GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1837.08.15 Nr189

Wielkiego

NAN

TA

Xięstwa

EGO

K I

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: JI. Wannowski.

JW189.- We Wtorek dnia

Wiadoll1ości krajowe.

z Berlina, dn. 12. Sierpnia. \ Przybył tu: JW. Królewsko Wuiemberski Generał-Porucznik, nadzwyczajny Poseł i pełnomocny Minister przy dworze tutejszym, Hr, Bismarck, r Amsterdamu.

Wiadoll1ości zagranICZne.

Po Iska, Z Warszawy, dnia g Sierpnia.

Dnia O. Sierpnia, jako w uroczystość Przemienienia Pańskiego, czytane było we wszystkich kościołach parafialnych i zakonnych w lutejszern mieście, rozpoiządzenie wielkiej czci godnego JW. JX.Choromanekiego, Arcybiskupa i Metropolity Warszawskiego, względem zanoszenia do Wszechmocnego Boga modłów o uśmierzenie zupełne cholery, powtórnie zjawionej w niektórych okolicach kraju naszego. Z Płocka, dnia 31. Lipca.

Po ukończeniu examinow wszystkich gklass w Gimnazyura Gubernialnem w Płocku, w d. 29. Lipca r, b., o godzinie 10 rano, odbył się akt uroczy.« y zakończenia roku szkolnego 1836/7« zaszczycony obecnością, JW. Guber

15. Sierpnia 1837.

natora Cywilnego, Rzeczywistego Radcy Stanu Bołgowskicgo, W. Majora Butteniew, Pomocnika Naczelnika Wojennego, uizędnikow duchownych, wojskowych, cywilnych, oraz licznie zebranej ob oj ej pici publiczności. Akt ten zagaił Dyrektor Gimnazyum stósownem do uroczystości przemówieniem; poczem odczytał Professor Okoń rozprawę o potrzebie uczema się języków starożytnych, i Professor Zdżarski o literaturze niemieckiej. Następnie uczniowie Hass wyższych i niższych deklamowali w rożnych językach wyjątki Z celmejszych autorów, i czytali swe własne wypracowania, pod przewodnictwem professorów dokonane, a po ogłoszeniu uczniów zasługujących na prouiocyą, na nagrody w książkach i listach pochwalnych, i po rozdaniu nagród przez JW. Gubernatora Cywilnego, odśpiewany został hymn Sw. Ambrożego, o jak najdłuższe panowanie Najjaśniejszego Cesarza i Króla Mi - kołaja Igo i na podzięiowanie Bogu za szczęśliwie ukończony rok szkolny. Poczem uczniowie pod kierunkiem nauczyciela śpiewów odśpiewali pieśń: "Boże Zachowaj Cesarza, " U roczystość dnia tego zakończoną zastała świetnym obiadem, danym przez JW. Gubernatora Cywilnego, na którym oprócz znaczniejszych urzędników duchownych i cywilnych, miało zaszczyt znajdować się całe zgromadzenie gimnazjalne. Z p a r y i a, dnia 5, Sierpnia.

Xieetwo Orleańscy stanęli onegdaj w Ha vre i byh jeszcze tego sarrego wieczora na balu, danym przez mieszkańców na ich cześć, i na który 1700 osób zaproszono. Wczoraj zwiedzili Xiestwo przystań i obejrzeli stojące tam na kotwicy okręty. Prokurator królewski wydal wczoraj rozkaz, aby w Conciergerie przysposobiono stancyą dla Piernontczyka Feranda, który tu dziś z Rouenu przybył, O przyczynię uwięzienia tegoż krążą najsprzeczniejsze wieści, lecz mniemają, ie targnięcie się na osobę Króla nie zostaje z niern w żadnej'styczności. Rząd takie nic a nic o sprawie tej nie ogłasza. W piśmie jednern z Tulonu z d, 3i. z. m.

wyrażono: Według rozkazów Ministra wojny, powinno wojsko, przeznaczone na wyprawę do Konstantyny, zebrać eię między l, a 5. Września w prowincyi Bona i być w pogotowiu wyruszenia w pole. L'Sty z Algieru donoszą za pewną rzecz, ie Generał-Porucznik Damremont działaniom wojennym przewodniczyć będzie. Jak dalece sądzono w Sar-)gosf>ie, ie Don Gatlos uda się do Daroki, wykazuje się z listu jednego z miasta tego poci dn. 29. z, m.: Odbieramy w tej chwili wiadomość, że Don Carlos na czele cale) swojej armii expedycyjnej w obecnej chwili stci w Munieseie, Biesie i innych wsiach pogranicznych, a zatem w odległości 9 -10 godzin od naszego miasta. Generałowie Królowej tak dalece się do niego zbliżyli, ie prawie nitpodobną jest rzeczą biiwy uniknąć. Twierdzą nawet niektórzy, ie w bliskości Montforte słyszano żywp wysirzały karabinowe. Tutejsza konna gwardya narodowa rozj oznawała wczoraj okolicę miasta naszego. D u p i e: Karohści mieli wkroczyć do Bekhite.

Kutyer francuzki powiada: Ostatnie wiadomości z Madrytu zwiastują nam bardzo smutny wypadek. Rząd przełożył Kortezom projekt do prawa względem pożyczki przyrnu sowej - smutne zaiste źródło, od kióregoby wypadek pożyczki przymusowej 2CQ milionów realów odstraszyć był powinien. Ze się rząd znowu tale rozpaczą natchnionego chwyta środka dowodzi tylko, iź mu już żaden inny nie pozostaje, i ie wątpi o zawarciu pożyczki, za którą Anglia zaręczyć miała. Smutną jest rzeczą, ie rząd konstytucyjny hiszpański zmu. szony jest chwytać eię takiej ostateczności; smutną jest rzeczą, ie. cudowny środek zaradczy, obwieszczany przez Pana Mendizabala na nieprzewidziany wypadek na takim się kończy wniosku. Niestety, skoro się Kortezowiezaraz na początku takowemu szalbierstwu ułudzie się dali, musieli ciągle ślepo słuchać Ministra, który tak haniebnie ich zaufanie zawiódł. N adali mu nadzwyczajną władzę i zapewne takie za pożyczką przymusową głoeować będą. Zgromadzenie to nie ma ani dostatecznego doświadczenia, ani dość stałej woli do nadania rządowi rozumnego kierunku i przepisania Ministrom rostropnego syetematu. Przymusowa pożyczka Pana Mendizabala jest oczywistem targnięciem się na własność prywatną. R *ąd Królowej straci bardzo wiele na ewej powadze a skarbu bynajmniej nie napełni. W sądzie Królewskim wytoczyć się ma temi dniami nader ciekawa sprawa. Niejaki kupiec, nazwiskiem Adour, domaga się od dzierżawcy domu gry Frascati, P. Benazet, zwrotu summy 100,000 fr., które jeden z pomocników jego kassyera, z kassy jego uniósł i w domu tym przegrał. P. Adour zasadza swoje prett-nsye na niektórych artykułach kontraktu P. Benazet, które mu zabraniają wpuszczać do domu gry ludzi niektórych professyi, mianowicie zaś kassyerów. Z wytoczonego temi czasy processu pomiędzy P. Scribe, a wydawcą jego dzieł, xięgarzem Barba, okazuje się całe stopniowanie się ceny jego dzieł dramatycznych. Tak w 1$L%" jedno z pierwszych dzieł P. Scribe, sprzedanern zostało za 100 fI.; w r. 18> 3 - J'JEco'e du Village, sprzedaną została za 130 fI.; le Comte Ory za 200 fr.; w 1818- Une Visitc ii Bedlam, za 400 fr.; w 1822., Valerie za 3,000 fr.,w 1.826. la Neige 700 fr.; w 1833., Bertrand et Raton 45 O O f r. ; » 1825», Une passion Secrete za a,ooo fr. N3 poe. tutejszego sądu d'Assises 26. z. m, zaszła okoliczność zasługująca na szczególna uwagę. Niejaki włoch, nazwiskiem Salvatore, oskarżony był o fabrykowanie*! wypuszczanie w obieg fałszywej monety, tudzież o zamordowanie jednego kupca, który schwytał go był na gorącym uczynku, i chciał w ręce policyi wydać. Chociaż oskarżony, w całym ciągu rozpraw, które 3 dni trwały, mówił nieraz bez żadnego związku mjśli, twierdząc w liczbie innych iż umie robić złoto, jednakże, najbieglejsi lekarze paryscy oświadczyli, ii prócz tej jednej ob'akanej myśli, gruntującej się na ograniczonych wiadomościach chemicznych, Zresztą zupełnie jest na umyśle zdrowy. Owoź, 29. z. m, słuchanie świadków zostało ukończonern; generalny - adwokat, P. Plougoulm, odczytał swoje wnioski, i rzecz oskarżonego zdawała się być w stanie najgorszym. N a nieszczęście, obrorYra jego był w swojej professyi nowieyuszem, i nie umiał szających winę jego klijenta. Głos miany przezeń na o bronę, zamiast poprawienia jeszcze położenie oskarżonego pogorszył. PaD Plougoulm, widząc taki stan rzeczy, powstał z żywością ze swojego miejsca i rzeki: " M 0ścipanowie, obrona ta zdaje mi się niedostateczną. Mówiłem już do was w imieniu społeczności, która oskarża; teraz, zdaje misie, winieniem, zastępując brak doświadczenia młodego obrońcy, przemówić jeszcze kilka słów w imieniu społeczności, która niechce ażeby oskarżonego bkazywano naoślep!" - Tu P. Piougoulm, w świetnej irnprowizacyi, odpowiedział koleino na wszystkie punkta, które we wnioskach swoich był przeciw oskarżonemu Wyprowadził; i szczegółowo wyłożył: iż winowajca mógł otrzymać fałszywe pieniądze od jakiejś trzeciej oso by, nie wiedząc ii są fałszywe; że mógł dopełnić morderstwa nie mając wcale zamiaru zabicia; że okoliczność iż miał przy sobie sztylet, naturalnie się tłumaczy przez powszechny jego narodu zwyczaj; i że w ogólności wrodzona zagorzałość wyobrażeń i drażliwość jego charakteru mogą się uważać za okoliczności zmniejszające winę. - Postępek ten g-encralnego-adwokata sprawił nadzwyczajne na wszystkich wrażenie. Oskarżony złożył mu najcsulsze podziękowania, i sąd, uznawszy obecność okoliczności zmniejszających winę, zamiast kary śmierci, skazał go tylko na galery. Z dnia 6. Sierpnia.

Gazeta ministeryalna wieczorna ogłaszała wczoraj następuiące telegraficzne depesze, których wszelako M o fi i to r (c o nie jest zwyczajem jego) dzisiaj nie powtarza: "N arbonne, dnia 4, Sierpnia. Generał Pasters, drugi dowódzca w Katalonii, ogłosił w Barcelonie proklamacyą, nakazującą nadzwyczajne środki i ustanowił Jun tę, mającą pobory urządzić i przymusową pożyczkę wybierać. Baron Meer, po połączeniu się z brygadą z Puycerdy, d. a. z Campredon do Okjt wyruszył." - "N arbonne, d. 4. Sierpnia o 7mej godzinie w wieczór. Dnia 30. nie,wiedziano w Walencyi, gdzie Oraa główną kwaterę ewoję założył. Karolietowskie korpusy ruchome wybierały ciągle jeszcze kontrybucye w tern Królestwie. Don Carlos d. 26. był w Villafrance (na 6 godzin na północ od Walencyi) a wojsko jego stało w Iglezueli, Ares i Casrelford." - »Bordeaux, d. 4. Sierpnia o 7mej wieczorem.

Stosownie do raportu Gubernatora z Alcaniz, ogłoszonego d. 4i. w Saragossie, Don Carlos ciągle jeszcze stał w Cantaviei. Espartero przybywszy d. 28- do Bisiedo, d. 29. do Camarillae wyruszyć zamyślał. Wyprawa karolistowsta, co przez Ebro przeszła, dnia 37go w Covarrubias i Retueryi stanęła; Alcala i Escalera ścigali nieprzyjaciela; pierwszy z nich był d. 27. w Sirmie.« P h a r e B a j o ń e k i z d. 3. z am y ka , c o następuje: "Pismo z Saragossy z dn. 31. Lipca, nadeszłe tu drogą nadzwyczajną, podaje wiadomość, że dnia 27. między Don Carlosem a Generałem Oraą w okolicach Cantaviei do krwawej przyszło walki, której wypadek .TRa! zostać wątpliwym." - Pogłoska ta, sądząc podług daty, zapewne płonna, kiedy wiadomości z Cantaviei przez Sarugoesę nadeszłe i sięgające aż do d. a8. o ładnej potyczce nie wspominają; zapewne zaszła tylko małoznaczna utarczka między Krystynistami a licznemi, lubo szczupłemi hufcami, wysełanemi przez Cabrerę; tak leź wytłumaczyć sobie można nader sprzeczne pogłoski o poruszeniach armii Don Carlosa. W piśmie z Pampelony z dn. 3r. czytamy: "Odbieramy listy z Saragossy przepełnione szczegółami o ruchach Karolietów, Don Carlos raz udaje, źe ku Ebro dąży, drugi raz znowu ie do Walencyi zmierza. Wszakże, są to tylko demonstracye, celem złudzenia Espartery i Oray, którzy coraz ściślej'opasu« jąc Cantavieje działania D o n Carlosa tamują. Dnia 29. udawali się Karoliści do Inezy, a mały oddział zwrócił się ku Soryi. To ostatnie miasto, zdaniem moj em, głównym ich celem, aby połączywszy s«ę z Zanateguim, Guege i Elio, przejście gwałtem sobie gdzie utorować. Zresztą, Generałowie Królowej nie są obecnie w stanie kombinowania operacyi; muszą oni wszystko przypadkowi zostawiać, kiedy położenie ich tera« właśnie bardzo krytyczne. Espartero dał rozkaz Burrensowi, aby przyspieszonym pochodem do Daroki wyruszył i miasto to obsadził. Generał Escalere w Soryi wszelkiego ma dokładać starania, aby tamować związki między Don Carlosem i Zariateguim.« W Journal du Commerce czytamy: "Generał polski Chrzanowski, którego pod przybranem nazwiskiem angielskićm do Persyi wysiano, aby tam wpływ Anglii przeciw wpływowi Rossyi podźwignąć, przekonał się, ie znaczenie Anglików w owym kraju zupełnie podupadło; widząc newet życie swoje na szwank wystawione, ujrzał się w konieczności powrócenia, Przybył tu mimo protestacyi władz marsylijskich, któremu, jako wychodźcy politycznemu nie.chciały dać paszportu." Kuryer francuzki twierdzi, że mimo uchwały Izby Deputowanych na korzyść wychodźców, rząd im jednak ciągle piątą część wyznaczonego wsparcia ujmuje. Z Londynu., dnia 4.Sierpnia.

Wybory hrabstw, gdzie zależący od wielkich posiedzicieli dóbr dzierżawcy i innego rodzaju ludzie większość głosów stanowią, podwyższyły liczbę nowo obranych kandydatów parlamentowych z strony konserwatystów do 224. Tyra tedy sposobem większość reformerów, licząca początkowo 136 głosów, we wtorek 37, dziś już tylko 13 wynosi. W Wakefieldzi«; przyszło w czasie wyborów dla zachodniego Yorkskire pomiędzy konserwatystami, głosującymi za Panem Stuartem Wortlejem, a reformerami za Lordem Morpethem i Panem G. Siricklandem do krwawej bitwy. Około 50,000 ludzi, uzbrojonych w kije i kamienie, miało w niej udział, i wybór nie rozstrzynięty. W tych dniach wyszło pismo ulotne przeciw dziełku kapitana Crau:furda o marynarce rossyjskić;, którą tenże jako bardzo znaczną i nawet dla Anglii niebezpieczną wystawia; zbija ono obawę takową szczególniej z powodu osobistego sposobu myślenia teraźniejszego Cesarza. Morning - Chronicie sądzi przecież, źe nie należy zanadto ufać osobistości i żebyto błędną oszczędnością było, gdy rząd Anglią w stanie bezsilnym chciał pozostawić.

Belgia.

Z Bruxelli, dnia 5. Sierpnia. , Minister prac publicznych otrzymał od KJOła pozwolenie udania się do Anglii, dla obejrzenia tamtejszych kolei żelaznych. Odpłynął wczoraj z Antwerpii do Londynu. W czasie swej nieobecności zastąpionym będzie przez Ministra spraw wewnętrznych i Ministra spraw zagranicznych. Armia Belgijska liczy teraz 25 pułków pic choty, to jest: 12 liniowych, 3 strzelców, 1 grenadyerów i woltyźerów i 6 pułków odwodowych. Pułki liniowe razem z batalionami R nad Skaidy wynoszą 37 batalionów; pułki saś strzelców 10, odwodowe 26, a grenadyerski 4 bataliony. Jazda składa się z 14 szwadronów ułanów, 14 szwadronów «strzelców konnych, 8 szwadronów kirassyerów i 4 szwadronów gidów. Do tych 77 batalionów piechoty i 40 szwadronów kawaleryi należy dodać je« szcze 3 pułki anylleryi i żandarmeryą, Szjvecya i Norwegia, ZChrystyanii, dnia 25. Lipca.

Traktat handlowy i spławu, zawarty dn. 16.

Marca w Londynie pomiędzy Szwecyą i Nor« wegią z jednej, a Hanowerem z drugiej strony, obowiązywać będzie przez 10 lat, rachując od dnia 1. Maja, ciągle, dopóki na 12 miesięcy przed terminem inny układ nie na. tąpie

II u s t 2 Y a.

Z Wiednia, dnia 5. Sierpnia.

(Doniesienie prywatne.) - Głoszą tu powszechnie, źe byli polscy Generałowie, Skrzy, necki i Ostrowski, którzy dotychczas w Pradze i Gratz przebywali, za rozkazem rządu, albo może i bez rozkazu z monarchii Austryackićj się oddalą, aby się udać do Anglii, albo też, jak inni mówią, do Ameryki.

»*V»r MM/iAWMM

Rozll1aite wiadoll1ości.

Z Poznania. - Dnia 6. Sierpnia Xiądz pleban Gumprycht w Altkloster, powiatu Babimostkiego, obchodził uroczystość jubileuszu 50letniej służby, ukończywszy dniem wprzódy 75ty rok życia.

SPRZEDAJ KONIECZNA.

Główny Sąd Ziemiański w Poznaniu.

Wydział I.

Dobra szlacheckie Kofcorzyn w powiecie Kościańskim, sądownie oszacowane na 26,327 tal. 23 sgr. 4 fen. wedle taxy mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, mąją być dnia 25. Stycznia 1838' przed południem o godzinie iotćl w miejscu zwykłem posiedzeń sądowych sprzedane. Niewiadomi z pobytu Franciszka, -j Justina, I r o d E e fi g t woZaremba, Honorata 1 r Konstanty J zapozywają się niniejszem publicznie. Zaleca się zarazem wszystkim wierzycielom realnym nieznajomym, aby pretensye swe w terminie powyższym pod uniknieniem prekluzyi podali, Poznań, dnia 1. Czerwca 1837»

Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia 12. Sierpnia i 837.

Papiera-J Gotowi mi tną

Obligi długu państwa . .

Obhgi bankowe ai do włącznie lit. H . . . . . . Zachodnio- Prusfcie listy zastawn e . ..... Listy zastawne W. Xijstwai Poznańskiego.. I Wschodmo-Pruskie. I Siląskie .... . 1po

«»A

1041 , 10L( I I 1061