GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.08.13 Nr188

Wielkiego

TA

Xiestwa

ZNAŃSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. JDekera i Spółki. - Redaktor: JI. Wannowski.

JW188.- W Sobotę dnia 13. Sierpnia 1836.

Wiadoll1ości zagranIczne.

F2ancya Z Paryża, dnia 5. Sierpnia, Król udał eię wczorajszego dnia w towarzystwie Królowej i Pani Adelaide do N euilly. W momencie gdy około pomnika tryumfalnego przejeżdżał wydało mnóstwo ciekawych w ilości około 2,000 zebrane, głośne okrzyki: N iech żyje Król! U niesienie było tak wielkie iż Kroi widział się bydź zmuszony kazać stanąć, dla podziękowania widzom za ich przywiązanie. W giełdzie tutejszej zaj'mowały uwagę spekulantów najbardziej papiery hiszpańekie. Fondy te spadły z początku od 35'" na 345, wkrótce potem pokazali się jednakże kupcy i podnieśli kurs na 35"'. W ciągu tego podnoszenia się i jako przyczyna unegoź rozeszła się pogłoska, iź Generał Saarsfield tymczasowie objął dowództwo nad wojskiem Królowej i że się Generał Cordowa udać chce do Paryża, celem usprawiedliwienia się Ministeryum francuzkiemu ze swego postępowania od początku kampanii i zbicia tym sposobem krzywdzących wieści, które o nim rozsiewano. Aby wyjaśnić, dla czego Cordowa celem uniewinienia się udaje się do Paryża, zamiast do Madrytu, opowiadają, iź Generał Bernelle miał podać przed niejakim czasem dorządu francuzkiego prośbę o dymissyą, ni przypadek, jeżeliby ten nie miał UŻyĆ wpływu swego celem nakłonienia Królowej do oddalenia Gordowy. Ministeryum miało więc polecić Panu Rayneval, aby żądanie to wynurzył imiinem Francyi, lecz że mu rząd hiszpański miał na to odpowiedzieć, iż o wierności Cordowy bynajmniej nie powąipiewają i że, nie przekonawszy go o tern, dowództwa mu odbierać nie mogą. To postanowienie, tudziei żądanie rządu francuzkiego kommunikował rząd hiszpański Cordowie, który-z własnego pochópu miał żądać, aby mu dozwolono, usprawiedliwić się przed rządem francuzkim. Niektórzy dobrze uwiadomieni spekulanci twierdzą, iź Saarsfield nie tymczasowym, ale raczej rzeczywistym dowódzcą armii Królowej jest mianowany, i źe wieść o podróży Cordovy do Francyi jest bezzasadną. Ta ostatnia wiadomość najwięcej znalazła wiary. Pismo z Corunny z dnia 25. zawiera szczegóły o wyprawie Generała Goraez, z czego zdaje się okazywać, iź Generał karo listów znalazł w Galicyi ducha nie bardzo zamiarom swym dogodnego i źe mu się z tej przyczyny nie udało uorganizować powstania. Przy oddaleniu się swera z San J ago spotkać się miał pod Poniebedias z oddziałem mieszkańców, którzy przeciw niemu broń podnieśli. Z dru Latre, ktary doOrense wkroczył. Gomez ma się wedle rzeczonego pisma cofać teraz ku Asturyi. Zamiast powiększenia w Gahcyi wojska swego nowymi zacięznymi, miało nieudanie się planu jego dać znak do ucieczki. Do Corunny miało z jego korpusu 150 a do Lugo 200 żołnierzy jako zbiegów przybyć.

A n g l i a.

Z Londynu, d. 2. Sierpnia.

J ozef Bonaparte przybył tu dziś ze swą famil ą i licznym orszakiem. W tutejszej parafii Marylebone daną będzie wielka uczta na cześć reformy, na którą między innymi bracia Józef i Lucyan Bonaparte, Lord Dudley Stuart, wielu znakomitych Polaków, Poselstwo mexykanskie i wydawca Kury era francuzkiego, w ogólności do 2000 osób jest zaproszonych. Pokoje i ogrody oświecone być mają 50,000 lamp. Zmarły Baron Nathan Rothschild był właścicielem nalwiększej zapewne w Europie massy papierów skarbowych wezelkiego rodzaju. Łatwo Z tąd wytłumaczyć sobie można wpływ, jaki śmierć jegf> na stan papierów skarbowych okazała. Miano s tąd wysłać natychmiast do naj starszego syna jego - który teraz etanie zapewne na czde banku - do Frankfurtu z najmocniejszem wezwaniem, aby czemprędzśj powracał. W M o m i n g H e r a l d czytamy: Nic nie może jawniej okazywać niedorzeczności, iż różne części miasta, różne od siebie mają ustawy, jak okoliczność« iż w parafii Sw. Grzegorza w Hanover-square zakasane jest pod karą wypuszczać o tym czasie psy bez kagańca, gdy tymczasem na przeciwnej stronie ulicy Oxfortskiej takowy zakaz nie istnieje. Wiadomości z Lizbony dochodzą aż do 16, Lipca; okazuje się, ii poprsednie doniesienie, jakoby Xiąźę Feruynand jeszcze dn. 12. e podróży swej do stolicy Portugalii powrócił, było zawcze 'sne; spodziewano go się tam jednakże dnia I7go. Nie odwiedzał prowtncyi i miał w Porto bardzo ozięble byd'" przyjętym, co przypisują okoliczności, iż jeszcze konstytucvi nie poprzysiągł. Królowa bawiła jeszcze w Cintra, Żyjąc z Xięiniczką Braganca w najlepszym porozumieniu. Jeszcze tego samego wieczora, gdy dom skarbowy w Lizbonie ogniem spłonął, K3ra! Pan Silva-Carvalho umieścić w Gazecie rządowej uwiadomienie, ii kaidy może należącą mu się prowizyą w Arsenale morekim odtbrać. Wybuchły pożar zdaje się bydź przypadkowym; nie zbywało jednakie na takich, którzy po ulicach krzyczę. li, ii to było skutkiem Angielskiej intrygi, aby rzecz raz ukończyć r Ponugaliją i przez

zniszczenie papierów zakryć dawniejsze matactwa. Gwardyja narodowa i wojsko liniowe patrolowało po ulicach. Listy prywatne uskarżają s<ę na 10, iż w Lizbonie uzbrajają bez przeszkody okręty pod niewolników, które do Tr nqutbar i Mozambique przeznaczone bydź 111aJą W Nowym-Yorku rozeszła się według podania Morning- Chronicie pogłoska, jakoby Wielka Brytania miała zamiar pomagać Rządowi Mexykanskiemu przeciwko buntownikom, w którymto celu miały bydź w Jamajce dwa statki uzbrojone. Za potwierdzenie wieści tej uważano odwiedziny, które Poseł angielski w Mexiko Prezesowi Rzeczy pospolitej z powodu wzięcia w niewolą Santany miał uczynić. Wiadomość tę ogłasza rzeczona gazeta za zupełnie nie dorzeczną. Najnowsze wiadomości, które w N owym - Yorku ze samego Me-xyku otrzymano, brzmiały: ii kongres i Rządź Mtxyksnski postanowiły, pozostawić Samarię losowi. N atomiast miano wybrać nowe wojsko pod dowództwem U rrea w ilości 15000, na którego uzbrojenie w samym Mexiko w jednym dniu 10,000 doiarow przez składki patryotyczne zebrano. J t d e n oddział wojska tego 5,000 ludzi liczący, pod dowództwem Generała Costoga przybył już do Saltillo, drugi oddział pod Generałem Valencia, wynoszący 3,000 ludzi odejść miał z VeraCruz do Copano, zaniechał atoli swego działania, gdy Copano już przez 4000 Ttxianow obeadzonem zostało. Dwóch texyanskich officerów przybyło do Matamoras celem traktowania o zamianę niewolników.

Na aukcyi rzeczy pozostałych po zmarłym Doktorze O'Meara sprzedano także następujący własnoręczny list N apoleona do Xiecia Eugeniusza, ukryty w podeszwie przez wspomnionego Doktora, gdy opuszczał wyspę Sw. Heleny: "Przyjaciele i krewni moi! Proszę was, abyście dawali pomoc przyjacielowi memu, Doktorowi O'Meara. 2Ina on mój sposó b myślenia i uczucia moj e; może on opisać wam położenie moje. (podpisano) Napoleon. P. S. Proszę kochaną moje Ludwikę, aby mu dozwoliła pocałować jej r ę k ę " List t e n, który (prócz tego obejmował w hieroglifach assygnacyą do Xiecia Eugeniusza na znaczną eummę pieniężną, został sprzedany za 11 gineów, a pukiel włosów za 2 funty szterlingi i 10 szylingów. Wiele weteranów francuzkich znajdowało się na aukcyi i uważano, iż nigdy bardziej nie skarżyli się na brafc pieniędzy, jak przy tem zdarzeniu, Każdą rzecz Napoleona wystawioną na przedaź poczytywali za nieoszacowaną, i oświadczyli, ie je marnowano.

N estor dyplomatyków angielskich, Pan Ro życia, w majętności swojej Milburn - Tiwer, niedaleko Edinburga. Był on w ważnym czasie Posłem angielskim w Stambule.

Kapitan Hindmarsh popłynął celem założenia osady w południowej Australii. Listy z Nowego-Yorku pod dniem 2. Lipca donoszą, ii tameczni mieszkańcy podają Panów Harrieon i Granger na kandydatów do urzędów Prezydenta i Vice-Prezydenta Zjednoczonych Stanów północnej Ameryki. D n. 30. Czerwca umarł były Prezydent Madison, Żyje tylko jeszcze były Vice-Prezydent, Pan John Cjuincy Adams.

Gazety greckie z dn. 27. Czerwca donoszą, ii w Kandyi zaszła bitwa między Grekami · Turkami z góry Olympus z jednej strony, s Gubernatorem egipskim Emin Baszą, z drugiej strony. Ostatni doznał zupełnej porażki, lubo dowodził przeszło 4rotysiącznem wojskiem przeciwko nierównie mniejszej sile pierwszych, wynoszącej tylko 6000 lud2i. Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 26. Lipca.

{Zgazetfrancuzkich} Waleczna postawa gwardyi narodowej zniweczyła nowy bun towniczy zamach. Gdy się bowiem po ukończonej walce byków gwardya narodowa odda. liła była, wykrzyknęło kilka osó b: »N iech żyje wolność! Śmierć Ministrom!" Gwardya narodowa zachowała się jednakie bardzo spokojnie a gdy wichrzyciele spokojności spostrzegli, iż ich okrzyki w szeregach wojskowych żadnego nie znalazły udziału, pochowali się czemprędzej pomiędzy tłumem ludu. W nocy przeciągały patrole po ulicach i spokojność ani na moment przerwaną nie została. Spodziewać się należy, że podobne buntownicze kuszenia się nie zostaną wznowione, ile żeby takowe w Madrycie żadnego nie miały skutku, kiedy gwardya narodowa największe do Królowej okazuje przywiązanie. Ministeryum stara się wszelkiemi sposoby o zabezpieczenie w Madrycie wyboru swych kandydatów i mniemają, iż mu eię to uda. W Kaceres, Kadyxie i Ciudad-Real pomyślniejsze okazują się widoki, jak z razu mniemano. W Katalonii wszystko zależy od Miny, wielki tamie wpływ posiadającego; wkrótce się więc pokaie, czyli ten uiyje wpływu tego na korzyść Królowej. O wierności zresztą jego nie można powątpiewać. Gazeta E s p a n o l zawiera następujące pismo z Lizbony: "Gazeta Rządowa donosiła była, ii wszelkie papiery i dokumenta, które się w domu skarbowym znajdowały, od pożaru uratowane zostały. Wiadomość ta nie potwierdza się niestety! wielka albowiem część

dokumentów częścią w ogniu spłonęła, częścią wiatrem rozniesioną została. Godzina prawie upłynęła, nim użyto środków do gaszenia ognia i wszystko czyniono przewrotnie, ai nareszcie wojsko z okrętów liniowych angielskich przybyłe, zajęło się gaszeniem ognia i ratowaniem mobiliow. Wielu mniema, iż ogień został podłoiony, inni sprzeciwiają się temu. Jak tJychać , miało w pożarze tym wiele wainych dokumentów domu Braganza, tudzież akta tyczące się wynagrodzeń przez rząd opłacanych, stać się pastwą płomieni. Ostatnia okoliczność wielkie za sobą pociągnąć może zawikłania,

'Yo.lIJII glu %JIJII \)ImI* mIJII

Rozll1aite wiadoll1ości.

Z P o z n a n i a , - Dziennik Urzędowy Król.

Regi.icyi w Poznaniu z dnia 9. Sierpnia r. b.

zamyka między innemi następującą kronikę osobistą: Dotychczasowy referendarjusz sądu ziemiańskiego Hodoręski został justycyarjuezem kuryi arcy - biskupiej i syndykiem przy arcy - biskupim generain. konsystotjzu w Gnieźnie mianowany i w tern znaczeniu przezKról. ministerstwo spraw duchownych pod d. 14. m. b. z strony rządu potwierdzony; - następujące obwitszcztnie Król. Regencyi: Według . 18- regulaminu uniwersytetu Krakowskiego niewolno polddanych trzech mocarstw opiekuńczych ani do tamecznych instytutów szkolnych, ani na uniwersytet przyjmować, jeżeli niezłożą wprzód zezwolenia swoich rządów. Zwracając na to uwagę mieszkańców naszego obwodu zarządowego, oświadczamy, iż takowe zezwolenie, o które wnosić naleiy do Król. N aczelnego Prezydjum, tylko z szczególnych powodów, sposobem wyjątku udzielanem być może; - obwieszczenie Król. Regencyi względem kopania i przechowania kości zwierzęcych na handel przeznaczonych; następujące doniesienia o jarmarkach: Podaje się do wiadomości publicznej, ii wyznaczony w mieście Zbąszeniu powiatu Międzyrzeckiego na d. 1.

Grudnia r. b. jarmark, odbędzie się dn. 15.

Września r. b. Na wniosek Król, urzędu rad.zczoziemiańskiego powiatu Kościańskiego z d. 22. m. b. podaje się do wiadomości publicznej, iż jarmark w Czempiniu, wyznaczony na dzień 5ty Września r. b., odbędzie się tamże dnia 29. Sierpnia tegoż r.; - następującą pochwalę: Przy gaszeniu ognia wybuchłego na d. 19. m. b. w Kowalewie 1. ptu Wedlowskieg o, w mieszkaniu owczarza, sołtysi gmin: Pallaske w Altendoiff i Michel w Świdnicy dolnej odznaczyli się chwalebnie ezybkiem praybyciem z sikawką, i wodą, równie jak roPI istotnie do ograniczenia pożaru na rzeczonym budynku, pomimo mocnego w tej chwili wiatru; - spis dzieł polskich których przedaźy Król. zwierzchność cenzuralna dozwoliła; są one następujące: I) Zeszyt 6ty 2go tomu Universum Mayera, Warszawa 1835- 2) Nr. 80. do 33. Muzeum domowe z r. 1836. 3) Nr. iao-iaa. Pow. Magazyn r. 1836. 4) Nr. 15 - 30. Podróż mai. podług D'Urvilla. 5) Nr. 46 - 49. gabmet powieści i romansów r, J836. 6) Nr. l-a3. Tygodnik rolniczo technol, Kurowskiego na r. 18j6. 7) O potrzebie zaprowadzenia jedwabnictwa przez J. N. Kurowskiego, Warszawa 1836« Zeszyt 1, i a. 8) Zeszyt 2gi Panorama literatury polskiej i zagranicznej, Warszawa 1836. 9) ,Opis trzypolowego gospodarstwa z niemiec. J. C EIsnera, przekład Kurowskiego, Warszawa 1836. 10) Prospeki na pieśni gminne mazurów i rusinow nad Bugiem, i pomieści ludów słowiańskich, które zeszytami od rf, 15 Czerwca r. b. w Warszawie pod redakcją J ozefa Kaczanowskiego wychodzić mają. "Modlitwy w czasie postu, tygodnia wielkanocnego, na Boźeciało, za dusze zmarłych i do mszy ś. Krakow, 1836.%. - nakomec następujące obwieszczenie Kroi. Regenryi: Ponieważ w wielu okolicach dopuszcza się podczas żniw lud wiejski nadużycia rozciągając przez drogę powrósła i zatrzymując podróżnych, dopóki nie dostanie na piwo, co jest przykrością dla podróżujących i częstokroć przyczyną posirachania koni, zkąd łatwo nieszczęście wyniknąć może, przeto zakazuje się to na nowo i zaleca władzom policyjnym, aby przestępców policyjnie karały.

Młode damy, życzące nauczyć eię przykrawania sukien podług miary, dowiedzą się o bliiezem na Piekarach pod liczbą 17. u D o r o t y S € ii o I t z.

Ceny-"ifoźa w B e r l i n i e .

Dnia 8. Sierpnia 1836.

L ą d e m : Tal. śgr. fen. Tal. śgr. fen.

Pszenica 1 Zyto 28 9 Jęczmień wielki 27 6 Jęczmień "mały Owies Groch W o d ą Tal. śgr. fen.

Pszenica (biała) I 22 6 Zyto 1 3 Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies Groch Kopa słomy Cetnar siana ·

Tal.

I 1śgr. fen. 18

W niedzielę dnia 14. Sierpnia 1836 f» będą mieli kazanie

W ciągu tygc dnia od dnia 5. ai do 11. S 'erpnia 1836,

- Mans. Zeyland - Kan, Kieliński - Kom. Barwicki - Mans. Duliński - Wik. Pawłowski X. Mans. Holzmann Dn. 15. Sierpnia dito - Gward Akoliński

N azwy kościołów.

przedpołudniem.

W kościele katedralnym X. Urbanowicz Tarnie d. 15. Sierpnia . - Pawłowski W kościele farnymS. Maryi Magdaleny , Tamie d. 15. Sierpnia.

S. Woj ciecha Tamie d. 15. Sierpnia .

Bernardynów (Parafia Sco Marcina.) Franciszkanów (Parafia Sgo Rocha.) 'lamie d. 15. Sierpnia . dito Dominikanów - Przeor Scholz Tamie d, 15. Sierpnia . - Tomaszewski W klaszt. sióstr miłosierdzia - Kapl. Tanculski Tamie d. 15- Sierpnia. Kler. Nowacki W ewangelickim S. Krzyża Konr. Schonborn Tamie d. 15 Sierpnia Pastor Friedrich W ewangelickim S. Piotraj Pastor dyw. Hoyer W kościele garnizonowym] Past. dyw, Ahnerpopołudniuurodziło się chło- dziepców. wczątumarło płci płci mesk. ieńskx, Urbanowicz

Pastor Friedrich

Ogółem 17 13

Uwaga. Wkościele Sw Rocha d. 16. Sierpnia przed poł, odprawionem będzie kazanie" Vr polskim i niemieckim języku.

ślub wzięło par.