GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.09.06 Nr208

Wielkiego POZNAN

TA

Xię stwa

KIEGO

Nakładem Drukarnii Nadwornej w. JDeherai Spółki. - Redaktor: ]J. IYimnawshi» )[(208.- We Wt orek dnia 6. Września 1836.

Wiadolllości krajowe.

Z B e rlina, dnia 4, Września.

JJ. KK, MM. Xiąźę i Xięźna Gustawvon W ą s a udali się stąd do Pragi.

Wiadolllości zagranICZne.

R o s s y a.

Z P e t e r s b u r g a, d. 13. (25.) S i e rp nia.

N. Cesarz Jmć wyjechał do Moskwy 8. bież.

.. .

mIeSIąca WIeczorem. Donoszą z Nieświeża, że tam, 19. zeszłego Lipca, wybuchnął podle Słuchiej rogatki, W żydowskim domie, pożar który, w przeciągu 3 godzin, zniszcył dwieście domów. F 2 a n c y a.

Z P a ry ż a, dnia 26. Sierpnia.

Konstytucyonista w ten sposób wyjaśnia wystąpienie Pana Thiersa z Minisieryum: Za nadejściem do Paryża wiadomości o ogłoszeniu konstytucyi z ]gi2. roku, zwiastowały na pół urzędowe organa, że Minisieryum zamyśla się rozwiązać. Wypadki w La Granji zakończyły wprawdzie chwilowo cały spór mię. dzy Ministrami, lecz Rada gabinetowa zaprzestała zgromadzeń. Odwlekano od dnia do dnia, co pod względem Hiszpanii uczynić. Każdy Minister ograniczał się na swój wydziałi wydawał rozkazy bez zasięgania rady swoich kolegów. To wyjaśnia także proklamacyą Ge« nerała Lebeau i zaparcie tejże w M o n i t o r z e , ile że ona obejmowała protestacyą jednej części Minisieryum przeciwko drugiej. Wśród takowego wahania się stanowcze postanowienie coraz potrzebniejezem się stawało i Rada zebrała się tym końcem wczoraj o godzinie pierwszej. Zdanie Prezesa było znajome. Pan Thiere oświadczył, iż popieranie i nadal już rozpoczęte sprawy hiszpańskiej jest koniecznym obowiązkiem Francyi, ponieważ pomoc niesiona rządowi Madryckiemu jakiegokolwiek on rodzaju będzie, przeciw Don Car 1 - losowi, jest jedynym środkiem do ocalenia owego rządu od zagłady wśród burz rewolucyjnych. Prezes rozwijał to zdanie z zapałem i za główny przytaczał dowód, że mnóstwo powstań na półwyspie wywołane zostało po większej części przez małoznaczny skutek działań wojskowych w Nawarze. Zwolennicy przeciwnego zdania oświadczali nawzajem, że nie należy części armii francuzkiej zostawiać w wspólności z regimentami hiszpańskiemi; że podobnież francuzki korpus posiłkowy łatwo mógłby być w przypadku wmieszania się dla zapobieżenia zabijaniu hiszpańskich Generałów, a tak nictylkoby może z Karolistami walczyć, ale nadto warmii konstytucyjnej umiarkowanych przeciw zagorzalcom bronić bezpieczeństwie, wypadałoby go na nowo wspierać, a tak współdziałanie zamieniłoby się na formalną interwencyą. N areszcie nie należy także w żaden sposób wspierać Ministeryum Calatravy, które się na samym wstępie lakierni bezprawiami odznaczyło. Ponieważ obie «trony uporczywie przy swojern obstawały zdaniu, przeto Pan Thiers oddalił się z kilkoma kolegami oświadczając, że się do dymissyi podadzą. Gazeta de France czyni następujące u* wagi nad odebranemi z Hiszpanii depeszami telegraficzni mi: "Widzimy więc Królową Krystynę w lem samem położeniu, w jakiem się Ferdynand VI I. znajdował. Uznanie uetawy z roku 1812. przez Królową, kładzie od razu koniec wewnętrznym i zewnętrznym zawikłaniom, któreby jeszcze mogły odwiedź zwycięztwo D o n Carlosa. Rf wolucya i legiIymiczność stoją teraz naprzeciw sobie; pierwsza osłabiona przez błędy jusie miłku, które bezskutecznie wyczerpało wszelkie źródła pomocy kraju, a druga w tymże stopniu wzmocniona. Ogłoszenie ustawy z r. 1812. zapewnia dla legitymiczności wszystkich umiarkowanych mężów stronnictwa konstytucyjnego. W obecnym etanie rzeczy, walka długo trwać nie może; rewolucyoniści nie zdołają się ułrzymać przeciw legitymistom." ( Kor. pryw.) - Zdaje się być pewnem, że Król N eapoiiiański zaślubi Xiężniczkę Maryą.

Król Ferdynand II. ma lat 26, Xięźniczka Maryą 23. O ile stosunek między Xieciem Syrakuzy (bratem Króla Neapolnańskiego) a Xieciem Orleans był (można powiedzieć) nieprzyjazny , o t>le Xtąźę Orleans żyje w wielkiej przyjaźni z Królem Ferdynandem. Podczas, gdy publicznie dozwalano spreeidaiy różnych karrykatur pa Xiecia Syrakuzy; dzienniki tutejsze a na ich czele: le Ćoiistitutionnel, I' Irnpartial, le Temps urnieściły r>s życia KróJa Neapolnańskiego, oddając mu nader wielkie pochwały. Jedynie P. Al. Dumas umieścił w nowym dzienniku ia P r e s s e dwa artykuły w przeciwnym duchu. Chociaż dzienniki głoszą, ie Xiąźę Orleans był chory; przecież zdaje się, iż Xiążę nie opuszczał pokoju swego nie z powodu słahości, ale z przyczyny licznych zatrudnień. Jakoż nie ulega wątpliwości, ie X'ążę uczy się ? wielkim pospiechem języka hiszpańskiego, i ie z księgozbiorów oraz składu marynarki kazał sobie dostarczyć wszystkie mapp) lądowe i morskie półwyspu pirenejskiep.o. Pan Emil Girardin, który, jak wiadomo, ranił w pojedynku Pana Carrcl, i sam od nieg o i ranę otrzymał, został teraa wyzwany

przez pełnomocników Pana Feuillide, Jadających zadoeyć uczynienia za artukui w la P r e s s e umieszczony. Generałowie Excelmans i Delort oświadczyli, iż po nieszczęśliwym pojedynku z Panem Carrei, obowiązkiem jest Pana Girardin odmówić wszelkiemu wyzwaniu, mającemu związek z owym sporem, Z dnia 27. Sierpnia.

Journal de Paris zamyka dzisiaj następujący artukuł: "Gazety, jak się zdaje, tego są zdania, że tvlko Prezes Rady się cofnął a Ministeryum więc istnieje. Zdanie (o zupełnie mylne. Gabinet rozwiązany. P P. Passy, Sauzet, Maison, Duperre 1 Pelet upoważnili nas do oświadczenia, iź było ich zamiarem podzielać zdanie Pana Thiers " M o n i t o r milczy; zdaje się więc, że wiadomości (ej się nie sprzeciwia. Obie gazety tieraparii, T e m p s i K on s ty t u e y on i s t a, mające ścisłe związki z PP. Passy, Sauzu 1 Pelet, potwierdzają z największą pewnością wiadomość o wystąpieniu 6 Ministrów. O składzie nowego Mmisteryum obiegają, jak zwyczajnie przy takich okolicznościach, rozliczne pogłoski; wszakże nie ma dotychczas żadnej w tej mierze pewności. P, Tliiers już kazał sprzęiy swoje z hotelu Ministeryum do swego pomieszkania sprowadzić. Ma on podobno zamiar udać się w podróż do Włoch i Niemiec. M o n i t o r donosi z Hiszpanii: "Generał Espartero został przez nowy rząd tymczasowo naczelnym wodzem mianowany. 1- Ituralde poddał się z kilku jeźdźcami pod Valcailos Krystynom. Zdaje się, że P. Ferrer ofiarowanego sobie Ministerstwa nie przyjmie. - Pan Mendizabal ma udział w naradach Ministrów, nie będąc jednak członkiem gabinetu. Dnia 18. wieczorem wszczęła się walka między wracającemi z St. Ildtfonso żołnierzami i częścią załogi Madryckiej. Żołnierze z St. Ildefonso, połączywszy się z milicyami, bijąc z dział na wyłom zburzyli bramę koszar, gdzie się ich przeciwnicy byli oszańcowali. - Cordova udaje się do Francyi; był on dnia 25go w Pampelonie. Wjeżdżając do miasta b>łby się narazi na niebezpieczeństwo, gdyby mu Generał Lebeau nie-był udzielił pomocy." - Z art-ykulu tego nie wynika jawnie, czy Ilurabie przeszedł na stronę Krystynów, cz A li lei w niewolą ich się dostał. Ostatni domysł zdaje się być prawdziwszym; przynajmniej głoszono d. 23. w Bordeaux o urzędowej wiadomości, stosownie do której dowodzący jazdą Krystynów Brygadyer Irribaren dnia iggo m. b. dywizyą liuraldego we wsi Łodosa miał opasać, ją do walkj zniewolić i porazić, przyczem 900 jeńców, a między temi 37 oficerów ujść nie zdołał, Piszą z Bajonny z d. sa.: "W miastach Lodosa, Peralta i Leria obwołano uroczyście ustawę z r. i8ia.; wszakże jeden Porucznik od 6go pułku piechoty, 304 żołnierzy od piechoty i 3 jeźdźców wzbraniało się zaprzysiądz tę konetytucyą i przeszło potem na stronę Ka rolistów . Twierdzą, że też w Pennacerrada część załogi z Karolistami się połączyła. Cztery bataliony karoiistowskie odebrały rozkaz, aby wojska San Sebaetyan blokujące wzmocniły. " W giełdzie dzisiejszej powszechnie mówiono, że Pan Guizot znowu do gabinetu wstąpi. Prjemyślnicy poczytują to za pomyślną wróżbę. Słychać, że goniec z Madrytu z depeszami aż do d. 21. s ęgającemi, tu stanął; sto lica była spokojna i oczekiwała co chwila dekretu mianującego PP. Mendizabal i Rodil członkami gabinetu. Rozprawiano oraz o zwołaniu Stanów stosownie do ustawy z r, ijjis na d. 1. Października. Z dnia 2 8. Sierpnia.

Przesilenie ministerialne trwa ciągle. Układy od dwóch dni żadnych, jak się zdaje, nie uczyniły postępów; tej tylko dostąpiono pewności, ze Ministrowie, którzy dymissyą swoje w ręce Króla złożyli, pod żadnym warunkiem do gabinetu powtórnie nie wstąpią, a P. Thiers miał oświadczyć, że na stronę oppozycyi przejdzie. W Pa ix czytamy: "O składzie nowego Ministeryum zbywa dotąd na pewnych nowinach. Król kazał P, Guizot do siebie przywołać; ale P. Guizot dzisiaj dopiero w nocy do Pa* ryża przybędz e. P. Duchatel, podobnie od Króla do Paryża przywołany, przewodniczy obecnie w Radze generalnej departamentu dolnej Cbarente. Otrzymał dopiero wczoraj depeszę telegraficzną z rozkazem N. Pana, nie może więc przed Wtorkiem zrań a przybyć do stolicy." Wiadomości z Madrytu z d. s i. m. b., dzisiaj tu nadeszłe, nie zawierają nic ciekawego; położenie stolicy tej a£ do rzeczonej eh M- ii i nie zmieniło się. 'J u 2 C Y a.

Z Konstantynopola, d. 3 Sierpnia, Przed kilku dniami, gdy wiz-runek Sułtana poświęcano w koszarach w obecności całej załogi, żołnierze morscy, mający wstręt od wszelkiej nowości, chcieli przeszkodzić temu obrzędowi. Lecz wkrótce przywrócono ich do porządku, i uroczystość odbyła się spokojnie. Kilku żołnierzy morskich aresztowano i naj surowiej ukarano. Wysłano znowu statek do Tripolis, Rozchodzą się bardzo sprzeczne pogłoski o wy« prawie Tahir Baszy. Tymczasem Porta ode« brała wiadomość, iż Tahir Basza przybył szczęśliwie do Tripolis, i bez przeszkody wysadził tam wojsko swoje; Zdaje się, iż Admirał Roussin pozostanie tu, i później dopiero użyje otrzymanego pozwolenia do wyjazdu. Niektórzy mniemają, iż w tym roku nie opuści Stambułu. Na statku parowym "Ferdynand" przybył do Gałaczu P. Mac Neil, angielski Poseł przy Dworze perskim, P. Urquhart, Sekretarz przy Poselstwie angielskiem, objeżdża teraz Serwią, i wkrótce tu przybędzie.

Dnia 31. z. m. odpłynął ztąd na przepysznej fregacie do Tryestu turecki Ambassador przy Dworze austryackim, Ahmed Ferik-Basza.

ROZlllaite wiadolllOŚci.

Z Warszawy. - Pięć zessytów "Żywotów Ś S. Pańskich, męczeników i ojców kościoJa« zawiera następujące opisy żywotów: S. Ful« genteg", S. Odyliona" B. Józefa Maryi Tommasi, S. Makarego, S. Genowefy, S Piotra Balsama,: Ś. Gordyusza; Ś. Tytusa; S. Grzegorza; S Symeona Slupnika; Ś. Synkletyki; Ś. Telesfora; Ś. Melaniusza; B. Jana de Ribera; Ś. Ceadda; S. Lucyana; Ś. Guduli; iŚ. Appolinara; S. Seweryna; Ś Piotra; Ś. Ju» łiana i, S. Bazylissy;, S, Adryana; Ś. Wilhelma; S,Agatona; Ś. Teodozyusza Cenobiatfhy; Ś Hygina, B Tomasza z Arkadyusza; Ś. Cori; Ś. AeJreda; S. Weroniki; Ś. Hilarego; Ś. Felixa z Noli; B. Bernarda r,Korleonu; S ,Pawia pustelnika; S. Maura; Ś. MaKarego; Ś. Honoraty; S. Marcelego; B. Stefanii Quinzani; S. Antoniego; S Sulpicyusza; JK Eufemii D <>m>cyUi; Ś. Pryski; S. Kanuta; Ś. Maryueza; Ś. Remigiusza; S. Henryka; B. Andrzeja de Peshena; Ś. Stbasiyana.

Dnia 3. z. m. na jednym z końskich targów londyńskich odnowiła się rzadka już scena barbarzyńskiego sprzedania żony przez męża. Kilka osób należało do licytacyij cena pierwiastkowa była 5 szelingów i po krótkim targu młoda kobieta kupioną została przez równie młodego człowieka za 26 szelIingów, (około 54 złotp.) który ją na powrozie poprowadził.

Mąż poszedł też w swą stronę, głośno chlubiąc się z tak dobrej przedaiy i nazywając ten dzień najpiękniejszym w swem życiu. Piszą z Monachium: "Pomiędzy rozmaitemi przedmiotami znajdującemi się na naszej przemysłowej wystawie, na szczególną zasługuje uwagę żelazo, przygotowywane meto »W chwili kiedy przedsięwzięcia dróg źelacnych tak mocno się pomnażają, i budowa machin wszelkiego rodzaju, skutkiem postępów przemysłu, tak mocno się szerzy, wynalazek tych PP. może mieć nader wielką wagę, PP. Schafhaentel i Boehm zapewniają, iż złożone przez nich próbki żelaza, nieustępującego W niczem najlepszym żelazom szwedzkim, wyrobione zostały z najgorszej rudy jaka tylko mogła się znaleść, lub z żelaza już używane» go. Wynalazek ich zależy na szczególnym sposobie, przez który, przy wytapianiu metal u, surowice żelazny oczyszcza się ze wszystkich części obcych lub niższej dobroci, tak iż zostaje same tylko żelazo najczystsze , jakby już kute, które, z powodu swej spójności i ciągłości używanćm być może na robienie stali Jub do wszelkich innych robót. Wyższość tej metody zależy na tein: i) że żelazo zawsze jest lepiej oczyszczone, ciąglejeze i równiejsze niż żelazo ku te, przygotowane z tejże rudy jakimkolwiek innym sposobem; 2) że jej pomocą ciągnąć można użytek z surowcu Żelaznego najpodlejszych gatunków, i zamieniać je w najdoskonalsze żelazo; 3) że przez bezpośrednie wytapianie tą metodą z rudy czyni się niepotrzebnem oczyszczanie go przez stopienie poraź drugi, przez co zyskuje się 30 procentów metaliu i czyni się niepotrzebnem działanie miechów i siły wodnej, przy zwykłem oczyszczaniu potrzebnych; 4) nakoniec że zamiast węgla drzewnego, nazbyt kosztownego, używać się może drzewo lub węgiel ziemny. Sułtan turecki wydał niedawno rozkaz iżby młodzi turcy koniecznie żenił» się; ci których mienie na to pozwala, nie mogą mieć mniej nad dwie i trzy żony. Wyciąg z Kuryera Warszawskiego Nr. 224.: War s z a w a, d. '24. Sierpnia - Rok 1836 Środa.

Nadrabin Poznański (Jakób Ejger) wrócił już do Poznania. Wiadomość ta że szczęśliwie stanął na miejscu, ucieszyła bardzo Izraelitów Warszawskich, którzy ze względu na wiek tego poważanego starca w niespokojnej byli troskliwości. Sposób w jaki przykładem swoim do pobożności innych zniewala, długo dla Izraelitów uczyni pamiętnym pobyt jego w Warszawie. U czniowie szkoły Rabinów często powtarzają jego słowa, jakiemi do pobożności i moralnego życia zachęcał ich w czasie odwiedzenia tego Instytutu.

SPRZEDAŻ KONIECZNA.

Główny Sąd Ziemiański w Bydgoszczy.

Szlachecka majętność W i t k o w o i włośćziemska Koł a c z k o w o, mają być na wniosek pewnego na obydwóch dobrach zaintabulowanego wierzyciela realnego, pojedynczo lub razem według życzenia chęć kupienia mających w jednym dniu na sprzedaż wystawione, zaczem znoszą się niniejszem ogłoszone dawniej w tej gazecie termina, które względem Witkowa na d z i e ń S g o, względem Kołaczkowa na dzień 39. Października 1836. r. przypadały. Rzeczona majętność Witkowo i włość ziemska Kołaczkowo w Powiecie Gnieźnieńskim s>tuowane, z których według taxy wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w I I I. wydziale naszej Registratury przejrzeć się mogącej, pierwsze na 84>796 tal. 15 sgr, 10 fen, ostatnie na 23,823 tał. 29 sgr. 7 fen. przea Landszaftę oceniono, mają być na dniu 8> Marca J 8JI7- f_ przed południem o godzinie m e j pojedynczo lub razem w właściwem miejscu sadowem subhastowane. N a termin ten zapozywają się nlnleJszem publicznie wierzyciele z pobytu niewiadomi, sukcessorowie Wacława Wilperta, dzierżawca Fryderyk Lieske i sukcessorowie Dyrektora krym inalnrgo Stremvla. Korzystnie zakupione towary kolonialne, dozwalają mi, tak ryczałtem jako też w małych ilościach, ustanowić najtańsze ceny. Zwracając na to uwagę Szanownej Publiczności, a mianowicie P P. kupców z okolicy, zaręczam z mej strony najpunktualniej odpowiedzieć każdemu zaufaniu. Poznań, dnia 3. Września 1836.

Teodor Kaczkowski.

Szeroka ulica Nr. 116.

W rynku pod Nr 65. są slaric\e* do najęcia.

SPROSTOWANIE.

Kazanie dnia 8. m. b w kościele S\v. M. Magdaleny nie X. Tylman, tylko'X. T eod. Kihń s ki mieć będzie.

Pierwszy zaś w tymże samym dniu odprawi kazanie popołudniowe w kościele XX. Bernardynów.

Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy. Papiera- j Gotowiim zną

Dnia 3. Września l 836.

./lO Obligi długu państwa .. 1021 101J Obligi bankowe ai do włącznie li t. H. . . . v Zachodmo- Pruskie listy zastawne . 103 Listy zastawne W, Xitstwa Poznańskiego.

Wschodnio- Pruskie 103J Szląskie .«. 1 061