GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.08.27 Nr200

Wielkiego

TA

Xiestwa NANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannumbi,nr 200.- W Sobotę dnia 27. Sierpnia 1836.

Wiadolllości zagranIczne.

F 2 a n c y a.

Z PaTyźa, dnia 16. Sierpnia, Król J mć, Królowa, Xięźna Adelajda, Król Jmć Neapolitańeki, Xiąźę Salerno, Xiąźę Nemours, Xieiniczki: Marya i Klementyna, udali się wczoraj, w towarzystwie Sprawującego interesa neapnlitańskie i Generała Sebasiiani, do Versailles; oglądali tameczne muzeum; potem zaś obiadowali wTrianon, gdzie wieczorem było widowisko teatralne. Sąd policyi poprawczej wydal wyrok w sprawie oskarżonych o tak zwany spisek prochowy. Z 43 oskarżonych uwolniono 3, a 4, między ktortmi znajduje się Pan BJanqui, skazano na dwuletnie więzienie i 3,000 fr. kary pieniężnej, innych zaś na mniejsze kary. Mniemają, iź 6kazani założą appellacyą od tego wyroku.

Statek parowy "Sphinx" wypłynął z Tulonu na rnorze. Niektórzy mniemają, iż powiózł do Algieru wiadomość o niezwłocznem przybyciu Xiąźęcia Joinville do tamecznego portu. Słychać, iź Rząd francuzki zamyśla wysłać ajenta dyplomatycznego do Persyi, celem wznowienia związków rozpoczętych za rządu Napoleona przez Generała Gardenne.

jeden z tutejszych dzienników pisze: »Zdaje się, iż dyplomatyka angielska uczyniła znowu niedawno kroki, aby u Rządu francuzkiegowyjednać uwolnienie Ministrów, zostających w więzieniu w Ham. Łosich wzbudził współczucie w Anglii a nawet w Parlamencie, i słychać, iź Lord Palmerston, przychylając się do życzenia wielu członków Izby Niższej, po. dał stosowne przełożenie Panu Thiers. Ten zaś miał odpowiedzieć Gabinetowi angielskiemu, iź Król i ministrowie pragną uwolnienia tych więźniów, lecz obawiają się skutków. Możemy zapewnić Pana Thiers i kollegów jego, ii lud francuzki nie tchnie nienawiścią i niechęcią ku Panu Polignac i jego towarzyszom nieszczęścia, i źe nawet cieszyłby się z ich uwolnienia." (Korr. pryw.) - Jest rzeczą uwagi godną, iź niespokojności w Hiszpanii wybuchły prawie równocześnie w prowincyach południo. wych i północnych. Malaga zrobiła początek. W dniu 25, Lipca postradały życie osoby, które niedawno uważane były za największych stronników ruchu, Takie jest zaślepienie, takie postępowanie zapaleńców. Gubernator wojenny St. Just był przecież bratańcem znacznego członka konwencyi francuskiej i by. najmniej się od niego nie odrodził. Hrabia Donadio, Gubernator cywilny, był przed rokiem Prezesem tej zawołanej junty z Andujar, która zarzucała ministrom, iź niedość gorliwie na drodze reformy postępują. Ci więc dwaj mężowie, dawniej przez wichrzycieli tak wystawiani, stali się teraz ich ofiarą. Jakiś Pan Escalante, zowiący siej sam dowódcą karabinierów, jakiś Prezes Sancho, Dowódca artylleryi gwardyi narodowej, i jakiś Moreno, Kapitan 7. pułku liniowego, wydają odezwy i ueianawiają juntę. Pierwszy nawet przybiera tytut Generalnego Kapitana Malagi! I jakiż jest powód tych wszystkich zmian i gwałtów oburzających? Oto, że za wpływem Gubernatora cywilnego i wojskowego, zgodnie z ży. czeniem Ministerium, wybór dwóch deputowanych Malagi padł na dwóch mężów zdania umiarkowanego: Manescar i harroso. Podczas rozdawania nagród Francuzkiej A * kademii, dnia 11. m. b. wielką nagrodę 8iOCO franków otrzymał Pan Alexy Tocqueville za - dzieło swoje pod napisem: "O demolcracyi w Ameryce." Hiszpania Kuryer angielek i daje następujący krótki rys konstytucyi hiszpańskiej z 1812. r.: Podstawą tej konstytucyi jest oświadczenie, że Hiszpania jest własnością ludu, nie zaś dziedzictwem jakiej rodziny. Deputowani obierani bywają w sposób pośredni, ale za pomocą pewnego rodzaju ogólnego glosowania, gdy naprzód wszyscy obywatele w swych obwodach pewną liczbę obiorców, a ci znowu innych obiorców mianują, którzy się w stolicy prowincyi dla wybrania Deputowanych na zgromadzenie Kortezów zbierają. Kortezowie zgromadzają się corok dnia I. Marca bez zwołania ich przez dekret królewski. Każde posiedzenie trwa trzy miesiące, i jeżeli f części Deputowanych na to pozwala, może być o miesiąc przedłużone. Trwanie Kortezów oznaczone jest na dwa lata, W czasie otwarcia posiedzenia Kortezów przybywa Król bez straży przybocznej. Żadnemu Deputowanemu nie wolno przyjmować od Króla podarunku, urzędu lub pensyi. Król nie może bez przyzwania Bady stanu odmawiać sankcyi pra wu jakiemu, ani też wojny wydawać lub pokoju i traktatu zawierać. Jeżeli miejsce jakie w Radzie stanu zawakuje, Konezowie przedstawiają trzech kandydatów, z których jeden na wakujące miejsce wybrany być musi. Kortezowie składają j e d n e tylko I z b ę , i takowe postanowienie mocno ganiono, ponieważ systemat takowy nie zdaje się sprzyjać bardzo dokładnej rozwadze w rzeczach dotyczących się prawodawstwa; jednakże Conetyiucya obejmuje inne jeszcze postanowienie, zapobiegające każdej niedokładnej rozwadze. Król albowiem nie może przyzwolenia swego samem wotum odmówić, ale winien i powody odmo wienia swego wyjaśnić. Jeżeli to w ciągu trzydziestu dni nie nastąpi, wtedy milczenie

za przyzwolenie uważane bywa. Środek odrzucony przez Króla może znowu być na następnem posiedzeniu wniesiony, i po powtórnem odizuceniu, na tr?eciem znowu posiedzeniu przełożony, gdzie następnie, przez Stany przyjęty, nawet bez przyzwolenia królewskiego prawomocnym się staje. Ponieważ co dwa lata nowe następują wybory, wynika przeto z tego, źe środek tym sposobem przyjęty, otrzymuje przyzwolenie dwóch całkiem różnych Kortezów. N ie mamy przed sobą oryginalnego dokumentu, lecz sądzimy, ie się także znajduje uchwala stanowiąca po upływie pewnego zakresu czasu, od siedmiu np, do dziesięciu lat, rewizyą i poprawę konstytucyi, i jeżeli się nie mylimy, żwawe w tej mierze wszczęły eię spory z tego powodu w latach 18QO. -1823., czyli czas upłyniony od chwili zniesienia konstytucyi ma być do tego zakresu policzony lub nie. Konstytncyoniści ówcześni pragnęli poczynić niektóre zmiany w konstytucyi, lecz oświadczyli się przeciw zachwalanemu z stcony Ludwika XVI I I, zaprowadzeniu dwóch Izb, mieniąc je być niepotrzebnem i mniej skutecznem niż istniejący systemat; szczególniej zaś dla tego to uczynili, że nie chcieli przyjmować praw doradzanych przez zagranicznego Xiecia. Konstytucya ta uznała Ferdynanda VII, prawnym Królem. Po śmierci jego mieli być jego naeiępcami tronu prawni potomkowie płci męskiej albo żeń s k i ej, a w niedostatku tychże, jego bracia i wujowie, i tychże prawni potomkowie bez względu na płeć. Artykuł 354. stanowi, że tylko w portach i nad granicą «łomy celne być mają, J estto ta saoia zasada, z której szczególniej obecna walka w biskajskich prowincyach wypłynęła. Artykuł 355. opiewa, że uznany dług publiczny ma być jednym z najpierwezych przedmiotów obrad Kortezów, którzy wszystkiego użyć powinni końcem dopięcia spłacania długu publicznego i bieżących procentów w ratach oznaczonych. Prawo gło eowanid przy wyborach służy każdemu Hiszpanowi, który 21. rok życia ukończył i czytać i pisać umi e. Tenże dziennik umieści! następujące pismo ,z San Sebastyanu z d. 10. Sierpnia: Mało mam WP an u do doniesienia i tyle tylko nadmieniam, źe nieukonter. towanie między oficerami i żołnierzami legionu coraz bardziej się zwiększa, i (o nie bez słusznych powodów. Ten niepewny stan rzeczy oczywiście już długo trwać nie może. Legion albo musi otrzymać silną podporę, albo niezwłocznie być zwiniętym. Dnia a. przybył tu Generał Le Marchant z 120 nowozacięźnymi ludźmi, lecz nie zabrał z sobą mundurów dla nich, które już powinni i których w istocie bardzo potrzebują. Jeżeli legion ten ma doznać przyzwoitego wsparcia, trzeba się czynniej zaciągami zajmować, i niechaj nam w Imię Boskie przyślą w miejsce oddalających się oficerów mężów K doświadczeniem i zdolnościami, lecz to nie nastąpi, jeżeli rząd hiszpański nie zapewni doświadczonym oficerom po upływie czasu ich służby przyzwoitego stopnia warmii, aby ich tym sposobem do służenia w wojsku hi» szpańskićm zachęcać. JN'ie wiem, z jakiego powodu, dwa nieukontentowane regimenta, 6. i 8<i wysłano do San tandem i Santany, lecz domyślam się, że się względem nich zapewnić chciano. Irlandskie pułki o wiele eą lepsze, ale ich oficerowie są po większej części młodzi nie<ioświadczeni ludzie, którzy raczej o zabawach, nie zaś o pełnieniu swych obowiązków myślą. GenerałReid opuścił nas i Jn. Ig. mi stanąć w Londynie. Pułkownicy Finucane i Swan wzięli dymissyą. - W tej eh w.li dowiaduję się, że w Bilbao obwołano konstytucyą z i8ii..roku, - Wszyscy niezmiernie ciekawi, co General Evans uczyni, jeżeli i (u konstytucyą tę obwieszczą, a tego właśnie niezadługo spodziewać sig trzeba, bo stronnictwo lejże jtst nader silne. - Generał Evans zdrowszy, lecz jeszcze ze dwa miesiące upłyną, nim dowództwo objąć z-Jola. X u r c y a.

Z Konstantynopola, dnia 37, Lipca.

Porta miała postrzedz, iż teraźniejszy Dej tunetański należał do zabiegów osób niechętnych w Tripolis; dla tego więc zamierzała odmienić go, i wysłać flottę do Tunis. W takim razie Porta użyłaby swego prawa, a przeszkoda ze strony Francuzów okazywałaby się jako obraza prawa narodów. Tymczasem Francuzi twierdzą, iż Porta, przedsiębiorąc ten środek, zamyślała zrzucić Deja, zostającego w dobrem porozumieniu z Fraocyą, i razem ściśle pełniącego obowiązki swoje względem Porty, a w jego miejsce przeznaczyć następcę, mającego przeciwny sposób myślenia, i tym sposobem dać nowy zaród wojnie w Algierze. N ad to, Ambassador francuzki miał oświadczyć, iż dobrze wiadomo,] ie na okrętach tureckich, wysianych do Tunis, znajdują się wielkie zapasy broni i potrzeb wojennych, których prze znaczenie łatwo zgadnąć. Miano niemi opatrzyć kraj algierski, a przez to sprzyjać przedsięwzięciu Adbel-Atiadera. Lecz Francya musiałaby uskutecznienie tego zamysłu uważać za czyn nieprzyjacielski, i widzi potrzebę 00parcia się mu wszelkiemi siłami. Tak i podobnie opowiadają tu ostatnie wypadki, i powszechnie słychać, iż kwestya względna przeznaczenia flotty tureckiej została rozstrzygnięta według życzenia Admirała Roussin. Z Tripolis odebrała Porta wiadomość, ii druga wyprawa wysadziła ram wojsko na ląd, i jest podobieństwem do prawdy, że duch oporu przeciw Porcie w tern Dejostwie zupełnie zniknie przed wojskiem, wynoszącem teras blizko 6,000 ludzi. Porta w tych dniach otrzymała z azyat>ckićj armii wielce pomyślne wiadomości. Głównodowodzący tą armiją Reszid Mehmet Basza, opanował miasto Dżezirę, po uporczywej obronie, która trwała dni 45. Dźezira jest miasto warowne, nad rzeką Tygrem, leżące o kilka dni drogi od Diarbekiru. Było to jedne z głównych zbornych stanowisk Kurdów, których liczba, w czasie oblężenia, wynosiła jak twierdzą, do 12,000, Strata Turków nie przechodzi od 4 do 500 lud/j. Z d n i a 29, - L i p c a .

(Gaz,powsz,) W wyższych politycznych stanowiskach ważne wydarzają się rzeczy. Nie mogłem dotąd dociec jaki cel miały tak liczne w ostatnich czasach obrady częścią samych członków dywanu, częścią Lorda Ponsonbego z Reis- Efendirn, z których pierwszy trzy razy do Dywanu przybywał i tam w wydziale spraw zagranicznych przez kilka godzin z drugim się naradzał. Od chwili wypadku ChurcbilJ owskiego zerwał byi wszystkie stosunki z Ministrem spraw zagranicznych, a obecnie naraz tak częste odbywa obrady. I w Perze wszystkich to zadziwia. Ja sądzę, że Lord zaniechał gniewu swego, milczy p żądanej satysfakcyi, na mianowaniu Akifa-Efendego przestaje i usiłuje Hulussego Baszę na urzędzie utrzymać, który wiele trudności ma do zwalczenia i niezadługo urząd swój opuścić będzie zmuszony. Lecz człowiek ten winien po większej części swoje wyniesienie Lordowi Ponsonbemu i dla tego ten utrzymać go pragnie, a to właśnie jest zapewne przedmiotem tak częstych narad. Lecz być rakże może, że ostatnie do« niesienia z Trypolisu, gdzie się Tahir Basza usadowił, spowodowały Lorda Ponsonbego do zbliżenia się ifo Dywanu i naradzania z tymże 'względem wypadków tamecznych. Niezadługo wykryje się prawda. Głoszą mocno, że Pona na nowo wnosi w Paryżu o zwrot Algieru lub stosowne zań wynagrodzenie. Może, że w tem jest coś prawdziwego, bo Admirał Boussin, mający wyjechać za urlopem do Fr. ncyi, wysiał kilka depeszy, do których poselstwo francuzkie wielką wartość przywięzuje i z niecierpliwością doniesienia o działaniach wojennych w Algierze wygląda; Pan Roussin oświadczył raz bez ogródki, że czas już poakrornnić pokolenia beduinskie (bavardagee) o zniesieniu lub utrzymaniu osad w Algierze. Niektórzy agenci dyplomatyczni, wiedząc o zamiarach Porty, zawiadomili dwory swoje o lakiem wysłowieniu się. Wnioskują z lego, źe Francya na każdy przypadek Algier zatrzymać postanowiła i Porcie na przypadek ponowienia roszczeń z jej strony żadnego tłumaczenia dawać nie myśli. Lecz tymczasowo rzecz zawieszona i czas okaże, czyli i Anglia, powodowana swym własnym interessem, nie przemówi lakźe w tej sprawie.

OBWIESZCZENIE.

Postrzeglszy z wielkiern nieupodobaniem, że dzieci, bądź (o, poprawdzie lub z swawoli czyli ze źariu, na ulicach i placach publicznych kamieniami ciskają a przesto nie tylko eiebie samych, lecz tei i przechodzących uszkadzają, więc jest Sługom policyjnym nakazano, ażeby dzieci, które na zarzut takowego bezprawia i nieobyczajności się zasłużą, celem ukarania natychmiast schwycili. Uwiadomiając, o tern Rodzice i Opiekunów wzywamy ich, ażeby nad swojemi dziećmi i ich opiece poleconemi dozór jak najściślejszy zapobrać i nastąpieniu ukarania zapobiec zechcieli,które, mimo wynagrodzenia szkody wyrządzonej w ilości 15 śn br. aź do Talara kary pieniężne/ lub stosownego uwięzienia, tego trafi, kto powodnie dozór żądany zaniedba. Poznań, dnia 13. Sierpnia 183&.

Królewska Dyrekcya policyi powiatu i miasta.

OBIEWSZCZENIE.

Dostawa drzewa opałowego, mianowIcIe 48 sążni dębowego i 3 sążni sosnowego, niemniej 300 do 400 funtów świec na potrzebę podpisanego Sądu na czas od 1. Października r. b. aź do 1. Kwietnia r. p. ma być najmniej żądającemu wypuszczoną. Tym końcem wy» znaczony jest termin na dzień 29. Sierpnia po południu o godzinie 3ciej przed Ur. Reder Dyrektorem Kancellaryi, który go w Sądzie naszym odbywać będzie. Chęć podjęcia się tejże dostawy wzywają się nań niniejszem. Warunki licytacyi w terminie oznajmionemi będą, lecz mogą być zresztą w Registraturze naszej oddziału I. każdego czasu przejrzane, Poznań, dnia r6. Sierpnia 1836.

Król. Pruski Sąd Ziemsko-miejski.

JI u K C Y a na konie, W dniu 13. Września r. b. przed południem sprzedawane będą w Poznaniu wyrzucone z tutejszych stajen zarodowych ogry, jakoteź ogry 32 letnie i klacze tutejszego chowu. Otrzymujący przyderzenie złożą p 1 u s 1 i c Y t u m swoje w gotowiznie, w kurancie pruskim. O bliższych warunkach dowiedzieć się można w miejscu sprzedaży w Poznaniu; tamże oglądać można konie na sprzedaż wystawione. Sieraków, dnia i 3. Sierpnia 18.36.

Król. Pruski Poznański zarząd stajniami za rodowe mipopołudniu»

W ci)J;aM tygodnia od dnia 19. aż do 25. Serpnia 1836« urodź lo sie umarło ślub chło- dzie- płci płci wzięło pców. wcząt. rnęsk. żeńsfc. par.

W niedzielę dnia 28. Sierpnia 1836 r.

będą mieli kazanie

Nazwy kościołów.

przedpołudniem.

W kościele katedralnym W kościele farnym S. Maryi Magdaleny S. Wojciecha Bernardynów (Parafia Sgo Marcina.) Franciszkanów (Parafia Sgo Rocha.) Dominikanów W Łlaszt. sióstr miłosierdzia W ewangelickim S Krzyża W ewangelickim S. Piotra W kościele garnizonowymx. Urbanowicz

- Mans. Zeyland - - Mans. Duliński - - Pro b. Kamieński X. Mans. Grandke

- Gward. Akoliriski

- Tomaszewski

Pastor Friedrich Superint Fischer Past. dyw. Ahner 1 2 1 3 - i

Superint. Fischermmm

Ogółemi 17 I 18