GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.10.20 Nr246

Wielkiego

Xię s twa Z N A N S K I E G O.

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. WanmwAt.

JW246.- W Czwartek dnia 20. Października'1836.

Wiadoll1ości zagranIczne.

F 2 a n c y a.

Z P a ryż a , dnia 9. Października.

Wszystkie gazety tutejsze podaną wczoraj przez M o n i t o r a amnestyą uczyniły przedmiotem rozważania, J ournal de Paris przypisując zaszczyt wniesienia środka tego da wniejszemu Ministeryum, twierdzi, iż ogłoszenie ułaskawienia odłożono umyślnie do dnia urodzin Króla, »MoglibyA py nawet (wyraża) oznaczyć porę, kiedy p n ę tę przygotowywano. W kilka dni po ostatnim zamachu na życie Króla dało się kilka politycznych więźniów w więzieniu swojern słyszeć z okrzykiem: «Niech żyje Alibaud '." Oświadczenie tak ochydne spowodowało lepszą część ich współwięźniów do wynurzenia zupełnie przeciwnego sposobu myślenia. Z sposobności tej korzystało, ostatnie Ministeryum, aby lasce królewskiej tych polecić więźniów, którzy się jej godnemi być okazali. · Zbytecznem byłoby dodać, że Król z przyzwoleni»m swojem się nie ociągał." - Wyjąwszy tylko Dziennik sporów i Paix ganią wszystkie inne dzienniki szczupłą rozciągłość środka tego, oświadczając, że jeżeliby rząd istotnie się czuł być mocnym, jak to P. Persil twierdzi, powszec h n a wydałby był amueetyą. Okoliczność ta,

że wielu więźniów oświadczyło, iż na wolność puB.xceni nowe znowu zaczną knować spieki, n e zastanawia wcale oppozycyi, przyganiającej częściowemu ułaskawieniu a wymagającej ogólnego ułaskawienia, które wśród takowych okoliczności zdrowemu rozsądkowi się sprzeciwia. N a t i o n a l nawet do tego stopnia zagorzalstwo swoje posuwa, iż nazwisk ułaskawionych nie wymienia, poczytując to w republikańskim stoicyzmie swoim uwięzto* nym za hańbę, iż zbrodni swojej żałowali i laski Króla błagali. W Gazette de France czytamy: "Nadeszłe tu drogą nadzwyczajną wiadomości z Madrytu z dnia 3. Października głoszą, że stolic* ta z przyczyny zbliżania si? Generałów Sanza i Gomeza w wielkiej obawie. Związki z Andaluzyą ciągle jeszcze przerwane. Stan zdrowia Posła angielskiego wzbudza słusznie niejaką obawę.« W N a t i o n a l czytamy: "Niektóre gazety donosiły, ii wysłany z Barcelony Adjutant przybył do Montpellier, w celu wezwania Doktora Lallemand ażeby się niezwłocznie do Generała Mmy udał, którtgo choroba córa * groźniejszy przybiera charakter. Rzecz tak się ma istotnie; ale donoszą nam, iż Doktor Lallemand nie mógł na żaden sposób oddalić sie, z Montpellier, kiedy ważne obowiązki obecno» ści jego w tern mieście wymagają. Posłał czeńszych współpracowników swoich." Hiszpania, Z Madrytu, d. 27. Września.

Królowa Rejentka nadała miastu Requena tytuł wielce szlachetnego miasta, 2 pozwoleniem mienia własnego herbu, stosownego do okoliczności, a to w nagrodę walecznej obrony jego przeciw Gomezowi. Rząd używa surowych środków przeciw wszystkim, będącym w porozumieniu o sprzyjanie karolietom, Tak zwanym rojalistom, w liczbie 5 lub 6 tysięcy, kazano oddalić się ze stolicy. Między nimi jest wielu byłych ochotników królewskich. Wybory członków Stanów zaczęły się w Ma.

drycie, czyli raczej już się skończyły. Do 0Btatnich bowiem czynności wyborczych należało 3,000 wyborców czyli obywateli płacących podatki, podczas, gdy teraz, przy ogólnej wolności głosowania, tylko 357 było wyborców dla kreskowania na przygotowawczych Zgromadzeniach. Można węc twierdzić, iź Wybory są jakby ukończone; stronnictwo, ktoremu obojętność lub nieśmiałość polityczna «ostawia wolne pole, łatwo odnosi zwycięstwo.

Donoszą z Granady pod dn. 20 b. m. o za burzeniu w tern mieście przeciw Generałowi Quiroga. Artyllerzyści gwardyi naroitowej Wydawali okrzyki; "Muera Quiroga!" lecz 50 karabinierów przywróciło spolcojność.' Ge.

nerał Quiroga wyznaczał natychmiast Sąd wojenny na wichrzyciejf. Z dnia x. Października.

(Zgazet Jrancuzkich ) Wybory powiatowe prawie w calem Królestwie skończone. Wyborcy dla obrania Deputowanych mianowani mają zaszczytną za sobą opinią. Spodziewamy się, re nowa Izba wszystko, co tylko jest zacnego i sprężystego w Hiszpanii, na łonie swoim mieścić będzie. Słychać, ie kilku mężów w młodym wieku mieć będzie saszcjyt reprezentowania prowincyi swoich, kiedy starszych mniej lubionych na buk -usu» nięto. Stosownie do nadeszłych tu wiadomości opuścił Villarcal Ebro i wkroczył na czele 12 batalionów piechoty i 3 £h szwadronów jazdy do prowincyi Santander. N ie wiadomo dotychczas, co istotnym wyprawy tej zamiarem. N iektórzy sądzą, że Villareal za śladem Gomeza udać się zamyśla i że chce wkroczyć do Asturyi, gdzie poprzednik jego mało oporu a wiele znalazł zasobów. Inni przeciwnie tego zdania, ie Villareal z Gomezem połączyź się postanowił, albo temu przynajmniej powrót do zrokoszowanych prowincyi ułatwi, liomez po poniesionej pod Vilhuobledo klęsc e, w łrzecb dniach odbył drogę 50 godzin (25 mii) i był od dn, 25. Września w górach Sierra Morena w Andaluzyi, skąd odtąd ani poczty - ani gońcy nie przybywają. Tchórz, liwi obawiają się nawet, żeby Villareal na ogołoconą z wojska stolicę, gdzie tylko milicya słuibę pełni, nie uderzył, W powszechności jednak obawy tej nie podzielają, tuszą sobie albowiem, ie Rodil z g batalionami piechoty i 4 szwadronami jazdy wprawdzie w znacznej nieco odległości od stolicy stojący, jednak dosyć wcześnie przybędzie, aby Madryt od napadu zabezpieczyć. Fiszą r Estremad ury, ie liczba ochotników w tej prowincyi juz prawie 12,000 wynosi. Gazety francuzkie zawierają jeszcze następujące pismo z Madrytu 2 d. 1. Października: "Wypadki pożyczki przymusowej i naborów bujnym nadziejom odpowiadać nie będą, jeżeli (co na nieszczęście podobnem do prawdy się staje) Karolistom wojnę po wszystkich prowincjach rozprzestrzenić się ud«. Junty uzbrajania pod pozorem, ii muszą prowincye swoje . uzbroić, wszelkie pieniądze wówczas* zatrzymując, nic zgoła skarbowi nie dostarczą. Okoliczność, że już 6 milion, realów za uwolnienie od służby wojskowej do skarbu wpłyn ę ło, oczywistym dowodem, że na uniesieniu dla sprawy konstytucyjnej nieco zbywa. Większa część obywateli, mając obierać między służbą wojskową a opłatą, woli zaliczyć * pieniądze aniżeli się na niebezpieczeństwo utraty życia narażać. Położenie rządu staje się codziennie przykrzejszem. Wśród świetnych i szczytnych opisywań powszechnego uniesienia dla sprawy konstytucyjnej, udzielanych nem przez gazety, twierdzenia tych, którzy konstytucyą tę w mniej korzyslnern wystawiają śwjjA e , mogłyby się zdawać mniej zgodne z prawAf, ale o prawdziwości ich łacno się przekonamy, jeżeli tylko na obojętność, z którą przy wyborach postępowano zważymy. Tylko najzagorzalsi zwolennicy rewolucyi są przy nich obecni a giną w porównaniu z liczbą obiorców, A tak twierdzą, że w dystrykcie 3000 obiorców tylko 60 było obecnych, w Santander z liczby 4000 obiorców, którzy W ostatnich wyborach udział mieli, tylko 100, a w Walencyi z przeszło 1200 tylko 16. Fakta te niechaj posłużą do sprostowania za granicą zdania, mylnie o sile stronników rewolucyi powziętego." Portugalia.

Z L i z b o n y, dnia 27. Września.

Stosunki tutejsze stają się coraz smutniejszemu Demokraci łączą się z Miguelistami, aby rzeczpospolitą przygotować i regencyą tym nistrowie nasi zupełnie zawiśli od Posła hiszpańskiego, który sam nie wie, jak ma postąpić. Di ar i o przepełnione dymissyami. Słychać, że Xiąię Palrnella stanął na czele stronnictwa Infantki Izabelli Matyi. Szwajcarya.

Z Bernu, dnia 6. Pażdziern.

(Gaz. Ponsz. SzivJc. ') Dwaj Francuzi podróżujący w interesacli handlowych, będąc na posłuchaniu u Posła francuzfciego, zwrócili uwagę jego na szkodliwe skutki dla handlu francuzkiego z blokady Szwajcaryi wyniknąć mogące, jeźtliby Sejrn"'powszechny prawa odwetu użyć chciał. Żalili się oraz na ugzczeibki, których z powodu ustawicznych korowodów politycznych doznawają, P. Montebello miał im oświadczyć, ie to tak długo nie potrwa; że jednak spokojność Europy, będąca dla etanu handlującego rzeczą najważniejszą, nieodbicie tego wymaga, aby ognisko rewolucyjne w Szwajcaryi wytępiono; ie Ministrowie dworów północnych podobnie noty dotyczące się niewypełnienia postanowień względem wychodźców miastu Sejmu wręczą i ie natenczas cały len szkandal radykalizmu w łeb weźmie, Włochy, ZNeapolu, dn. 27. Września; (G U Z. POWSZ.) -. W porcie naszym budują się dwie fregaty, mające się niezwłocznie puścić do Hiszpanii. Cel tej podróży niewiadom y; domyślają się, iż są na przypadek pize«naczone do przewiezienia Królowej hiszpańekiej do Włoch. rur c y a. Z Smyrny, dnia 9. Września.

Francuzka fregau "Iph;genie,« na pokładzie której znajduje się Xiąl ę J oinville, syn Króla Francuzów, jako Porucznik okrętowy'" zawinęła dnia 7. b. m. do Smyrny. Wepomniony Xiąźę przyjął tylko odwiedzenie Generalnego Konsula francuskiego, a potem w towarzystwie jego udał się do Bazarów i do Burnabat, rachowuj ąc najściślejsze incognito. N ie wiadomo, jak długo Xiąźę zabawi w Smyrnie \ słychać atoli, iż fregata" Iphigenie" przedsięweźmie żeglugę do Syryi, a potem wróci do Tnlonu. Generalny Konsul francuzki, Pan Challaye ma dnia 12, b, rn. dać bal na uczczenie Xiecia Joinville.

Rozll1aite wiadoll1ości.

Z Poznani a. - Dziennik Urzędowy Król, Regencyi w Poznaniu z dnia ig, Października aamyka między inne mi następującą kronikę

osobistą: Po złożeniu przez X. Supcrintmdenta Ftchner w Osiecznie zarządu leszczyńskiego obwodu kościelnego, został lenie X. buperintendentowi Gerlach w Wschowie powierzonym; - zakaz drastycznego lekarstwa P. Ł troy; - ogłoszenie względem obchodzenia się z końmi; - następujące doniesienie o jarmarku: W skutek popartego przez Urząd Radzczo-Ziemiański Ptu Szremsuiego wnioeku Magistratu w Szremie z dnia 7, m, b. podaje się do wiadomości publicznej, iż naznaczony dla miasta Szremu na dzień 24. m. b. jarmark, odbędzie się dnia a- Listopada r. b.; - następujące ogłoszenie cenzuralne: Królewska Zwierzchność cenzuralna dozwoliła prztdaźy następujących dzieł polskich: i) Kazania przygodne z dodatkiem rnow pogrzebowych wzorowych, N apisane przez X, Mikiewicza Dziekana Pilzniejskiego. Lwów, 1834. 2) Zeszyt 7. i 8my Gospodarstwa wiejskiego, Warszawa 1836. 3) Zeszyt 11. pierwszego tomu Encyklopedyi powszechnej od AM E. do AN A. Warszawa 1836. 4) Nr. 31. i 32., tudzież No. 128 - 130. z r. 1836- Powszechnego magazynu. 5) No, 27. i 2g. na r. 1836, MMreMT domowego. 6) No. 28- do 31. Tygodnika agronomicznego Nep. Kurowskiego. 7) Pomniki bistoryi i literatury pobkiej Michała Wiśniewskiego, Kraków, 1835 3 tomy. 8) Bakona metoda tłumaczenia natury (z przydanemi wiadomościami o polskim alchimiście Sendziwoju) M. Wiśniewskiego. Kraków 1836. 9) Zeszyt 1. 3go tomu kwartalnika naukowego, Kraków 1836. 10) Powszechna historja dla dzieci Wilno 1834- n) Wypiysy polskie J. Zakrzewskiego, 3 tomy, Warszawa 1834- 12) Objaśnienia spostrzeżeń nad wyrazami lekarskiemi, umieszczonych w tomie trzecim kwartalnika naukowego. Kraków 1836. 13) Starożytne przysłowia z 15., 16. i 17. wieku W. Wójcickiego. Warszawa 1836- 14) Cz, 2. N owej metody, czyli łatwy sposób nauczenia się w krótkim czasie zasad grammatyki do mówienia i pisania językiem francuzkim i niemieckim niesbędnych. Warszawa 1836, 15) Historja powszechna aż do naszych czasów przez L. Janowskiego. Warszawa 1836. 16) Lekarz nowy, czyli sposoby leczenia bydła, Rohlwessa, z niemieckiego, Warszawa 1836. 17) Pieśni ludu Biało-Chrobaiów, Mazurów 1 Rusi z nad Bugu, przez H. Wójcickiego zebrane, a przez Kaczanowskiego wydane, Warszawa I836., jak dalece zeszyty tego pisma w czasie zdania raportu z d. 12- z, m. Professorowi Czwalinie przełożone były. Pismo: "Nabożeństwo na post" zostało już dawniej do przedaży upowaźnionem; - doniesienie o chorobie bydlęcej: W owczarni w Z e. czyszczenia zosiaty wykonane, dla czego znoeimy niniejezem kordon tamże zarządzony;-» doniesienie o darze; Xiądz pzeor Szulczewski w Lubiniu, darował szkole wSiemowie Ptu Kro bskiego, następujące książki: i) Nauki czytania i. części 64 exemplarzy. 2) Nauki czytania 2. części 12 exemplarzy. 3) niemieckich elementarzy Stephaniego 41 exemplarzy. 4) abccadlnika Geisera 13 exemp. 5) tablic ściennych z niemieckiemi głoskami Stephaniego 12 exemp. 6) takichźe z polskiemi głoskami r exemp. wraz z drukowanym sposobtm używania obudwóch ostatnich przedmiotów; - i nasiępującą kronikę osobistą: Obrany od Stanów Ptu Krobskiego, w miejsce wyszlego Pana Czarneckiego, na drugiego Deputowanego Powiatowego, Pan Szczaniecki dziedzic na Łaszczjnie, »ostał w tern znaczeniu potwierdzony.

W Warszawie wyjdzie wkrótce dzieło: »0 fa brykacyi cukru z buraków", wydane przez P. Józefa Bełzę, professora chemii i technologii w instytucie gospodarstwa wiejskiego w Mary moncie; wyjdzie ono nakładem Guslawa Sen« newalda, przy ulicy Miodowej, i obejmować będzie: "Dokładny opis buraków i w szczegółach fabrykacyję cukru, do naszego kraju zastosowaną, podług najnowszych autorów, chemików i fabrykantów zagranicznych." W ostatnim numerze wydawanego w Peter, burgu w polskim języku pisma: Bałamut" umieszczone jest oznajmienie, ie pismo to wraz z końcem bieżącego roku ustaje, z powodu tak nielicznej prenumeraty, iż ta nie wystarcza na koszta druku. We Wrocławiu u Wilhelma Bog. Korna, najzasłuźrńszego z naszych typografow, wyszedł temi czasy przedruk: "Biblii starego i nawego lesiamentu Wujka"; wydanie to jest bardzo ozdobne na welinie, w słownikowym formacie, z dwoma rycinami na siali.

Podług rozprawy Bibliofila J akob (Lacroix), umieszczonej w R e v u e de P a r i s, owąjaje»nniczą osobą, znaną pod nazwiskiem: Zdatne) maski, miał być generalny intendent Fouquet.

Baron Alibert w szpitalu Sgo Ludwika w Pa» ryżu miewa teraz odczyty o chorobach skóry, na które mnóstwo słuchaczy uczęszcza, W o statniej swojej prelekcyi dowodził on bardzo przekonywającym sposobem, że zapuszczanie faworytów pód brodę wielce jc-st szkodliwe dla zdrowia, i ie moźc dać powód do słabości skórnej, która zwykle bardzo się rozszerza. Rozpofządztnie ministerstwa wojny, uchwa

lające noszenie tylko wąsów i podgolonych faworytów, zyskało najwymowniejszą pochwalę uczonego professora. Następuj ąc e, cokolwiek melodramaiycznr, albo raczej cyrko - olimpijskie zdarzenie przy. trafiło się nie dawno w Paryżu: Hrabia C*założył się, ie koń jego przeskoczy przez stół okrągły na 40 osób nakryty, nie naruszywszy niczego. Porobiona ogromne zakłady; lecz gdy nie znalazł się żaden z źokiejów, któryby się odważył na ów skok zuchwały, Hrabia C* oświadczył, iż sam konia dosiędzie. Żona jego, usłyszawszy to przedsięwzięcie, starała się go odwieść wszelkiemi sposobami; lecz Hrabia odrzekł, że tu o jego honor idzie, Hrabina po daremnych usiłowaniach wieczór przed wykonaniem zakładu, wziąwszy parę pistoletów, udała się do stajni i zastrzeliła nieocenionego rumaka. Poczem przyszła do męża i rzekła: "Mężu mej, matka twoich dzieci zastrzeliła ci konia."

OBWIESZCZENIE.

Massa w konkursie nad majątkiem proboszcza Kazimierza Ostrowskiego najpóźniej w czterech tygodniach pomiędzy wierzycieli znajomych podzielona będzie, co niniejezem do publicznej wiadomości podajemy, Inowracław, d. 7. Października -1836.

Królewski Są d'Ziemsko-Miejski.

L e o d y i s k i e d u b e l t ó w k i wybornej roboty, poleca po umiarkowanych cenach G. W. Gottechalk, przy ratuszu.

Pierwszą nadsylfcę świeżego Astrachańskiego kawiaru w tej chwili otrzymał S z y m o n Si ekieschi n, przy Wrocławskiej ulicy.

Ceny zboża na Pruską ffilarg 1 wagę w Poznaniu. Dnia 17. Października 18 A 6.

Tal. śgr. i«n. do Tal. «fi"» b».

Pszenica . 1 7 I 8 6 Zyto 21 22 , o Jęczmień 10 .? z. Owies . 12 *3 Tatarka 4 18 6 19 6 Groch . 25 6 26 6 Ziemiaki 8 II Siana cemar a no fi'. . 21 2J Słomy kopa a 1200 ff . 2 25 3 -Masła carniec 1 23- . , «5 Beczka SpIrytusu , 16 Jó