GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.10.26 Nr251

Wielkiego

TA

Xięstwa p O Z N A N S K I E G O . Nakładem Drukarni Nadwornej W. IIeKe2a l Spółki. - Redaktor: A. Wannamki, , JWźbL- W Srodę dnia 26. Października 1836.

Wiadoll1ości zagranIczne.

R o » S y a.

Z Petersburga, duo i, (13.) Października.

D. ag. Września Dwór Cesarski przywdział żałobę na dni 6, z okoliczności zgonu Landgrafa Jmci Heskiego Karola, teścia Króla Jmci Duńskiego i stryja Elektora Heskiego.

N, Cesarz Jmn oświadcza szczególne swe Monarsze zadowolenie Dowódzcy 5 korpusu piechoty Gentr.-adjutantowi Murawjew l, za przezorne i zupełnie skuteczne rozporządzenia jego przy zwróceniu Kządowi tureckiemu twierdzy Syhstryi i wyprowadzeniu wojsk rossyjskich do granic Cesarstwa. W Wilnie dn. 13, z. m. v. s. odbywał się publiczny Akt Wileńskiego Gubernialnego Gimnazyum, w sali Cesarskiej Medyko.chirurgicznej Akademii. Miane były praez Nauczycieli Gimnazyum stosowne do okoliczności mowy: w języku łacińskim o filozofii, w języku polskim o pierwotnej poezyi narodów słowiańskich, w języku rossyjskim o pomnikach literatury w zachodniej Rossyi, w języku francuzkim o tymże języku. Dyrektor Gimnazyum zwrócił do uczniów krótkie przemówienie, w którem wzywał ich do złożenia modłów dawcy wszelkiego dobra, prosząc o zesłanie nie bieskiego błogosławieństwa przy zaczęciu nowego roku naukowego, jako-tei o zdrowiei pomyślność N ajjaśniejszego Cesarza Jmci« U czniowie odpowiedzieli na to jednogłośnym wy krzykiem: zdrowia życzymy Jego Cesarskiej Mości. Zaraz potem na wykizykniore przez Dyrektora: dzieci ural uczniowie odpowiedzieli radośnem i hucznem powtórzeniem tego narodowego okrzyku. W tejże chwili woj« skowa muzyka zagrała uroczysty hymn: Boże zachowaj Króla, Goście powstali z miejsc swoich, wszyscy obrócili się ku portretowi Wielkiego Monarchy,- wszyscy jednogłośnie powtarzali modlitwę za Cesarza i Rossyą. (Ten portret jest malowany przez Nauczyciela rysunków przy Wileńskiem Gimnazyum, P. Przybylskiego, i niedawno został umieszczony w sali akademickiej). N a zaproszenie Dyrektora, goście razem z uczniami udali się do kościoła Sgo Jana na Veni Creator. Muzyka pułkowa przeprowadzała uczniów do drzwi świątyni, gdzie ich powitałal orkiestra, z 50ciu znakomitszych muzyków złożona, uwerturą z Opery Niema z Portiei; poczem nastąpił chór w języku rossyjskim: Boże zachowaj Króla, napisany przez Lwowa. F 2 a n c y a.

Z P a ryż a , dnia 15. Października.

Xiąźę Orlesński wyjechał wczoraj zrana o godzinie 7mej do Bruxelli, gdzie aż do d. 20. b. m, zabawi. Dziennik sporów powiada o doniesieniu jak widać, bardzo odmienne od wczorajszych. Gornez już nie powraca przez Sierrę Morenę; owszem wkroczył do Korduby i udaje się do Sewilli. Sądziliśmy, że go mocno ścigają, i że go 5 do 6 korpusów otoczyło, podczas gdy Brygadyer Alaix pozostał w tyle za" nim o 5 dni podróży, a General-Kapitan Andaluzyi, Espinosa, ciągle jeszcze jesi zajęty zgromadzaniem wojska w okolicy Carmony . JeŹPII Gotnez mógł z taką łatwością wkroczyć do Korduby , liczącej 55,000 ludności, i na czele kilku tysięcy ludzi wkroczyć w głąb Andaluzyt, przypuścić należy, że pomocy z strony mieszkańców doznawać musiał, a to bardzo nieszczęśliwym jest znakiem po tern wszyst kiem, co nam o zapale Andaluzyanów dotąd powiadano. Chociaż dziwne rozwinie nia i niespodziewane pomyślne skutki, jakie nam wyprawa Gomeza aż do dnia dzisiejszego przedstawiała, przypuścić każą, że m u s i e wszystko uda, przecież jeszcze powątpiewać zechcemy, czyli mu się bramy sewilskie tak łatwo otworzą jak kordubskie, a w najgorszym przypadku przekonani jesteśmy, że się tam utrzymać nie potrafi.. Sądzą, ie dalszym celem jego wyprawy jest prowineya Algarbia w Portugalii. Przypuściwszy to przyjąć należy, że Gomez starać się będzie o opanowanie gor na zachód leżących od Sewilli i o przejście, przez Guadianę rzekę, tworzącą granicę między Hiszpanią a Portugalią. T łumaczenie takowe tern jest podobniejsze do prawdy, gdy jeden Generał portugalski i wielu oficerów portugalskich z Gomezem idzie, i gdy podług ostatnich gazet lizbońskich obawiano się wybuchu powstania miguelistowskiego w Algarbii. Wkroczenie Don Pablo Sanza do Oviedo nabawia Hiszpanią nowego kłopotu, bo tym sposobem Kastylia jest zagrożona. Mora, gdzie się podług telegraficznych depei«v Rodil znajduje, leży na 6 godzin na południe od Toledy, między tein miastem a Conergą na drodze do Cuidad- Realu. Stanowisko 10 zarówno jest oddalone od Andaluzyt jak od granic Walencyi. Nie powiadają, jakiemu nieprzyjacielowi Rodil, tu przebywający, zamyśla czoło stawić. Takie są dzisiejsze wiadomości. Ogłaszamy je zaś zwykle tak, jak nas doszły, a przydane przypieki mają tylkc na celu objaśnienie myśli ich podług materyalnego oznaczenia miejsca i daty.

J eden dziennik tutejszy zawiera co następuje: Admirał Hug on, stojący nad wybrzeżem portugalskiem, miał następująco odebrać instrukeye: 1) Przy każdem wydarzeniu powinien się porozumieć z Admirałem angielskim i 51) użyć ma całej swej potęgi tło zabezpiecze

nia interessu francuzkiego w Portugalii i zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim poddanym francuzkim w Porrugalii; 3) w razie potrzeby użyć gwałtu dla przytłumienia spisków, a mianowicie dla zapobieżenia wylądowaniu D o n Miguela jako też do sprzeciwiania się wewozowi broni dla guerylasów migutlistowskich. Podobną do prawdy jest rzeczą, że w tym samym celu okręt jeden francuzki i na morzu Środziemnein krążyć będzie. Dziś po południu odebrał tząd jeszcze jednę telegraficzną depeszę, donoszącą o szczęśliwem przybyciu Pana Latour - Maubourga do Saragossy. O poruszeniu Brygadyera Alai> xa nic ta depesza nie wspomina. Don Carlos założył od d. 6. bież. m. swoje główną kwaterę w Durandze i spodziewać s:ę należy, że tam dłuższy czas zabawi. Główna kwatera Villareala jest w Salinasic. W M e s s ag e r czytamy: GenerałCordova, bawiący od niejakiego czasu w Paryżu, wiele się przyłożył, jak twierdzą, do skłonienia Pana Ardoina, iź tenże popierać będzie Pana Durou w zleceniu, poruczonem mu z strony Pana Mendizabala. Za radą bowiem Pana Toreny nie chciał się Pan Ardoin wdawać na nowo w sprawy hiszpańskie i Generał Cordova, który się z Panem Mendijabalem porozumiał, musiał użyć całego wpływu wymowy, aby go do tego skłonić. N a giełdzie dzisiejszej spostrzegano wielkie wahanie się w papierach hiszpańskich. Zdaje się być teraz rrecra całkiem udowodnioną, że prowizyi dnia 1. Listopada nie zapłacą. Lecz powiadają, ie agenci rządu hiszpańskiego wy. stawią rękojmią za zapłacenie tychże elnia igo Siycznia lub d. r. Lutego r. p. Gdyby obietnicy takowej zaufano, papiery hiszpańskie niezawodnieby w górę poszłyj lecz zdaje się, ie całkiem nie ufają zasobom wystawianym przez Hiszpanią. Dług czynny stanął na %z\.

A n g l i a.

Z L o n d y n u, dnia 15. PĆŹ Iziernika.

T i m e s sądzi, iż byłoby dla Francyi bardzo pożyteczną i zbawienną rzeczą, gdyby się starała o załatwienie zatargów z Szwajcaryą na drodze pojednawczej, bo Szwajcarowie są ludem wojennym, w bitwach nader odważnym, śmiałym i zręcznym, a kraj ich jest potężną twierdzą. Lepiejby przelo było, aby rząd francuzie! zawczasu do układów przystąpił, nie zaś do ostateczności rzecz tę posuwał, zważając mianowicie na to, ie oficerowie Don Cariosa w obwodzie o trzecią część mniejszym od Szwajcaryi i nawet o dziesiątą część słabiej zabezpieczonym, tak długo się przeciw armii trzymali, któraby ich w otwartem polu szczętu. Hiszpania.

Z Madrytu, d. 5. Października.

Reviata pisze: "Położeni« nasze staje się codzień przykrzejsze. Niektóre gazety zagraniczne donoszą o pogłosce, która się rozeszła w giełdzie paryskiej, iż Rząd francuzki rozpoczął układy z Don Carlosem. Przejście Villareala przez rzekę E b ro, na czele kilku batalionów, jest także ważnym wypadkiem. Gdy zamiary tego Generała są od kilku dni wiadome, należy się więc spodziewać, ii Rząd uźyje wszystkich środków dla ich zniweczenia." Według Dziennika Eco delCoramercio, 150 jazdy karołistowskiej oblega niejako Talavera de la Reina; dwóch obywateli tamecznego miasta, liberalistów , Karoliści echwytali W Cebolla i rozstrzelali.

Po oddaleniu osób, podejrzanych o sprzyjanie Karolistom , wyszedł tu następujący roz kaz policyjna: ,,1) Każdy mieszkaniec, któryby nie miejscowego człowieka u siebie przy. jął, a w przeciągu 4 godzin nie doniósł policyi o jego nazwisku i stanie, tudziei o miejscu zkąd przybył, ściągnie na siebie karę prawem przepisaną. 3) J eźli taki człowiek jeździ EPY, paszportu lub otrzymał już rozkaz opuszczenia miasta, w tym razie mieszkaniec pizypuujący go, oprócz karyfpienięinej, a nawet surowszej według okoliczności, będzie oddalonym z miasta, 3) Chociażby przybywa jacy nie miejscowy człowiek, nie wzbudzał podejrzenia, ten jednak, u kogo przemieszkuje będzie oddalonym z Madrytu. J eźli ostatni jest właścicielem domu zajezdnego, d»m ten, oprócz innych kar, będzie zamknięty." Jutro odprawi się przegląd g batalionów gwardyi narodowej. Wiadomo, iż Dwór madrycki, nawet już po zerwaniu stosunków politycznych z nc-apolitańsk m, zostawił w Neapolu sprawu ącego interesea hiszpańskie Margrabiego d * los Llanos, podobnie jak w Madrycie pozostał sprawujący interesa neapolitańskie, Margrabia de la Grua, Lecz gdy Margrabia de lqs Llanos doniósł przed niejakim czasem, iż w Neapolu przedawano publicznie wizerunek Don Carlosa z podpisem: Karol V. Król Hiszpański; przeto Pan Calatrava widział się spowodowanym odwołać Pana de los LIanos, a Panu de la Guara udzielił paszport do wyjazdu z Hiszpanii . Z dnia 8. Października.

E s p a n o l uskarża się na milczenie rządu o pochodzie Karolistów od czasu stoczenia bitwy pod Villarobledo. Milczenie to, powiada wspomniany dziennik, zniechęca przyjaciół

wolności i staje się przyczyną wielu zasmucających pogłosek. Powiadają sobie, że jeden korpus karolistowski wkroczył do Asturyi, a nie doznawszy nigdzie przeszkody postępuje tą samą drogą co Gomez. Nie wndaieć, co się z środkową zrobiło armią, nad którą naczelne dowództwo objął me dawno temu Generał San Miguel. Nic nie wiedzieć o'posiłkach nadesłanych tejże od armii północnej. Poruszenie wojska, zostającego pod rozkazami samego Ministra wojny, nic pomyślnego nie rokuge. Armia północna jest nieczynna i nie korzysta z sposobnej pory do zadania głównego ciosu Karohetom. W Katalonii, w tej tak zamożnej i ludnej prowincyi, gdzie się 40,000 ludzi regularnego wojska i znaczna ilość gwardyi narodowej znajduje, gdzie mieszkańcy wielkich miast sami o zabezpieczeniu siebie myśleć mogą, W tej prowincyi, równie jak w każdej) innej, walka trwa ciągle, a taby już dawno ukończoną być powinna jeżeli zważymy na summy, jakie kosztuje i na ofiary, jakie pochłonęła. Rząd milczy, a milczenie to bardzo niepokoi, Czas już nareszcie, aby wypadki odpowiedziały niesionym ofiarom. Kortezowie się gromadzą i do nich się niezawodnie z nowemi udawać będą żądaniami; lecz nim się do tych przychylą, trzeba im będzie zdać sprawę z dawniejszych ofiar. Minisleryum Wojny mogłoby codziennie wydawać buletyny o czynnościach wojennych, nie zdradzając jednak koniecznych tajemnic« Taka otwartość byłaby bardzo pomyślna dla narodu. Wzywamy rząd, aby się zastanowił, czy nie-bidzie korzystniej rozpraszać obawę przez udzielanie wiadomości tego rodzaju, niż zwiększać takową milczeniem. Portugalia.

Według lizbońskiego Korrespondenta M o r n i n g H e r a l d a z dnia a. Października przedsięwzięto między urzędnikami mocne przeczyszczenie w duchu demokratycznym. Z'iawalo się że Ministrowie chcą dziełu oszczędności największą nadać rozciągłość; p 0chlebiali oni sobie, źe tym sposobem potrafią zjednać sobie miłość u ludu i utrzymać się, przy swoich urzędach, Spokojności niezakłócone więcej, co mianowicie tej przypisywano okoliczności, że Poseł angielski nie odebrał jeszcze dalszych instrukcyi od Dworu swego. Królowa była znowu zdrowa, ale, jak się zdaje bardzo smutna, i nie wątpią bynajmniej, i£ szczerze pragnie szukać wraz z swym małżonkiem przytułku na pokładzie okrętu liniowego angielskiego i następnie oświadczyć narodowi portugalskiemu, źe wymuszone na niej uznanie konstytucyi z 1820 roku jest nieważne . Przekonanie o takowym sposobie myślenia większej części obywateli lak w Lizbonie jak w Porto, mianowicie z klasey zamożnej i spowodowało ich do zachowania ścisłej neutralno - ści. Sądzono powszechnie, źe nie tak prędko można się spodziewać uznania z strony rządu angielskiego teraźniejszego porządku rzeczy. Z wojennych okrętów angielskich znajdują się na Tagu "Cornvallis", »Malabar", "Endymion «, "H astings" i »Pearl", i każdy z nich tak jest urządzony, źe Królowa, skoro tylko ujść zdoła, wszelkie na swe przyjęcie przysposobienie znajdzie. Podróżny jeden, który przybył z Porto okrętem parowym, powiada, źe lud tameczny groził, iź zbrojno do Lizbony wyruszy i stamtąd zabierze serce Don Pedra, złożone w klasztorze Serra. Wnioski o dvmiseye dochodzą rządu z wszystkich stron, a między osobami podającemi takowe znajdują eię dwaj znani liberaliści, Mouzinho da Silveira i Ferreira Borges , z których drugi 0śwadcza w liście do Królowej, źe czuje się być skrępowanym konstytucyą z iSao roku, chociaż on to był z liczby tych, co ją dnia 34. Sierpnia 19so roku w Porto ogłosili. Dnia 6, b. m. mają nawet rozpuścić wszystkich Radźców Królowej i jeszcze 120 innych urzędników; w mieście panowało jak największe nie« ukontentowanie, a nawet Ministrowie nie sądzą się być pewnymi posad swoich. Położenie Xiecia Ferdynanda mianowicie nader przykre było i sądzą, źe mocarstwa zagraniczne dostarczą mu rady i pomocy, gdy jego układ ślubny nowsze wypadki nadwerężyły. Mimo nieukontentowania z powodu nowej konstytucyi, zdaje się jednak, źe ją wojsko utrzyma. W Algarbii Migueliści groźną przybierają postać, a tylokrotnie wspominany Naczelnik guerylasów Rerneschido posiadał w 500 ludzi spokojnie Odemirę i wszystkie zamiary wysyłanego dotąd przeciwko niemu wojska wniwecz obrócił.

A u s t r y a.

Z Wiednia, dnia 18. Października.

Jego C. K. Mość najwyźszem postanowieniem Swojem zd, 27. Września, wydanem do połączonej kancelaryi nadwornej, raczył najłaekawiej kanoniję przy kapitule Przemyskiej obrr. łac. nadać katedralnemu scholastykowi tejże kapituły , Józefowi W ojtarowiczowi, W Klagenfurtcie, w Karyntyi, dnia 26. z.

m. odbył się ze zwykłemi uroczystościami sejm, obwołany przez Jego C. K. Mość najlaskawiej panującego nam Monarchę, na złożenie podatkowych postulatów na rok wojskowy i « 3 7 .

Uwiadomienie dla cierpiących ból zębów.

KP Uwiadomiam niniejezem Szanowną Publiczność, iź pobyt mój w Poznaniu tylko do n. Listopada przedłużę. Gier piących ból z ę b ów, którzy by aż do tego dnia pomocy mojej potrzebowali, upraszam o łaskawe nawiedzenie mię. U praszam także tych wszystkich, któ rzyby zechcieli sztuczne zęby kazać sobie wprawiać, aby się wcześnie do mnie zgłosili, gdyż zapóźnych zamówień nie będę mógł uskutecznić. Mie szkam na ulicy Górnej pod Nr. 105, na dole. Poznań, dnia 24. Października 1836 C. Thiele, Król. approbowany dentysta z Berlina,

Otworzywszy..dnia 13. b. m. nowo założony HANDEL WIM A Z KORZENItu w miejscu pod Nr. 82, na starym rynku, oświadczam uniżenie: iź zebrawszy przez wieloletnie zatrudnienie w handlu dokładne doświadczenie i sprowadziwszy korzystnie towary, mogę Szanowej Publczności najdogodniej i najtaniej usłużyć, i przeto przychylności jej niniejszem najuniźenie się polecam. C. F. B i n d e r.

jCT bardzo piękną watę w wszelkiej wielkości i grubości, robioną za pomocą machin zupełnie na sposób berliński i lipski poleca w jak naj niższych cenach: Fabryka waty M. L. Z 6 11 n era, w Poznaniu w starym rynku pod Nr. 40, w domu Szumana.

Ceny zboża w Berlinie.

Dnia 2 O . Października 1836.

Ł a d e m : Tal. igr. fen. Tal. ćgr. fen.

Pszenica 1 27 6 1 1 23 9 Zyto a 5 1 4 Jęczmień wielki 1 5 Jęczmień mały 1 3 9 Owies » 33 9 Groch 1 20 W o d a : Tal. Sgr. fen.

Pszenica (biała) 2 Zyto )J; Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies Kcpa słomy Cemar siana · Tal.

1ao 7 6 Sgr. fen.

27 5

-.

li 5

-«ao 25 25 1

. -