GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1837.09.12 Nr213

Wieli

ZNANS

TAsiwalę

KIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W, Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowskr.

JW213. - We Wtorek dnia 12. Września 1837.

«. "SM

Wiadolllości krajowe.

Z Berlina, dnia 10. Września.

Przybył tu: JW. Królewsko Niderlandski Generał Porucznik, nadzwyczajny Poseł i pełnomocny Minister przy dworze tutejszym, Hr. P e r p o n c h er, z Lipska.

tvuwMUUivui

Wiadolllości zagraniczne.

R o s s y a.

Z P e t e r s b u r g a, dn. ig. (31). Sierpnia.

N. Cesarz Jmć, po przybyciu a. b, m. Sierpnia do Oynaburga o 6. wieczorem, tegoż dnia raczył oglądać nowo wybudowany arsenał, magazyn prowiantski i pewną część robot fortecznycji. Dnia 3. b. m. zrana, N. Cesarz Jmć odbywał przegląd 2 dywizyi piechoty, 2 którego był zadowolony; poczem szczególowie obejrzał roboty 'forteczne i lazaret wojskowy. Do obiadu J. C Mości wezwani byli: Naczelnik Głównego Sztabu czynnej armii, Dowódzca 1 korpusu piechoty, Naczelnik 2 dywizyi pieszej, Smoleński, Witebski i Mohy. lewski GeneraKGubernator, Naczelnik 4 okręgu korpusu Żandarmów, Dynaburski Komendant, Gubernijalny Marszałek Witebski, tudzież brygadni i pułkowi Dowodzcy wojsk, w Dynaburgu będących. Po obiedzie N. Pan raczył zwiedzić pułkowe lazarety, potem oglądał rozłożenie wojsk w obozie i kosztował jadła żołnierzy. Dnia 4, Siejpnia , zrana, Cesarz Jmć, uczyniwszy linij ową tnustrę 2 dyw z) i pieszej i grenadyerskiego batalionu saperów, o godzinie 12. , wyjechał w dalszą drogę do Kowna, gdzie stanął szczęśliwie tegoż dnia o godzinie 2. po północy» Nazajutrz po przybyciu do Kowna, i>*8- TADoi J- C* Mość czynił przegląd wojsk 1. Korpflsu piechoty i był zeń całkowicie zadowolonym. Do obiadu Cesarskiego wezwani byli:' GenerałFeldmarszałek Xią£ę Warszawski i P P. Generałowie i pułkowi Dowodzcy I. korpusu piechoty, Wojenny Gubernator Witebski i wszyscy w Kownie znajdujący się Generałowie. Tegoż dnia, o 7. wieczorem, N. Pan raczył oglądać rozłożenie wojsk w obozie. Dnia 6, Sierpnia, z powodu święta Przemienienia Pańskiego, Cesarz Jmć był obecnym w obozie kościelnej paradzie i po wysłuchaniu mszy św. był na zmianie warty N owoingermanlandskiego pułku. O godzinie 12. N. Pan raczył oglądać w Kownie wojskowy tymczasowy lazaret, pułkowe lazarety i pensyą panien szlachetnych, na które najłaekawiej podarował 3,000 rubli; ta zaś z panien która miała szczęście czytać Pana w darze zausznice brylantami ozdobione.

Do obiadu byli wezwani: Generał - Feldmar« szałek Xiąię Warszawski, PP. Generałowie 1. korpusu piechoty, Wileński Wojenny gubernator, i Generałowie w Kownie znajdujący się, tudzież Dowódzca i wyżsi oficerowie pułku pieszego N owoingerraanlandskiego, z powodu święta pułkowego. Dn. 7, Sierpnia N. Cesarz Jmć obecnym był mustrze korpusowej i był z niej zadowolonym. Tego dnia wezwani byli do obiadu Cesarskiego, GenerałFeldmarszałek Xiąźę Warszawski, PP. Generałowie 1. korpusu piechoty, Wileński Gubernator Wojenny, wszyscy Generałowie znajdujący się w Kownie, tudzież Dowodzcy pułków. Dnia 8- Sierpnia, J. C. Mość był obecnym w obozie kościelnej paradzie i po wysłuchaniu mszy św. był na zmianie warty Staroingermanlandskiego pieszego pułku, Do stołu Cesarskiego byli wezwani: Genera) Feld marszałek Xiąźę Warszawski, PP. Generałowie 1. korpusu piechoty, Wileński Woj enny Generał. Gubernator i wszyscy Generałowie w Kownie znajdujący się. Dnia 9. Sierpnia, o 5. rano, w obecności N. Pana odbył się manewr wojsk 1, korpusu piechoty, po ukończeniu którego N. Cesarz J mć wyjechał w drogę do Wilna. Przez cały ciąg pobytu J. C. Mości w Kownie, miasto było oświecone. Po drodze z Kowna do Wilna, N. Pan oglądał mon;is'er Pożajski, nowoprzetworzony na Greckorossyjski z Rzymsko - Katolickiego. Do Wilna Cesarz J mć szczęśliwie przybył o 10.

wieczorem i był spotkany przez całą ludność miasta, która z radośnemi okrzykami przeprowadzała N. Pana od samych rogattk. Miasto było oświecone, W rozkazie diicnnym Cesarskim, danym w Kownie »- 5. b. m., za odznaczający się porządek wojsk l. korpusu piechoty, oświadcza się zupełna wdzięczność P. Głównodowodzącemu czynną armiją i Monarsze zadowolenie N aczelnikom: korpusu, głównego sztabu czyn nej aimii, jej Kwatermistrzowi generalnemu, Naczelnikom: artylieryi korpusu, dywizyi, brygad, pułków, dywizyonow, batalionów i bateryi; w zakończeniu tego rozkazu dziennego powiedziano: "Jego Cesarska Mość, po obejrzfrniu tych wszystkich wojsk, raczył zauważać, że od 1833- roku, kiedy część 19o korpusu piechoty stawiona była ostatnią rażą na ogląd Cesarski, wojska te uczyniły nader znaczne postępy we wszystkich częściach wojskowego uksztaicenia i przez to doprowadzone zostały do tego zupełnie zaspokajającego stan u, w jakim były znalezione przy teraźniejszym przeglądzie. Przypisując to niezmordo

wanym trudom i troskliwości Głównodowodzącego czynną armią, J ego Cesarska Mość za szczególne poczytuje sobie ukontentowanie po. wtórzyć raz jeszcze wyiażenie zupełnej, do. skonałej wdzięczności General Feldmarszałlsowi Xieciu Warszawskiemu, Hrabi Paskiewiczowi- Erywańskiemu i Monarszego zadowolenia wszystkim pomienionych wojsk* Naczelnikom. "

F 2 a n c y a.

Z P a ryż a, dnia 1. VVrzesnia, Głoszą dziś, że życzenia i stosunki familijne nie pozwalają Xieciu Orleańskiemu udać się do Afryki i że teraz w miejsce jego Xiąźę N emourski pojedzie do Afryki, Czytamy w Konstytucyoniście: Wypłynienie z Tulon u eskadry, zostającej pod rozkazami Kontradmirała Gallois, zwróciło na siebie uwagę publiczności z powodu tajemnicy, z jaką to uczyniono. Z pomiędzy rozlicznych w tej mierze domysłów jeden nam siej do prawdy podobnym być zdaje. Wiadomo, że Turcya żąda od Francyi wynagrodzenia za swe zwierzchnictwo nad Algierem, że równocześnie zamyśla o Tunisie, i że Achmed Uej, który dla swojej wytrwałości w wojnie z nami wielką sobie u swoich wapólwierców zjednał powagę, prosił Sułtana o pomoc. Flotta turecka opuściła Dardanelle i płynie z wojskiem na pokładzie do Tunizu. Jest przeto bardzo do prawdy podobnem, że Kontradmirał Gallois otrzymał rozkaz uważania na jej poruszę' nia i zapobieżenia w razie potrzeby, żeby do portu tuniskiego nie wpłynęła. Donoszą z Tulonu pod d. 28- z. m.s Wczoraj nadesłano na drodze telegraficzne) rozkaz, aby okręty potrzebne do przewiezienia dwóch pułków piechoty oddano pod rozporządzenie władzy wojskowei. Pułk 12ty piechoty liniowej, stojący w Marsylii, uda się niezwłocznie do Bony, Dnia 28go umarło w Marsylii 49 osób na cholerę. M o n i t o r zawiera w swoim wczorajszym numerze co następuj e: Kilka gazet daje do zrozumienia, że raąd odebrał nowsze wiadt>mości o sprawach hiszpańskich, ale je tai. Dziennik j eden legitymistyczny jeszcze dalej się posuwa i podaje treść depeszy telegraficznej, kiórą miano odebrać w Paryżu dn. 30. z. m. o godzinie agiej z południa, i kiórą ministeryurn troskliwie ukrywa. Upoważnieni jesieśmy oświadczyć, że takowe złośliwe twierdzenia na niczein się nie opierają. Jeż di rząd jaką telegraficzną depeszę odbiera, zaraz ją dosłownie do wiadomości publiczne) poda« j ej a skoro dwa dni milczał, pochodziło to wiadomości nie doszły. Marny dziś wiadomości z Madrytu aż do d.

26. Sierpnia. Dniem pierw odbyli kortezowie tajne posiedzenie, na kiorern tymczasowy minister wojny, Pan San Miguel, obszerną zdał sprawę o wojskowej demonstracyi d, 17. Sierpnia. Oświadczył on między innemr, źe oficerowie, którzy zwalili minieteryum Calatravy, ukazywali ial z powodu swego obłąkania, dla tego im przebaczono i najdawniejszych miejscach zatrzymano. - Minister spraw wewnętrznych, Pan Vadillo, wniósł o dymissyą i urząd jego Pan Alfonso Gonzales objął. - Korpus karolistowski, który przez niejaki czas Segowia obsadził, sta! ostatecznie po zabezpieczeniu swojej zdobyczy pod Samosierrą. Buererie stoczył walkę z karolistami, i w tej karoliści zwycięztwo odnieśli. Potwierdza się, źe w Valladolidzie powstanie wybuchło. W czasie rokoszu w Wntoryi utracili życie: Gubernator wojenny Gonzalez, szef głównego sztabu Lopez, deputowani Cuno i Arundia, sekretarz deputacyi Almada i kilka innych osób. Phare de Bayonne powiada: Załoga pampelońska i oddziały wojska, zostające w okolicy tego miasta, znacznie uszczuplone zosiafy przez zbiegostwo. Wszyscy żołnierze, opuszczający swoje chorągwie, udają się do Carrascala, kraju górzystego, w południowozachodniej stronie od Pampelony, miejeca, na którćrn Generał Mina w czasie wojny o niepodległość najwięcej dokazywał. Tu tworzą się zastępy guerylasów, które ani powagi Królowej ani Don Garlosa nie uznają, i wszystko łupią, co im się nawinie. Z powodu zamierzonego powiększenia liczby oficerów w marynarc e, powiada dziennik E c l a i r e u r: Francya potrzebuje w czasie pokoju 130 okrętów na morzu, nie licząc w to odwodu pozostającego w portach, a składającego się z 9 liniowych okrętów i 9 fregat, re stosowną liczbą s'atkow pomniejszych, Z dnia 3. Września.

Jest teraz rzeczą zdecydowaną, że Xiążę Orleański w wyprawie ptzeciw Konstantynie nie będzie miał udziału; Xiąźę N emours do Afryki się uda a to w towarzystwie generatporucznika od artylleryi Hr. Vallee, i generał-porucznika od inźynieryi, Barona Fleury, N adeszła tu wczoraj następująca telegraficzna depesza z Bajonne: »Po powstaniu z d. 26, m. b. Ayuntamiento w Pampelonie .Nawarrę. niepodległą ogłosiło; chce ono samo kierować działaniami wojennemi. Za rozkazem Junty łączy Pułkownik Pena w ręku swoich wojskową i cywilną władzę.

Gdy podczań tych zmian rewolucyjnych karoliści na wzgórzach, panujących nad Pampęloną, się pokazali, Tiradoresy ich dzielnie odparli. Szczątki legii zagranicznej są w Viilalbie." Pod względem ogłoszenia niepodległości prowincyi Nawarry czytamy w Phare Baj ońskim z dnia 31. m. z.: "Pułkownik Pena został naczelnym wodzem i strzelcy Izabelli IL z własnej woli, bez żadnego pełnomocnictwa, kontrybucyą 20,00Q piaetrow wypisali, którą za karolistów uchodzący mieszkańcy płacić mają. Między osobami temi znajduje się też 4ch w Pampelonie osiadłych Francuzów, W nocy po buncie, powstańcy nowe popełnili morderstwa a gdy następnie batalion karo. listowski na wzgórzach w bliskości miasta się pokazał, obawa do najwyższego doszła stopnia; wszakże strzelcy wkrótce nieprzyjaciela odparli, który zapewne z nieładu wmieście korzystać chciał. Podczas tego inne korpusy załogi, co nie miały udziału w powstaniu, do cytadelli zwołane zostały a Generał Iriarte, Wicekról nawarski, z oddziałem wojska z Puentę la Reyna przybył, aby niepodległych znowu do posłuszeństwa dla Królowej przywieśdź. Zawiązał więc układy z Pułkownikiem Pena; ten zaś lubo początkowo z wielką dumą oświadczał, iż niepodległa Nawarra rządów Królowej więcej nie uznaj e, spuścił jednak z tonu, widząc, że osoby go otaczające w energii swojej bardzo ostygły. Sądzimy, źe o becnie dawniejszy porządek rzeczy już przywrócony; ale pamiątka popełnionych przez buntowników bezprawi w umysłach obywateli nie da się tak łatwo zatrzeć." S tosownie do listów z nad granicy hiszpańskiej, w Wittoi'yi wydział ocalenia publicznego usianowiono a naczelne dowództwo w mieście zdano niejakiemu Olabarria. Doniesienie tedy o wnijściu karo listów do Wittoryi zdaje się być bezzasadnćm,

Z dnia 4. Września, Dzisiaj ogłas*a rząd następujące depesze: « Bajonne, dnia 31. Sierpnia w południe, Pennacerradę zdobył dowódzca karolistów, U ranga. Nieprzyjaciele znaleźli tam 360 jeńców, 4 działa i zapasy amunicyi. Generał krystynistow, Corondelet, opuścił Wittoryą, aby do Kastylii wtargnąć. W Pampelonie dnia 28- wszystko jeszcze było w zaburzeniu.» - »Bajonne, dnia 2. Września. Stosownie do wiadomości z Pampelony z dn. 30., Generał Iriarte, Wicekról Nawarry, obiegał miasto (Pampelonq), aby powstańców do posłusZeńsiwa przyprowadzić. Wszelkie wojska, wyjąwszy Tiradoresów» .. z nim się połączyły. do J adraque wyruszył." (Z Dzień. Frankfurtsk.') - Sprawom Wschodu w obecnej chwili w Francyi żadnej prawie nie poświęcają uwagi, a są jednak zdaniem naszem właśnie teraz wielkiej wagi. Liczne flotty Francyi, Anglii, Porty i Egiptu zalegają morze Śródziemne. Flotta rossyjska krąży na morzu Czarnem a znamienita armia rossyjska stoi nad brzegami, które morze to oblewa, Osoby dyplomatyczne, a nawet i xiaiqce udaj} się do Stambułu. Zdaniem naszem, ważne sprawy tam się toczyć będą.. Hiszpania.

Z Barcelony, dnia 18. Sierpnia.

W przystani tutejszej znajdują się teraz następujące okręty angielskie: Princess Charlotte mający 104 armat, 728 żołnierzy; Rodney 93 armat, 7ŁO żołnierzy; Asia 80 armat, 630 żołnierzy; Talavera 74 armat, 600 żołnierzy; sta tek parowy Medea 4 armaty, 120 źołnieizy; Scorpion ie armat, 50 żołnierzy. Razem 364 armat, 2642 ludzi. Okręty, które przybyły w pomoc dla Villanueva i Geltru, staną przy ujściu rzeki E b ro . W i a c ft y.

Z M o d e n y, dnia 24. Sierpnia.

Xiąię nasz wydał postanowienie, datowane w Cattajo d. ig, b. m., które za amnestyą poczytać należy. Ułaskawił bowiem zupełnie zbrodniarzy stanu, których kara z bieżącym kończy się rokiem; tym zaś, co do 1843. iaka uwięzieni być mieli, pozwolił udać się za granicę państwa swego i tam na wygnaniu zostawać. Skazani aż do roku 1848- odzyskają wolność za 5 lat, a skazani na dłuższy czas, za 7 lat. Dożywotnia kara galerowa ograniczona jest na lat so. Przy tern zastrzegł sobie Xiąźę, ie i nadal zechce większe łaski winnym wyświadczyć, skoro ich się godnymi okażą. Z Rzymu, dnia 36. Sierpnia.

O i a r i o zawiera dziś następujący buletyn o cholerze: Dnia 33. Sierpnia zachorowało 277 osób, uleczono 31, umarło 136, w leczeniu pozostaje 727; dnia 24. zachorowało 334, uleczono 40, umarło 174, pozostaje w leczeniu 847« Pomiędzy osratniemi ofiarami tej choroby znajduje się Xięźna Chigi, urodzona Barberini. - Kardynał Odeschalchi, Biskup sabiń. ski i Generalny Wikaryusz J ego świątobliwości, wydal wśród obecnego smutnego położenia d. 23. Sierpnia następujące obwieszczenie: Podaje się do wiadomości prawowiernych, że na rozkaz Ojca ś. w tej chwili wystawione zostały dla uczczenia publicznego głowy świętych Apostołów Piotra i Pawła w kościele lateraneń.

skim, święte oblieze i święty palec Xiecia Apostołów w kościele watykańskim, ciało wielkiego

Papieża ś, Piusa V. w bazylice liberyańskiej, drzewo najświętszego Krzyża w tymże samym kościele, sacra spina w St. Croce w Gerusalemrne, słup biczowania w S. Prassede, najświętszy obraz Krzyża w San Łorenzo e Damaso i w San Marcello, święte okowy świętych Apostołów Piotra i Pawła w San Piętro in Vincoli, ramię świętego Rocha w kościele te* goi nadTybrem, ramie świętego Franciszka Xawerego w kościele dtl Geeu, a relikwie i zwłoki ś. Sebastyana w St. Andrae dei Valle, jakoteż najznakomitsze i najcudowniejsze obrazy N. Maryi Panny. Za każde odwiedzenie, w którejkolwiek godzinie dnia, nadaje Papież odpust zupełny, niewydając osobnych przepisów względem odwiedzania, ażeby każdy ten skarb duchowny pojedynczo albo z swoją rodziną mógł pozyskać. Podczas gdy gorliwe nabożeństwo ludu, objawiające eię jeszcze ciągle przez odbywanie processyi, na wszelką pochwałę zasługuje, napominamy przecież, aby processyi tych na czas niejaki zaprzestano, ponieważ wielkie gromadzenie się ludzi w chwili wzmagania się niebezpiecznej choroby s?kodliwćmby być mogło. Równocześnie zakazuje J ego Świątobliwość chodzić z nabożeństwa boso, w przekonaniu, że Bóg już samej woli i chęci pobłogosławi. Tego samego odpustu dostąpić mogą zakonnice i inne razem żyjące niewiasty, gdy wśród swych domów lub klasztoru jakikolwiek obraz poświęcony odwiedzą, wskazany im przez ich przełożonego miejscowego. Chorzy, więźniowie i osoby posługujące w szpitalach mogą takie stać się uczestnikami odpustu, skoro odprawią modlitwy, przepisane im przez spowiedników. Dla dostąpienia tegoż odpustu potrzeba dalej, aby prawowierni przystępowali z przyzwoitem nabożeństwem do sakramentu spowiedzi i komunii świętej, i z tego powodu przedłuża Ojciec święty dane dawniej upoważnienie spowiednikom aż do oktawy Narodzenia N. Maryi Panny.

Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia 9. Września iS37,

Papiera- Gotowimi znąpo Obligi długu państwa. 1021 102} Obłigi bankowe aź do włąi znie

Zachodnio- Pruskie listy zasta

Listy zastawne W, Poznańskiego.

Wsebodmo- Pguskie Szląsku c

I j; f

Xicstvvaj i . j