy jego umysł nie mógł wszakże odnieść waźnielszycli korzyści, bo tylko pa tnięć ubarwił widokami cudownych okolic; ze wszystkich zatem zdolności najpierwej rozwinęła się w nim wyobraźnia, co nie mało przyczyniło się, iż Hugo uzmysłowią pomysły najoderwańsze, i że w świat ideow przenosi wszystkie barwy i kształty świata materyalnego. Wszystkie dotąd znane portrety Huga są niewierne. Twarz jego piękna i otwarta, czoło wysokie, znamionuje wyobraźnię i pamięć. Oczy maj'ą wyraz słodki i nie tak eą zapadłe jak na portretach, a w dolnej części twarzy przebijają się żądze zmysłowe. Hugo rozpoczął swój zawód literacki najgorzej, bo sięgał po nagrody akademickie. W młodzieńcu, powołanym do wysokich przeznaczeń, powinna być pewna czystość, wstydliwość umysłu, gar. dząca temi walkami i tryumfami akademicznemi. Miał on ledwie lat 15. kiedy się o tę nagrodę dobijał. Od roku JJJT8- do 20. otrzymał w akademii "gier kwiatowych" tr2y nagrody, Chateaubriand nazwał' go "dzieckiem geniuszu"; byłto wyraz nie roztropny, lubo pełen dobroci, który dziecko natchnął męzką dumą i próżnością geniuszu, za nim się jeszcze talent rozwinął. Z resztą nie można go lepiej «charakteryzować, jak temi słowy: że ma bujną wyobraźnię, podsycaną niewyczerpaną pamięcią, bez żadnej czułości, bez równowagi rozsądku, lecz czasami zręcznie udający pierwszą, i w świetnych zamiarach i prawych dążeniach niekiedy spotykający się 2 drugim.

Obieg myśii. - Oprócz promieni słonecznych nic nie obiega prędzej okręgu ziemskiego, jak myśl dziwaczna. I tak: Jakiś źartowniś w N owym- Yorku wpadł przeszłej jesieni na pomysł ogłoszenia urojonych odkryć na księżycu przez sławnego astronoma Herschla. bajka ta obleciała cały świat; w przeciągu trzech miesięcy przetłumaczono ją na niemiecki, francuzki, hiszpański, włoski i polski języki. - O dziwne szczęście szalonego pomysłu.! Jakże nierównie trudniej, aby n a u k o w a idea, mająca na celu istotną poprawę w krainie myśli, utorowała sobie tak pręcjką drogę.!

Jedno angielskie czasopismo zrobiło wyracho* wanie, że lat dwadzieścia musi upływać, za nim poprawa w umiejętności jakie- lub sztuce otrzyma prawo obywatelstwa w encyklopedyi, i że najmniej pół wieku czekać potrzeba, aby takowa idea, jeżeli do tego nie rymuje z istniejącym systematem, przez uniwersytety uzna * ną 1 uchwaloną została, (R. L w .)

OBWIESZCZENIE.

Czyszczenie ulic miasta na rok jeden od 15, Września r. bież, najmniej żądającemu wypuszczone być ma. Tym celem termin na dzień g. Sierpnia przedpołudniem o godzinie iotej w sali posie dzeń naszych naznaczonym został. -- Warunki licytacyjne w Reg straturze naszej przejrzane być mogą. Poznań, dnia 17. Lipca 1836.

Magistrat.

W yci g z Berlińskiego kursu papierów 1 pieniędzy.

Oma 28, Lipca 1836,

Papiera- botowimi zną /' i' /10 1m « i i - - « IlI, *1044 - 103 1061

Obligi długu państwa Obligi bankowe a ź do wła< znie ui. H. ., . Zachodnio- Pruskie listy zastawne Listy zastawne W. Xicstwa Poznańskiego.

Wschodnio- Pruskie Szląskie «

Ceny zboża w Berlinie.

Dnia 25. Lipca 1836.

Ladems Tal. «gr. ten. Tal. śgr. fen.

Pszenica A 1 -Zyto 1 - 1 2 6 3 Jgczmień wielki Jęczmień mały - -Owies 23 2. 20 Groch W O d a: Tal. śgr. fen. Tal. śgr, fen.

Pszenica (biała) 1 22 6 1 1 20 Zyto 1 1 3 1 Jęczmień wielki * Jęczmień mały -- -- <** - Owies 22 6 -.,:«- -Groch . . « l i 1 3 -r Kcpa słomy 5 1,0 6 4 10 Cetnarsiana x 5 r 18 -»