GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1836.11.07 Nr261

Wielkiego

TA

Xi c stwao z NAŃ SKI EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Warmowshi.

JM'26\.- W Poniedziałek dnia 7. Listopada 1836.

Wiadolllości krajowe.

z Berlina, dn. 4. Listopada* J. Dostojność Xiąźę i J K. M. Xiężna Karolowie Hessen und bei Rhein udali się wcwraj do Darmsiadtu, a J. K. Al. Xią,źę August Wirte n b e rski do Stutgardu.

Wiadolllości zagranICZne.

F 2 a n c y a, Z Paryża, dnia 36. Października.

Wczoraj, zaraz po ustawieniu obelisku, przedstawiono inźenitra Lebasa Królowi i rodzinie królewskiej, poczerń go N. Pan na obiad wf zwał. Pod obeliskiem ustawiono w wydrążeniu skrzynię z drzewa cedrowego, w której się jak zwykle majdują pieniądze złote i srebrne i dwa medale z popiersiem Ludwika Filipa. Wczorąj wieczorem oświecono obelisk, który mnóstwo ludzi otaczało. Na giełdzie dziszejszej nie wierzono bynajmniej rozsianej w Londynie pogłosce o nieporozumieniu między dworem francuzkim a angielskim. Głoszono owszem o środkach uchwalonych przez Francyą i Anglią dla przywrócenia w Portugalii konstytucyi Don Pedra

bez krwi rozlewu. Papiery portugalskie poszły także z tej przyczyny znacznie w górę. Hiszpańskie przeciwnie nie majdowały kupców. Mówiono o środkach, jakich się posiadacze papierów hiszpańskich chcą chwycić, dla wymożenia na rządzie hiszpańskim lepszych warunków. N.e wiedziano wcale, którym wiadomościom z południowej Hiszpanii zawierzać. Drogą nadzwyczajną odebrano dziś madrycką gazetę dworską z dnia 19. bież. m. Wspomina ona o klęsce Gomeza, ale całkiem na innem miejscu, jak dotąd donoszono, a tak zdaje się, że się wiadomość ta nie potwierdzi. - Listy z Lugdunu donoszą o kilku znacznych bankructwach. (Messager). Ośmiu naszych oficerów z wojska lądowego i morskiego ma wstąpić do służby tureckiej z zachowaniem stopni swych w kraju. Krewny Napoleona ogłosił w jednym z dżin« ników szwajcarskich artykuł, w którym mocno gani tworzłiwości, jaka w skutek noty Rządu fraocuzkiego opanowała teraz Kanton Bern.

(Kor. pryw.J - Nie ma się czego obawiać względnie wewnętrmej spokojności Francyi. Niespokojne głowy w klaeeie rzemieślniczej i przemysłowej, które r. 1832 i «834 (40 zaburzeń należały, przekonały się teraz, iż podżegacze ich eą prostymi wichrzycielami, i że je pszyć. Niespokiine głowy w w oj »ku starano eiq wysłać do Algieru, g<!'ie dziś wszystkich zajmuje wvprawa"przlci w Konstantynie. Gdy. by Ludwik Filip mógł zupełnie zawierzyć tak wojskowym charakterom, jakiemi są Soult l CIa uz el, nie byłoby nic więcej do życzenia. Co siej tyczy Hiszpanii, ukrtjty, które Rząd wysłał ku jej brzegom, maą rozkaz przyjmować na pokład nieiylko poddanych francuskich, alej w oAole dać schronienie wszystkim prześladowany II, bez różnicy. Co do Swajcaryi .przekonywa się Rząd francuzki coraz bardziej, iź sam więcej się przyczynił do rozgłoszenia historyi o Consedu w Europie, niż wszystkie sprawozdania i dzienniki szwajcarskie. (Kor I)ryw) - Kaźdtgo, który zna charakter Hrabiego Mole, zadziwił (on pierwszego urzędowego dokumentu, co wys/edł z jego pałacu nvnisieryalnego, t. j. noty do Rządzą cego Kantonu szwajcarskiego. Hrabia jest bojaźliwy, przezorny, ostrożny, we wszystkich swych czynnościach dworakiem, w wyrażeniu swego sposobu rmślenia łagodnym i pochlebiającyTM. N ota przeciwnie jest I>e )na imiałości, i ieokrzesana, gburowaia. Francuz) powiadają, ii się vv niej przeb'ja raczej politowania godna zuchwałość dziennikarza, aniżeli pełen godności gniew dyplomata. To też jest prawdą, źe nie Hrabia Mole notę tę ułożył. Jest ona widocznie wypływem tego samego p i ó r a, któ re w J o u r n a l d e s D e b a t s tak ostre artykuły przeciw Sswajcaryi umieściło, iż takowe ani we Francyi, ani w Szwajcaryi, ani nigdzie pochwały nie z-nalazły, i w których Kanton Rządzący nazwany jest »zgromadzeniem palającem nikczcmnemi namiętnościami", a Sz-wajcarya "narzędziem propagandy." Pan Mole nie jest kontent z tych kroków przedsięwziętych przez doktrynerow. Ale nie umie sobie poradzić. Milczy; a J ournal ileś Debats, la Paix i la Charte de 1830 piszą sobie, niby to w duchu Minieteryum, co się im tylko podoba. J eden z Hiszpanów, w Paryżu bawiących, opisuje Hiszpanią w następujący eposów: "H - Bzpania teraźniejszego wieku nie jest podobna do owei Hiszpanii, woniejącej cytrynami i pomarańczami. Dzisiejsza Hiszpan!» jest wyschłą, nagą, górzystą i przez słońce spaloną. Jest to pustynia arabska, licząca niewiele o(iz.

Atoli ubóstwo nie wyklucza dumy. Gnueność połączona jest przynajmniej z orbedó Stwem, i daleką od nikczemności. Zabobon średnich wieków walczy jeszcze ciągle z pomysłami postępu, których promienie, zaćmiwszy raczej głowy, niż oświeciwszy je, nie ras «Itumieniami krwi zgaszone 2oetały. Hiszpania jest krajem zupełnie dziewiczym, który długo jeszcze opierać się będzie nowolciorn Bob,e narzucanym, uważ/iląc je za zgwałcenie.

J ak słońce hiszpańskie pali a ni« przyczynia się du żyzności; tak oświata do Hiszpanii wprowadzona nie ma wpływu na umysły. Hiszpanie, równie jak żydzi, utrzymują dotąd jak najskrupulamiej charakter swój familijny i narodowy, Hiszpan jest chudy, nieki, dobrze zbudowany, pełno wyrazu w twarzy, tria rysy regularne, oczy pełne ognia, zęby piękne i żółtawą cerę." (Kor, pryw.) - Coraz bardziej przekonywamy się, źe P. Thiers oddalił się z Mimsteryurn jedynie dla różnicy zdania w sprawie hiszpańskiej. Z res/tą, następca jego, Hr. Mole, zachowuje jego systemat, tak względem Szwaj caryi, jak względem innych dworów. Mianowicie widoczną jest coraz bardziej chęć Rządu francuzkii-go zbliżenia się do dworów północnych, ukazuje gię to z odwiedzin, jakie Xiążęta,francuscy r. b. zrobili; okazuje się z dt A - cha not dyplomatycznych wydanych w sporze z Szwajcaryą; okazuje z wielu wewnętrznych nawet urządzeń. Co się tyczy Hiszpanii, tegoroczne jej diieje odznaczają się tylko tern j ednem, iź wykrywają zupełną jej bezsilność tak pod względem fizycznym, jak moralnym. Kilkakrotne zmieniało się M nisteryum; lecą żadne z nich nie zdołało warmią północną wlać ducha energii, i skłonić ją do działania. Kilkakrotnie władza Królowej wisiała, jak to mówią, na jednem włosku; przecież Don Car. los ani razu z tego nie umiał korzystać. Gomez i Sanz wędrują eob e po całym kraju, i miasto Cordova, które tak się kwapiło przyjąć ustawę z r. i81'2»>" przyjęło tera» bez oporu hufce karulietowskie Gomeza. Pieniędiy j , kni e rpa, tak nie ma. Pos łkowe bataliony francuzkie, angielskie i portugalskie, jak stały, tak stoją. Uspokojenie kraju, w niczem nie postępuj e; przeciwnie wszyscy coraz bardziej niespokojni: wojsko, Rząd, duchowni, wierzyciele, sąsiedzi i lud biedny. Sprzedano budowy i dobra klasetorne; ściągniono ich kapitały; spotrzebowano je; nakazano opłaty dla uwolnienia się od wojska; rozpisano pożyczki przymuszone; ogłoszono ustawę z r. 1812 > wszystkie te lekarstwa nic nie pomagają. J eźli jeszcze zgromadzające się Stany nie poradzą upadającemu krajowi, koniec z nim będzie. Courrierfrancaif pisze: "Przez okręt przybyły z Alesandryi odebrano wiadomość, iż tam spodziewano się Xiecia Joinville, i źe dwa okręty egipskie wypłynęły naprzeciw fregaty, nj której się ten Xiąźę znajduje. Do Tripolis przybyli oficerowie Wielkiego Sułtana, którzy przywieźli odwołanie N aroikowj czył wolnę z Arabami, cokolwitkby 10 kosztować miało. VV przystani tamecznej znajdowały sie; jeszcze tylko 3 lub 3 azbrojone statki tureckie. Tunetańczykowie sprzyjają Bejowi w Constantioe i z wielka, niecierpliwością oczekują wyprawy. Wszystkie zabiegi Acbmeta dotąd spełzły i kilku agentów j' go wygnano z te rrytoryum legencyi" Journal des Debata wyraża eię w ten eposób względnie Szwajcatyi: "Życzymy, aby sejm nadzwyczajny zrozumiał dubrze swe po wołanie i nie miał mylnego wyobrażenia o prawd» wem położeniu rzeczy. Fiancya została mocno obrażoną Obraza była publi czną; była 2 umysłu uczynioną, po dokładne<<! poznaniu stosunków, po długim namyśle, z formalnym zamiarem, aby sprawozdani u, które zawiera w sobie urazę, dać charakier uroczystego oskarżenia przeciw Ambassadorowi i przeciw rządowi Króla. Pomijamy w tym interessie wszystko, co z jednej i z drugiej strony czyn ten poprzedziło, pomijamy odpowiedź Francyi na żądanie kantonu rzą dzącego względem wychodźców; oraz przysługę, kmią Szwajcarya mogła odnieść z lego powodu, iż Francya okazała się gotową przyjąć do stbie wychodźców, a przezto samo uwolnić Szwajcarya od takich zauikłań, jak e miały mieisceAr. 1834- Powtarzamy więc, iż pomijamy wszystko, co obrazę poprzedzało. Nie masz tu dwóch pytań, jest tylko jedno.

Nie można lu rozróżniać między dwoma pery odami jednego l lego samego mteressu, Pytanie jest jedno i to proste. Chodzi o to aby wiedzieć, czyli Ambassaoor Francyi może być sądzony przez kogokolwiek bądź w Szwajcaryi? czy postępowanie urzędowe, przedsięwzięte w kantonie Bern względnie sprawy Conseila, jest lub nie jest przeciwne -zasadom przyjętym między narodami oświeconenu? czy to postępowanie, potworne w swej matę ryi, potworne w swej formie, powinno było być ogłoszoriem i przedsiawioriem sejmowi? czy błąd, popełniony przez przedsięwzięcie onegoź, winien był być. powiększony przez wyrok bez przykładu, przez sprawozdanie najobelźywsze l przez wnioski, które nie dążyły do niczego innego, jak do wyrzeczenia, że dostojny Reprezentant Francyi i Króla pizy związku szwajcarskim godzien jest kaiy hańbiącej. Rząd, któryby zniósł taką zniewagę, któryby nie wymagał odwołania najnormalniejszego i najzuptłn ejszego, któryby się spokojnie zachował i zostawił swego Reprezentanta pod ciosem takiego poniżenia, nie byłby godzien zostawać dwóch dni na czele piztzna. czeń Francy i*«

(Zgaz. Powsz.) - Coraz bardziej zwraca SIeJ uwaga na Xiecia Orleans, i na wpływ jego, coraz bardziej »urastający. Dotąd sądzono lat* szywie o tym Xieciu, częścią z powodu niewiadomości, częścią ze złego zamiaru; tym sposobem przedstawiano go w mniej korzysiuera świetle. Xiąźę przeto we Francyi albo mało, albo wcale me jest znany, i częsio powtarzano, źe wyższy wpływ odbiera mu ZU ' pełnie wszelkie znaczenie. Wszelako rzeczy mają się inaczej; Xiąźę Oileans miał we wbzysUuh ważnych pytaniach własne swe zdanie i nie jest we wszystkie m tej samej opinii, co dostojny olciec jego. Prócz tego nakłania sie głownie ku lewej stronie d u t i t r s p a n i ; ponieważ ta daje większe pole jego sposobowi myślenia. Xiążę jest nadzwyczajnie zimny; nigdy się nie unosi, - nie daje się powodować uczuciami, i nie ulega bynajmniej chwilowym wrażeniom. U niego ka2de słowo, prawie każdy krok jest wyrachowany; wychowanie swoje odebiał w dobrej szkole pomiędzy dworem burbońskim i edukacyą domową. Przez niejaki czas lubiła go banizo<-Xięzna Berry.

Nadzwycja nie wiele taktu okazał Xiąźę Orleans w czaeie pobytu swego w BerLmie i chociaż Ambassador Bitsson przesłał był Xieciu do Patyta już napizod sprawozdanie o osobaih, na elwiiize pruskim największy wpływ mających; przecież sprawiła powszechne zadziwienie w Berlinie ta zgrabność, z jaką młody X ąi ę każde triu to oświadczył, co mu mogło być najprzyjemniejszego. O małżeństwie Xiecia z Xięźniczką M tklenburgską ucichło.

Pan Guizot nie posiada wielkiego zaufania u Xiecia. Ten ostatni zachowuje względem ministra jedynie przepisy ścisłej gr z e c z n ości. Z. d n i a 28. P a ź d z i e r n i k a , Dziwne zjawisko, albo raczej osobliwe 0* szustostwo zajmuje od dni kilku uwagę policyi. G a z e t t e d e s T r i b u n a u x donosi w lej mierze: "Przid niejakim czasem słyszano 113 przedmieściu bt, Antoine w okolicy domów Igo - 182 łoskot podziemny, kióry co noc się powtarzając mieszkańców obawy nabawiał. Każdy go innym przypisywał przyczynom i rozliczne upowszechniały się bagnie o zdarzeniu tern zaszłym nad sklepieniami Starodawnego opactwa, Policya wszelako rzecz inaczej uważała i zaczęła rzeczy dokładniej śledzić. Kommissaie policyi Foucjue-t udał się wieczora jednfgo z kilku pomocnikami do jednego z tych domów; i w istocie za nadejściem nocy usłyszeli wszyscy ajenci łoskot pod ziemią, o którym jedni mówili, że podobny do szumu płynącego strumyka, drudzy, źe to musi być szelest sprawiony przez dęcie miechów; ale zadum,enie wszystkich zwiększyło no uderzenia, tak źe dom cały się zatrząsł. Ajenci domyśli wali się, źe tam albo podziemną fabrykę broni i prochu założono, albo źe się towarzystwo fałszerzy tam krząta. Fan Fouquet, chcąc złoczyńców przydybać, udawał się pm2e2 kilka wieczorów z ajentami swemi do wspornnionej kamienicy. Towarzyszyło mu oraz kilku robotników i znawców rzeczy, którzy we dnie kopać zaczęli ale w znacznej głębokości, do której doszli, niczego odkryć nie mogli. Powpuszczano tei ludzi do bliskiej studni, ale i to było nadaremnie, - jakoż nareszcie łoskot (en sam stopniowo ustawa' , Ale od; kilku dni znowu się wzmaga i mieszkańców obawą przejmuje. Pytaniem więc, ekąd to zjawisko pochodzi, o istnieniu którego władza sama się przekonała. Baby stare utrzymują, źe dusze mnichów starodawnego opactwa dawne swe zwiedzają mieszkania a jeologowie przedmieścia, N eptuniści i Wulkaniści zapu szc»a>ą się względem tego fenomenu w Bóg wie! jakie domysły. W Mes sag er czytamy: "Donoszą nam, iź listy prywatne z Lizbony z dnia 19 m. b. dzisiaj tu nadeszły, w których wyrażono, źe Xiazeta Palmella i Terceira wraz z kilku parami, co owę znajomą prott-sucyą podpisali, do Cintry się cofnęli i tam wszelkich zabiegów przeciw obecnemu rządowi używają. U dało im się już weJść w układy z Alytii pułkiem piechoty, ale Mmisteryum, o podstępach tych zawiadomione przeniosło pułk ten do Ąlj-ar bii i wysłało oddział gwardyi narodowe), aby --.rokoszowanych parów aresztować. Korrespondent dodaje, że Lord Howard de Waiden wszelkiego dołożył starania, aby zamiary Xię cia Palmelli popierać i że uczynił stosowne kroki aby rozkaz aresztowania Xiecia odwołano 5 zdaje się wszelako» ie wpływ posła An gielskiego w Lizbonie w obecnej chwili bardzo wątły, kiedy mieszkańcy jawną pałają nie nawiścią przeciw wszystkiemu, co kol wiek jtst Angielskiein. *' C h a r t e d e l 830 ogłasza następującą telegraficzną depeezę z Bajonny z dnia 25. m b: "Operacye Karolistów pod Btibao już się rozpoczęły, Eguja niemi kieruje; byi on dn. 52, z artylleryą w Durango a V dlareal stał z ;ma dywizyami w Zainosa, celem zasłania nia tych działań." Z Bajonnepiszą z dnia 24. m. b.: "Zdaje się, Że K.iroliścj obecnie bardziej niż kiedykolwiek, pałają chęcią zdobycia jakiego znaleźnego miasta, aby tam stale adminisdracyą gwoję urządzić. Zwrócili więc w tym względzie uwagę swoje na Bilbao, miasto zamożne, przę sło 12QQO ludności liczące, którego załoga obecnie z mieszkańcami się poróżniła. Krystyniści mimo dzielnych ze strony Karoli - stów przygotowań do oblężenia miasta, trwają w zupełnej nieczynności. Wojsko ich tak dajece zdemoralizowane, iź się nawet nie odważają wyprowadzić je naprzeciw nieprzyjacielowi. Między Podpułkownikiem Conrad od legionu zagranicznego i Generałem Lebeau zachodzą przykre nieporozumienia. General Harispe wysłał jednego z adjutantów swoich, aby, (je źeliby być mogło), oficerów tych między sobą pogodzić. " Dzisiaj po południu, wraz przed odejściem poczty, rozchodzi się pogłoska, iż rz?,J tele« graficzną odebrał depeezę, w której donoszą, źe Karoliści dnia 1\. m. bież, Bilbao zdobyli. (Stosownie do rządownie dziś ogłoszonej depeszy telegraficznej stał Eguj a jeszcze dn. 28, rn. b. z artylleryą w Durango. Nie jes ' więc podobnem do prawdy, żeby Karoliści dn. %\, Bilbao już zająć mieli, chyba że to natychmiast za pierwszem wezwaniem w skutek kapitulacji n a s t ąp i ł o . ) A n g l i a.

Z L o n d y n u, dnia 36. Października, N adeszłe tu gazety gibraltarskie z dnia ligo Października zapewniają, ie miłieya kordoweka nie poddała się bynajmniej Gomezowi w skutek kapnulacyi. Z tej także przyczyny Gouiez postąpił sobie z nią jak z jeńcami, odebrał broń i mundury i żadnego żołnierza wolno nie puścił; kilku tylko ratowało się uc eczką. T ez same gazety donoszą podług wiadomości odebranych z Kadyxu, że tameczni Konsulowie angielski i francuzki i do* wódzcy w zatoce tamecznej stojących okrętów liniowych obydwóch narodów, władzom miejscowym pomoc swoje w razie potrzeby ofiarowali. Dodają nadto, źe mieszkańcy Malagi i Kadyxu nu chcą opuszczać mieszkań swoich, chociaż widoczne zagraża im niebezpieczeń - stwo, i ie równy sposób myślenia objawia nader wiele mieszkańców w tamtej okolicy. Hrabiego Pozzo di Borgo czekają tu co chwila; naczelny kucharz jego, który rnu we wszystkich podróżach towarzyszy, jut" lu przybył. Poetł Króla kraju Audih, Mulvi IsmaeJ Chan, pożegnał onegdaj Prezessa konirolli wschodnio-indyjskiej, Pana John Hobhouse, przed wyjazdem swoim do L6ckenau. T i m e s pisze, iź dorpyel dzienników francuzkich, źe Pan H. Peel i Lord Lvndhiirst, w porozumieniu z Doktrynerami francuskimi, ułożyli plan obalenia whigowskiego Mimsteryum angielskiego, jest czczą gadaniną salonową. Dnia so. b. ro. odbyło się liczne «groma przewodnictwem Lorda Prezydenta miasta. Przedmiotem narady byl zamysł wystawienia posągu Xieciu Wellingtonowi , w nagrodę za usługi, które wyświadczył miastu przez wsparcie budowy mostu londyńskiego. Przy końcu zgromadzenia prezydujacy oznajmił, iż zebrana już składka na wzniesienie posągu wynosi 1000 funt. szterl. Listy z Buenos Ayres donoszą o ciągłero trwaniu wojny domowej w rzeczypoepoiitej U ruguay, z powodu powstania Generała Fruc tuoro R veia. Rząd pozbawił tego Generała wszelkie!) urzędów i dostojeństw, a stronników jego ogłosił za wyjętych z pod prawa. T u 2 C Y a.

Z Konstantynopola, d. ir. Październ.

(Doniesienie prywatne.) Wyjazd Lorda Ponsonbego odłożony został w skutek depe szy odebranej lądem przez Bukarest od Lorda Durhama. Baron Roussin pożegnał się dnia 30. z. m. z wszystkimi i popłynął do Francyi.

Z obozu Reszyda Baszy, który prócz wielkiego orderu także złoty honorowy pałasz od Sułtana otrzymał, przybywają tu od ośmiu dni Tatarzy z ważnemi wiadomościami. Po odniesionem zwycięstwie nad buntownikami zabrał Reszyd Basza skarby wziętego w niewolą Revandousa Baszy i oświadczył dowodzącemu na<ł. granicą Generałowi perskiemu, że z łych skarbów chce zwrócić summy zabrane przez Rt vandousa góralom perskim w czasie dawniejszych jego napadów. Zamiast odpowiedzi na takową odezwę zwycięzcy, przekroczyli nazajutrz Persowie granicę turecką i uprowadzali z sobą ludzi l bydło. Oburzony takowćm postępowaniem Reszyd Basza poczy. nił zaraz stosowne przysposobienia do odpornego działania, i gdy równocześnie nadeszły z Erzerum doniesienia o zachodzących tamże niepokojach między os adłymi Persami i Turkami, zażądał instrukcyi od Sułtana dla odparcia gwałtu gwałtem. Polityka dworu teherańekiego istotną jest zagadką, i trudno pojąć co Szacha do uwikłania się w takim labiryncie skłonić mogło. Podług urzędowego obwieszczenia nakazali już pograniczni Kommen - danci [jersey wszystkim nadgranicznym poddanym perskim, aby ziemię turecką niezwłocznie opuścili i wszystkie stos u n k i h a n d l o we z e r wal i . T o wielkie sprawiło zamieszanie, gdy Persowie kupcom tutejszym, a m anowicie Ormianom znaczne summy są winni. Inną drogą nadeszło dalej doniesienie urzędowe, że oddział lotysięczny wojska perskiego pud Bajazitem w groźnej postawie stanął, a z Tauris donoszą, że wszyscy w ełużbie perskiej zostający oficerowie an *gielscy już tam przybyli, i że Szach perski na czele 60,000 ludzi do Heratu dąży, Naturalną przeto jest rzeczą, że wypadki tak niespodziewane stają się powodem do rozsiewania rozlicznych pogłosek o wpływie Rossyi w Teheranie. Zwycięstwo zaś Reezyda Baszy nader jest waźnern i zapewne na doradzcach perskego Szacha wielkie wrażenie zrobi. Dla tej także przyczyny Lord Ponsonby miejsca urzędowania swego opuścić teraz nie może, - Po owetn zwycięstwie Reszyda Baszy poddali mu się wszyscy Kurdowie. Reszyd wybrał synów naj znakomitszych rodzin i tu ich na wychowanie przyseła. Ibrahim Basza, tak doskonały w udawaniu, przesłał zaraz po owetn zwycięstwie powinszowanie Reszydowi Baszy. - Po dług najnowszych wiadomości z Rurnelii wszystkie zamachy do wzniecenia nowego powstania zniweczopo. Mahmud Basza skodryjski, ostatni zwolennik i przyjaciel Tafila Busisa, poddał się a baszalik skodryjski otrzymał Ferik Zaccaria Basza. Emin Basza, brat Mahmuda, Gubernator cywilny, z urzędu swego złożony. Tak tedy niezmordowane usiłowania Baszów Rurnelego - Valessego i Wedszyhe go , w Bośnii, Albanii i całej Rurnelii spokojność przywróciły. Tylko Basza salonichski tuła się jeszcze z garstką Kltftów po kraju, ale na to mało uważają. Donoszą dalej z Bośnii, źe tameczny Wezyr 1I0He odniósł zwycięstwo, a wypadek ten utoruje i w tej stronie drogę reformom. - Pomór wzmaga się niestety- W ciągu 2ch tygodni miało 1000 ludzi paśdź jego ofiarą w samej stolicy. - Sułtan mieszka znowu na czas niejaki u Halila Baszy, E g i p r.

Z Smyrny, dnia 9. Październ.

( Doniesienie prywatne ) Onegdaj odebraliśmy bardzo ważne wiadomości z Alexandryi, sięgające do dnia 39. Września. Mehmed Ali, pragnąc przy swoim podeszłym wieku zabezpieczyć przyszłość Egiptu i utrzymanie się swojej dynastyi w tym kraju, udał się wraz z całym swoim dworem przez niższy Egipt do Kahiry na zgromadzenie fam lijne.

Wszystkich Konsulów europejskich zaproszono do towarzyszenia Wice - Królowi w tej podróży l wszyscy znakomici Frankowie udadzą się za dworem do powyżej wspomnianego miasta. Mehmed Ali chce się pokazać w Kahirze w królewskim orszaku, co "może po raz ostatni nastąpi. Listy prywatne donoszą, źe Mehmed Ali zamyśla w Kahirze swego ulubionego wnuka Abbasa Baszę następcą swoim uroczyście ogłosić, i źe równocześnie Ibrahimowi Baszy następstwo w Syryi zapewnione będzie. Pewną jest rzeczą, źe Ibrahim Basza jeet zaproszony na dzitń 15, Października do 88- Września przewoził piękny harem z Alexandryi do Konstantynopola, popłynie do Bairutu i zabierze tamie Ibrahima Baszę do Egiptu. Wiedząc Mehmet! Ali bardzo dob r z e, że z Ibrahima Baszy wyborny jest żołnierz, ale nędzny rza'dzca cywilny, chce W przyszłości Abbasa Baszę do dywanu przypuszczać i z swoją go polityką obeznać; lecz obawiać się należy, aby Ibrahim Basza, zazdrosnem patrzący okiem na Abbasa, niezwalil zaraz po śmierci Mehmeda Altgo całkowitego układu, bo wtedy wszystkoby upadło. - Z Oszedasu rząd nic nie ogłasza,

«ww tnrvx 'l.fl/vt -vijw

ROZlllaite wiadolllości.

Dzienniki paryzkie opisują przyjęcie sławnego malarza Horacego Werneta w Petersburgu, kiory znowu do Paryża powrócił. Roeeyjski monarcha umiał nagrodzić artystę za to, ie stolicę carów przeniósł nad inne stołeczne miasta Europy. Pomiędzy inne mi prezentami wymieniają zbrój oryjentalną drogiemi kamieniami wykładaną. Znajdowała się ona w muzeum Carskiego Sioła. Pan Wcrnet miał za 300,000 rubli obstalunku. Wreszcie P. Wernet me jest pierwszy artysta francuzki, który W tak wysoki sposób znalazł zachęcenie w Koseyi. Malarz scen morskich P. Tarneur, który podobnież <<larami był zaszczycony, otrzymał polecenie malowania portów rossyjskicł), za co -mu 150,000 rubli wypłacono.

Podług zapewnień dzienników łrancuzkich niejaki H uart miał wynaleźć sposób zasiewać łyee głowy najrzęsistszemi włosy. Temps, mówiąc o lem, w ten się sposób wyraża: »Wiemy, iż wielu n ewiernych zgani, zapewnienie nasze, ale i nieśmiertelny Jenner długo czekał na to, aż się przekonano, że szczepienie krowiej ospy, nie jest złudą, ale rzeczy wista prawdą ku dobru ludzkości." Inne zaś piemo tak mówi: Stolica Francyi przechowuje na ulicy jivienm N. 4. nowego dobroczyńcę ludzkości; dzięki wynalazkowi Pana Huarta, dzięki cudom chemii, że odiąd już ani na łyse głowy, ani na gołowąsów patoyć Die bedziern. Ilużro starych małżonków po'kąpie lach pomocy szukających n I e pospieszy po to cudowne w czterech tygodniach odmladmające a2canum; ileżm peruk w świąiym H\g«-i na wi>czną pamiątka »awieszynych nit będzie; ileżio t.łi)w oswobodzonych odtvch niemiłych futerałów, świeźem porostem ukied'ierzawmDych, nie pospieszy w ramiona swoich z zadziwienia oełup ał.ych małżonek i me przebudzi w nich owych słodkich snów lat rozkoszypełnych, któremi uszczęśliwione były. D!a młodych poruczników od huzarów wybiła godzina zbawienia; już nie będą przemocą wydobywać i zakręcać ledwie zasiany meszek, bo hojnie i okwicie tryśnie ich izdoba; a owi zestarzali kobielkowicze, którym wprawdzie wiek brwi pobielił, ale bynajmniej skrzydeł miłości nie osmalił, nie będą nas po promenadach straszyć postaciami z komina wylazłych kominiarzy. W Londynie urządzono dwie nocne gospody, czyli schronienia dla najniższei khssy lu« duo W nichto co wieczora wielka liczba ludzi szuka przytyłku, dla przepędzenia nocy lepiej, niż pod golem niebem. Koło 7mej go* dżiny schodzą się do tych gospód ubodzy, a liczba ich tak bywa wielką, że nie raz miejsca nie ma na pomieszczenie onycb, Dla wszy. stkich przysposabiają łoża ze słomy, którą od. rnieniają codzień; ci co pierwej przychodzą zajmują framugi, znajdujące się wokoło sali. Ażeby największa liczba pomieść.ć się mogła, jedni kładą się bardzo blizko drugich. Najdoroślejszym najpierwej ścielą, u nóg ich kładą dzieci, które w-długich linijach ciągną się przez salę. Pomiędzy rzędami utworzonemi przez dzieci zostają wązkie miejsca, ktoie zaścielają się słomą dla tych, co na osiatku przychodzą, a ci w ten sposób się kładą, że nogi jednego dotykają głowy sąsiada. Wszyscy, którzy w tych gospodach nocują, dosisją, rano i w wieczór poł funta chleba, l wody do mycia, ręczniki zaś w dostatecznej ilości tvis?ą na podwórzu; ale ci nieszczęśliwi tak wielki mają wstręt od świeżej wody, że jakkolwiek są zglodnieni, wolą raczej pójść spać o głodzie, niż się do umycia skłonić. W zimie sala 0« grzana jest wielkiemi piecami, przewietrzana, aby ściśnięie powietrze najmniej mogło szko-« dzić zdrowiu. Oprócz tych dwóch sal są je» szcze inne dla kobiet, których liczba nie bywa tak wielką, jak mężczyzn. W hrabstwie Esstx podaną została angielskiemu parlamentowi przez niezamężne kobiety petycyja, o zniesienie roelibatu mężczyzn. Pioszą one o wydanie bilu, aby każdy zakamieniały, wdziękami kobiety niewzruszony , aft lat mający mężczyzna, jeżeli ważnych przyczyn swego meożi nitnia się nie przywiedzie, na karę pieniężną był skazany, l aby, jeżeli rokiem później jeszcze się nie zaślubi, jako niepoźyteczny członek towarzystwa z kraju wygnanym został. W dodatku domagają się także, aby każdy, 30 lat mający bez« źenny, głoskami O. B. (olo-bachtfer, siary bachur) na czole był piętnowanym. Z powodu tego zażalenia, jak mówią, starzy bej.żency W wielkim zostaje kłopocie.

Pewien podróżujący opowiada: "W Aleppo zwiedziliśmy szpital kotów. Nie źartuię. Mohamed miał ulubioną kotkę, która pewnego razu w jego rękawie młode porodziła. Mahorned, aby kotce nie przeszkodzić, odciął rękaw, i zostawił go z nią na łożysku; ztąd pochodzi, iż Muzułmani wielką cześć mają dla kotów. W Aleppo wystawiono im szpital, w którym wszystkie razem z litości prawowiernych maja utrzymanie- Jeżeli kto umrze i zoetawi kotkę, o której los dalszy mocno się troszczy, oddaje ją do tego, szpitalu. Podczas moich odwiedzin znajdowało się tamże do 500 sztuk Kociego naro d u. P a l i n g e n e s i a c z y l i d u s z a roś l i n. Już od dawnych czasów kwitnęła między alcliemi karni ta nadzwyczajna sztuka wskrzeszania roślin z ich popiołów, zamkniętych w flaszeczkach ważkich, pod które dawano ciepło, poczerń zaczęła rozwijać się roślina, i wzrastała zupeł nie do naturalnej wielkości, ale znowu w popiół się rozsypała, skoro ciepło usumętern zostało. Co wękeza, raki nawet, w mozdze rzach potłuczone, miały się tym sposobem w swojej naturalnej postaci okazywać Zarę. czają to Ducliesne, lekarz Henryka IV., i De claves; a Cesarz Ferdynand I I, miał tę taje mnicę za wysoką cenę kupić. Baber mówi: "Sławny lekarz (j)uerceianus, opowiada szczególne zdjrzenie o polskjrn lekarzu, który mu kilkanaście szczelnie zamkniętych flaszek z ró£nemi roślinami pokazywał. Z początku nie widziano w nich nic więrej, jak tylko kupkę popiołu; jeżeli zaś mierne tiepło pod niemi roznieciono , zaraz z popiołu wytrysł obraz rośliny, pręcik wzrósł do zwyczajnej wielkości, liść i kwiat zupełną wzięły barwę i kształt prawdziwej rośliny, Skoro zaś ciepło usuniętem zostało, Flaszeczka powoli oziębła, roślina zwolna opadła, i nakoniec w popiół się zamieniła. To można było według upodobania kilkakrotnie powtarzać." Wdzięczność rzadkiego rodzaju, Pewnrrnu lekarzowi w Paryżu skradziono zegerek w natłoku. Nie postrzegłezy te"'o szedł dalej swoją drogą. N agle staje przed nim jakiś człowiek, pytając go, czyby on by i tym lekarzem, który w szpitalu N. koło chorych ma staranie? Gdy mu to potwierdził, ów nieznajomy mówił dalej: "Uleczyłeś mię Panie z ciężkiej choroby, jestem tobie życie moje winien. Teraz przyszedł dla mnie czas wywdzięczenia się; przed pięcia minutami skradłem ci zegarek, oto jest, oddaję go P a n u! " To mówiąc zniknął w tłumie, i zostawił lekarka zdumiałego na ten nowy sposób wywdzięczenia się. Niecli wie czy kto chce, Dziennik lipski zawiera co następuje: Chociaż August, Król polski najdzielniejszych miał strzelców w swoim orszaku, przecież Fryderyk Wilhelm wygrał w tym względzie zakład. August miał strzelca tak celnego, iż rnu nikt zrównać nie zdołał. Fryderyk podobnież miał porucznika ar:yleryi, imieniem lirint, którego nikt jeszcze w strzelaniu do celu nie zwyciężył, Strzelce Augusta potrafił na 400 kroków trzy razy, raz po razu, tak wystrzelić do wystawionego słupa, że żadna z kul ani na włos dalej obok drugiej nie utkwiła. Brint toż samo podołał, i jeszcze wiqcej; ho utkwił w lem samem oddaleniu szpadę, i wystrzelił trzy kul, jedne po drugiej tak, iż ostrzę szpady wszystkie trzy w równe połowy rozcięło. Nadaremnie »tarał się saski strzelec zrównać wtem pruskiemu. I (Rozm Łw.)

SPRZEDAŻ KONIFXZNA.

GłównySądZiemiańskiw Bydgoszc z'y.

Szlachecka majętność W i t k o w o i włość ziemska Koł a c z k o w o, mają być na wniosek pewnego na obydwóch dobrach zainlabulowanego wierzyciela realnego, pojedynczo lub razem według życzenia chęć kupienia mają« cych w jednym dniu na sprzedaż wystawione, sączem znoszą się niniejszem ogłoszone dawniej w tej gazecie terrnina , które względem Witkowa na dzień 8go, względem Kołaczkowa na dzień 29. Października 1836. r, przypadały. Rzeczona majętność Witkowo i włość ziemska Kołaczkowo w Powiecie Gnieźnieńskim sytuowane, z których według taxy wraz z wy. kazem hypotecznym i warunkami w I I I. wydziale naszej Registratury przejrzeć się mogą» cej, pierwsze na S4i79u tal. 15 sgr, 10 fen" ostatnie na 23,8"'3 tal. 29 sgr. 7 fen. prze« Landszaftę oceniono, mają być na dniu 8- Marca 1837- r. przed południem o godzinie 11 lej pojedynczo lub razem w właściwetn miejscu sadowem eubhastowane. N a term n ten zapozywają się nInIejSzym publicznie wierzyciele z pobytu niewiadomi, sukccesorowie Wacława Wilperta, dzierżawca b'ryderyk Lieske i sukcessorowie Dyrektora kryminalnego Strempla,

--»-»-»

OBWIESZCZENIE.

Przy wybuchłym w Żarnikach powiecie Wą« growieckim na dniu 2.0, Czerwca r. b, pożarze, rniały się, według podania, Ur. Antoniemu Osten, właścicielowi tych dóbr, spalić kupony do następujących listów zastawnych, *